{"id":6459,"date":"2007-07-28T18:55:00","date_gmt":"2007-07-28T18:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6459"},"modified":"2023-06-26T19:00:18","modified_gmt":"2023-06-26T19:00:18","slug":"bos-zaman-yoktur-bosa-gecen-zaman-vardir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6459","title":{"rendered":"\u201cBo\u015f Zaman Yoktur, Bo\u015fa Ge\u00e7en Zaman Vard\u0131r&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Geri kalm\u0131\u015f toplumlarda zaman kavram\u0131 yoktur veya \u00e7ok az geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplum olarak genelde zaman hovardas\u0131y\u0131z. Okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek fazla de\u011fil; yazma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ise hemen hemen yok gibi. \u00c7al\u0131\u015fan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu zaman darl\u0131\u011f\u0131ndan, vakitlerinin olmay\u0131\u015f\u0131ndan \u015fik\u00e2yet edip kitap okuyamad\u0131klar\u0131 mazeretine s\u0131\u011f\u0131n\u0131r. Ayni mazereti i\u015fyeri sahipleri de ileri s\u00fcrer. \u0130\u015fsizler zaten okumaya hi\u00e7 zaman(!) bulamaz! \u00c7ok ki\u015fi de okuma ve yazma konusunda ya hen\u00fcz daha okuma-yazma ya\u015f\u0131na gelmedi\u011fini ya da art\u0131k ya\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ok ilerledi\u011fini, ya\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek bahaneler uydurur. Oysa okuma-yazman\u0131n ne ya\u015fla ne de zamanla do\u011frudan bir alakas\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yaz\u0131mda ya\u015fanm\u0131\u015f ger\u00e7ek ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerinden \u00f6rnekler vererek, okuma-yazman\u0131n ya\u015f ve zamana ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tamamen al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131za, k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131m\u0131za ve gereksinimlerimize ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u015fte size ya\u015f\u0131n\u0131 umursamayanlara birka\u00e7 \u00f6rnek:<\/em><br>\u2022Klasik Bat\u0131 m\u00fczi\u011finin \u00f6nde gelen isimlerinden Mozart, konser vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda sadece 6 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Saraydan K\u0131z Ka\u00e7\u0131rma adl\u0131 \u00fcnl\u00fc bestesini ise 25 ya\u015f\u0131nda tamamlad\u0131.<br>\u2022D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Alman \u015fair, yazar Goethe, ilk \u015fiirlerini 10 ya\u015f\u0131nda iken yazd\u0131.<br>\u2022Beethoven, ilk eserini 13 ya\u015f\u0131nda iken besteledi.<br>\u2022\u0130ngiliz \u015fair Alexander Pope, ilk sonelerini 14 ya\u015f\u0131nda yazd\u0131.<br>\u2022Handel, ilk operas\u0131n\u0131 14 ya\u015f\u0131nda iken yazd\u0131.<br>\u2022Francis Bacon, b\u00fcy\u00fck eseri Noum Organum&#8217;u 15 ya\u015f\u0131nda iken yazd\u0131. Bir y\u0131l sonra ise art\u0131k Aristo&#8217;nun felsefesindeki hatalar\u0131 g\u00f6sterecek kadar derin d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyordu.<br>\u2022Makedonya Kral\u0131 B\u00fcy\u00fck \u0130skender, Gordion Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131nda 17 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<br>\u2022Bill Gates, mikro bilgisayarlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran ilk yaz\u0131l\u0131m\u0131 20 ya\u015f\u0131nda tasarlad\u0131. Arkada\u015f\u0131 Paul Allen ile birlikte Microsoft \u015firketini kuran Gates, bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en zengin i\u015fadam\u0131d\u0131r.<br>\u2022Sultan \u0130kinci Mehmet, kendisine Fatih unvan\u0131n\u0131 kazand\u0131ran \u0130stanbul&#8217;un fethini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finde 21 ya\u015f\u0131nda bulunuyordu.<br>\u2022Isaac Newton, Yer\u00e7ekimi Kanunu&#8217;nu ke\u015ffetti\u011fi zaman 24 ya\u015f\u0131nda idi.<br>\u2022\u0130ngiliz romanc\u0131 Charles Dickens, d\u00fcnyada pek \u00e7ok insan taraf\u0131nda okunan Pickwick Papers (Pickwick&#8217;in Belgeleri) adl\u0131 b\u00fcy\u00fck eserini yazd\u0131\u011f\u0131nda 25 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<br>\u2022Benjamin Franklin, uzun y\u0131llar \u00fclkesinde en \u00e7ok okunan ve bug\u00fcn de okunmakta olan Fakir Bir Adam\u0131n Almana\u011f\u0131 isimli kitab\u0131n\u0131 26 ya\u015f\u0131nda iken yazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ruhen gen\u00e7 olan enerji dolu ihtiyarlara \u00f6rnekler:<\/em><br>\u2022Kristof Kolomb, Amerika&#8217;y\u0131 ke\u015ffe \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ilk yolculu\u011funda 50 ya\u015f\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumdayd\u0131.<br>\u2022Pasteur, kuduz a\u015f\u0131s\u0131n\u0131 buldu\u011funda 60 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<br>\u2022Heykelt\u0131ra\u015f Rodin, 70&#8217;inden sonra sanat d\u00fcnyas\u0131na \u00f6nemli yap\u0131tlar kazand\u0131rmaya devam ediyordu.<br>\u2022Mimar Sinan, kalfal\u0131k d\u00f6nemi eseri olarak nitelendirdi\u011fi S\u00fcleymaniye Camii&#8217;ni bitirdi\u011finde 70 ya\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fti. Ustal\u0131k eseri olarak sayd\u0131\u011f\u0131 Selimiye Camii&#8217;ni tamamlad\u0131\u011f\u0131nda ise ya\u015f\u0131 86 olmu\u015ftu.<br>\u2022Michelangelo, Vatikan Sistina \u015eapeli duvar resimlerini yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda 70 ya\u015f\u0131nda idi. R\u00f6nesans d\u00f6neminin \u00fcnl\u00fc sanat\u00e7\u0131lar\u0131ndan olan Michelangelo, en \u00fcnl\u00fc eseri olan Pieta&#8217;y\u0131 (\u0130sa Peygamberi annesi Meryem&#8217;in kollar\u0131nda g\u00f6steren heykeli) tamamlad\u0131\u011f\u0131nda ise 87 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<br>\u2022Galileo Galilei, Ay&#8217;\u0131n g\u00fcnl\u00fck ve ayl\u0131k hareketlerinin \u00e7izimlerini yaparken 73 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<br>\u2022Kant, Ahlak Metafizi\u011fi ve Antropoloji adl\u0131 eserlerini yazd\u0131\u011f\u0131nda 74 ya\u015f\u0131na gelmi\u015fti.<br>\u2022\u00d6nde gelen R\u00f6nesans sanat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan Tintoretto, 22&#215;9 metre ebad\u0131ndaki \u00fcnl\u00fc Cennet tablosunu yapt\u0131\u011f\u0131nda 74 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<br>\u2022\u0130talyan bestek\u00e2r Giuseppe Verdi, \u00fcnl\u00fc operas\u0131 Otello &#8216;yu besteledi\u011fi zaman 75 ya\u015f\u0131nda idi. Ayr\u0131ca 80 ya\u015f\u0131nda iken Falstaff&#8217;\u0131, 85 ya\u015f\u0131nda iken de Ava Maria&#8217;n\u0131n bestesini tamamlad\u0131.<br>\u2022\u015earlo karakteriyle tan\u0131nan, sessiz sineman\u0131n en \u00f6nemli ismi Charlie Chaplin, 76 ya\u015f\u0131nda film y\u00f6netmenli\u011fi yaparak h\u00e2l\u00e2 i\u015finin ba\u015f\u0131ndayd\u0131.<br>\u2022Goethe, en b\u00fcy\u00fck eseri Faust&#8217;u \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l \u00f6nce, yani 82 ya\u015f\u0131nda bitirmi\u015fti.<br>\u2022Thomas Hobbes, Yunanca bir eser olan The Odyssey&#8217;i \u0130ngilizceye \u00e7evirdi\u011fi zaman 87 ya\u015f\u0131nda idi. Bir y\u0131l sonra, \u0130lyada&#8217;y\u0131 yine Yunanca asl\u0131ndan terc\u00fcme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131.<br>\u2022Anatole France 80, Aziz Nesin 80, Thomas Hardy 88, George Bernard Shaw ise 94 ya\u015f\u0131nda iken \u00fcretmeye, yazmaya ve sanat d\u00fcnyas\u0131na yeni eserler kazand\u0131rmaya devam ediyorlard\u0131.<br>\u2022Ya\u015far Kemal 84 ya\u015f\u0131nda olmas\u0131na ra\u011fmen yeni eserler vermeye devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Bo\u015f vakit var m\u0131?.. \u00d6rnekler:<\/em><br>\u2022Dr. Darwin, k\u00f6y k\u00f6y arabas\u0131yla gezerken f\u0131rsat bulduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcncelerini k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131na not eder ve daha sonra yazaca\u011f\u0131 \u00fcnl\u00fc Contemplations kitab\u0131n\u0131n altyap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<br>\u2022Elihu Burritt, eski ve yeni 18 kadar lisan ile, 22 Avrupa leh\u00e7esini bir demirci olarak hayat\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda, i\u015f aralar\u0131nda kendine olu\u015fturdu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fma zamanlar\u0131 sayesinde \u00f6\u011frenir.<br>\u2022Mason Good, Lucretius adl\u0131 eserin terc\u00fcmesini araba i\u00e7inde, Londra&#8217;da hastalar\u0131n\u0131 ziyarete giderken yapar.<br>\u2022Madame de Genlis, eserlerinden \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ders verdi\u011fi asilzadeleri beklerken olu\u015fan bo\u015f zamanlarda yazar.<br>\u2022Burney, Frans\u0131zca ve \u0130talyancay\u0131 m\u00fczik dersi vermek i\u00e7in bir \u00f6\u011frencinin evinden di\u011ferine giderken yolda, at \u00fczerinde \u00f6\u011frenir.<br>\u2022A. Lincoln, bir \u00e7ift\u00e7inin yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken verilen dinlenme aralar\u0131nda kitap okuyarak baz\u0131 okullar\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan bitirir. Bakkal \u00e7\u0131rakl\u0131\u011f\u0131 yaparken de m\u00fc\u015fteri olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda kitap okuyup ders \u00e7al\u0131\u015farak liseyi tamamlar, ard\u0131ndan hukuk fak\u00fcltesinden mezun olarak avukatl\u0131k yapar. Daha sonra A.B.D. ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na kadar y\u00fckselir. (Kaynak: Ak\u0131n Al\u0131c\u0131, Hayata Y\u00f6n Veren \u00d6yk\u00fcler, Epsilon Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2005, s. 36, 37, 38, 42.)<br>***<br>Tarihte iz b\u0131rakm\u0131\u015f \u00f6rnek insanlardan ders \u00e7\u0131kartal\u0131m, zaman\u0131m\u0131z\u0131 bo\u015fa harcamayal\u0131m; kendimize, ailemize, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyaya ve dahas\u0131 insanl\u0131\u011fa faydal\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;hi\u00e7 kimseye faydal\u0131 olmamak, tam m\u00e2n\u00e2s\u0131yla k\u0131ymetsiz olmak demektir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>28.07.2007 tarihinde http:\/\/kusadasiplatform.tr.gg sitesinde,<br>10.08.2007 tarihinde Ergani Haber gazetesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bos-zaman\" rel=\"tag\">bo\u015f zaman<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bosa-gecen-zaman\" rel=\"tag\">bo\u015fa ge\u00e7en zaman<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=enerji-dolu-ihtiyarlara\" rel=\"tag\">enerji dolu ihtiyarlara<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=okuma-ve-yazma\" rel=\"tag\">okuma ve yazma<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yasini-umursamayanlar\" rel=\"tag\">ya\u015f\u0131n\u0131 umursamayanlar<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geri kalm\u0131\u015f toplumlarda zaman kavram\u0131 yoktur veya \u00e7ok az geli\u015fmi\u015ftir. Toplum olarak genelde zaman hovardas\u0131y\u0131z. Okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z pek fazla de\u011fil; yazma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ise hemen hemen yok gibi. \u00c7al\u0131\u015fan insanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu zaman darl\u0131\u011f\u0131ndan, vakitlerinin olmay\u0131\u015f\u0131ndan \u015fik\u00e2yet edip kitap okuyamad\u0131klar\u0131 mazeretine s\u0131\u011f\u0131n\u0131r. Ayni mazereti i\u015fyeri sahipleri de ileri s\u00fcrer. \u0130\u015fsizler zaten okumaya hi\u00e7 zaman(!) bulamaz! \u00c7ok ki\u015fi de okuma ve yazma konusunda ya hen\u00fcz daha okuma-yazma ya\u015f\u0131na gelmedi\u011fini ya da art\u0131k ya\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ok ilerledi\u011fini, ya\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek bahaneler uydurur. Oysa okuma-yazman\u0131n ne ya\u015fla ne de zamanla do\u011frudan bir alakas\u0131 var. Bu yaz\u0131mda ya\u015fanm\u0131\u015f ger\u00e7ek ya\u015fam \u00f6yk\u00fclerinden \u00f6rnekler vererek, okuma-yazman\u0131n ya\u015f ve zamana<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[4557,4559,4561,4558,4560],"class_list":["post-6459","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-bos-zaman","tag-bosa-gecen-zaman","tag-enerji-dolu-ihtiyarlara","tag-okuma-ve-yazma","tag-yasini-umursamayanlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6459"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6460,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6459\/revisions\/6460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}