Sunu
Felsefeyle ilgili böyle bir kitap yazma aklımın ucundan bile geçmiyordu; her şey kendiliğinden oluştu. Kitabın Giriş’inde de belirttiğim gibi, Diogenes Loertios’un Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri ile Jacqueline Russ’ın Avrupa Düşüncesinin Serüveni kitaplarını eşzamanlı okurken çok sayıda filozof ve düşünürün aynı zamanda çok iyi matematikçi olduklarını fark ettim.
Bu fark ediş ilk anda bende bu konuda bir makale yazma düşüncesini oluşturdu. Yazmaya başlayınca ve konunun içine iyice dalıp konuyla alakalı kitapların sayfalarını çevirdikçe de, bu defa, konunun bir makaleyle olmayacağı kanaati oluştu, ama ucu nereye varacağını bilmeden çalışmalarıma ara vermeksizin yazmayı sürdürdüm. Yaklaşık bir yıllık bir çalışmanın sonucunda Felsefe ve Matematiğin Yoldaşlığı adını verdiğim bu çalışmamı bitirdim; 14 Mart 2024 tarihinde bazı dergi, yerel gazete ve web sitelerinde yayımlandı. Çalışmamı noktalamadım ama, araştırmalarıma devam ettim, çok geniş bir literatür taraması yaparak yeni eklemelerin yanında, önceden yayımlananı da gözden geçirdim. Kitabın yazım süreci böylece tamamlanmış oldu.
Aristoteles Metafizik adlı eserinde kendisinden önceki filozofların düşüncelerini ele alıp bir filozof olarak değerlendirir. Çok sonraları Hegel de Felsefe Tarihi adlı eserinde bir filozof olarak aynı yolu izler. Ben filozof olmadığıma göre, doğal olarak değerlendirmelerim bir filozofun değerlendirmesi olamaz; olsa olsa tarih sıralamasına göre matematikçi filozof ve düşünürleri anlatan bir sunum olabilir.
Bu çalışmamı baştan sona okuyarak yazım hatalarını düzelten sevgili dostlarım Ahmet Muhtar Sökücü ve Prof. Dr. Orhan Taner Can’a, bazı hususların yazılmasını hatırlatan kardeşim Ali Haydar Üzülmez’e, çalışmamı yayımlayan J&J Yayınları’na ve emeği geçen herkese en içten teşekkürlerimi sunarım.
Saygılarımla,
Müslüm Üzülmez
25 Ocak 2026/Ayvalık
***
Önsöz
Bilime, edebiyata, sanata değer katan
tüm erdemli insanların anısına…
Felsefe ile matematik abi kardeş gibidir. Bu kardeşlikte zaman zaman felsefe, düşünce anlamında matematiğe ağabeylik yapar. Düşüncenin hayat bulmasını da küçük kardeş matematik sağlar. Zaman zaman da çözüm ve önerilerle matematikte felsefeye yol gösterir.
Müslüm ağabeyimle benim ilişkim de felsefe ve matematik ilişkisi gibidir. Bu ilişki kardeşlik ilişkisi yanında arkadaşlık, sırdaşlık, fikirdaşlık ve yoldaşlık ilişkisine dayanır. Abi kardeş olarak hep birimize karşı saygılı, dürüst ve anlayışlı olduk. Sevgimiz hiç eksik olmadı. Hiç kavga ettiğimizi hatırlamıyorum. Karşılıklı yüksek sesle de birimize karşı konuşmadık. Hayatımızda güzel ve kötü günlerimiz oldu. Sevinci de acıyı da paylaşarak yaşamaya çalıştık.
Özel, sosyal, siyasal ve düşünsel yazın alanında birbirimize yardımcı olduk. Karşılıklı düşüncelerimizi aktardık. O bana ağabeylik bende ona kardeşlik yaptım. Tıpkı felsefe ve matematiğin yoldaşlığı gibi.
Meslek olarak ağabeyim kimya mühendisliğini ben matematik öğretmenliğini seçtim. İkimiz de işimizi, mesleğimizi iyi yapmaya çalıştık. İkimiz de sosyal yaşamın hep içinde olduk. Felsefeye, matematiğe, devletin değil, ötekilerin tarihine, edebiyata ve sanata önem verdik. Hep okuduk araştırdık. Aklımızı kısa bir dönem katı bir ideolojiye kiraya versek de, sağlıklı bir şekilde bundan sıyrılmayı bildik.
Matematik benim hayatım oldu. Onu çok sevdim; değişik bölgelerde, lise ve ortaokulda, dershanelerde matematik öğretmenliği yaptım. Matematik ve felsefe benim düşünce, yazım ve yaşam rehberim oldu.
Müslüm ağabeyimin Felsefe ve Matematiğin Yoldaşlığı araştırma yazısı beni sevindirdi, mutlu etti.
Özgün bir araştırma.
Felsefe ve matematikle ilgilenenler için yararlı olacağına inanıyorum.
Bu araştırmada da görüldüğü gibi felsefe ve matematik iç içedir. Felsefeciler iyi matematikçi, iyi matematikçiler de felsefecidir.
Sevgili ağabeyim bu özel ve güzel çalışmandan ötürü seni kutluyorum. İyi ki varsın. İyi ki benim ağabeyimsin!
Ali Haydar Üzülmez
Matematik Öğretmeni
14 Ağustos 2024/İstanbul
&
Kitap metninin tamamı, ilgi duyan okuyucular için aşağıda PDF olarak bulunmaktadır: