{"id":6375,"date":"2008-04-28T18:24:00","date_gmt":"2008-04-28T18:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6375"},"modified":"2023-06-24T18:33:31","modified_gmt":"2023-06-24T18:33:31","slug":"savas-ve-savas-hileleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6375","title":{"rendered":"Sava\u015f ve Sava\u015f Hileleri"},"content":{"rendered":"\n

“Sava\u015f Hiledir.” -Hz. Muhammed<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsano\u011flu yurt edinmek, yerle\u015fmek; av ve ekin alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek; ba\u015fka insanlar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmek, onlar\u0131n eme\u011fini kullanmak; hammadde kaynaklar\u0131na el koymak, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirerek t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n\u0131 talan etmek ve \u00e7almak; kendi egemenlik alanlar\u0131n\u0131 korumak, peki\u015ftirmek ve geni\u015fletmek i\u00e7in tarih boyunca d\u00f6rt k\u0131tada sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sava\u015flarda, tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bir\u00e7ok \u00fclke ve ulus veya inan\u00e7 sistemi, insan ve insan gruplar\u0131, ad\u0131n\u0131 koymasalar da binlerce kez \u00e7e\u015fitli sava\u015f hileleri’ne ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n her yerinde sava\u015f hileleri’ne ba\u015fvuranlar bunlar\u0131 “beceri”, “ak\u0131ll\u0131l\u0131k”, “askeri ba\u015far\u0131”; kar\u015f\u0131 taraf ba\u015fvurmu\u015fsa “kalle\u015flik”, “kahpelik”, “arkadan han\u00e7erleme”, “al\u00e7ak\u00e7a pusuya d\u00fc\u015f\u00fcrme” olarak nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Sava\u015fta, zafere ula\u015fma insan\u0131n \u00f6z\u00fcnde var oldu\u011fu i\u00e7in, zafere giden yolda her \u015fey mubaht\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcncesi hep el \u00fcst\u00fcnde tutulmu\u015ftur. Arnulf Dieterle, Grek ve Roma Komedisinde Temel Entrika Unsurlar\u0131 adl\u0131 doktora tezinde; “Entrikac\u0131 d\u00fcz yolda y\u00fcr\u00fcmez; tersine o her \u015feyi asl\u0131ndan farkl\u0131 yans\u0131tan hileli bir ayna \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyerek amac\u0131na ula\u015f\u0131r” demektedir. Zafer kazanmak i\u00e7in, sava\u015f\u0131 kazanmak gerekir. Bir sava\u015f\u0131 kazanmak i\u00e7in ise, nicelik ve nitelik bak\u0131m\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc ordulara gereksinim vard\u0131r. Bir ordunun g\u00fc\u00e7l\u00fc olu\u015funu, o ordunun say\u0131sal \u00e7oklu\u011fu, e\u011fitimi, eldeki silahlar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve say\u0131s\u0131 ve bunlar\u0131n teknolojik seviyeye uygunlu\u011fu; askeri plan, taktik ve stratejilere ve bunlar\u0131 uygulayabilme becerisine sahip olmas\u0131; disiplin; askerlerin ve halk\u0131n g\u00fcven duydu\u011fu liderlere\/komutanlara sahip olmas\u0131; liderlerin ak\u0131ll\u0131 ve deneyimli dan\u0131\u015fmanlara dan\u0131\u015ft\u0131ktan sonra iradesini ortaya koymas\u0131 gibi etmenler belirler.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fc\u00e7l\u00fc ordulara sahip olanlar avantajl\u0131d\u0131rlar, ama g\u00fc\u00e7l\u00fc ordular her zaman sava\u015f\u0131 kazanacaklar\u0131 diye bir kural da yoktur! Tarih, g\u00fc\u00e7l\u00fc olmayan ordular\u0131n yenilmez diye g\u00f6r\u00fcnen\/bilinen ordular\u0131 \u00e7ok kez bozguna u\u011fratt\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kt\u0131r. En yak\u0131n ve en bilinen \u00f6rnek; Vietnam ordular\u0131n\u0131n ABD ordular\u0131n\u0131 bozguna u\u011fratmalar\u0131d\u0131r. Bu ve benzeri bozgunlarda bir\u00e7ok fakt\u00f6r rol oynasa da, \u00f6nemli bir fakt\u00f6rde Vietnaml\u0131lar\u0131n Sava\u015f Sanat\u0131 ve Sava\u015f Hileleri’ni ustaca gerilla y\u00f6ntemleriyle birle\u015ftirerek kullanmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f Hileleri’ni bug\u00fcn sadece ordular kullanm\u0131yor. Ordular\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkeler, partiler, \u015firketler, tarikatlar, a\u015firetler zaman zaman \u00e7e\u015fitli sava\u015f hilelerine ba\u015fvuruyor art\u0131k. Bir\u00e7ok devlet, ulus, ordu, din, mezhep, tarikat, \u015firket, a\u015firet sava\u015f hilelerine ba\u015fvurmas\u0131na kar\u015f\u0131n, \u00c7inlilerin d\u0131\u015f\u0131nda bu hileleri i\u00e7selle\u015ftiren, kuramla\u015ft\u0131ran ve sistemle\u015ftiren de pek olmam\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f hileleri olarak nitelendirilen “Strategemler” d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda vard\u0131r, ama bu strategemleri bir liste halinde (36 adet) d\u00fczenlemek bug\u00fcne kadar Bat\u0131’da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f, b\u00f6yle bir liste ortaya konulmam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa Hz. \u0130sa, “G\u00fcvercin kadar saf olun” derken, ayn\u0131 zamanda “Y\u0131lan gibi ak\u0131ll\u0131 olun” da der. \u00c7inliler, bu 36 form\u00fcl i\u00e7inde, kendi binlerce y\u0131ll\u0131k deneyimlerinin hi\u00e7 de k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek olan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bir araya toplam\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zellikle de tehlike arz eden durumlar\u0131n giderilmesi ve kar\u015f\u0131tlar\/d\u00fc\u015fmanlarla ili\u015fkiler konusundaki deneyimlerini bunlarla ifade etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Strategemler’i bilmek, \u00c7in d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131n\u0131 bilmede bir anahtar olabilece\u011fi gibi, “insan bu bilgilerle kendi k\u00fclt\u00fcr ya\u015fam \u00e7evresinin olaylar\u0131n\u0131 da daha esnek bir a\u00e7\u0131dan kavrama olana\u011f\u0131na da kavu\u015fabilir” diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7inliler, Sava\u015f Hileleri’ne; hile, oyun, tuzak, manevra anlam\u0131na gelen Strategem demektedirler. Burada s\u00f6z konusu edilen hile, oyun, tuzak \u00f6yle bildi\u011fimiz t\u00fcrden hile, tuzak ve oyunlar de\u011fildir; uzun erimli, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek bir plan d\u00e2hilinde yap\u0131lan edimlerdir. M\u00d6. 6. y\u00fczy\u0131lda \u00c7inli sava\u015f\u00e7\u0131-filozof Sun Tzu taraf\u0131ndan askeri taktikler ve sava\u015f \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f Sava\u015f Sanat\u0131 kitab\u0131nda askeri harek\u00e2tlar\u0131n hile gerektirdi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a yaz\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ince kaynaklar incelendi\u011finde \u00c7in Halk Cumhuriyeti’nde d\u0131\u015f politika yan\u0131nda \u00f6zellikle sava\u015f bilimi alan\u0131nda strategemler’in ne derece \u00f6nemli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. 1987 y\u0131l\u0131nda Pekin’deki Halk\u0131n Kurtulu\u015f Ordusu’nca bas\u0131lan be\u015f fasik\u00fcl halinde yay\u0131nlanan Modern Kullan\u0131m\u0131yla 36 Strategem adl\u0131 kitab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde \u015funlar yaz\u0131lmaktad\u0131r: “Bu kitap askeri tart\u0131\u015fmalarda strategemleri bilmek ve onlar\u0131 kullanmak gereksiniminden do\u011fmu\u015ftur. Marksist askerlik kuram\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, bu tarihsel miras uygun bir denemeden ge\u00e7irilmi\u015f ve modern bir askeri strategem sanat\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in ara\u00e7 olarak kullan\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir. \u2026Eski bir \u00c7in atas\u00f6z\u00fc \u015f\u00f6yle der: ‘Sava\u015fta hi\u00e7bir hileyi hor g\u00f6rme’. Bu nedenle strategemler kuram\u0131, askerlik kuram\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Sava\u015fan bir komutan inisiyatifi kendi eline ge\u00e7irmek isterse, d\u00fc\u015fman\u0131 s\u00fcrprizlerle mat etmeye y\u00f6nelmek, yani d\u00fc\u015fman\u0131n durumunu g\u00f6zeterek uygulanabilir strategemler d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorundad\u0131r. Bu onu, k\u00f6t\u00fc bir durumu iyi bir duruma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve az say\u0131da bir kuvvetle d\u00fc\u015fman\u0131n \u00fcst\u00fcn g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131 zafer kazanmak \u00fczere harekete ge\u00e7irir. \u2026Askeri strategem sanat\u0131n\u0131n temelinde yatan ilkeler, en y\u00fcksek \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011fadan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131ndan, askeri strateji ve takti\u011fin genel ilkeleri olarak b\u00fcy\u00fck bir ya\u015fama g\u00fcc\u00fcne sahiptirler.”<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in Halk Cumhuriyeti’nde strategemlere ili\u015fkin ele\u015ftirilere de rastlan\u0131r. 1979 ve 1987 Jilin bask\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle denmektedir: “36 strategem aras\u0131nda gerici feodal d\u00f6k\u00fcnt\u00fcler de vard\u0131r ve bunlar \u00f6zellikle hile yoluyla kazanma konusundaki strategemlerdir. Bu y\u00fczden bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda ele\u015ftirel bir tutum almaya da gereksinim vard\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n

Mao Zedung, Uzun S\u00fcren Sava\u015f adl\u0131 kitab\u0131nda; “Strategemler, bo\u015f ahl\u00e2ksal s\u00f6zlerin ve \u00f6\u011f\u00fctlerin bir sava\u015ftan ibaret olan bu d\u00fcnyaya ne kadar uzak d\u00fc\u015ft\u00fckleri, bu d\u00fcnyaya ne kadar yabanc\u0131 olduklar\u0131 hakk\u0131nda bir pratik bilgi sunarlar” diyerek bo\u015f ahl\u00e2ksal s\u00f6zleri geveleyip duranlar\u0131, tuzu kuru olanlar\u0131 ele\u015ftirerek strategemlerin \u00f6nemine vurgu yapar.<\/p>\n\n\n\n

Vitus B. Dr\u00f6scher ise, Hayvanlar\u0131n \u00c7evreye Uyma Yollar\u0131na G\u00f6re Uzun Ya\u015fama Bi\u00e7imleri adl\u0131 eserinde hilenin hayvanlardaki olu\u015fum s\u00fcrecini \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r: “Geli\u015fim tarihi bak\u0131m\u0131ndan hayvan zihninin en eski kavray\u0131\u015f bi\u00e7imi, d\u00fc\u015fman-ganimet ili\u015fkisidir. Bu, d\u00fc\u015fman\u0131 yenmek ve ganimet elde etmek i\u00e7in gerekli hileleri \u00f6\u011frenilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok hayvanda bu hilecilik i\u00e7g\u00fcd\u00fcseldir, baz\u0131lar\u0131nda ise deneyimle \u00f6\u011frenilir.”<\/p>\n\n\n\n

Strategemler sadece askeri alanda uygulanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in’in d\u0131\u015f\u0131nda hukuksal strategemler \u0130slam hukukunun b\u00fct\u00fcnleyici bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015f ve pratikte hep kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu, Muhammed Abd-al Wahhab Buhayri’nin Al-hiyal fi as-sariah al \u0130slamiyyah (\u0130slam Hukukunda Hileler) adl\u0131 kitab\u0131ndan biliyoruz. Abd-as Salam Dihni’nin Al-hiyal al-mahz\u00fbre mink \u00e2val-masr\u00fb (Hukuksal A\u00e7\u0131dan \u0130zin Verilen ve Verilmeyen Hileler) kitab\u0131 (Kahire -1946) ile Muhammed \u0130bn-\u0130brahim’in Al hiyal fi al-mu’amal\u00e2t al-m\u00e2liyyah (Maliye Alan\u0131nda Hileler) adl\u0131 kitab\u0131 (Tunus -1983) burada \u00f6zellikle an\u0131labilir. (Kaynak: Harro von Senger, SAVA\u015e H\u0130LELER\u0130 Strategemler I, \u00c7ev: Mekin \u00d6zbalta, Anahtar Kitaplar, 3. Bas\u0131m, \u0130stanbul\u20132007)
***
\u00dclkemizde 30 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r s\u00fcren PKK ve TSK aras\u0131ndaki “sava\u015f”\u0131, T\u00fcrkiye ile Kuzey Irak K\u00fcrt Y\u00f6netimi aras\u0131ndaki gelgitleri, dahas\u0131 Ortado\u011fu \u00fclkeleri ile ABD aras\u0131nda var olan ili\u015fkileri Sava\u015f Hileleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirmenin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

28 Nisan 2008 tarihinde www.sivildusunce.com sitesinde,
2 May\u0131s 2008 tarihinde Ergani Haber gazetesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

arnulf dieterle<\/a>, <\/span>hz. muhammed<\/a>, <\/span>mao zedung<\/a>, <\/span>PKK<\/a>, <\/span>sava\u015f<\/a>, <\/span>sava\u015f hileleri<\/a>, <\/span>sava\u015f sanat\u0131<\/a>, <\/span>strategemler<\/a>, <\/span>tsk<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Sava\u015f Hiledir.” -Hz. Muhammed \u0130nsano\u011flu yurt edinmek, yerle\u015fmek; av ve ekin alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek; ba\u015fka insanlar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmek, onlar\u0131n eme\u011fini kullanmak; hammadde kaynaklar\u0131na el koymak, s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirerek t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n\u0131 talan etmek ve \u00e7almak; kendi egemenlik alanlar\u0131n\u0131 korumak, peki\u015ftirmek ve geni\u015fletmek i\u00e7in tarih boyunca d\u00f6rt k\u0131tada sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sava\u015flarda, tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bir\u00e7ok \u00fclke ve ulus veya inan\u00e7 sistemi, insan ve insan gruplar\u0131, ad\u0131n\u0131 koymasalar da binlerce kez \u00e7e\u015fitli sava\u015f hileleri’ne ba\u015fvurmu\u015ftur. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde sava\u015f hileleri’ne ba\u015fvuranlar bunlar\u0131 “beceri”, “ak\u0131ll\u0131l\u0131k”, “askeri ba\u015far\u0131”; kar\u015f\u0131 taraf ba\u015fvurmu\u015fsa “kalle\u015flik”, “kahpelik”, “arkadan han\u00e7erleme”, “al\u00e7ak\u00e7a pusuya d\u00fc\u015f\u00fcrme” olarak nitelendirmi\u015ftir. Sava\u015fta, zafere ula\u015fma insan\u0131n \u00f6z\u00fcnde var oldu\u011fu i\u00e7in, zafere<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197,97],"tags":[4429,791,4427,1815,264,4430,4432,4428,4431],"class_list":["post-6375","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","category-politika","tag-arnulf-dieterle","tag-hz-muhammed","tag-mao-zedung","tag-pkk","tag-savas","tag-savas-hileleri","tag-savas-sanati","tag-strategemler","tag-tsk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6376,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6375\/revisions\/6376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}