{"id":8019,"date":"2025-03-27T10:32:55","date_gmt":"2025-03-27T10:32:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=8019"},"modified":"2025-03-28T11:14:59","modified_gmt":"2025-03-28T11:14:59","slug":"ruyam-ve-muhendislik-felsefesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=8019","title":{"rendered":"R\u00fcyam ve \u201cM\u00fchendislik Felsefesi\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Uykular\u0131mdan uyand\u0131r\u0131r r\u00fcyam<br>Sen uyursun ben uyuyamam<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bu aralar nedense \u00e7ok s\u0131k r\u00fcya g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131m. Kulland\u0131\u011f\u0131m ila\u00e7lar\u0131n yan etkisinden mi, geceleri s\u0131k s\u0131k uyanmamdan m\u0131, bilemiyorum. D\u00fcn gece r\u00fcyamda sevgili day\u0131m Nurettin De\u011firmenci (d.1951-\u00f6.28 Mart 2019) ile birlikteydim. \u0130stanbul\u2019a, bana gelmi\u015fti. Bir\u00e7ok konuda, kendimizden ge\u00e7mi\u015f\u00e7esine sohbet ediyorduk ve bazen de ciddi ciddi tart\u0131\u015f\u0131yorduk. Bir ara nedenini belirtmeden, g\u00fcl\u00fcmseyerek:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYe\u011fenim, sen iyi bir m\u00fchendissin ama \u00e7o\u011fu kez duygular\u0131nla hareket ediyorsun. Olaylara ve olgulara bazen m\u00fchendis\u00e7e bakm\u0131yorsun; akl\u0131nla hareket etmiyor duygular\u0131n\u0131n sesine fazla kulak veriyorsun. Hat\u0131rlar m\u0131s\u0131n, sana <em>M\u00fchendislik Felsefesi<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131m\u0131 g\u00f6ndermi\u015ftim; hem okuman\u0131 ve hem de yaz\u0131mla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00f6\u011frenmek istemi\u015ftim. Bu yaz\u0131 ar\u015fivinde olmal\u0131, bul ve o yaz\u0131y\u0131 dikkatlice yeniden oku. Unutma: Yapt\u0131klar\u0131m\u0131z ve yapacaklar\u0131m\u0131z ancak ya\u015fama bir katk\u0131s\u0131 oldu\u011fu zaman bir anlam kazan\u0131r. Her \u015feyde hep m\u00fchendis\u00e7e ve analitik d\u00fc\u015f\u00fcn, her zaman \u00f6l\u00e7\u00fc ve say\u0131lar\u0131 esas al. Sevdi\u011fin felsefe ve matematik sana bu konuda yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u015feklinde konu\u015fmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken uyand\u0131m. Biraz uzan\u0131r vaziyette kal\u0131p sonra yata\u011fa oturdum. Ger\u00e7ek hayata d\u00f6n\u00fcnce saate bakt\u0131m, 3.45\u2019i g\u00f6steriyordu. Unutmamak i\u00e7in hemen notumu ald\u0131m ama \u015fa\u015fk\u0131n bir vaziyette. Uykunun mahmurlu\u011funda, day\u0131m, felsefe, matematik, kavram, say\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fc kafamda u\u00e7u\u015fuyor. Day\u0131m beni uyar\u0131yor muydu, bir \u015feye mi dikkatimi \u00e7ekmek istiyordu yoksa her zaman ge\u00e7mi\u015fte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi felsefe, matematik, bilim ve bunlar\u0131n toplumsal geli\u015fmeye etkisi hakk\u0131nda sohbet mi ediyorduk, bilmiyorum, herhangi bir imada bulunmad\u0131. Uyku ve r\u00fcya sersemi olarak yataktan kalkt\u0131m ve gidip elimi y\u00fcz\u00fcm\u00fc y\u0131kay\u0131nca biraz kendime geldim. Sonra saat 4.30 gibi bilgisayar\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131p merakla ar\u015fivimi taramaya ba\u015flad\u0131m. Day\u0131m\u0131n ger\u00e7ekten de g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu b\u00f6yle bir yaz\u0131 olabilir mi diye aramaya ba\u015flad\u0131m, biraz u\u011fra\u015ft\u0131ktan sonra ger\u00e7ekten de s\u00f6yledi\u011fi gibi bir yaz\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm ve \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. Yaz\u0131 20 Ocak 2010 tarihinde g\u00f6nderilmi\u015f. Kendimi alamay\u0131p yaz\u0131y\u0131 tekrar tekrar okudum. Harika, \u00f6zg\u00fcn g\u00fczel bir yaz\u0131. Tesad\u00fcfe bak\u0131n ki; ar\u015fivimi tararken day\u0131m\u0131n vefat tarihinin de 28 Mart 2019 oldu\u011funu an\u0131msad\u0131m. Vefat\u0131n\u0131n 6. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc nedeniyle, an\u0131s\u0131na h\u00fcrmetle <em>M\u00fchendislik Felsefesi<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00f6zg\u00fcn yaz\u0131s\u0131n\u0131 payla\u015fmak istiyorum. Yaz\u0131m devrimci ruhuna sayg\u0131 duru\u015fum olsun. (5 Mart 2025\/ Ayval\u0131k)<\/p>\n\n\n\n<p><em>Day\u0131m Nurettin De\u011firmenci\u2019nin G\u00f6nderdi\u011fi Yaz\u0131:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00ab<em>M\u00fchendislik Felsefesi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, do\u011fan\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fada nesneler, hareketler ve hareket aral\u0131klar\u0131 vard\u0131r. Nesne olmadan hareket ve hareket aral\u0131\u011f\u0131 olmaz. \u00d6rne\u011fin, Ay olmadan Ay\u2019\u0131n hareketleri ve kendi \u00e7evresindeki d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcresi olamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Nesneler canl\u0131 ve cans\u0131z diye ayr\u0131labilir. Nesnelerin mekanik ve elektriksel \u00f6zellikleri olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fan\u0131n Birinci Yasas\u0131, cans\u0131z varl\u0131klara, \u201cD\u0131\u015f etki olmad\u0131k\u00e7a oldu\u011fu gibi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u201d der. Ayn\u0131 yasa, canl\u0131lara, sevgiyle, \u201cYa\u015fa ve ya\u015fat, t\u00fcr\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcr!\u201d der; umut ve cesaret duygular\u0131na neden olur. Bu yasa gere\u011fi, insanlar, sadece bu d\u00fcnyada de\u011fil, \u00f6ld\u00fckten sonra da varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek isterler. \u00d6te d\u00fcnya veya do\u011fa\u00fcst\u00fc, Do\u011fan\u0131n Birinci Yasas\u0131 ve kavramlar gere\u011fidir. \u0130nsanlar, sahip olduklar\u0131 kavramlarla orant\u0131l\u0131 do\u011fa\u00fcst\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncesine ve inan\u0131\u015f\u0131na sahip olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fan\u0131n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Yasas\u0131, cans\u0131z varl\u0131klara, \u201cEtkiye birebir tepki g\u00f6ster\u201d der. Ayn\u0131 yasa, canl\u0131lara, \u00f6fkeyle, \u201cKendini savun! \u00d6l ve \u00f6ld\u00fcr!\u201d der; umutsuzluk ve korku duygular\u0131n\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci Yasa g\u00fc\u00e7ten yanad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Canl\u0131lar, ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in do\u011fan\u0131n donatt\u0131\u011f\u0131 yetilerle ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fadan temin ederler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan, do\u011fan\u0131n k\u0131ymetli bir varl\u0131\u011f\u0131 olarak:<\/p>\n\n\n\n<p>1-Do\u011fa yasalar\u0131 gere\u011fi, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve t\u00fcr\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek ister. Ek olarak \u00f6te d\u00fcnyada ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2-Bellekte bilgi biriktirme, d\u0131\u015f d\u00fcnyada ara\u00e7-gere\u00e7 kullanma, beceri kazanma, \u00f6te d\u00fcnyada ya\u015fam iste\u011fi \u00f6zellikleriyle insan di\u011fer canl\u0131lardan ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan \u00f6nce ama\u00e7 belirler, sonra amac\u0131na ula\u015fmak ister.<\/p>\n\n\n\n<p>A-Belle\u011findeki bilgi birikimi ile orant\u0131l\u0131 hayal kurar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr (\u00d6l\u00e7er), yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekler, yarg\u0131ya var\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B-\u0130nsan yarg\u0131lar\u0131n\u0131 d\u0131\u015f d\u00fcnyada bedeni, sahip oldu\u011fu ara\u00e7-gere\u00e7ler, beceri ve yetene\u011fi ile uygulamaya koyar. Sonucu \u00f6l\u00e7\u00fc ile denetler. Amaca ula\u015fma \u00e7abas\u0131na, \u201cG\u00f6rev\u201d ad\u0131 verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>I-G\u00f6rev ba\u015far\u0131 ile tamamlan\u0131r; insan, mutlu olur.<\/p>\n\n\n\n<p>II-G\u00f6rev ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funda; insan, mutsuz olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131 ba\u015far\u0131ya iten d\u00fcrt\u00fc, Do\u011fan\u0131n \u0130kinci Yasas\u0131d\u0131r. Bu yasa gere\u011fi, insan, hemcinsi d\u00e2hil b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 denetimi alt\u0131na almak ister.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fadaki b\u00fct\u00fcn nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 do\u011fa yasalar\u0131n\u0131n denetiminde olup do\u011fa yasalar\u0131 ile birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu nedenle, do\u011fada mutlak mant\u0131k ve y\u00f6ntem vard\u0131r. Bilgeler do\u011fa yasalar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmeye ba\u015flay\u0131nca, do\u011fadan, mant\u0131kl\u0131 ve y\u00f6ntemli olmay\u0131 \u00f6\u011frenirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Evrensel yasalar:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014Evrensel mant\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014Evrensel y\u00f6ntemi,<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014Evrensel kurumlar\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014Evrensel \u00f6l\u00e7\u00fcleri,<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014Evrensel de\u011ferleri yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, badem a\u011fa\u00e7lar\u0131, yasalar\u0131 gere\u011fi bir kurum olu\u015ftururlar. Bu kurumun b\u00fct\u00fcn \u00fcyeleri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve son \u00fcye yok oluncaya kadar direnirler. Ancak, \u015fiddetli d\u0131\u015f etkiler sonucu kurumlar yok olabilir. G\u00f6recelilik Yasas\u0131 gere\u011fi, do\u011fan\u0131n yok olan kurumu, d\u0131\u015f etkilerle orant\u0131l\u0131 yeni bir kurum olarak ortaya \u00e7\u0131kabilir. Do\u011fal i\u015fleyi\u015f binlerce as\u0131rd\u0131r b\u00f6yle devam eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fada denge (Adalet) zorunlu ihtiya\u00e7t\u0131r. G\u00f6recelilik Yasas\u0131 gere\u011fi, d\u0131\u015f etkilerle dengeler bozulur. Do\u011fan\u0131n olu\u015fturdu\u011fu dengelere, insanlar, \u201cKader\u201d ad\u0131n\u0131 verir. Kader, do\u011fan\u0131n ba\u015f\u0131bo\u015f dola\u015fan sokak \u00e7ocu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgeler, as\u0131rlard\u0131r do\u011fadaki nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131p denetim alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. B\u00f6ylece, kendi kaderlerini k\u0131smen kendileri belirlemek isterler. Do\u011faya yabanc\u0131 olanlar\u0131n kaderini do\u011fa belirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fadaki nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 do\u011fa yasalar\u0131, evrensel mant\u0131k, evrensel y\u00f6ntem ve evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerle tan\u0131n\u0131r; y\u00f6ntemli olarak, beden, uygun ara\u00e7-gere\u00e7, beceri ve yetenek ile denetim alt\u0131na al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fa yasalar\u0131 ke\u015ffedilinceye kadar bilgelerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 evrensel mant\u0131k, y\u00f6ntem ve \u00f6l\u00e7\u00fclerden yoksun olarak ilerler. Daha do\u011frusu, bilgeler, \u00e7o\u011funlukla basit \u00f6l\u00e7\u00fclerle, s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ke\u015ffedilen evrensel yasalar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma yaparlar. 17. y\u00fczy\u0131ldan sonra, \u00e7al\u0131\u015fmalar, g\u00f6receli olarak y\u00f6ntemli hale gelir. Her bilge, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 konu ile ilgili do\u011fa yasalar\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fan\u0131n dili matematiktir. Ni\u00e7in?<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fada say\u0131lmayacak kadar fazla \u00e7e\u015fit ve miktarda nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 vard\u0131r. H\u00e2lbuki geli\u015fmi\u015f dillerde bile insanlar\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerin say\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Matematik ile do\u011fadaki nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak olas\u0131d\u0131r. Bir \u00f6rnek verelim: Bir odada hal\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde hareket eden bir kar\u0131ncay\u0131 ele alal\u0131m. 20 dakika i\u00e7inde bu kar\u0131ncan\u0131n hareketlerini s\u00f6zc\u00fcklerle kesin tan\u0131mlamak olas\u0131 de\u011fildir. Ancak, odan\u0131n duvarlar\u0131n\u0131n bir k\u00f6\u015fesini ve \u00fc\u00e7 duvar\u0131 eksen tak\u0131m\u0131 alarak, 20 dakika s\u00fcresince kar\u0131ncan\u0131n b\u00fct\u00fcn hareketleri matematiksel fonksiyon olarak tan\u0131mlan\u0131r. O halde, do\u011fadaki nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131p denetim almaya \u00e7al\u0131\u015fan her m\u00fchendis matemati\u011fi bilmek ve ara\u00e7 olarak kullanmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Matematik, s\u00f6zc\u00fckler gibi, insanlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Evrensel yasalara ve matemati\u011fe k\u0131saca de\u011findikten sonra birim sistemlerine g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bilgilerimizin kayna\u011f\u0131 deneydir. Evrensel bilgilerin kayna\u011f\u0131, evrensel deneylerdir. Evrensel deneyler evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerin sonucudur. Evrensel \u00f6l\u00e7\u00fc olmadan nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 tan\u0131namaz ve denetim alt\u0131na al\u0131namaz. O halde, her m\u00fchendis evrensel \u00f6l\u00e7\u00fcleri bilmek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Evrensel \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7in:<\/p>\n\n\n\n<p>+Evrensel yasalar,<\/p>\n\n\n\n<p>+Matematik bilgisi,<\/p>\n\n\n\n<p>+Birim sistemi,<\/p>\n\n\n\n<p>+Evrensel dayanak noktas\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>+\u00d6l\u00e7\u00fc aleti zorunludur.<\/p>\n\n\n\n<p>As\u0131rlarca nesneler, hareketler, hareket aral\u0131klar\u0131 basit kurallar gere\u011fi duyu organlar\u0131 ve kaba saba \u00f6l\u00e7\u00fcler ile y\u00fczeysel tan\u0131mlan\u0131r. Evrensel yasalar\u0131n ke\u015ffinden sonra, d\u00e2hiler, evrensel birim sistemlerini yarat\u0131rlar. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde MKS (cgs) birim sistemini kullan\u0131yoruz. Bu birim sisteminde: Hareketler, metre (cm); nesneler, kilogram (gram); hareket aral\u0131klar\u0131, saniye ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fc birimleri bunlara uygun olmak zorundad\u0131r; onlara, \u201cT\u00fcretilmi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fc birimleri\u201d ad\u0131 verilir. Alan, hac\u0131m, bas\u0131n\u00e7, s\u0131cakl\u0131k, rutubet\u2026 T\u00fcretilmi\u015f birimlerle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildi\u011finiz gibi, elektron hareketinim elektrik ve manyetik \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Bu nedenle, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar temel elektrik birimlerini temel birim sistemlerine eklerler. Ancak, elektrik birim sistemleri MKS\u2019ye (ya da cgs\u2019ye) ayk\u0131r\u0131 olamaz ve onlarla tan\u0131mlan\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>1-\u0130nsanlar evrensel yasalar ve evrensel \u00f6l\u00e7\u00fc sistemleri kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fittirler.<\/p>\n\n\n\n<p>2-G\u00f6recelilik Yasas\u0131 gere\u011fi, Evrende \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>O halde, her toplum, kurum, kurulu\u015f ve insan\u0131n kabul edece\u011fi temel \u00f6l\u00e7\u00fc dayanak noktalar\u0131 se\u00e7mek gerekir. Her \u00f6n\u00fcne gelen, kendine g\u00f6re, temel metre, temel kilogram, temel s\u00fcre aral\u0131\u011f\u0131 tespit edemez. D\u00fcnyada, temel al\u0131nacak kilogram ve metre tespit edilmi\u015f, temel s\u00fcre aral\u0131\u011f\u0131 D\u00fcnyan\u0131n kendi ekseni etraf\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc esas al\u0131narak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fc aletleri olmadan, yakla\u015f\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fc yap\u0131labilir. Duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc aletsiz tan\u0131mlanamaz.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Her m\u00fchendisin \u00f6l\u00e7\u00fc sistemlerine yabanc\u0131 olmamas\u0131, evrensel \u00f6l\u00e7\u00fc yapmay\u0131 \u00f6\u011frenmeden m\u00fchendis olunmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmesi zorunludur.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u2014Basit kurallar basit \u00f6l\u00e7\u00fcleri yarat\u0131r. Basit \u00f6l\u00e7\u00fclerde, \u201cEski, yeni, \u00e7ok, \u00e7ok a\u011f\u0131r, kocaman, olduk\u00e7a, h\u0131zl\u0131, \u00e7ok h\u0131zl\u0131\u2026\u201d gibi katsay\u0131lar kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca, benzetmeler basit \u00f6l\u00e7\u00fclerin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. Basit \u00f6l\u00e7\u00fclerin benzetme \u00f6zelli\u011fi olmasayd\u0131 insanlar \u00f6te d\u00fcnya ile ilgili bilgilerden mahrum olurlard\u0131. M\u00fchendis, olabildi\u011fince basit \u00f6l\u00e7\u00fclerden uzak durur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014Do\u011fadaki b\u00fct\u00fcn nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 \u015fimdilik evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerle tan\u0131mlanam\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, a\u015fk, kin, nefret, sevgi, korku\u2026 Basit \u00f6l\u00e7\u00fclerle tan\u0131mlan\u0131yor. As\u0131rlar \u00f6nce s\u0131cakl\u0131k, bas\u0131n\u00e7, rutubet\u2026 Basit \u00f6l\u00e7\u00fclerle tan\u0131mlanabiliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir m\u00fchendisin b\u00fct\u00fcn nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131maya kalk\u0131\u015fmas\u0131, bilgilerin i\u00e7inde bo\u011fulmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu nedenle, her m\u00fchendis k\u00fcmesi, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilmi\u015f nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 ile ilgilenir. Evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerle s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilmi\u015f nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131na, \u201cBilim dal\u0131\u201d ad\u0131 verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fchendisler:<\/p>\n\n\n\n<p>A-Kendi konusuna ait nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131maya;<\/p>\n\n\n\n<p>B-Evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131 denetim alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fchendislikte ama\u00e7, ger\u00e7eklere ula\u015fmak, insanlar\u0131n zorunlu ve ya\u015famlar\u0131na renk-desen katan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 y\u00f6ntemli olarak temin etmektir. B\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar do\u011fadan temin edilir. Do\u011fada, d\u0131\u015f etkilerle orant\u0131l\u0131 neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7inde sonsuz ak\u0131\u015f vard\u0131r. M\u00fchendis, neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisini tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Buna, \u201cGer\u00e7e\u011fe ula\u015fma\u201d ad\u0131 verilir. Ger\u00e7eklerden uzakla\u015fan, evrensel erdem ve onurdan uzakla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ek, propagandaya ihtiya\u00e7 duymaz.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fchendisler propaganda ile sonuca ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmaz; \u00e7al\u0131\u015fanlar, \u201cYaygarac\u0131\u201d unvan\u0131n\u0131 hak eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Yenilgiye u\u011frayanlar; umutsuzlu\u011fa kap\u0131l\u0131p, yeniden kazanma istekleri s\u00f6n\u00fcnce diren\u00e7leri t\u00fckenir kal\u0131c\u0131 yenilgiye ula\u015f\u0131rlar. Evrensel yasalar ve \u00f6l\u00e7\u00fcler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda y\u00f6ntemli hareket eden m\u00fchendisler kal\u0131c\u0131 yenilgi olan umutsuzlu\u011fu kabul etmezler.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplumlar\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 medeniyet seviyesi, vah\u015fi ya\u015fama olan uzakl\u0131klar\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Yani: vah\u015fi ya\u015fama yak\u0131n toplumlar medeniyete uzak kabul edilirler. M\u00fchendislik hizmetleri ile toplumlar vah\u015fi ya\u015famdan uzakla\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Sa\u011flam fikirlerden kuvvetli hareketler do\u011far.&#8221; Shakespeare<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fchendisler hem \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00fcretmede, hem yak\u0131p y\u0131kma olan sava\u015fta g\u00f6rev \u00fcstlenir, proje \u00fcretir, ara\u00e7-gere\u00e7 geli\u015ftirir, \u00fcr\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r, kurulu i\u015fletmeleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bunun i\u00e7in m\u00fchendisler yarat\u0131c\u0131 ve yenilik\u00e7i olmak zorundad\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin, Klonlama, ki\u015finin h\u00fccrelerinden genetik malzemeyi (DNA) alarak, kendi genetik malzemesi yok edilmi\u015f olan bir yumurtan\u0131n \u00e7ekirde\u011fine yerle\u015ftirmektir. Sonu\u00e7ta: vericinin DNA\u2019s\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131 olan genetik kod tak\u0131m\u0131 i\u00e7eren bir yumurta olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez bir iplik gibidir. O al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n her tekrar edilmesinde iplik sa\u011flamla\u015f\u0131r, ona bir elyaf daha eklenir. Sonunda al\u0131\u015fkanl\u0131k kal\u0131n bir \u00e7elik halat olur. Bu hale gelen al\u0131\u015fkanl\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hareketleri geri d\u00f6n\u00fclmez bi\u00e7imde ba\u011flar.&#8221; ORISON SWETT MARDEN<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Al\u0131\u015fkanl\u0131klar S\u00fcredurum Yasas\u0131 gere\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p>A-Kapal\u0131 toplumlarda s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da s\u0131radan al\u0131\u015fkanl\u0131klar olur. A\u00e7\u0131k toplumlarda s\u0131radan al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n \u00e7e\u015fidi \u00e7o\u011fal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B-Doktrinlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar, giderek ba\u011fnaz insanlar yarat\u0131r; ba\u011fnaz insanlar yak\u0131c\u0131, y\u0131k\u0131c\u0131 eylemlerde ara\u00e7 olurlar. Toplumlardaki \u00fcretim etkinlikleri ile orant\u0131l\u0131 olarak, kurum ve kurulu\u015flar ba\u011fnazlar taraf\u0131ndan \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr ve y\u0131k\u0131l\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 bencillik, ba\u011fnazl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>C-Yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, geli\u015fmeyi, yenili\u011fi, bilgi-beceri art\u0131\u015f\u0131n\u0131\u2026 Al\u0131\u015fkanl\u0131k edinenler olur. Yarat\u0131c\u0131l\u0131k, kullan\u0131ld\u0131k\u00e7a geli\u015fir. Ba\u015far\u0131l\u0131 m\u00fchendisler, yarat\u0131c\u0131-yenilik\u00e7i olanlard\u0131r. Toplumlar, kurum ve kurulu\u015flar, aileler\u2026 yarat\u0131c\u0131larla geli\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn bilin\u00e7li \u00e7abalar insan i\u00e7indir. Belleklerine evrensel yasalar ve evrensel insani yasalar taht kurmu\u015f insanlar, ba\u015fta insan ya\u015fam\u0131 olmak \u00fczere evrensel insani de\u011ferlere ihtiya\u00e7 duyarlar. \u0130nsani de\u011ferlerin ba\u015f\u0131nda ya\u015fama hakk\u0131, yalan s\u00f6ylememe, \u00f6zg\u00fcr olma, onur ve erdemi kaybetmeme, direnme, g\u00f6revi sahiplenme, inan\u00e7l\u0131 olma\u2026 gelir. Evrensel insani de\u011ferler ile m\u00fchendislik hizmetleri ayr\u0131lmaz b\u00fct\u00fcn olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir m\u00fchendis gelece\u011fe imrenilecek iz b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u015f, G\u00fc\u00e7, Enerji<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Duran bir A nesnesinin hareket edebilmesi i\u00e7in B nesnesini yeterli kuvvetle etkilemesi gerekir. D\u0131\u015f etki ile B nesnesinden, harekete ge\u00e7en A nesnesine enerji aktar\u0131l\u0131r. Aktar\u0131lan enerji miktar\u0131 ile orant\u0131l\u0131 olarak A\u2019n\u0131n h\u0131z\u0131 (birim s\u00fcrede yer de\u011fi\u015ftirme miktar\u0131) artar.<\/p>\n\n\n\n<p>1-A\u2019n\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmesi ile i\u015f yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2-Birim s\u00fcrede yap\u0131lan i\u015fe g\u00fc\u00e7 ad\u0131 verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>3-Enerji, ele al\u0131nan nesne ve hareketin miktarlar\u0131 ile dolayl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>A-Potansiyel,<\/p>\n\n\n\n<p>B-Hareket enerjisi olur.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n enerji kayna\u011f\u0131 G\u00fcne\u015f ve kendi b\u00fcnyesinde bulunan potansiyel enerjidir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fchendislik bilimleri kendi alanlar\u0131na d\u00e2hil enerji \u00e7e\u015fitleri ile ilgilenirler.<\/p>\n\n\n\n<p><em>M\u00fchendislik ve Adalet<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Adalet denge demektir. Matematikteki e\u015fitlik (=) dengeye denk d\u00fc\u015fer. Denge i\u00e7in bilinenleri ve bilinmeyenleri do\u011fru tespit etmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>I-Do\u011fal denge vard\u0131r; do\u011fa, yasalar\u0131 ile hesaplar ve uygulamada denge sa\u011flar. D\u0131\u015f etkilerle denge (Adalet) bozulur. \u00d6rne\u011fin, Ay, D\u00fcnya, G\u00fcne\u015f denge konumundad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>II-\u0130nsan\u0131n denetiminde, insani yasalarla denge (\u0130nsani adalet) temin edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lkel kurallarda, \u201cG\u00fc\u00e7, hak; g\u00fc\u00e7l\u00fc, hakl\u0131d\u0131r!\u201d denir; g\u00fc\u00e7, liderin elinde bulunur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsani yasalarda, \u201cG\u00fc\u00e7, hakl\u0131dan yanad\u0131r\u201d denir; g\u00fc\u00e7, yasal kurumlar\u0131n elinde bulunur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fchendisler, tan\u0131yabildikleri nesnelerde kal\u0131c\u0131 dengeyi evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerle temin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsani adalet, insani yasalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bilgi, beceri, ara\u00e7-gere\u00e7, evrensel \u00f6l\u00e7\u00fc, belge ile sa\u011flan\u0131r. Ara\u00e7-gerecin geli\u015fmesi, belgelerin ger\u00e7e\u011fe uygunlu\u011fu evrensel \u00f6l\u00e7\u00fc ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O halde, evrensel insani adaletin temininde m\u00fchendislik bilimlerinin pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fa yasalar\u0131 Evrenin Ruhunu olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n<p>Evrenin Ruhu:<\/p>\n\n\n\n<p>+B\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve par\u00e7alanmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>+Dolayl\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>+D\u00e2hiler Evrenin Ruhunu, de\u011fi\u015fik nesneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla k\u0131smi olarak ke\u015ffederler.<\/p>\n\n\n\n<p>+\u0130nsan belle\u011fini sevk ve idare eden yasalar Evrenin Ruhundan kopuk de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar, do\u011frudan de\u011fil, kavramlarla g\u00f6r\u00fcr, i\u015fitir, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, \u00f6l\u00e7er, yarat\u0131r, yarg\u0131ya var\u0131r\u2026 Uygulama yaparlar. Felsefe, kavram yaratma ve kavramlar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc geni\u015fletme \u00e7abas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnen bir m\u00fchendis, yeni kavramlar yarat\u0131p nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131 evrensel yasalar ve \u00f6l\u00e7\u00fclerle tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi, \u201cEvreni sevk ve idare eden do\u011fa yasalar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 nerededir acaba?\u201d diye, kendine arada bir sorar.<\/p>\n\n\n\n<p>Siz ara s\u0131ra g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bak\u0131p, \u201cNereden geldik, nereye gidiyoruz?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr m\u00fcs\u00fcn\u00fcz? Veya benzer b\u00f6ylesi bir soruyu kendinize sorar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte, m\u00fchendisli\u011fin topyek\u00fbn do\u011fa ile ili\u015fkisi, b\u00f6ylesi sorularla ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Canl\u0131 olarak, ya\u015fam\u0131m\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>+Evrenin Ruhuna;<\/p>\n\n\n\n<p>+G\u00fcne\u015f\u2019e;<\/p>\n\n\n\n<p>+Su ve atmosferi ile Toprak Anaya bor\u00e7luyum.<\/p>\n\n\n\n<p>Evrenin Ruhu, gelece\u011fi, d\u00f6ng\u00fcs\u00fc, yap\u0131s\u0131\u2026 Hakk\u0131nda gelecek nesiller, eski nesillerden daha \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc cevaplar yaratacaklard\u0131r. Yani, Do\u011fay\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131yacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nurettin De\u011firmenci<br>Elk. Y\u00fck. M\u00fch.<br>20.01.2010\/Mersin\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>27 Mart 2025 tarihinde:<\/strong><br>https:\/\/www.tigrishaber.com\/ruyam-ve-muhendislik-felsefesi-8133yy.htm<br>https:\/\/www.erganihaber.net\/kose-yazisi\/1528\/ruyam-ve-muhendislik-felsefesi.html<br>https:\/\/www.ruhanews.com\/kose-yazisi\/1194\/ruyam-ve-muhendislik-felsefesi.html<br>https:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/1551\/ruyam-ve-muhendislik-felsefesi.html<br>yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=doga-ustu\" rel=\"tag\">do\u011fa \u00fcst\u00fc<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=doga-yasasi\" rel=\"tag\">do\u011fa yasas\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=evren\" rel=\"tag\">evren<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=muhendislik-felsefesi\" rel=\"tag\">m\u00fchendislik felsefesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=nurettin-degirmenci\" rel=\"tag\">nurettin de\u011firmenci<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=olcu\" rel=\"tag\">\u00f6l\u00e7\u00fc<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sayi\" rel=\"tag\">say\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yasa\" rel=\"tag\">yasa<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uykular\u0131mdan uyand\u0131r\u0131r r\u00fcyamSen uyursun ben uyuyamam Bu aralar nedense \u00e7ok s\u0131k r\u00fcya g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131m. Kulland\u0131\u011f\u0131m ila\u00e7lar\u0131n yan etkisinden mi, geceleri s\u0131k s\u0131k uyanmamdan m\u0131, bilemiyorum. D\u00fcn gece r\u00fcyamda sevgili day\u0131m Nurettin De\u011firmenci (d.1951-\u00f6.28 Mart 2019) ile birlikteydim. \u0130stanbul\u2019a, bana gelmi\u015fti. Bir\u00e7ok konuda, kendimizden ge\u00e7mi\u015f\u00e7esine sohbet ediyorduk ve bazen de ciddi ciddi tart\u0131\u015f\u0131yorduk. Bir ara nedenini belirtmeden, g\u00fcl\u00fcmseyerek: \u201cYe\u011fenim, sen iyi bir m\u00fchendissin ama \u00e7o\u011fu kez duygular\u0131nla hareket ediyorsun. Olaylara ve olgulara bazen m\u00fchendis\u00e7e bakm\u0131yorsun; akl\u0131nla hareket etmiyor duygular\u0131n\u0131n sesine fazla kulak veriyorsun. Hat\u0131rlar m\u0131s\u0131n, sana M\u00fchendislik Felsefesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir yaz\u0131m\u0131 g\u00f6ndermi\u015ftim; hem okuman\u0131 ve hem de yaz\u0131mla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u00f6\u011frenmek<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3901],"tags":[5139,5138,5137,5134,298,728,5135,5136],"class_list":["post-8019","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-doga-ustu","tag-doga-yasasi","tag-evren","tag-muhendislik-felsefesi","tag-nurettin-degirmenci","tag-olcu","tag-sayi","tag-yasa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8019"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8024,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8019\/revisions\/8024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}