{"id":6390,"date":"2008-10-13T20:35:00","date_gmt":"2008-10-13T20:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6390"},"modified":"2023-06-24T20:40:22","modified_gmt":"2023-06-24T20:40:22","slug":"tarihin-adi-urfa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6390","title":{"rendered":"&#8220;Tarihin Ad\u0131: Urfa&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Yasakl\u0131 levhalar anlat\u0131r ger\u00e7e\u011fi&#8221; -M. Hicri<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Urfa; tarihin, uygarl\u0131klar\u0131n, inan\u00e7lar\u0131n, kimliklerin harmanland\u0131\u011f\u0131 gizemli kadim bir kenttir.<\/p>\n\n\n\n<p>Gizemli kadim bu kenti, Misbah Hicri&#8217;nin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 Tarihin Ad\u0131: Urfa adl\u0131 eserle tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015fmak, hem zevkli ve hem de \u00f6\u011fretici: Kitap, &#8220;Mezopotamya&#8217;n\u0131n tarih kokan, kanla sulanm\u0131\u015f, medeniyet ve uygarl\u0131klar\u0131n can buldu\u011fu topraklar\u0131, a\u011f\u0131t, ezgi ve hawarlar\u0131 yan\u0131nda g\u00fczelli\u011fini, g\u00f6rkemini, kadim sevdas\u0131n\u0131&#8221; anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Misbah Hicri, on parma\u011f\u0131nda on marifet olan bir arkada\u015f\u0131m\u0131z: \u015eairdir, yazard\u0131r, gazetecidir. \u00c7e\u015fitli gazete ve dergilerde yaz\u0131lar yazmaktad\u0131r. Bildi\u011fim kadar\u0131yla Tarihin Ad\u0131: Urfa kitab\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, Mutluluk U\u011fruna (\u015eiir), Harran \u015eiirleri-I (Antoloji), Harran \u015eiirler-II (Antoloji) ve \u00c7\u0131\u011fl\u0131\u011fa Duran S\u00f6zler (\u015eiir) adl\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015f eserleri bulunmaktad\u0131r. Tarihin Ad\u0131: Urfa (Kent Yay\u0131nlar\u0131) adl\u0131 eserinde, sayfalar aras\u0131nda okuyucuyu eski zamanlar\u0131n ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn Urfa&#8217;s\u0131nda gezdirmekte; Urfa&#8217;n\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki sosyal ya\u015fam\u0131na dair \u00f6nemli bilgiler vermektedir. Urfa \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131nda, sokaklar\u0131nda, tarih\u00ee ve do\u011fal mek\u00e2nlar\u0131nda yazar\u0131m\u0131z bizleri gezdirirken; ayn\u0131 zamanda bak\u0131rc\u0131l\u0131k, kalayc\u0131l\u0131k, dokumac\u0131l\u0131k, nalbantl\u0131k, hanc\u0131l\u0131k, ayran sat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 yok olan meslekleri, kay\u0131p nesneleri, g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde her g\u00fcn yok olan tarih\u00ee eserlerimizi, kapal\u0131 toplumun bir yans\u0131mas\u0131 olan s\u0131cak insan ili\u015fkilerini bizlere anlatmakta ve bunlar\u0131n yitip gitmesine, &#8220;Mezopotamya&#8217;n\u0131n kadim sevdas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan e\u015fsiz varl\u0131klar\u0131n&#8221; y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na i\u00e7ten i\u00e7e \u00fcz\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcz\u00fclmekle hakl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat\u00e7\u0131lar, yazarlar ve gazeteciler ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00f6nemin tan\u0131klar\u0131d\u0131r. Bu tan\u0131kl\u0131k, sanat\u00e7\u0131 ve yazar\u0131n u\u00e7suz bucaks\u0131z d\u00fc\u015fsel d\u00fcnyas\u0131nda an\u0131, foto\u011fraf ve yaz\u0131lar\u0131nda kal\u0131c\u0131la\u015f\u0131nca \u00e7ok farkl\u0131 bir anlam kazanmaktad\u0131r. Sanat\u00e7\u0131lar, yazarlar ve gazeteciler topluma kar\u015f\u0131 sorumlu olduklar\u0131ndan biraz da buna mecburdurlar diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, teknolojinin ak\u0131llara durgunluk verecek \u015fekilde geli\u015fimi ve ilerleyi\u015fi al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, ya\u015fam bi\u00e7imlerini, t\u00fcketim kal\u0131plar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli de\u011fi\u015fime zorluyor, de\u011fi\u015ftiriyor. H\u0131zla de\u011fi\u015fen ya\u015fam\u0131n an&#8217;lar\u0131n\u0131 yakalay\u0131p gelecek nesillere aktarmak, ancak sanat\u00e7\u0131, yazar ve gazetecilerin sayesinde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Misbah arkada\u015f\u0131m i\u015fte bu sorumlulukla ya\u015fama tan\u0131kl\u0131k ediyor ve bu tan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazarak duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini hem bizlerle payla\u015f\u0131yor ve hem de tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yok olan, eskiyen meslekleri ve sanatk\u00e2rlar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131mak tarihsel ger\u00e7eklik oldu\u011fu kadar, sosyolojik ve psikolojik\/duygusal zenginliktir. Marx&#8217;\u0131n da \u00f6nemle vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, sosyal g\u00fc\u00e7lerin ve bilimsel uygulamalar\u0131n tarihsel de\u011fi\u015fimdeki en \u00f6nemli belirleyicisi ekonomik ko\u015fullard\u0131r. Bu meslek ve nesnelerin kaybolu\u015funun nedeni, ekonomik ko\u015fullar\u0131n de\u011fi\u015fmesinden kaynaklan\u0131yor. Yok olan meslekler i\u00e7in se\u00e7ilen sade mek\u00e2nlar, bu mek\u00e2nlarda d\u00f6k\u00fclen g\u00f6z nuru ve al\u0131nterinin m\u00fcbarekli\u011fiyle harmanlanan yo\u011fun emek, her zaman an\u0131lmaya de\u011ferdir. D\u00fcn olmadan bug\u00fcn, bug\u00fcn olmadan yar\u0131n var olabilir mi? Ak\u0131l h\u00fcnerinin birer ni\u015fanesi olan bu mesleklere kar\u015f\u0131 nank\u00f6r olmamal\u0131y\u0131z: Zarafet, ince i\u015f\u00e7ilik, dikkat ve titizlik isteyen bu meslekler, bizleri eski zamanlara ba\u011flayan \u00e7ok \u00f6nemli ba\u011flardan biridir. Bu meslekler eski k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn birer birikimidir: \u0130\u00e7lerinde \u00e7ok \u015feyi saklamaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir di\u011fer olay, ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin harika birer \u00f6rne\u011fi olan cami, havra, kilise, han, hamam, kervansaray, konak, k\u00f6pr\u00fc ve k\u0131\u015fla gibi \u00f6zg\u00fcn ve g\u00fczel mimari yap\u0131lar\u0131n, tarih\u00ee eserlerin \u00e7o\u011funun harabeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, talan edili\u015fi, daha do\u011frusu korunmamas\u0131 veya korunamamas\u0131d\u0131r. Oysa bunlar\u0131 koruyabilir ve bir\u00e7o\u011funu m\u00fcze, k\u00fct\u00fcphane, okul, \u00f6\u011fretmen evi gibi kamusal alanda birer hizmet binalar\u0131 yapabilirdik. Misbah Hicri arkada\u015f\u0131m\u0131z, ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin ve mimari \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn emsalsiz \u00f6rnekleri olan g\u00fczelim tarih\u00ee yap\u0131lar\u0131n yok olu\u015funa, harabeye d\u00f6nmesine, virane olu\u015funa \u00fcz\u00fclmekte, kederlenmekte. Yetileri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde, hi\u00e7 de\u011filse geriye kalanlar\u0131n koruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, onar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf etmektedir. \u00c7e\u015fitli gazete ve dergilere konuyla ilgili yaz\u0131lar yazmakta, kitaplar yay\u0131nlamakta. \u0130nsanlar\u0131, \u00f6zelliklede y\u00f6neticileri duyarl\u0131 davranmaya davet etmektedir. Bu gayretlerinden dolay\u0131 arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131 y\u00fcrekten kutlarken; Urfa ba\u015fta olmak \u00fczere, Dicle-F\u0131rat aras\u0131nda, daha do\u011frusu K\u00fcrt co\u011frafyas\u0131nda S\u00fcryanilere, Keldanilere, Ermenilere, Yahudilere, K\u00fcrtlere, Araplara ve T\u00fcrklere ait var olan tarih\u00ee eserlerimizin bir bir yok olu\u015funa de\u011finmekte yarar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Misbah Hicri&#8217;nin &#8220;Teketek Da\u011flar\u0131 ve Kaybolan G\u00fczellikler&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, tarih\u00ee eser ve do\u011fal mekanlar\u0131 &#8220;[t]arihten gelen g\u00f6rkemleri ile bu topraklar canlan\u0131p m\u00fcjdeler sunaca\u011f\u0131na, suskun virane bir halde durmalar\u0131 insan ve elinden darbeler yemesi \u00fcz\u00fcyor. Ama ben yinede onlar\u0131n bo\u015f durmad\u0131klar\u0131na inan\u0131yorum. Topra\u011f\u0131n inleyi\u015fi, r\u00fczgar\u0131n suskunlu\u011fu, suyun sessizli\u011fi, kurakl\u0131\u011f\u0131n yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131; hepsi, ac\u0131lar\u0131n, yoksullu\u011fun, kimsesizli\u011fin, \u00e7aresizli\u011fin, zavall\u0131l\u0131\u011f\u0131n, y\u0131k\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n yok olmaman\u0131n m\u00fccadelesi i\u00e7in direniyorlar&#8221;. (s. 133)<\/p>\n\n\n\n<p>Tarih\u00ee eserlerin tahribat nedenlerini, sava\u015flar\u0131n, talanlar\u0131n ve do\u011fal afetlerin d\u0131\u015f\u0131nda; Do\u011fal A\u015f\u0131nma, Ka\u00e7ak Kaz\u0131 ve Define Aray\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, K\u00f6yl\u00fclerin Tarih\u00ee Eserlere Sahip \u00c7\u0131kmamas\u0131, &#8220;\u00d6teki&#8221;ne Ait Olan T\u00fcm De\u011ferleri Tarihten Silme Mant\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlardan Ka\u00e7ak Kaz\u0131 ve Define Aray\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, K\u00f6yl\u00fclerin Tarih\u00ee Eserlere Sahip \u00c7\u0131kmamas\u0131 ve &#8220;\u00d6teki&#8221;ne Ait Olan T\u00fcm De\u011ferleri Tarihten Silme Mant\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda k\u0131sa da olsa de\u011finmekte yarar var. (Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131 Birinci K\u0131s\u0131m&#8217;da yer alan &#8220;K\u00fcrt Co\u011frafyas\u0131nda Tarih\u00ee Eserlerin Tahribi ve Nedenleri&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, tekrar olmas\u0131n diye buraya al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.-M. \u00dcz\u00fclmez)<br>***<br>Yazar\u0131m\u0131z kitab\u0131nda hep barda\u011f\u0131n dolu taraf\u0131ndan bak\u0131yor. \u0130yi ve ho\u015f \u015feyler anlat\u0131yor. Ben, yazarlar\u0131n olaylara ve olgulara ele\u015ftirel bakmalar\u0131 gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc, kimseyi k\u0131rmadan, kimseyi incitmeden eksik yanlar\u0131m\u0131z\u0131, kusurlu yanlar\u0131m\u0131z\u0131, yanl\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 da yazmal\u0131y\u0131z. \u00d6rne\u011fin, kitapta &#8220;S\u0131ra Geceleri&#8221; \u00e7ok tatl\u0131 bir dille anlat\u0131lm\u0131\u015f. S\u0131ra Geceleri dayan\u0131\u015fman\u0131n, yard\u0131mla\u015fman\u0131n, stres atman\u0131n, bilgilenmenin, usul ve erk\u00e2n \u00f6\u011frenmenin bir vas\u0131tas\u0131 olarak sunulmu\u015ftur. Benim bildi\u011fim, S\u0131ra Geceleri erkek erke\u011fe (kad\u0131nlar ancak mutfakta erkeklere hizmet i\u00e7in vard\u0131rlar), insanlar\u0131n belli g\u00fcnlerde bir araya gelip yiyip-i\u00e7tikleri, m\u00fczik e\u015fli\u011finde e\u011flendikleri gecelerdir. Hali vakti yerinde olanlar\u0131n, yani &#8220;beyaz&#8221; Urfal\u0131lar\u0131n gecesidir. Her Urfal\u0131n\u0131n gecesi de\u011fildir. Fakir-fukaran\u0131n, i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn bu gecelerde ne yeri var, ne de konumu m\u00fcsaittir. Orada, ancak olsa olsa e\u011flenecek beylere hizmet i\u00e7in bulunurlar. \u0130n\u015fallah yan\u0131l\u0131yorum!<br>***<br>Tarihin Ad\u0131: Urfa, bildi\u011fimiz \u015fehir rehberlerinin \u00e7ok \u00f6tesinde bir eser. \u015eiirsel, edebi bir dille kaleme al\u0131nm\u0131\u015f; bazen t\u00fcrk\u00fc tad\u0131nda, bazen de a\u011f\u0131t ac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta. Anlat\u0131m g\u00fczel, konulara vak\u0131f olma ise kitab\u0131n bir ba\u015fka g\u00fczelli\u011fi. B\u00f6lge ve Urfa hakk\u0131nda bilgi edinmek, ara\u015ft\u0131rma yapmak isteyenlere, merak edenlere, tarihe ilgi duyanlara ve kitap okumay\u0131 sevenlere kitab\u0131 bulup okumalar\u0131n\u0131 \u00f6neririm.<br>Misbah arkada\u015f\u0131m, eline sa\u011fl\u0131k. Ferasetin her daim a\u00e7\u0131k olsun. Yeni, g\u00fczel kitaplar\u0131n\u0131 d\u00f6rt g\u00f6zle bekliyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>13 Ekim 2008 tarihinde www.sivildusunce.com sitesinde,<br>14 Ekim 2008 tarihinde Yeni Yurt gazetesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=araplara\" rel=\"tag\">araplara<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ermenilere\" rel=\"tag\">ermenilere<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=keldanilere\" rel=\"tag\">keldanilere<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurtlere\" rel=\"tag\">k\u00fcrtlere<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mezopotamya\" rel=\"tag\">mezopotamya<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=misbah-hicri\" rel=\"tag\">misbah hicri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sira-geceleri\" rel=\"tag\">s\u0131ra geceleri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=suryanilere\" rel=\"tag\">s\u00fcryanilere<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tarihin-adi-urfa\" rel=\"tag\">tarihin ad\u0131: urfa<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=turklere\" rel=\"tag\">t\u00fcrklere<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=urfa\" rel=\"tag\">urfa<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yahudilere\" rel=\"tag\">yahudilere<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Yasakl\u0131 levhalar anlat\u0131r ger\u00e7e\u011fi&#8221; -M. Hicri Urfa; tarihin, uygarl\u0131klar\u0131n, inan\u00e7lar\u0131n, kimliklerin harmanland\u0131\u011f\u0131 gizemli kadim bir kenttir. Gizemli kadim bu kenti, Misbah Hicri&#8217;nin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 Tarihin Ad\u0131: Urfa adl\u0131 eserle tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015fmak, hem zevkli ve hem de \u00f6\u011fretici: Kitap, &#8220;Mezopotamya&#8217;n\u0131n tarih kokan, kanla sulanm\u0131\u015f, medeniyet ve uygarl\u0131klar\u0131n can buldu\u011fu topraklar\u0131, a\u011f\u0131t, ezgi ve hawarlar\u0131 yan\u0131nda g\u00fczelli\u011fini, g\u00f6rkemini, kadim sevdas\u0131n\u0131&#8221; anlat\u0131yor. Misbah Hicri, on parma\u011f\u0131nda on marifet olan bir arkada\u015f\u0131m\u0131z: \u015eairdir, yazard\u0131r, gazetecidir. \u00c7e\u015fitli gazete ve dergilerde yaz\u0131lar yazmaktad\u0131r. Bildi\u011fim kadar\u0131yla Tarihin Ad\u0131: Urfa kitab\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, Mutluluk U\u011fruna (\u015eiir), Harran \u015eiirleri-I (Antoloji), Harran \u015eiirler-II (Antoloji) ve \u00c7\u0131\u011fl\u0131\u011fa Duran S\u00f6zler (\u015eiir) adl\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[4458,4463,4457,4462,409,403,4464,4460,4459,4465,407,4461],"class_list":["post-6390","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-araplara","tag-ermenilere","tag-keldanilere","tag-kurtlere","tag-mezopotamya","tag-misbah-hicri","tag-sira-geceleri","tag-suryanilere","tag-tarihin-adi-urfa","tag-turklere","tag-urfa","tag-yahudilere"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6390"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6392,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6390\/revisions\/6392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}