{"id":6507,"date":"2007-04-26T13:55:00","date_gmt":"2007-04-26T13:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6507"},"modified":"2023-06-27T14:09:40","modified_gmt":"2023-06-27T14:09:40","slug":"okudugumuz-kitaplarin-cevirileri-ne-kadar-dogru-yapiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6507","title":{"rendered":"Okudu\u011fumuz Kitaplar\u0131n \u00c7evirileri Ne Kadar Do\u011fru Yap\u0131l\u0131yor?"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Siz nas\u0131l bir yazar olursan\u0131z olun hatta diledi\u011finiz kadar ba\u015far\u0131l\u0131 ya da iyi bir yazar olun, son tahlilde \u00e7evirmendir sizi bir ba\u015fka dilde var eden.&#8221; -Elif \u015eafak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dil en \u00f6nemli ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Yabanc\u0131 oldu\u011fumuz, bilmedi\u011fimiz dilde konu\u015fulunca veya yaz\u0131l\u0131nca, konu\u015fulandan ve yaz\u0131landan bir \u015fey anlamay\u0131z. Bu nedenle, yabanc\u0131 biriyle bilmedi\u011fimiz dilde konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z zaman bir terc\u00fcmana gereksinim duyar\u0131z; ba\u015fka dillerde yaz\u0131l\u0131 metinleri\/ kitaplar\u0131 okuyup anlayabilmemiz i\u00e7in de birilerinin bu yaz\u0131l\u0131 metinleri\/ kitaplar\u0131 dilimize \u00e7evirmesi gerekir.<br>Peki, piyasadan sat\u0131n al\u0131p okudu\u011fumuz kitaplar asl\u0131na uygun \u00e7evriliyorlar m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu soruya olumlu yan\u0131t vermek \u00e7ok zor. 23 Aral\u0131k 2006 tarihli Vatan gazetesinde Dilek \u015eanl\u0131&#8217;n\u0131n &#8220;T\u00fcrkler&#8217;i barbar g\u00f6steren Dostoyevski romanlar\u0131nda tadilat&#8221; yaz\u0131s\u0131n\u0131 okuyunca, bende var olan ku\u015fkular\u0131n yerini karamsarl\u0131k ald\u0131. D\u00fcnya klasikleri i\u00e7erisinde yer alan bir\u00e7ok kitab\u0131n, hem de ciddi (!) yay\u0131nevi oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z yay\u0131nevleri taraf\u0131ndan sans\u00fcrlendi\u011fini okumak insanda tam bir d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Dilek \u015eanl\u0131, gazetedeki haberinde; &#8220;\u00dcnl\u00fc Rus yazar\u0131 Dostoyevski&#8217;nin yazd\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n ba\u015fyap\u0131tlar\u0131ndan Karamazov Karde\u015fler, T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de sans\u00fcrlenmi\u015f bi\u00e7imde yay\u0131nlan\u0131yor. Piyasada sat\u0131lan kitab\u0131n 12 ayr\u0131 yay\u0131nevinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f 12 ayr\u0131 \u00e7evrisi mevcut ve bunlar\u0131n 10&#8217;unda Dostoyevski&#8217;nin kahramanlar\u0131ndan birine s\u00f6yletti\u011fi, T\u00fcrklerle ilgili baz\u0131 &#8220;kritik c\u00fcmleler&#8221; sans\u00fcrlenmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>[Dostoyevski&#8217;nin s\u00f6z konusu eserinin] tam 10 ayr\u0131 yay\u0131nevi ve \u00e7evirmen taraf\u0131ndan sans\u00fcr edilmesinin tarihi epey eskilere gidiyor. Yani T\u00fcrk okuru bu \u00f6nemli roman\u0131 y\u0131llard\u0131r sans\u00fcrlenmi\u015f halde okuyor. \u00c7eviri hatas\u0131 veya dikkatsizlikle a\u00e7\u0131klanmayacak kadar uzun ve hassas olan [sans\u00fcrlenen] bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc, yay\u0131nevleri \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ve kafalar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmi\u015fler. Kimi T\u00fcrkler kelimesini tamamen \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f. Kimi T\u00fcrkler yerine &#8220;bu adamlar&#8221; demeyi uygun bulmu\u015f. Kimi T\u00fcrk ve &#8220;\u00f6ld\u00fcrme&#8221; noktas\u0131nda bir problem g\u00f6rmemi\u015f, ama &#8220;tecav\u00fcz&#8221; c\u00fcmlelerini \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f. Kimileri ise toptan \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc tercih etmi\u015f ve toptan imha yaparak yukar\u0131daki paragraf\u0131 tamamen sans\u00fcrlemi\u015f.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Dilek \u015eanl\u0131 haberin devam\u0131nda \u0130leti\u015fim, Can, Sosyal, Cem, Morpa, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, Oda, Tima\u015f, Antik, \u0130skele, Engin gibi yay\u0131nevlerinin Karamazov Karde\u015fler&#8217;de ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fc tahrifata u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00d6teki ve Alfa yay\u0131nevlerinin ise bu b\u00f6l\u00fcme sans\u00fcr uygulatt\u0131\u011f\u0131n\u0131; ayr\u0131ca, Acar Burak Bengi&#8217;nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re de, T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de sans\u00fcrlenen tek yazar\u0131n Dostoyevski olmad\u0131\u011f\u0131, Tolstoy \u00e7evrilerinde de bir dizi tahrifat\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazmaktad\u0131r. Ayn\u0131 gazetede, yazar ve \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Murat Belge yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada kitaplar\u0131n sans\u00fcrlenmesinin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Dostoyevski&#8217;nin T\u00fcrk dostu olmas\u0131n\u0131n gerekmedi\u011fi, bu durumun kanunlar y\u00fcz\u00fcnden ya\u015fanm\u0131\u015f olabilece\u011fini; ele\u015ftirmen Zeki Co\u015fkun ise, T\u00fcrkiye&#8217;de ticari ve ideolojik iki t\u00fcr sans\u00fcr uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar Elif \u015eafak da 28 Aral\u0131k 2006 tarihli Tempo dergisine yazd\u0131\u011f\u0131 bir yaz\u0131da karamsar bir \u015fekilde: &#8220;Nas\u0131l bir \u015fey insanlar\u0131n \u0131srarla kendilerini milliyet\u00e7ilikler ekseninde tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7a\u011fda ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 kelimelerin g\u00fcc\u00fcyle a\u015fmak?&#8221; diye sormaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum sadece Dostoyevski ve Tolstoy&#8217;la veya hik\u00e2ye, roman, \u015fiir ya da tarihi, sosyal ve siyasi kitaplarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, baz\u0131 \u00e7evirmenler veya yay\u0131nevleri kutsal kitaplarda yer alan metinlerin anlamlar\u0131n\u0131 bo\u015faltarak, \u00e7arp\u0131tarak veya ger\u00e7ek anlamlar\u0131ndan soyutlayarak daha de\u011fi\u015fik anlamlara gelebilecek \u015fekilde \u00e7evriler yap\u0131p yay\u0131nlama yoluna gitmi\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin; Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n 56. S\u00fbresi El Vak\u0131&#8217;a&#8217;y\u0131 buna \u00f6rnek g\u00f6sterebiliriz. Bu s\u00fbrenin T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evrilerinde y\u0131llard\u0131r Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n kutsal olu\u015fu bir tarafa b\u0131rak\u0131larak g\u00fcncel siyasi \u00e7\u0131karlara alet edilmektedir. M\u00fcft\u00fc A. Fikri Yavuz taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan Kur&#8217;an-\u0131 Kerim ve \u0130zahl\u0131 Me\u00e2li \u00c2lisi&#8217;nde El- Vak\u0131&#8217;a S\u00fbresi (56\/8-9) bak\u0131n nas\u0131l \u00e7evrilmi\u015f:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;8-Sa\u011fc\u0131lar (\u00e2mel defterleri sa\u011f ellerine verilenler), o sa\u011fc\u0131lar ne mutludurlar!..<\/p>\n\n\n\n<p>9-Solcular (\u00e2mel defterleri sol ellerine verilenler) ise, o solcular ne ac\u0131kl\u0131 durumdad\u0131rlar!..&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayni s\u00fbrenin 27. ayetinde &#8220;sa\u011fc\u0131lar&#8221;, 41. ayetinde ise &#8220;solcular&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc tekrar edilmektedir. (M\u00fcft\u00fc A. Fikri Yavuz, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim ve \u0130zahl\u0131 Me\u00e2li \u00c2lisi, 4. Bask\u0131, S\u00f6nmez Yay\u0131nlar\u0131, s. 535-536.)<\/p>\n\n\n\n<p>Piyasada sat\u0131lan veya bulunan Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;lerin \u00e7evrilerinin hepsinde Vak\u0131&#8217;a S\u00fbresi (56\/8-9) hemen hemen benzer \u015fekilde \u00e7evrilmi\u015f, siyasi terminolojide kullan\u0131lan &#8220;Sa\u011fc\u0131l\u0131k&#8221; ve &#8220;Solculuk&#8221; s\u00f6zc\u00fckleri kas\u0131tl\u0131 olarak tercih edilmi\u015ftir. Sa\u011fc\u0131 ve dinci \u00e7evreler bu \u00e7evri tahrifat\u0131n\u0131 t\u00fcm sol d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ak\u0131mlara kar\u015f\u0131 y\u0131llarca silah olarak kullanm\u0131\u015f, halk\u0131n temiz dini duygular\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrmede Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i kendi kirli d\u00fc\u015f\u00fcncelerine alet etmi\u015flerdir. \u0130slam&#8217;\u0131n &#8220;Sola&#8221; kar\u015f\u0131 ve &#8220;Sa\u011fc\u0131&#8221; oldu\u011funu savunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Benim bu yarg\u0131m\u0131, y\u0131llar sonra, \u0130slami duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tan\u0131nan yazar Ali Bula\u00e7&#8217;da do\u011frulamaktad\u0131r. 18 Aral\u0131k 2006 tarihli Zaman gazetesinde yay\u0131nlanan &#8220;Kur&#8217;an&#8217;da Sa\u011f ve Sol&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde bu konuda aynen \u015funlar\u0131 yazmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>[&#8220;Vak\u0131a&#8221; S\u00fbresi&#8217;nde &#8220;Ashab\u00fc&#8217;l-Meymene&#8221; ve &#8220;Ashab\u00fc&#8217;l-Me\u015f&#8217;eme&#8221; tan\u0131mlar\u0131 ge\u00e7er. (56\/Vak\u0131a: 8-9). Ayn\u0131 s\u00fbrenin 38. ve 41. \u00e2yetlerinde &#8220;Ashab\u00fc&#8217;l Yemin&#8221; ve &#8220;Ashab\u00fc&#8217;\u015f-\u015eimal&#8221; tabirleri kullan\u0131l\u0131r. Bir\u00e7ok mealde Ashab\u00fc&#8217;l Yemin&#8217;e &#8220;sa\u011fc\u0131&#8221;, Ashab\u00fc&#8217;\u015f-\u015eimal&#8217;e &#8220;solcu&#8221; denilerek rahmetli \u00c7antay&#8217;\u0131n yanl\u0131\u015f\u0131 tekrar edilmi\u015ftir: &#8220;Sa\u011fc\u0131lar(a gelince:) O sa\u011fc\u0131lar ne (mutlu)durlar\u2026 Solcular(a gelince:) O solcular ne (bedbaht)t\u0131rlar.&#8221; (H. B. \u00c7antay, Kur&#8217;an-\u0131 Hakim ve Meal-i Kerim, 1. Bsm., 1957, III, 240.) Bu \u00e2yetlerdeki tabirlerin neye vurgu olduklar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in siyak ve sibaklar\u0131na bakmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>1) \u00c2yetlerin ge\u00e7ti\u011fi s\u00fbre k\u0131yameti anlat\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;da &#8220;vak\u0131a&#8221;, &#8220;k\u0131yamet&#8221;i ifade eder. O halde k\u0131yameti ve ahiret hayat\u0131n\u0131 anlatan bu s\u00fbrede ge\u00e7en \u00e2yetleri d\u00fcnyadaki siyasal grupla\u015fmalara dayanak olarak g\u00f6stermek yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026.Peygamber&#8217;in kendisi bile bazen, ba\u015fta veya sa\u011fda olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ashab\u0131ndan sonra kapal\u0131 yere girmi\u015f ve sadece bo\u015f bulundu\u011fu yere -bu yer a\u015fa\u011f\u0131da olsun, \u00fcst yerde olsun- oturmu\u015ftur. Bu s\u00fcnnetten de hareket edilerek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n &#8220;sa\u011fc\u0131&#8221; olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir; hatta aksi s\u00f6z konusudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyo-politik anlam\u0131yla sa\u011f hiyerar\u015fiktir, s\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131n\u0131 esas al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi gelelim \u00e2yetlerin yanl\u0131\u015f meallerine: Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim&#8217;in &#8220;Vak\u0131a&#8221; S\u00fbresi&#8217;nde ge\u00e7en &#8220;Ashab\u00fc&#8217;l Yemin&#8221; ve &#8220;Ashab\u00fc&#8217;\u015f-\u015eimal&#8221;, sa\u011fc\u0131 ve solcu diye terc\u00fcme edilemez. Kur&#8217;\u00e2n da sa\u011fc\u0131 solcu dememi\u015ftir. K\u0131yamette M\u00fcsl\u00fcman&#8217;\u0131n bir sembol\u00fc olarak bilinen bu \u00e2yet, do\u011frudan ekonomik ve ideolojik bir fonksiyonu ifade etmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026Do\u011fru olan meal \u015f\u00f6yledir: &#8220;\u0130\u015fte sa\u011f ehli, ne (kutludur o) sa\u011f ehli. Sol ehli; ne (mutsuz ve u\u011fursuzdur o) sol ehli.&#8221;]<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7: Yukar\u0131daki \u00f6rneklerden de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u00e7evriler her zaman do\u011fru yap\u0131lmamakta veya asl\u0131na uygun \u00e7evrilmemektedir. Bunu bilerek kitaplar\u0131m\u0131z\u0131 okuyal\u0131m!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>26 Nisan 2007 tarihinde http:\/\/www.kuyerel.com sitesinde,<br>4 May\u0131s 2007 tarihinde Ergani Haber gazetesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=a-fikri-yavuz\" rel=\"tag\">a. fikri yavuz<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ali-bulac\" rel=\"tag\">ali bula\u00e7<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=dostoyevski\" rel=\"tag\">dostoyevski<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=elif-safak\" rel=\"tag\">elif \u015fafak<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=karamazov-kardesler\" rel=\"tag\">karamazov karde\u015fler<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kitaplarin-cevirileri\" rel=\"tag\">kitaplar\u0131n \u00e7evirileri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kuran-2\" rel=\"tag\">kuran<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ne-kadar-dogru-yapiliyor\" rel=\"tag\">ne kadar do\u011fru yap\u0131l\u0131yor<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=vakia-suresi\" rel=\"tag\">vak\u0131&#039;a s\u00fbresi<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Siz nas\u0131l bir yazar olursan\u0131z olun hatta diledi\u011finiz kadar ba\u015far\u0131l\u0131 ya da iyi bir yazar olun, son tahlilde \u00e7evirmendir sizi bir ba\u015fka dilde var eden.&#8221; -Elif \u015eafak Dil en \u00f6nemli ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Yabanc\u0131 oldu\u011fumuz, bilmedi\u011fimiz dilde konu\u015fulunca veya yaz\u0131l\u0131nca, konu\u015fulandan ve yaz\u0131landan bir \u015fey anlamay\u0131z. Bu nedenle, yabanc\u0131 biriyle bilmedi\u011fimiz dilde konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z zaman bir terc\u00fcmana gereksinim duyar\u0131z; ba\u015fka dillerde yaz\u0131l\u0131 metinleri\/ kitaplar\u0131 okuyup anlayabilmemiz i\u00e7in de birilerinin bu yaz\u0131l\u0131 metinleri\/ kitaplar\u0131 dilimize \u00e7evirmesi gerekir.Peki, piyasadan sat\u0131n al\u0131p okudu\u011fumuz kitaplar asl\u0131na uygun \u00e7evriliyorlar m\u0131? Bu soruya olumlu yan\u0131t vermek \u00e7ok zor. 23 Aral\u0131k 2006 tarihli Vatan gazetesinde Dilek \u015eanl\u0131&#8217;n\u0131n &#8220;T\u00fcrkler&#8217;i barbar<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197,97],"tags":[4662,4664,472,4661,4663,4658,3888,4660,4659],"class_list":["post-6507","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","category-politika","tag-a-fikri-yavuz","tag-ali-bulac","tag-dostoyevski","tag-elif-safak","tag-karamazov-kardesler","tag-kitaplarin-cevirileri","tag-kuran-2","tag-ne-kadar-dogru-yapiliyor","tag-vakia-suresi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6507"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6508,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6507\/revisions\/6508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}