{"id":7488,"date":"2024-04-15T15:06:00","date_gmt":"2024-04-15T15:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=7488"},"modified":"2024-04-23T20:17:16","modified_gmt":"2024-04-23T20:17:16","slug":"felsefe-ve-matematigin-yoldasligina-gelen-yorumlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=7488","title":{"rendered":"\u201cFelsefe ve Matemati\u011fin Yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201dna Gelen Yorumlar"},"content":{"rendered":"\n<p><em>\u201c<a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=7370\" data-type=\"post\" data-id=\"7370\">Felsefe ve Matemati\u011fin Yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/a>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m 14 Mart 2024 tarihinde \u015fahsi web sitemde ve sonras\u0131nda baz\u0131 yerel gazetelerde yay\u0131mland\u0131ktan sonra whatsapp ve e-posta \u00fczerinden \u00e7ok say\u0131da mesaj ve yorum ald\u0131m. Bu mesaj ve yorumlar\u0131 g\u00f6nderen g\u00fczel insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne te\u015fekk\u00fcr\u00fc bor\u00e7 bilirim. Gelen mesajlardan baz\u0131lar\u0131 bir \u015feyler s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in ar\u015fivimde sakl\u0131 kalmas\u0131na g\u00f6nl\u00fcm raz\u0131 olmamas\u0131 nedeniyle, mesaj sahiplerinin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne s\u0131\u011f\u0131narak mesajlar\u0131 geli\u015f s\u0131ras\u0131na g\u00f6re s\u0131ralay\u0131p var olan yaz\u0131m hatalar\u0131n\u0131 da d\u00fczelterek yorumsuz -\u00f6vg\u00fc i\u00e7erenler hari\u00e7- payla\u015fmak istiyorum. Her yorum, her ele\u015ftiri, her ileti benim i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir; ba\u015f\u0131m g\u00f6z\u00fcm \u00fcst\u00fcnde yerleri vard\u0131r. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Selam ve sayg\u0131lar\u0131mla\u2026 <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gelen Mesaj ve Yorumlar Baz\u0131lar\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok geli\u015fmi\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma. Ama felsefenin hik\u00e2yesini neden Hegel\u2019de b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, Marx ve Marksizme ge\u00e7medi\u011finizi anlamad\u0131m. Bir temel \u00f6nemde kavram sorunu: Matemati\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcn alan\u0131ndaki m\u00fctekabili felsefe de\u011fil mant\u0131k olmal\u0131yd\u0131. Mant\u0131k da matematik gibi yads\u0131namaz sonu\u00e7lara var\u0131r. Felsefe ise \u00e7ok daha a\u00e7\u0131k u\u00e7ludur, zaman\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re a\u011f\u0131rl\u0131k verdi\u011fi konular de\u011fi\u015febilir.<br><strong>Mustafa \u0130rvem Keskino\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Uzun soluklu bir metin ve \u00e7ok derinlikli, \u00f6nemli\u2026<br>Ellerinize y\u00fcre\u011finize sa\u011fl\u0131k.<br>Tekrar tekrar okunacak bir metin.<br><strong>Yazar Vedat \u00c7etin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>\u0130yi ak\u015famlar hocam. Kabaca g\u00f6zden ge\u00e7irdim \u00e7ok titiz bir \u00e7al\u0131\u015fma olmu\u015f. Okuyup yazmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Ayr\u0131ca yaz\u0131y\u0131 payla\u015ft\u0131m, bilginize\u2026<br>Kolayl\u0131klar diliyorum. Selamlar sayg\u0131lar.<br><strong>Yazar Mahmut \u0130ldo\u011fan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>K\u0131sa d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihi kitab\u0131 gibi olmu\u015f.<br>Eline y\u00fcre\u011fine akl\u0131na sa\u011fl\u0131k olsun.<br><strong>Kitap\u00e7\u0131\/Yazar Ya\u015far \u00d6zt\u00fcrk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>\u0130yi geceler karde\u015fim, felsefeyi severim ancak matematik i\u00e7in ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yleyemeyece\u011fim. Bunca ara\u015ft\u0131rma yazma u\u011fruna sarf etti\u011finiz \u00e7abaya \u015fapka \u00e7\u0131kar\u0131yor ve kutluyorum. E\u011fitim ve okudu\u011fum kitaplarda zaman zaman bahse konu \u015fahsiyetleri \u00e7ok az biliyorum, \u00fcz\u00fclerek ifade etmeliyim ki sizinle bu konular\u0131 tart\u0131\u015facak kapasitede de\u011filim. Yaz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 zevkle okuyor ve bilgileniyorum.<br>Te\u015fekk\u00fcrle selamlar\u0131m\u0131 iletiyorum.<br><strong>Abdullah Zengin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>A\u011fabey iyi ak\u015famlar\u2026<br>Yaz\u0131y\u0131 keyifle okudum. Matematik ve felsefe konular\u0131 i\u00e7eren yaz\u0131lar\u0131 en az iki kere okurum. Bir daha okuyaca\u011f\u0131m mutlaka.<br>Yaz\u0131y\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131m, ikinci ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc paragrafta, Sinan Sert\u00f6z\u2019\u00fcn \u201cMatemati\u011fin Ayd\u0131nl\u0131k D\u00fcnyas\u0131\u201d kitab\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131m. Kitab\u0131 y\u0131llar \u00f6nce okumu\u015ftum. \u0130lerleyen sat\u0131rlarda ismi zikretmi\u015fsin.<br>\u00c7ok b\u00fcy\u00fck emek de\u011ferli a\u011fabey. Amaca hizmet edecek \u00f6zl\u00fc anlat\u0131mlar, beni cezbetti.<br>Eme\u011fine sa\u011fl\u0131k. Enerjin eksilmesin\u2026<br>Selam, sayg\u0131 ilettim sonsuzca\u2026<br><strong>Yazar Ali Ekber Pek\u015fen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Merhaba. Yaz\u0131 uzun. Par\u00e7a par\u00e7a okuyaca\u011f\u0131m. Ama \u015fu ger\u00e7ek iktidar felsefeyi kald\u0131rd\u0131, s\u0131ra matemati\u011fe geldi. Selamlar\u2026<br><strong>Kim. M\u00fch. Osman \u00d6zg\u00fcn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Say\u0131n M\u00fcsl\u00fcm Bey, \u201c<em>Felsefe ve Matemati\u011fin Yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d yaz\u0131n\u0131 okudum. Ellerine, beynine sa\u011fl\u0131k, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck emek vermi\u015fsiniz, \u00e7ok m\u00fckemmel bir yaz\u0131. Bilimin, dinin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda nas\u0131l yava\u015f yava\u015f geli\u015fti\u011fini \u00e7ok \u00f6nemli ba\u011flant\u0131larla ama b\u00fcy\u00fck bedeller \u00f6denerek nas\u0131l geldi\u011fini gayet net a\u00e7\u0131klam\u0131\u015fs\u0131n. Bug\u00fcn bilimin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zirvenin bundan binlerce y\u0131l, \u00f6zellikle Yunan filozoflar\u0131n\u0131n bug\u00fcne nas\u0131l ayna tuttu\u011funu \u00e7ok g\u00fczel saptam\u0131\u015fs\u0131n. Bug\u00fcn\u00fcn bulu\u015fu san\u0131lan konum\/koordinat\/enlem-boylam bulu\u015funun iki bin y\u0131l \u00f6ncesine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 gel de bug\u00fcn\u00fcn \u201cOrta\u00e7a\u011f\u201d kafal\u0131lar\u0131na anlat. Bu u\u011furda binlerce bilim \u015fehidinin kan\u0131 pahas\u0131na ya\u015fanan bu ayd\u0131nlanma yaz\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck anlam ta\u015f\u0131r. Tebrikler.<br><strong>\u0130\u015finsan\u0131 Refik T\u00fcrk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>M\u00fcsl\u00fcm Can, yaz\u0131na bakt\u0131m ama hepsini okuyamad\u0131m, en az\u0131ndan \u015fimdilik, konular\u0131n uzman\u0131 de\u011filim ama t\u00fcm ya\u015fam\u0131m boyunca \u015funu hep fark ettim: Matematik olmadan yolda bile sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fcyemezsin, Felsefe olmadan a\u011f\u0131z tad\u0131yla bir yemek yiyemezsin.<br><strong>Kemal Y\u0131ld\u0131z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Tekrar, tekrar okudum. M\u00fckemmel \u00f6tesinde bir ara\u015ft\u0131rma yaz\u0131s\u0131. Y\u00fcz y\u0131llar \u00f6ncesinde yap\u0131lanlar ile \u015fimdi ya\u015fan\u0131lanlar\u0131 ve s\u00f6ylemleri mukayese etti\u011fimde ne kadar geride oldu\u011fumuzu g\u00f6rd\u00fcm. Y\u00fczlerce y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen halen orucun neyi bozdu\u011fuyla u\u011fra\u015f\u0131yoruz ve tv&#8217;de milyonlarca ki\u015fiye bunlar\u0131 anlatarak milyonlarca TL alan s\u00f6zde alim, ulema yobazlar\u0131 var. Rekt\u00f6r bize okumu\u015f ki\u015fi laz\u0131m de\u011fil, biz okumam\u0131\u015f ki\u015filerin ferasetine g\u00fcveniyoruz demektedir. B\u00fcy\u00fck emekle haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fun yaz\u0131 detayl\u0131 okundu\u011funda \u015fu andaki ilmi geli\u015fmelerin temelinin as\u0131rlar \u00f6nce at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n bile\u015fkesinden meydana geldi\u011fini anlamamak b\u00fcy\u00fck cahillik diyorum. \u015eu andaki yobazlar bu ki\u015fileri kafirlikle itham ederler ama; o kafirlerin \u00fcretti\u011fi ara\u00e7lara biniyorlar, telefonunu kullan\u0131yorlar, u\u00e7aklar\u0131yla bir yerlere gidiyorlar, l\u00fcks ve \u015fatafat i\u00e7erisinde ya\u015farlarken fakirlerin 500 y\u0131l \u00f6nce cennete gideceklerini anlat\u0131yorlar, din iman derler mal\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler.<br>M\u00fcsl\u00fcm Arkada\u015f\u0131m\u0131 bu g\u00fczel yaz\u0131yla Beni bilim tarihi i\u00e7erisinde gezdirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve Seni bir meslekta\u015f\u0131m olarak kutluyorum.<br>G\u00f6r\u00fc\u015fmek dile\u011fiyle\u2026<br><strong>Kim. M\u00fch. S\u00fcleyman Ulu\u00f6z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Sevgili dostum; te\u015fekk\u00fcr ediyorum. D\u00fc\u015f\u00fcncelerim yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f ne g\u00fczel.<br>Felsefe grubu dersleri toplumun vatanda\u015fl\u0131k bilincini yitirip, s\u00fcr\u00fcle\u015fmesini sa\u011flamak i\u00e7in kald\u0131r\u0131ld\u0131.<br><strong>Nuri Y\u0131lmaz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>M\u00fcsl\u00fcm ba\u015flad\u0131m, ger\u00e7ekten biraz daha geni\u015fletilirse g\u00fczel bir kitap da olabilir, yayaca\u011f\u0131m \u00e7evreme, bitirip \u00f6z\u00fcmseyince do\u011frudan sana ya da sayfana yazaca\u011f\u0131m.<br>Selam ve sevgilerimle.<br><strong>Kim. M\u00fch. \u015eeref K\u0131ran<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Eme\u011fine sa\u011fl\u0131k arkada\u015f\u0131m. Felsefe tarihinin \u00e7ok g\u00fczel bir \u00f6zeti olmu\u015f. Felsefe alan\u0131nda yeterli bilgiye sahip oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ancak bu topraklar \u00fczerinde pek \u00e7ok \u00f6nemli filozoflar\u0131n yeti\u015fmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen g\u00fcn\u00fcm\u00fczde neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben dine ba\u011fl\u0131yorum. Felsefe ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi gerektirir. Dinde ise olaylar\u0131 oldu\u011fu gibi kabul edersiniz. Sorgulayamazs\u0131n\u0131z. Orta\u00e7a\u011fda da b\u00f6yle oldu. Bilim adamlar\u0131 kiliseye kar\u015f\u0131 geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle yak\u0131ld\u0131. Ben bilimin, matemati\u011fin, felsefenin yani d\u00fc\u015f\u00fcnmenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engelin din oldu\u011funa inan\u0131yorum na\u00e7izane\u2026<br><strong>Kim. M\u00fch. Vera \u015eenel<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Filozoflar\u0131 bir araya toplay\u0131p sunan bu yaz\u0131n\u0131n \u00e7ok de\u011ferli oldu\u011funa inan\u0131yorum. Yine de her filozof kendi bak\u0131\u015f\u0131yla d\u00fcnyaya bakm\u0131\u015ft\u0131r. Bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir araya getiren, bu yaz\u0131da da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi matematik bilimi olmu\u015ftur. Hem her matematik\u00e7i bir filozof olma potansiyelindedir hem de her filozof matematik biliminin ortas\u0131nda yer almaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015f olarak da \u015funu diyebilirim ki bu filozoflar matematik\u00e7i olduklar\u0131 i\u00e7in filozof olmam\u0131\u015ft\u0131r. Onlar, do\u011fan\u0131n kanunlar\u0131n\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir ki do\u011fan\u0131n kanunlar\u0131nda yer alan ve onsuz a\u00e7\u0131klanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir matemati\u011fe ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bunu fark ettiklerinde de matemati\u011fin kanunlar\u0131n\u0131n belirlenmesine, tespit edilmesine ihtiya\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6rerek, bu kanunlar\u0131 form\u00fcle etmi\u015flerdir. Kan\u0131mca filozoflar\u0131n matematikle bulu\u015fmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi bu kanunlard\u0131r. Matematik felsefedir ama felsefe sadece matematik de\u011fildir.<br>Bu payla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6nemli bir katk\u0131s\u0131 da matematik ile felsefe aras\u0131ndaki ili\u015fkinin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaratmas\u0131d\u0131r. Emek gerektiren bir ara\u015ft\u0131rma sonucu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ayr\u0131ca de\u011ferlidir.<br>Selamlar\u0131mla\u2026<br><strong>Fatih Sal\u0131k<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>De\u011ferli dost, benim de matematikle ilgi size benzer bir an\u0131m var. Ortaokulda resim ve edebiyat dersim \u00e7ok iyi idi. 9\u2019dan 10\u2019dan a\u015fa\u011f\u0131 almazd\u0131m. Ama matemati\u011fi hi\u00e7 sevmiyordum ve \u00e7ok zay\u0131f de\u011filse bile ortan\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131yordu. Zay\u0131f ald\u0131\u011f\u0131m da \u00e7ok oluyordu. Resim atelye \u00f6\u011fretmenimiz Fuat \u0130\u011fdebeli (ki Bedri Rahmi ekol\u00fcnden yeti\u015fmeydi) beni yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rarak sohbet etti. Matematik \u00f6\u011fretmenim ona \u015fikayet etmi\u015f beni. \u201cZeki \u00e7ocuk ama matemati\u011fi zay\u0131f, onunla konu\u015fur musun?\u201d diye. \u201cBak Recep\u201d dedi hocam, \u201csenin resmin g\u00fczel\u2026 resmi g\u00fczel olan insan\u0131n matemati\u011fi k\u00f6t\u00fc olamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten sen resim yaparken matemati\u011fin bir \u00e7ok s\u0131rr\u0131n\u0131 pratikte \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f oluyorsun, nesnelerin aralar\u0131ndaki ba\u011f\u0131nt\u0131y\u0131, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n yans\u0131malar\u0131n\u0131, perspektifi\u2026 vb.\u201d Buna benzer bir \u00e7ok \u015fey anlatt\u0131, ben matemati\u011fe bu y\u00f6n\u00fcyle hi\u00e7 bakmam\u0131\u015ft\u0131m. O g\u00fcnden sonra matematikle dost oldum\u2026 Sizin Felsefe ve Matematik aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131nt\u0131ya i\u015faret etmeniz de \u00e7ok yerinde, kat\u0131l\u0131yorum tamamen. \/An\u0131n\u0131z\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcrler.\/ Bu vesileyle Newroz Bayram\u0131n\u0131z\u0131 da kutluyor sa\u011fl\u0131k ve esenlikler diliyorum.<br>&amp;<br>De\u011ferli dost \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. Yaz\u0131n\u0131n b\u00f6yle ilgi g\u00f6rmesine de \u00e7ok memnun oldum. Yorumlar i\u00e7inde Felsefe-Matematik-Mant\u0131k ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 kuran arkada\u015fa kat\u0131l\u0131r\u0131m. Ve bug\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceme g\u00f6re evrendeki b\u00fct\u00fcn olgular, maddenin hareketinin b\u00fct\u00fcn tezah\u00fcrleri (fiziksel, kimyasal, biyolojik\u2026) matematik ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 ile a\u00e7\u0131klanabilir. Matematik kesinlikte izah edemedi\u011fimiz (Toplumsal, siyasal hareketler vb. gibi) olgularla ilgili hen\u00fcz yeterli bilgimiz yok demektir. Ki toplumsal ya\u015fam\u0131 belirleyen en \u00f6nemli olgu (ekonomi) art\u0131k matemati\u011fin kesinlik alan\u0131nda. Di\u011fer olgular i\u00e7in ise istatistik verilerin derinle\u015fmesi ve \u00f6l\u00e7me ve derecelendirmenin ayr\u0131nt\u0131lanmas\u0131 ile daha net sonu\u00e7lara ula\u015fabilir demektir. \/ Bu vesileyle i\u00e7ten selam ve iyi dileklerimi g\u00f6nderiyorum. Sa\u011fl\u0131cakla kal\u0131n.<br><strong>Yazar Recep Mara\u015fl\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>H\u00fcseyin Evcil hocam ilk derste, cebir dersini \u00e7ok dikkatli dinleyin, yar\u0131nlarda \u00e7o\u011funuz bu ders sayesinde ekmek yiyeceksiniz, demi\u015fti. Okul hayat\u0131m boyunca inan\u0131r m\u0131s\u0131n unutmad\u0131\u011f\u0131m tek s\u00f6z diyebilirim. Hocama sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sevgilerimi sunmak istiyorum, Ayr\u0131ca bir\u00e7ok ki\u015fiye de bu konuda faydam oldu.<br>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z T\u00fcrkiye\u2019de ne Matematik kald\u0131, ne Felsefe maalesef, ilim bilim \u00e7\u00f6p oldu, ekonomik ve sosyal olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fan\u0131yor.<br>Sevgiler, selamlar.<br><strong>Ekonomist Cembeli Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Merhaba, sevgili arkada\u015f\u0131m, bizi M\u00d6, MS sonraki filozoflar\u0131n Matematik ve Felsefe ile ilgili tezlerini bize yeniden hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in y\u00fcre\u011fine sa\u011fl\u0131k, \u00fclkemizde bu ya\u015famsal konular\u0131 maalesef egemenler \u00f6nemsememekteler, uzun y\u0131llar liselerde Felsefeyi hep pas ge\u00e7tiler, son zamanlardaki Matematik dersleri de \u00f6nemsememektedir.<br>B\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 kapsayacak kadar her alanda bakmak y\u00fcr\u00fcmek, i\u00e7mek y\u00fcr\u00fcmek, bakmak yani k\u0131sacas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z matematiktir.<br><strong>Heybet Ats\u0131z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Ali Haydar\u2019\u0131n yaz\u0131s\u0131ndan sonra senin bu yaz\u0131n iyi oldu. \u00c7ok \u015fey \u00f6\u011frendim. Te\u015fekk\u00fcr ederim.<br><em>(S\u00f6z konusu edilen yaz\u0131 Ali Haydar\u2019\u0131n \u201c<a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=7191\" data-type=\"post\" data-id=\"7191\">Marksizm ve Sovyet Prati\u011fi<\/a>\u201d  olmal\u0131-M. \u00dcz\u00fclmez)<\/em><br>Selam ve sevgiler.<br><strong>Av. Ru\u015fen Aslan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>MATEMAT\u0130K VE FELSEFE<br>Erganili yazar, hem\u015ferim M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez a\u011fabeyin ciddi bir emekle haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu ve uzun da say\u0131lacak yaz\u0131s\u0131 ba\u015fl\u0131ktaki her alan\u0131n ilintisini merak edenler i\u00e7in bence dikkate al\u0131nacak bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r.<br>Klasik Yunan d\u00f6neminin en \u00e7ok tan\u0131nan dokuz filozofundan ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin, kendi ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00e7a\u011fda ciddi yank\u0131lar uyand\u0131ran, ekol olu\u015fturan, \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler konu edinilmi\u015f.<br>Kimisinin do\u011frulu\u011funu sonradan kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, kimisinin de savunduklar\u0131 do\u011frular\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde hayat\u0131n\u0131 \u00f6dedi\u011fi, ayd\u0131nlanma konusunda d\u00fcnya felsefe alan\u0131nda ciddi emekleri olan bu insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131 ve \u00f6zce felsefi anlay\u0131\u015flar\u0131 basit anla\u015f\u0131l\u0131r c\u00fcmlelerle okurlara sunulmu\u015f.<br>Bu filozoflar\u0131n tamam\u0131n\u0131n matematikle olan ba\u011flar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer bir\u00e7ok alandaki yetkinliklerine de de\u011finilmi\u015f. Kendi aralar\u0131ndaki etkile\u015fimler, di\u011fer bilimsel alanlara olan etkilerine de\u011finilmi\u015f.<br>Bu alana ilgi duyan ya da k\u0131saca bu felsefi s\u00fcreci \u00f6\u011frenmeye duyarl\u0131 olan insanlar i\u00e7in okunmas\u0131 gereken emekle haz\u0131rlanm\u0131\u015f bu yaz\u0131y\u0131 ilginize sunuyorum.<br>Yararlan\u0131lmas\u0131 dile\u011fimle iyi okumalar.<br>Ayr\u0131ca 83, 84, 85 y\u0131llar\u0131 E\u011fitim mezunlar\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan olu\u015fan 120 civar\u0131 \u00fcyeli bir whatsApp grubunda da payla\u015ft\u0131m.<br>Umar\u0131m faydalan\u0131l\u0131r.<br><strong>\u00d6mer \u00d6z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131y\u0131 Ali Haydar bana g\u00f6ndermi\u015fti, ben okurken mesaj\u0131n geldi. Te\u015fekk\u00fcrler. Tam \u00e7ubu\u011fun g\u00f6lgesi \u00e7ubu\u011fun boyu kadar olmu\u015ftu piramidin g\u00f6lgesini \u00f6l\u00e7\u00fcyordum.<br>Sana sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve huzurlu bir ya\u015fam diliyorum.<br>&amp;<br>Hayatta en \u00f6nemli olan matematik ve felsefedir.<br>Hi\u00e7 okula gitmeyen bir k\u00f6yl\u00fc ka\u00e7 tane hayvan\u0131 oldu\u011funu bilir. Ka\u00e7 d\u00f6n\u00fcm tarla s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilir. Hayvanlardan elde etti\u011fi yavrular\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131, s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tarladan bi\u00e7erken ne kadar \u00fcr\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. Bu bir matematiktir.<br>Hayvan\u0131na k\u0131\u015f\u0131n ah\u0131rda saman ve yem verir, baharda ve yaz\u0131n merada otlat\u0131r.<br>Tarladan ald\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fcn fazlas\u0131n\u0131 satar, tohumunu ve yiyece\u011fini ay\u0131r\u0131r.<br>Felsefe:&#8221;Varolanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, kayna\u011f\u0131, anlam\u0131 ve nedeni \u00fczerine ve bilginin bilimsel olarak ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.&#8221;<br>Korona vir\u00fcsten, depremden kurtulan ayl\u0131k on bin lira ile ge\u00e7inen y\u00fcrekli, cesur ve dayan\u0131kl\u0131 \u0130nsanlara sayg\u0131lar sunarak bu insanlar i\u00e7in matematiksel felsefe yapmak gerek.<br>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve huzurlu bir ya\u015fam dile\u011fiyle selamlar.<br><strong>Yazar\/K\u00f6yl\u00fc Huneyn Kaygusuz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Yaz\u0131ya ancak bu g\u00fcn bakabildim. Kusura bakmay\u0131n. Uzun bir yaz\u0131. Ak\u015fam tekrar okuyup, payla\u015f\u0131r\u0131m. Matematik ve felsefe ile ilgili m\u00fcthi\u015f tespitler. Her birimiz bir say\u0131 olmak i\u00e7in ko\u015fturuyoruz!<br>Kaleminize sa\u011fl\u0131k. Sanki daha \u00f6nce de bununla ilgili yaz\u0131n\u0131z\u0131 okumu\u015f gibiyim. Ak\u015fam tekrar ele al\u0131p, haberle\u015firiz.<br>\u00c7ok selam ve sayg\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>&amp;<br>Yaz\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki sunu\u015fumla blogumda yay\u0131nda:<br>Sayg\u0131de\u011fer M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez yazm\u0131\u015f. Hem matematik, hem de felsefe ile ilgili harika belirlemeler yapm\u0131\u015f. Birazc\u0131k uzun ama okunmas\u0131 gereken bir yaz\u0131. Mutlaka okuyun derim. Matematik ve felsefe \u00fczerinde sizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrecek bir yaz\u0131.<br><em>https:\/\/seyhmuscakirtas.com\/2024\/03\/29\/5006\/<\/em><br><strong>Belgesel Foto\u011fraf\u00e7\u0131\/Gazeteci \u015eeyhmus \u00c7ak\u0131rta\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>&#8220;<em>Felsefe ve Matematik Yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em>&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131n\u0131z\u0131 ba\u015ftan sonuna kadar zevkle okudum. \u00c7ok g\u00fczel bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak de\u011ferlendiriyorum. \u00d6zellikle kronolojik olarak ele alman\u0131z yaz\u0131n\u0131za bir ak\u0131c\u0131l\u0131k kalm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Yaz\u0131n\u0131z\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015f\u00f6yle bir ifade ge\u00e7mektedir. M\u00fcsl\u00fcman alimlerden, dini g\u00f6revlilerden neden hi\u00e7bir matematik\u00e7i ve bilim insan\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r acaba? Sorunuzun cevab\u0131 yine M\u00fcsl\u00fcman co\u011frafyas\u0131nda arad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Avrupa\u2019da ki \u00e7alkant\u0131l\u0131 ve Katolik d\u00f6nemde ki geli\u015fmeler bu co\u011frafyada ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131ndan olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Birka\u00e7 \u00f6rnekle \u00f6zetlemek istiyorum. Avrupa\u2019da 12. ve 13. as\u0131rlarda Paris ve Oxford \u00fcniversitelerin kurulmas\u0131yla \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f olup kilise ile k\u0131yas\u0131ya bir m\u00fccadele ba\u015flam\u0131\u015f ve beraberinde 14. asr\u0131n sonlar\u0131ndan 16. asra kadar devam eden R\u00f6nesans ve reform hareketleri ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Ve bunu takiben 17. as\u0131rda 30 y\u0131l s\u00fcren bir mezhepler sava\u015f\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bu tarihsel evreler filozof ve bilim adamlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 bize g\u00f6stermi\u015ftir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Avrupa\u2019da t\u00fcm bu olanlar\u0131n hi\u00e7biri Ortado\u011fu\u2019da ya\u015fanmad\u0131. Bazen kendime soruyorum acaba Ortado\u011fu\u2019da da mezhepler sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 ve R\u00f6nesans ile reformlar\u0131n ya\u015fanmas\u0131 m\u0131 gerekir?<br>Ancak yine de Ortado\u011fu\u2019da c\u0131l\u0131z da olsa Abbasiler d\u00f6neminde Ibni Sina, Ibni R\u00fcsd, \u00d6mer Hayyam ve El Cezire gibi bilim insan\u0131 ve filozoflar yeti\u015fmi\u015ftir ancak bu istikrar devam etmemi\u015ftir. Acaba sebebi siyasi egemenler taraf\u0131ndan m\u0131 engellenmi\u015ftir. Bu ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusu.<br>Antik \u00c7a\u011fa gelince \u015f\u00f6yle bir soruyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorum. Neden Uygarl\u0131\u011f\u0131n be\u015fi\u011fi olan Mezopotamya ve M\u0131s\u0131r\u2019da filozoflar \u00e7\u0131kmad\u0131 da antik Yunanistan\u2019a \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Antik Yunan co\u011frafyas\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kuzeyde \u00e7ift\u00e7iler, merkezde ordu ve g\u00fcneyde (senin belirtti\u011fin yerle\u015fim yerleri) t\u00fcccarlar ve aristokratlar bulunuyordu. Yunanl\u0131lar\u0131n Karadeniz\u2019de kolonilerinin bulundu\u011fu ve buralara ticaret yapmaya geldiklerinde de\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcr ve sosyal ya\u015famlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Sonu\u00e7ta bu farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerle tan\u0131\u015fmak felsefi d\u00fc\u015f\u00fcncenin zemini haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<br>Bu anlatt\u0131klar\u0131ma muhtemelen a\u015fina oldu\u011funu, ben sadece hat\u0131rlatmak ve bir sonraki yaz\u0131 ve makalelerinde geni\u015f bir \u015fekilde izleyece\u011fini y\u00fcrekten inan\u0131yor ve ba\u015far\u0131 dileklerimi iletiyorum.<br>Felsefe konusunda ki birikim ve donan\u0131m\u0131n\u0131 takdir ile kar\u015f\u0131l\u0131yorum. Ben senin kadar felsefe konusunda birikimli biri de\u011filim.<br><strong>Yazar \u00d6mer K\u0131l\u0131\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Sevgili Dostum,<br>Yaz\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmem i\u00e7in iki kez okudum. \u00d6ncelikle belirtmeliyim ki \u00e7ok g\u00fczel bir \u00e7al\u0131\u015fma. Yaz\u0131nda \u00f6zellikle matematik ve felsefenin \u00f6nemini vurgulam\u0131\u015fs\u0131n. Aynen kat\u0131l\u0131yorum. Belki bu \u015fekliyle veya geni\u015fleterek bir kitap\u00e7\u0131k olarak yay\u0131nlamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn.<br>Ar\u015fivime ald\u0131m.<br>Kutluyor selam ve sevgilerimi g\u00f6nderiyorum.<br>Akl\u0131ma gelmi\u015fken ge\u00e7meden s\u00f6z etmem gereken Aziz Nesin taraf\u0131ndan kurulan ve halen Ali Nesin taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve defalarca kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bask\u0131 alt\u0131nda kalan Nesin K\u00f6y\u00fcnden bahsetmeden ge\u00e7medim.<br>&#8220;Nesin K\u00f6y\u00fc, asl\u0131nda i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f \u00fc\u00e7 k\u00f6yden olu\u015fur: Matematik, Sanat ve Felsefe K\u00f6yleri. Bu k\u00f6y en ba\u015fta gen\u00e7lerimizin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, g\u00fczellik ve g\u00fcven i\u00e7inde matematik, sanat, felsefe ve alakal\u0131 alanlarda \u00e7al\u0131\u015fabilmeleri i\u00e7in kurulan bir mek\u00e2nd\u0131r. Bu giri\u015fim matematik ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bazen ismi Nesin Matematik K\u00f6y\u00fc (NMK) veya sadece K\u00f6y diye ge\u00e7er.<br>Ayn\u0131 zamanda akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir bilim ve sanat merkezidir. K\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmez.<br>Burada y\u00fcr\u00fct\u00fclen programlar\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 k\u00f6yde kal\u0131r ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, k\u00f6y\u00fcn g\u00fcndelik i\u015flerine yard\u0131mc\u0131 olarak k\u00f6y\u00fc sahiplenirler.&#8221;<br><strong>Pet. M\u00fch. Kaya Karan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>M\u00fcsl\u00fcm arkada\u015f olduk\u00e7a g\u00fczel bir yaz\u0131 olmu\u015f eme\u011fine sa\u011fl\u0131k. Son y\u0131llarda politika yapanlar matematikten uzakla\u015fm\u0131\u015flar. Solda politika yapanlarda matemati\u011fin eksik oldu\u011funu g\u00f6zlemliyorum zaman zaman bu tespitimi arkada\u015flarla payla\u015f\u0131yorum.<br>Siyaset a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ajitasyon \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyor.<br>Senin kalemim kuvvetli, \u201c<em>Matematik ve Siyasetin Arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d konusun da bir d\u00fc\u015f\u00fcn derim.<br>Selamlar\u2026<br><strong>Kim. M\u00fch. \u015e\u00fckr\u00fc Kaplan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Sevgili Dostum M\u00fcsl\u00fcm,<br>Benim \u0130T\u00dc den yak\u0131n arkada\u015f\u0131m dinler, tarih ve felsefe konusunda \u00e7ok de\u011ferli ve bilgili 68 ku\u015fa\u011f\u0131 Mehmet Atalay\u2019\u0131n senin yaz\u0131n ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f ve ele\u015ftirilerini iletiyorum:<br>\u201cArkada\u015flar\u2026<br>Ben bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 baz\u0131 \u00e7eli\u015fkiler i\u00e7ermesine ra\u011fmen faydal\u0131 buluyorum. Matematik -felsefe ili\u015fkisi ile \u00e7er\u00e7evelenmi\u015f bir kronoloji olarak \u00e7ok faydal\u0131. Yaln\u0131z bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde modern bilim ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f tarz\u0131 i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli filozoflar konu edilmemi\u015f. Mesel\u00e2 maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131k plan atomlardan olu\u015ftu\u011funu vazeden Abdera\u2019l\u0131 (Trakya) Demokritos ile madde ve zaman\u0131n kesintisiz ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez bir ak\u0131\u015f ve de\u011fi\u015fim i\u00e7inde oldu\u011funu ve ger\u00e7e\u011fin bu ak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde oldu\u011funu vazeden ve b\u00f6ylelikle diyalektik d\u00fc\u015f\u00fcnceye ilk ula\u015fan Efes\u2019li Herakletios listenin d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f.<br>\u00c7eli\u015fkilere mis\u00e2l olarak da Thales\u2019in \u0130skenderiye ziyareti s\u0131ras\u0131nda ehramlar\u0131n y\u00fcksekli\u011fini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 tavsiyeyi g\u00f6stermek m\u00fcmk\u00fcn. \u0130skenderiye M.\u00d6. 330\u2019lu y\u0131llarda tamamen k\u0131rsal bir deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda kurulmu\u015f bir \u015fehirdir. Thales\u2019in do\u011fumu, \u0130skenderiye\u2019nin kurulmas\u0131ndan 300 y\u0131l kadar \u00f6ncedir. \u0130skenderiye eski M\u0131s\u0131r k\u00fclt\u00fcr ve bilim merkezleri olan Memfis (eski ba\u015fkent), Tanis, Eshet-Aton, Piramesse, Theben (yeni ba\u015fkent) gibi k\u00fclt\u00fcr ve bilim merkezlerinden tamamen uzakta, \u0130skender\u2019in eski M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 fethinden sonra ve hi\u00e7li\u011fin ortas\u0131nda, deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda kurulan, yoktan var edilmi\u015f ve mazisi de olmayan bir \u015fehirdir. Yani Thales hi\u00e7bir \u015fekilde \u0130skenderiye\u2019ye gelmi\u015f olamaz. Bu \u00e7eli\u015fki g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131\u015f olmal\u0131. Yazar\u0131 ikaz etmek yerinde olur.<br>Her \u015feye ra\u011fmen ben bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 faydal\u0131 buluyorum. Fakat bu yaz\u0131 tek ba\u015f\u0131na bir a\u00e7\u0131kl\u0131k getiremez kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Bu yaz\u0131y\u0131 basis alarak daha fazla bilgi edinmek gerekir. Zira bu platformda ismi ge\u00e7en filozoflar\u0131n felsefelerini anlamak ve kavramak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ger\u00e7i filozoflar\u0131n felsefeleri hakk\u0131nda bilgi veriliyor fakat bu, c\u0131l\u0131z ve \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc karakterde.<br>Bu yaz\u0131 kendi ba\u015f\u0131na yeterli olmaktan uzak olsa bile, en az\u0131ndan felsefe ile ilgilenenlere ve merak edenlere kronolojik bir liste sunuyor. Yaz\u0131da ismi ge\u00e7en filozoflar\u0131n felsefeleri hakk\u0131nda mesel\u00e2 ansiklopediler sayesinde daha geni\u015f bilgi toplan\u0131rsa tam bir fayda sa\u011flanaca\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131m.<br>B\u00f6ylece yazar faydal\u0131 bir i\u015f yapm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Benim tavsiyem de bu y\u00f6nde olacak\u2026<br>B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, ben yazar\u0131 bu konuda b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmak cesaretini g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in kutluyorum.<br>Bu yaz\u0131 hakk\u0131nda fikirlerim bundan ibaret..<br>Aff\u0131n\u0131za Ma\u011fruren..\u201d<br><strong>Petrol M\u00fch. Kaya Karan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&amp;<br><strong>Cevabi Yaz\u0131m:<\/strong><br>Sevgili Arkada\u015f\u0131m Kaya Karan,<br>\u201c<em>Felsefe ve Matemati\u011fin Yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131 dostlar\u0131na g\u00f6ndermen nedeniyle size ve g\u00f6nderdi\u011fin arkada\u015flar\u0131ndan yaz\u0131m\u0131 okuyanlara te\u015fekk\u00fcrlerimi ve de selamlar\u0131m\u0131 g\u00f6nderiyorum.<br>Dostum, senin dostlar\u0131n benim de dostlar\u0131md\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcncelerini payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Mehmet Atalay\u2019a en i\u00e7ten kalbi selamlar\u0131m\u0131 g\u00f6nderiyorum. Yakla\u015f\u0131k 30 sayfa olan \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131 sab\u0131rla ve ele\u015ftirel bir g\u00f6zle okudu\u011fu i\u00e7in ayr\u0131ca te\u015fekk\u00fcrler ederim.<br>Arkada\u015f\u0131m, beni yak\u0131ndan tan\u0131yorsun; Ben, felsefeci de\u011filim, ama felsefeye fazlas\u0131yla ilgi duyan biriyim. Yaz\u0131m\u0131n Giri\u015f k\u0131sm\u0131nda bu durumumu ve bu \u00e7al\u0131\u015fma nedenimi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftim: \u201cBen, felsefeye ilgi duyan bir kimya m\u00fchendis olarak yetilerim \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bu alg\u0131n\u0131n (Felsefe ve matemati\u011fe so\u011fuk bak\u0131\u015f\u0131n) \u00e7ok az dahi olsa de\u011fi\u015fmesine katk\u0131 sunmak i\u00e7in; Avrupal\u0131 matematik\u00e7i veya matemati\u011fi dayanak yap\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnce olu\u015fturan ve ya\u015fama paha bi\u00e7ilmez katk\u0131lar sunan filozof ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131, tarih s\u0131ralamas\u0131na g\u00f6re, ya\u015fam \u00f6yk\u00fcleri, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve felsefelerinden ziyade matematikle olan ili\u015fkilerini \u00f6n plana \u00e7\u0131kartarak tan\u0131tmak\/anlatmak istiyorum.\u201d<br>Ayr\u0131ca, \u015funu da belirtmi\u015ftim: \u201cbu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n akademik bir \u00e7al\u0131\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131; metin i\u00e7erisinde \u00e7ok fazla kaynak g\u00f6stermenin okuyucunun dikkatini da\u011f\u0131taca\u011f\u0131 ve sayfa olarak da \u00e7ok yer kaplayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek al\u0131nt\u0131lar yapt\u0131\u011f\u0131m, bilgi edindi\u011fim veya yorumlad\u0131\u011f\u0131m eserlere ili\u015fkin yaz\u0131m\u0131n sonunda topluca bir Kaynak\u00e7a sunman\u0131n daha iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek b\u00f6ylesi bir tercih yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131n bilinmesini isterim.\u201d<br>Ve yine, \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm\u2019de \u015funlar\u0131 belirtim: \u201cBirinci B\u00f6l\u00fcm\u2019de oldu\u011fu gibi burada da sadece matematik\u00e7i olan ve d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihine damga vurmu\u015f olanlar\u0131 -bildiklerimi- anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.\u201d<br>\u015eimdi bu al\u0131nt\u0131lar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Mehmet Atalay arkada\u015f\u0131ma \u00e7ok k\u0131sa bir a\u00e7\u0131klama ile yan\u0131t vermek istiyorum:<br>1. Mehmet Atalay arkada\u015f\u0131m \u201cmodern bilim ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f tarz\u0131 i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli filozoflar konu edilmemi\u015f\u201d diye yaz\u0131yor ve \u00f6rnek olarak Abdera\u2019l\u0131 (Trakya) Demokritos ve Efes\u2019li Herakletios\u2019u \u00f6rnek veriyor. Ben yaz\u0131mda belirtti\u011fim gibi sadece matematik\u00e7i olanlar\u0131 anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bunlar\u0131 anlat\u0131rken de \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnce ve felsefelerinden ziyade matematikle olan ili\u015fkilerini \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u201dmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ve \u00e7al\u0131\u015fmamda \u2013bildiklerimi- anlatt\u0131m. Yine de Mehmet Atalay arkada\u015f\u0131ma uyard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tekrar te\u015fekk\u00fcr ederim. Abdera\u2019l\u0131 (Trakya) Demokritos ve Efes\u2019li Herakletios\u2019un matematikle ili\u015fkisini elimdeki kaynaklarda pek g\u00f6remedim, ara\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m.<br>2. Yine, \u201cbu platformda ismi ge\u00e7en filozoflar\u0131n felsefelerini anlamak ve kavramak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ger\u00e7i filozoflar\u0131n felsefeleri hakk\u0131nda bilgi veriliyor fakat bu, c\u0131l\u0131z ve \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc karakterde.\u201d Tekrar olacak ama belirtmem laz\u0131m. Ben yaz\u0131mda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve filozoflar\u0131n genellikle matematikle olan ili\u015fkisini anlatt\u0131m. \u00c7al\u0131\u015fmam mutlaka eksiktir ama kan\u0131mca Felsefe ve Matemati\u011fi bir ba\u015fl\u0131k alt\u0131na getirme ilk defa yap\u0131l\u0131yor. Zaten Matematik deyince s\u0131n\u0131r\u0131 belirlemi\u015f oldum. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve filozoflar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemlerini tan\u0131t\u0131m veya anlat\u0131m\u0131na girmedim. Sadece baz\u0131 \u00e7ok k\u0131sa belirlemelerde bulundum.<br>3. Yaz\u0131m\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 k\u0131sm\u0131nda yaz\u0131m\u0131n akademik bir \u00e7al\u0131\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yaz\u0131lan \u015feylere ve al\u0131nt\u0131lara kaynak g\u00f6sterimin okuyucunun dikkatini da\u011f\u0131taca\u011f\u0131 ve sayfa say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek yaz\u0131n\u0131n sonunda genel bir kaynak g\u00f6sterimin yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. K\u0131sacas\u0131, yazd\u0131klar\u0131m\u0131n hi\u00e7 birini kafamdan uydurmad\u0131m. Kendimce \u201cg\u00fcvenilir kaynak\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm kitaplardan ald\u0131m veya yararland\u0131m. \u00c7al\u0131\u015fmamdaki \u201c\u00c7eli\u015fkilere mis\u00e2l olarak\u201d g\u00f6sterilen Thales ve \u0130skenderiye misalinde ben matematik\u00e7i Sinan Sert\u00f6z\u2019\u00fcn yalanc\u0131s\u0131y\u0131m. (<em>Sinan Sert\u00f6z, Matemati\u011fin Ayd\u0131nl\u0131k D\u00fcnyas\u0131, T\u00dcB\u0130TAK Yay\u0131nlar\u0131, 5. Bas\u0131m, 1997, Ankara, s.76.<\/em>)<br>De\u011ferli Arkada\u015f\u0131m, cep telefonunda d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131 yazam\u0131yorum. Bu nedenle bilgisayarda yazd\u0131m ve e-posta ile g\u00f6nderiyorum.<br>Haberle\u015fmek dile\u011fiyle iyi geceler\u2026<br><em>(\u0130skenderiye\u2019nin kurulu\u015f tarihi ile Thales\u2019in oraya gidi\u015fi tarihinde uyumsuzluk oldu\u011funa kat\u0131lmam nedeniyle, metinde yer alan \u0130skenderiye s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine M\u0131s\u0131r yazd\u0131m. \u2013M. \u00dcz\u00fclmez)<\/em><br><strong>M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&amp;<br><strong>Kaya Karan&#8217;\u0131n ikinci kez g\u00f6nderdi\u011fi yaz\u0131:<\/strong><br>\u201cKayac\u0131\u011f\u0131m\u2026 Merhaba abisi\u2026<br>Hem sana hem de M\u00fcsl\u00fcm beye te\u015fekk\u00fcrler.<br>Ben kriti\u011fimde yaz\u0131n\u0131n matematik-felsefe ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zaten konu etmi\u015ftim. Bu y\u00fczden de ismi ge\u00e7en filozoflar\u0131n felsefelerini tamamen yans\u0131tam\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 ve ilk \u00e7a\u011fdan buyana b\u00fct\u00fcn felsefeyi kapsayamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmak istemi\u015ftim. Grup arkada\u015flar\u0131ma felsefenin tamam\u0131n\u0131n bu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve daha derin bilgilere ihtiya\u00e7 oldu\u011funu anlatmak istemi\u015ftim. Ayr\u0131ca matematik \u00e7er\u00e7evesinde kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda felsefenin c\u0131l\u0131z ve \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc olaca\u011f\u0131ndan endi\u015fe etmi\u015f ve tavsiyemi ona g\u00f6re yapm\u0131\u015ft\u0131m. Maksad\u0131m M\u00fcsl\u00fcm beyi yermek de\u011fil, arkada\u015flar\u0131m\u0131 felsefenin tamam\u0131na y\u00f6neltmek, biraz daha derin bilgi edinmeye te\u015fvik etmek idi.<br>M\u00fcsl\u00fcm bey al\u0131nmas\u0131n. O yerilecek de\u011fil \u00f6v\u00fclecek ve baz al\u0131narak geni\u015fletilebilecek bir \u00e7al\u0131\u015fma yapm\u0131\u015f.Kendisini kutlam\u0131\u015ft\u0131m zaten\u2026<br>Thales konusundaki \u00e7eli\u015fki elbette ki M\u00fcsl\u00fcm beyden kaynaklanm\u0131yor idi. Demek ki matematik\u00e7i Sinan Sert\u00f6z bir \u015fekilde gargaraya veya dolduru\u015fa gelip \u00e7eli\u015fkinin fark\u0131na varamam\u0131\u015f olmal\u0131. Olur b\u00f6yle \u015feyler\u2026 Bizler de bazen bo\u015f bulunup \u00e7eli\u015fkilerin fark\u0131na varm\u0131yoruz.<br><em>Herkese<\/em> sel\u00e2mlar, sevgiler\u2026\u201d<br><strong>Mehmet Atalay<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Merhaba. Umar\u0131m iyisindir. Eskiden haberle\u015firdik ama elde olmayan baz\u0131 zorunlu ayr\u0131l\u0131klar bunu s\u00fcrd\u00fcrmeye izin vermedi. Yaz\u0131 \u00e7ok uzun fakat s\u00fcr\u00fckleyici. \u0130lk d\u00f6nem felsefeciler sadece matematikle de\u011fil insanl\u0131\u011f\u0131 ve kafalar\u0131 me\u015fgul eden her \u015feyle ilgilenirler ve \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. Temel motive edici soru: \u201cNereden geldik, nereye gidiyoruz?\u201d idi. Ke\u015fke Bilim Tarihi \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f eserleri de inceleyip daha b\u00fct\u00fcnleyici bir makale yazabilseydin daha iyi olurdu. Bilim Tarihi konusunda eser \u00fcretenler bu konular\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde incelemi\u015flerdir. Belki matematiksel fizik ya da fiziksel matematik daha kapsaml\u0131 bir kullan\u0131m olurdu diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<br>Eme\u011fine sa\u011fl\u0131k. Kolayl\u0131klar diliyorum.<br><strong>Prof. Dr. \u0130rfan A\u00e7\u0131kg\u00f6z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>***<br>M\u00fcsl\u00fcmc\u00fc\u011f\u00fcm, ben bu uzunlukta bir yaz\u0131y\u0131 tam gere\u011fince anlayarak, \u00f6z\u00fcmleyerek irdeleyerek inan okuyamad\u0131m. Bu tarzda bir yaz\u0131y\u0131 gere\u011fince anlamam ve yorumlama bizim alt yap\u0131m\u0131zla, bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131m\u0131zla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ama ben bu i\u015fin profes\u00f6r\u00fc olan ablam Sara \u00c7elik\u2019e sizin yaz\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6nderdim. Onun bana g\u00f6nderdi\u011fi yorumu g\u00f6nderiyorum. Ablam \u00c7ukurova \u00dcniversitesi Felsefe B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131\u2019yken emekli oldu. Bug\u00fcn 80 ya\u015f\u0131nda evde felsefi kitaplar yazma u\u011fra\u015f\u0131s\u0131 i\u00e7indedir. Yaz\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu ve konusunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ba\u015fka bir payla\u015f\u0131m yapamad\u0131m. Bizim toplumumuzun altyap\u0131s\u0131 hem matematik hele de felsefeye yetmez. San\u0131r\u0131m sizde b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu vesile iyi geceleriniz olsun.<br><strong>Kim. M\u00fch. Mehmet \u00c7elik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&amp;<br><strong>Prof. Dr. Sara \u00c7elik\u2019in Mehmet \u00c7elik\u2019e g\u00f6nderdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmama dair yorumu:<\/strong><br>&#8220;Merhaba. \u00d6ncelikle \u015funu belirteyim: Bu yaz\u0131 felsefe makalesi format\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f bir yaz\u0131 de\u011fil. Arkada\u015f\u0131n matematik\u00e7i olmas\u0131ndan ve matemati\u011fi de \u00e7ok sevmesinden dolay, felsefi \u00f6\u011fretilerinde \u015fu ya da bu \u015fekilde matemati\u011fe yer veren filozoflar\u0131n bir d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015f: Felsefe tarihi ba\u011flam\u0131nda \u0130lk\u00e7a\u011f&#8217;dan 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na dek ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde, matematikle ili\u015fkili filozoflar\u0131 tarihsel s\u0131ra d\u00fczeni i\u00e7inde ele alm\u0131\u015f ve olduk\u00e7a ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde tan\u0131tma yoluna gitmi\u015f. Bir t\u00fcr bu a\u00e7\u0131dan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta bir \u201cFelsefe tarihi\u201d kotarm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Merak etti\u011fin birini a\u00e7 oku. Asl\u0131nda ger\u00e7ek Felsefe tarih\u00e7ili\u011finde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler aras\u0131ndaki etkile\u015fimler ele\u015ftirel bak\u0131\u015fla ele al\u0131n\u0131r. Burada birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak tan\u0131t\u0131m yap\u0131l\u0131yor. Ancak t\u00fcm yaz\u0131daki b\u00fct\u00fcnl\u00fck; eserlerinde matemati\u011fe de yer veren filozoflar\u0131n ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ger\u00e7i ba\u015fl\u0131kta \u201c<em>Felsefe Matematik Yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d deniyor ama bu yolda\u015fl\u0131k felsefenin t\u00fcm\u00fcn\u00fc anlatmaz. Felsefede \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011fretiler, ak\u0131mlar var. Ele al\u0131nan ki\u015filer aras\u0131nda matematik felsefesi yapanlar i\u00e7inde Pythagoras, Leibniz, Galileo Galilei, Copernikus, Kepler, Newton, Russell, Carnap gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler var. Ve bunlar da i\u015fi bilimsel bilgi ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131rlar ve evrenin t\u00f6z\u00fcn\u00fcn say\u0131lar oldu\u011funu s\u00f6ylerler ve bunu da kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Burada sonu\u00e7 olarak, takdir edilecek konu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sab\u0131rla ve azimle pek \u00e7ok Felsefe tarihi kayna\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak, matemati\u011fe felsefelerinde yer veren filozoflar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinin okuyucuya sunulmu\u015f olmas\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Bakt\u0131m da, tam 65 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f aradan. Lise 1\u2019de bir matematik \u00f6\u011fretmeni geldi s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131za. K\u0131sa boylu, b\u0131zd\u0131k biri. Liseyi bitirene dek bize matematik, cebir, geometri ve o zamanki ad\u0131yla uzay geometri \u00f6\u011fretti. Bir yandan anlat\u0131r, bir yandan da yan yana as\u0131l\u0131, o zaman i\u00e7in pek modern, ye\u015file boyal\u0131 karatahtalar\u0131 rakamlarla, harflerle, i\u015faretlerle doldurur giderdi. S\u0131navlar\u0131nda kitaba bakmak serbestti. O zamanlar bilgisayar falan yoktu, ama dahice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f bir hesap cetveli vard\u0131. Onunla sadece d\u00f6rt i\u015flemi de\u011fil, kare ve k\u00fcp k\u00f6k, sin\/kos ve tanjant hesaplar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc yapabilirdin. O cetvelleri kullanmak da serbestti. S\u0131nav sorular\u0131n\u0131 verir, bize bakmak \u015f\u00f6yle dursun, yerine oturup, kafas\u0131n\u0131 kald\u0131rmadan kitab\u0131n\u0131 okurdu.<br>Bir g\u00fcn tesad\u00fcfen ayn\u0131 zamanda felsefe mezunu oldu\u011funu \u00f6\u011frendik. \u201cHocam, ne alaka?\u201d diye sorduk. \u201cBirini bilmeyen di\u011ferini anlamaz\u201d dedi, \u201cDi\u011ferini bilmek de berikini anlamaktan ge\u00e7er.\u201d<br>Zaman i\u00e7inde o b\u0131zd\u0131k \u00f6\u011fretmen b\u00fcy\u00fcd\u00fc, s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131za s\u0131\u011fmayan bir dev oldu. Sonradan \u00f6\u011frendik ki, ODT\u00dc\u2019de matematik \u00f6\u011fretmeni olmu\u015f.<br>Ortal\u0131kta okur-yazar, gazeteci, \u201cakil insan\u201d falan diye dola\u015f\u0131rken, \u201cBen matematikten anlamam\u201d diyerek sat\u0131r aras\u0131nda onsuz da pek bilge olunabilece\u011fini ihsas eden yar\u0131 cahiller utans\u0131n!<br>Zahmet edip yazd\u0131klar\u0131n birka\u00e7 gen\u00e7te merak uyand\u0131rabilirse ne mutlu sana.<br><strong>Cemil Fuat Hendek<\/strong><br>***<br>Felsefe ile matematik aras\u0131nda ilgin\u00e7 bir ili\u015fki vard\u0131r. \u0130\u015fte bu iki alan\u0131n etkile\u015fimi hakk\u0131nda baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler:<br>Platon ve Geometri:<br>Antik Yunan filozofu Platon, felsefenin geometri ile ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Akademisi\u2019nin kap\u0131s\u0131na \u201cGeometri bilmeyen gelmesin\u201d yazm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Platon, diyaloglar\u0131nda bilgi kuram\u0131n\u0131 geli\u015ftirirken geometri sorunlar\u0131ndan \u00f6rnekler vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Pythagoras ve Say\u0131lar:<br>Pythagoras, evrenle ilgili konularda say\u0131lardan yararlanma gere\u011fini ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r. Ona g\u00f6re evrende d\u00fczeni sa\u011flayan temel ilke say\u0131lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6kbilim ve Matematik:<br>Kopernik ve Kepler gibi bilim insanlar\u0131, evrenin matematiksel bir d\u00fczene g\u00f6re i\u015fledi\u011fini savunmu\u015flard\u0131r.<br>G\u00f6kbilimle ilgili bulu\u015flar, felsefenin evren sorunlar\u0131na yeni boyutlar kazand\u0131rmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Matematik Felsefesi:<br>Matematik felsefesi, matemati\u011fin varl\u0131ksal, bilgisel ve y\u00f6ntemsel sorunlar\u0131n\u0131 inceleyen bir felsefe dal\u0131d\u0131r.<br>Kant gibi filozoflar matemati\u011fi felsefe sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde temel bir y\u00f6ntem olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Giordano Bruno, Galileo, Descartes, Pascal, Spinoza gibi bilge ve matematik\u00e7iler felsefe sorular\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde matemati\u011fi yard\u0131mc\u0131 bilim de\u011fil de, temel \u00f6\u011fe diye anlad\u0131lar. B\u00f6ylece matematik evren d\u00fczenini a\u00e7\u0131klamadan \u00e7ok, felsefe sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde y\u00f6ntem niteli\u011fi kazand\u0131. Leibniz, matematik\u00e7ilerin g\u00f6r\u00fc\u015flerini do\u011frudan do\u011fruya felsefenin ilgi alan\u0131 i\u00e7ine soktu. Matematik felsefenin yard\u0131mc\u0131s\u0131 de\u011fil, kendisi olma durumuna getirildi. Spinoza, felsefe konular\u0131n\u0131 i\u00e7eren, Ethica adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemini more geometrico (geometri y\u00f6ntemi) olarak niteledi. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonunda bir \u201cmatematik felsefesi\u201d geli\u015fti. Condorcet, Kant gibi filozoflar matemati\u011fe, dolayl\u0131 olarak, a\u011f\u0131rl\u0131k verdiler. Felsefe sorunlar\u0131n\u0131n matematikteki gibi a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik bir nitelikte \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn gere\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fcler. 19.yy\u2019dan beri matematik ve felsefe bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn iki b\u00f6l\u00fcm\u00fc gibi anla\u015f\u0131ld\u0131. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f mant\u0131\u011fa uygulanarak, b\u00fct\u00fcn \u00f6nermelerin a\u00e7\u0131klan\u0131\u015f\u0131nda matematik \u00e7\u00f6z\u00fcm ilkelerine dayanma gere\u011fi ortaya at\u0131ld\u0131. Daha sonra mant\u0131k felsefeden al\u0131narak matemati\u011fin ilgi alan\u0131na kayd\u0131r\u0131ld\u0131, b\u00f6ylece lojik ya da lojistik ad\u0131 verilen yeni bir bilim olmu\u015ftu.<br><strong>Zeki G\u00f6rgin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>15 Nisan 2024 tarihinde:<\/strong><br>https:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/1289\/felsefe-ve-matematigin-yoldasligi-yazima-gelen-yorumlar.html<br>https:\/\/ruhanews.com\/kose-yazisi\/1017\/felsefe-ve-matematigin-yoldasligi-yazima-gelen-yorumlar.html<br>https:\/\/www.erganihaber.net\/kose-yazisi\/1477\/felsefe-ve-matematigin-yoldasligina-gelen-yorumlar.html<br>yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=abdullah-zengin\" rel=\"tag\">abdullah zengin<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ali-ekber-peksen\" rel=\"tag\">ali ekber pek\u015fen<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cembeli-yildirim\" rel=\"tag\">cembeli y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cemil-fuat-hendek\" rel=\"tag\">cemil fuat hendek<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=fatih-salik\" rel=\"tag\">fatih sal\u0131k<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=heybet-atsiz\" rel=\"tag\">heybet ats\u0131z<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=huneyn-kaygusuz\" rel=\"tag\">huneyn kaygusuz<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=irfan-acikgoz\" rel=\"tag\">irfan a\u00e7\u0131kg\u00f6z<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kaya-karan\" rel=\"tag\">Kaya Karan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kemal-yildiz\" rel=\"tag\">Kemal Y\u0131ld\u0131z<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mahmut-ildogan\" rel=\"tag\">mahmut ildo\u011fan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mehmet-atalay\" rel=\"tag\">mehmet atalay<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mehmet-celik\" rel=\"tag\">mehmet \u00e7elik<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mustafa-irvem-keskinoglu\" rel=\"tag\">mustafa irvem keskino\u011flu<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=nuri-yilmaz\" rel=\"tag\">nuri y\u0131lmaz<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=omer-kilic-2\" rel=\"tag\">\u00f6mer k\u0131l\u0131\u00e7<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=omer-oz\" rel=\"tag\">\u00f6mer \u00f6z<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osman-ozgun\" rel=\"tag\">osman \u00f6zg\u00fcn<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=recep-marasli\" rel=\"tag\">recep mara\u015fl\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=refik-turk\" rel=\"tag\">refik t\u00fcrk<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=rusen-aslan\" rel=\"tag\">ru\u015fen aslan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sara-celik\" rel=\"tag\">sara \u00e7elik<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=seref-kiran\" rel=\"tag\">\u015feref k\u0131ran<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=seyhmus-cakirtas-2\" rel=\"tag\">\u015feyhmus \u00c7ak\u0131rta\u015f<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sukru-kaplan\" rel=\"tag\">\u015f\u00fckr\u00fc kaplan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=suleyman-uluoz\" rel=\"tag\">s\u00fcleyman ulu\u00f6z<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=vedat-cetin\" rel=\"tag\">vedat \u00e7etin<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=vera-senel\" rel=\"tag\">vera \u015fenel<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yasar-ozturk\" rel=\"tag\">ya\u015far \u00f6zt\u00fcrk<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=zeki-gorgin\" rel=\"tag\">zeki g\u00f6rgin<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cFelsefe ve Matemati\u011fin Yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m 14 Mart 2024 tarihinde \u015fahsi web sitemde ve sonras\u0131nda baz\u0131 yerel gazetelerde yay\u0131mland\u0131ktan sonra whatsapp ve e-posta \u00fczerinden \u00e7ok say\u0131da mesaj ve yorum ald\u0131m. Bu mesaj ve yorumlar\u0131 g\u00f6nderen g\u00fczel insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne te\u015fekk\u00fcr\u00fc bor\u00e7 bilirim. Gelen mesajlardan baz\u0131lar\u0131 bir \u015feyler s\u00f6yledi\u011fi i\u00e7in ar\u015fivimde sakl\u0131 kalmas\u0131na g\u00f6nl\u00fcm raz\u0131 olmamas\u0131 nedeniyle, mesaj sahiplerinin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne s\u0131\u011f\u0131narak mesajlar\u0131 geli\u015f s\u0131ras\u0131na g\u00f6re s\u0131ralay\u0131p var olan yaz\u0131m hatalar\u0131n\u0131 da d\u00fczelterek yorumsuz -\u00f6vg\u00fc i\u00e7erenler hari\u00e7- payla\u015fmak istiyorum. Her yorum, her ele\u015ftiri, her ileti benim i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir; ba\u015f\u0131m g\u00f6z\u00fcm \u00fcst\u00fcnde yerleri vard\u0131r. Selam ve sayg\u0131lar\u0131mla\u2026 Gelen Mesaj ve Yorumlar Baz\u0131lar\u0131: \u00c7ok<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[5041,118,5047,5054,3453,3465,1279,5050,3235,1516,504,5052,5055,5040,5045,5048,5049,5042,287,5043,3349,5053,5046,5051,5056,5039,301,5044,3414,5058],"class_list":["post-7488","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-abdullah-zengin","tag-ali-ekber-peksen","tag-cembeli-yildirim","tag-cemil-fuat-hendek","tag-fatih-salik","tag-heybet-atsiz","tag-huneyn-kaygusuz","tag-irfan-acikgoz","tag-kaya-karan","tag-kemal-yildiz","tag-mahmut-ildogan","tag-mehmet-atalay","tag-mehmet-celik","tag-mustafa-irvem-keskinoglu","tag-nuri-yilmaz","tag-omer-kilic-2","tag-omer-oz","tag-osman-ozgun","tag-recep-marasli","tag-refik-turk","tag-rusen-aslan","tag-sara-celik","tag-seref-kiran","tag-seyhmus-cakirtas-2","tag-sukru-kaplan","tag-suleyman-uluoz","tag-vedat-cetin","tag-vera-senel","tag-yasar-ozturk","tag-zeki-gorgin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7488"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7511,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7488\/revisions\/7511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}