<\/p>\n\n\n\n
“Uygarl\u0131k bir harekettir, bir durum de\u011fil. Bir yoldur, liman de\u011fil.” -Arnold Toynbee<\/em><\/p>\n\n\n\n Sanayi Devrimi, hem \u00fcretimi m\u00fcthi\u015f art\u0131rd\u0131, hem de maliyeti fazlas\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bu nedenle, 50 y\u0131l i\u00e7inde d\u00fcnyada ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fim inan\u0131lmaz bir \u015fekilde geli\u015fti, sosyal-ekonomik beklenti ve olanaklar fazlas\u0131yla geni\u015fledi. Bu olumlu geli\u015fmelerin yan\u0131nda i\u015fin birde g\u00f6r\u00fclmeyen veya g\u00f6r\u00fclmek istenmeyen y\u00fcz\u00fc var: A\u00e7l\u0131k, yoksulluk, i\u015fsizlik, b\u00f6lgesel sava\u015f, anar\u015fi, “ter\u00f6r”, \u00e7evre kirlilikleri alabildi\u011fine artt\u0131. Arzu edilmeyen bu olumsuzluklar, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131nda bir k\u0131s\u0131m insanlar\u0131n sanki kaderiymi\u015f gibi m\u00fczminle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n \u0130lgin\u00e7tir, bu duruma neden olan Bat\u0131 \u015fimdi bu durumdan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 aramakta(!). Yaz\u0131lanlara bak\u0131l\u0131rsa Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve ekonomistler gidi\u015fattan memnun de\u011fil; d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemleriyle \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu ar\u0131yor, ilgilileri uyar\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n \u00d6rne\u011fin; Y\u00f6netim Uzman\u0131 Peter F. Drucker: “\u0130nan\u0131yorum ki, y\u00f6neticiler muazzam k\u00e2rlar\u0131 kendileri i\u00e7in toplar da i\u015f\u00e7ilere yol verirlerse, bu toplumsal ve ahlak\u00ee a\u00e7\u0131dan af edilmez bir \u015feydir. Toplumlar olarak, bunun orta d\u00fczey y\u00f6neticiler ve i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda yarataca\u011f\u0131 nefretin bedelini a\u011f\u0131r \u00f6deyece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n K\u0131sacas\u0131, bir insan olman\u0131n ve insan gibi muamele g\u00f6rmenin ne demek oldu\u011funun b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131, kapitalizmin ekonomik hesab\u0131nda yoktur. B\u00f6yle k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir sistemin hayat\u0131n \u00f6b\u00fcr y\u00f6nlerine hakim olmas\u0131 hi\u00e7bir toplum i\u00e7in iyi de\u011fildir” diyerek kayg\u0131lar\u0131n\u0131 dile getirmektedir. (Peter F. Drucker, Gelece\u011fin Toplumunda Y\u00f6netim, Hayat Yay\u0131nlar\u0131, 2003 \u0130stanbul, s.134.)<\/p>\n\n\n\n K\u00fcreselle\u015fmi\u015f serbest piyasan\u0131n cambaz\u0131 George Soros ise; “Piyasa mekanizmas\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a, insanlar\u0131n piyasa d\u0131\u015f\u0131 bir de\u011ferler k\u00fcmesi temelinde davrand\u0131\u011f\u0131, artan \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmez hale gelmektedir. Rekl\u00e2mc\u0131l\u0131k, pazarlamac\u0131l\u0131k, hatta ambalajlama insanlar\u0131n tercihine yan\u0131t vermekten \u00e7ok bunlar\u0131 bi\u00e7imlendirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Neyi savunduklar\u0131ndan emin olmayan insanlar artan \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011ferin \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olarak paraya y\u00f6nelmektedir. En pahal\u0131 olan daha iyi kabul edilmektedir. Ge\u00e7mi\u015fte de\u011fi\u015f toku\u015f maceras\u0131 olarak kabul edilen bir \u015fey temel de\u011fer konumuna y\u00fckselmi\u015f bulunuyor\u2026 Toplum \u00e7ivisinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f” diyerek geli\u015fmelere isyan ediyor. (Danah Zohar, Akl\u0131 Yeniden Kurmak, T\u00fcrk Henkel Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 1998, s.118)<\/p>\n\n\n\n Bu a\u00e7\u0131klamalar, paradigmalar\u0131n iflas\u0131n\u0131n resmen ilan\u0131d\u0131r. Nietzsche, Zerd\u00fc\u015ft Buyurdu adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda “Tanr\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc”n\u00fc ilan etmesinin \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k 115 y\u0131l ge\u00e7ti. Nietzsche \u00f6zel olarak Tanr\u0131 ya da dinin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kastetmi\u015f de\u011fildi; s\u00f6yledi\u011fi \u015fey daha \u00e7ok b\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel \u00e7evrenin \u00f6l\u00fcm\u00fcyd\u00fc, mevcut paradigmalar\u0131n dibe vuru\u015fuydu. \u015eimdi k\u00fcresel \u00e7apta yine ayn\u0131 sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u00c7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in yeni politikalar\u0131n \u00fcretilmesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. Yeni politikalar\u0131n \u00fcretilmesi i\u00e7in ise yeni kavramlar, yeni \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar, yeni liderlik anlay\u0131\u015flar\u0131 geli\u015ftirmeliyiz. En \u00f6nemlisi de, yeni de\u011ferler yaratmal\u0131y\u0131z diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Asl\u0131nda ya\u015fananlar “Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni” kurulu\u015f s\u00fcrecinin \u00e7ekilen sanc\u0131lar\u0131d\u0131r. “Yeni d\u00fczen (New Deval)” denilen \u015fey ise, yeni bir \u015fey de\u011fil; 1933\u20131945 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda F. D. Roosevelt y\u00f6netiminde ABD’de krizleri \u00f6nlemek amac\u0131yla g\u00fcd\u00fclen ekonomi politikayla ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7le geli\u015fen bir olgudur.<\/p>\n\n\n\n Bu olgunun en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi ta\u015feronluk ve \u00f6zelle\u015ftirmedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde artan ta\u015feronluk ve \u00f6zelle\u015ftirme bu s\u00fcreci daha da h\u0131zland\u0131rd\u0131: G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hem ta\u015feron firmalar\u0131n say\u0131s\u0131nda ve hem de ta\u015feron firmalara ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n say\u0131s\u0131nda korkun\u00e7 bir art\u0131\u015f oldu. Art\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlarla ili\u015fkilerde ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 y\u00f6netmede ge\u00e7ici i\u015f\u00e7ileri, daha do\u011frusu ta\u015feron firmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan “i\u015f\u00e7i olmayan”lar\u0131 da hesaba katmak gerekir. Bu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, “i\u015f\u00e7i olmayan”lar\u0131n \u015fimdi iki amiri var: Birincisi, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurumdaki; ikincisi, ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ta\u015feron firmadaki. Yani i\u015fyerlerinde art\u0131k “iki ba\u015fl\u0131 i\u015f\u00e7i” var (iki ba\u015fl\u0131 y\u00f6netim de\u011fil!). \u0130\u015fyerlerinde farkl\u0131 stat\u00fcye tabi i\u015f\u00e7iler art\u0131k bir realite.<\/p>\n\n\n\n Emek \u00f6rg\u00fctleri ve i\u015fyeri y\u00f6neticileri bu durumu dikkate almal\u0131 ve y\u00f6neticiler \u00e7al\u0131\u015fanlarla ili\u015fkilerini sistemle\u015ftirmelidir: \u0130nsan ili\u015fkilerinin \u00f6nemi unutulmadan, bir kurum, bir organizasyon e\u011fer i\u015flerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ta\u015feron firmaya veriyorsa, kendi performans de\u011ferlendirmeleri ve “bilgi i\u015f\u00e7ileri”nin mesleki geli\u015fimleri, tatmini ve verimlili\u011fi konusunda ta\u015feron firmadaki e\u015fde\u011ferleriyle yak\u0131n mesai i\u00e7inde olmalar\u0131 gerekir. Di\u011fer \u00f6nemli bir nokta da, bilgiye dayal\u0131 i\u015fletmede, organizasyonda liderli\u011fi elde etmenin yolu, gelecek vadeden profesyonellere zaman harcamaktan ge\u00e7ti\u011fini hi\u00e7 ak\u0131ldan \u00e7\u0131kartmamakt\u0131r. Emek \u00f6rg\u00fctleri ve i\u015fyeri y\u00f6neticileri e\u011fer ba\u015far\u0131l\u0131 olmak istiyorlarsa, bunun i\u00e7in, insanlar\u0131n potansiyelini aramal\u0131\/anlamal\u0131 ve potansiyeli geli\u015ftirmeye zaman harcamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ba\u015fka yolu yok: Y\u00f6neticilerin g\u00f6revi geli\u015fen (bir anlam\u0131yla da “gelecek”) toplumun ger\u00e7eklerini kavramakt\u0131r. insan umutsuz da ya\u015fayamaz ki\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n umutla ba\u011fland\u0131k. insan umutsuz da ya\u015fayamaz ki\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n 10 Haziran 2008 tarihinde www.sivildusunce.com sitesinde, <\/p>\n\n\n “Uygarl\u0131k bir harekettir, bir durum de\u011fil. Bir yoldur, liman de\u011fil.” -Arnold Toynbee Sanayi Devrimi, hem \u00fcretimi m\u00fcthi\u015f art\u0131rd\u0131, hem de maliyeti fazlas\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bu nedenle, 50 y\u0131l i\u00e7inde d\u00fcnyada ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fim inan\u0131lmaz bir \u015fekilde geli\u015fti, sosyal-ekonomik beklenti ve olanaklar fazlas\u0131yla geni\u015fledi. Bu olumlu geli\u015fmelerin yan\u0131nda i\u015fin birde g\u00f6r\u00fclmeyen veya g\u00f6r\u00fclmek istenmeyen y\u00fcz\u00fc var: A\u00e7l\u0131k, yoksulluk, i\u015fsizlik, b\u00f6lgesel sava\u015f, anar\u015fi, “ter\u00f6r”, \u00e7evre kirlilikleri alabildi\u011fine artt\u0131. Arzu edilmeyen bu olumsuzluklar, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131nda bir k\u0131s\u0131m insanlar\u0131n sanki kaderiymi\u015f gibi m\u00fczminle\u015fti. \u0130lgin\u00e7tir, bu duruma neden olan Bat\u0131 \u015fimdi bu durumdan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 aramakta(!). Yaz\u0131lanlara bak\u0131l\u0131rsa Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve ekonomistler gidi\u015fattan memnun de\u011fil;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3901],"tags":[187,4310,3247,4421,4354,4422,4420,4419,4423],"class_list":["post-6371","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-abd","tag-danah-zohar","tag-nietzsche","tag-paradigmalarin-iflasi","tag-peter-f-drucker","tag-tanrinin-olumu","tag-umutsuz-da-yasayamaz-ki","tag-yeni-duzen-new-deval","tag-yoneticilerin-gorevi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6371"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6372,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371\/revisions\/6372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
***
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnya ekonomisinin motoru art\u0131k uluslararas\u0131 mal hareketi de\u011fil, uluslararas\u0131 sermaye hareketleridir. Ekonomistlerin ana ekonomik kaynak olarak g\u00f6rd\u00fckleri “toprak, emek ve sermaye”nin yerini bug\u00fcn bilgi alm\u0131\u015ft\u0131r. Eskiden verilen g\u00f6revi yerine getiren, ama sorumluluk ta\u015f\u0131mayan, az becerisi, az e\u011fitimi olan, tekrar gerektiren i\u015fleri yapan mavi yakal\u0131lar\u0131n\/proleterlerin i\u015fg\u00fcc\u00fcne gereksinim vard\u0131. \u015eimdi bilgi sahibi, uzmanl\u0131k ve “sorumluluk” ta\u015f\u0131yan beyaz yakal\u0131lara gereksinim duyulmaktad\u0131r. \u0130ngiliz iktisat yazar\u0131 Hamish Mc Rae, 2020 y\u0131l\u0131ndaki d\u00fcnyaya dair kitab\u0131nda “toprak, sermaye ve do\u011fal kaynaklar” gibi “eski b\u00fcy\u00fcme motorlar\u0131”n\u0131n yerine, daha \u00e7ok kalite, \u00f6rg\u00fct, motivasyon ve insanlar\u0131n \u00f6zdisiplini gibi “niteliksel \u00f6zelliklere” ba\u011fl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n
***
Derin konulardan biraz uzakla\u015f\u0131p yazd\u0131\u011f\u0131m bir \u015fiiri birlikte okumaya ne dersiniz?<\/p>\n\n\n\n
umut ikicanl\u0131, karn\u0131 burnunda
derken ku\u015fku d\u00fc\u015ft\u00fc umuduma.
\u015fimdi yeniden ruhumun derinliklerinde
ku\u015fku ate\u015fleri yakan k\u00f6z\u00fc s\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in;
mavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde kanat kanada sevgilimle u\u00e7mak
ve tomurcuklar\u0131n\u0131 yeni a\u00e7m\u0131\u015f
koklanmay\u0131 arzulayan \u00e7i\u00e7e\u011fe konmak isteyen
bir kelebek gibi, yepyeni bir umut pe\u015findeyim.<\/em><\/p>\n\n\n\n
1 A\u011fustos 2008 tarihinde Ergani Haber gazetesinde yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n\n\n\n