{"id":6274,"date":"2008-08-09T14:54:00","date_gmt":"2008-08-09T14:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6274"},"modified":"2023-07-02T11:15:49","modified_gmt":"2023-07-02T11:15:49","slug":"osmanlica-ogrenmek-isteyenler-icin-iki-onemli-yeni-kitap-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6274","title":{"rendered":"G\u00f6bekli Tepe Kitab\u0131nda \u00c7ay\u00f6n\u00fc ve Ald\u0131\u011f\u0131m Bir Mesaj"},"content":{"rendered":"\n<p>G\u00f6bekli Tepe, Urfa&#8217;n\u0131n 20 km kuzeydo\u011fusunda yer almakta olup, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 12 biny\u0131l \u00f6ncesinin bir inan\u00e7 merkezi, yani insano\u011flunun ilk HAC yerlerinden biridir. Denizden y\u00fcksekli\u011fi 834 metredir. Urfa&#8217;dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilecek bir yerde, geni\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f mesafelerini g\u00f6rebilecek h\u00e2kim bir noktadad\u0131r. Neolitik D\u00f6nem ve son avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklara dair bilgileri bar\u0131nd\u0131rmas\u0131, tarihsel olarak, yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131n\u0131 temsil etmesi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 12 biny\u0131l \u00f6ncesine \u0131\u015f\u0131k tutmas\u0131 nedeniyle \u00f6nemli yerle\u015fim yerlerinden biri olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tepe&#8217;de, bug\u00fcn bir ziyaret, bir dilek a\u011fac\u0131 ve eski bir mezarl\u0131k bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>12 y\u0131ld\u0131r Alman arkeolog Klaus Schmidt ve ekibi burada kaz\u0131 ve incelemeler yapmaktad\u0131r. Kaz\u0131lardan elde edilen bulgular ile ortaya \u00e7\u0131kan \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ger\u00e7ek \u015fu: G\u00f6bekli Tepe, son avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklar\u0131n in\u015fa etti\u011fi, son derece g\u00f6rkemli bir k\u00fclt (tap\u0131nma) merkezi, bir tap\u0131naklar da\u011f\u0131. Yap\u0131lan kaz\u0131lar b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fimin arifesinde olan, ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin t\u00fcm sanc\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015fayan avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklar\u0131n, bir anlamda, en az\u0131ndan tap\u0131naklar\u0131yla, semboller d\u00fcnyas\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel d\u00fczeye sahip olarak yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7tiklerini kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6bekli Tepe&#8217;de kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Prof. Dr. Klaus Schmidt&#8217;\u0131n kaz\u0131lardan elde etti\u011fi bulgular ve literat\u00fcr\u00fcnden edindi\u011fi bilgiler Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131 Avc\u0131lar\u0131n\u0131n Gizemli Kutsal Alan\u0131 G\u00d6BEKL\u0130 TEPE-En Eski Tap\u0131na\u011f\u0131 Yapanlar ad\u0131yla (2006&#8217;de) Arkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan kitap olarak yay\u0131nland\u0131. Kitap, bilimsel yay\u0131n amac\u0131yla de\u011fil, bilgilendirme ve G\u00f6bekli Tepe&#8217;yi okuyucuya tan\u0131tmak amac\u0131yla kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitapta; \u00c7ay\u00f6n\u00fc kaz\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6nemine dair ilgin\u00e7 bilgiler yer almaktad\u0131r. Bu bilgilerden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6nemli buldu\u011fum i\u00e7in sizlerle payla\u015fmak istiyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>***<br>Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131 Avc\u0131lar\u0131n\u0131n Gizemli Kutsal Alan\u0131 G\u00d6BEKL\u0130 TEPE-En Eski Tap\u0131na\u011f\u0131 Yapanlar kitab\u0131nda \u00c7ay\u00f6n\u00fc ile ilgili yer alan bilgiler:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00c7ay\u00f6n\u00fc -Hephaistos&#8217;un Erken Do\u011fumu?<br>Daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz Robert Braidwood ve Halet \u00c7ambel&#8217;in 1963 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fcneydo\u011fusunda ba\u015flatt\u0131klar\u0131 y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda, \u00fclkenin bu b\u00f6lgesinde ilk kez \u0130lk Neolitik \u00c7a\u011f yerle\u015fmeleri tespit edilmi\u015fti. Bu ke\u015fiflerin hemen bir y\u0131l sonras\u0131nda, Dicle kayna\u011f\u0131n\u0131n bat\u0131 b\u00f6lgesinde ilk kaz\u0131 yeri olarak, ilk ba\u015flarda Kotaber\u00e7em (\u00c7ay\u00f6n\u00fc -\u00e7.n.) olarak adland\u0131r\u0131lan buluntu yeri se\u00e7ilir. Buras\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00c7ay\u00f6n\u00fc ismi ile \u00d6n Asya&#8217;daki Neolitik yerle\u015fmeler aras\u0131da en \u00f6nemlisi olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada \u00f6zellikle dikkati \u00e7eken ise \u00e7ok say\u0131daki mimari buluntudur. (\u2026)<\/p>\n\n\n\n<p>Yap\u0131n\u0131n korunagelmi\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, Kafatasl\u0131 Yap\u0131&#8217;da oldu\u011fu bibi, bir y\u00fcz\u00fcnde stilize edilmi\u015f, do\u011fal b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe yak\u0131n bir insan y\u00fcz\u00fc betiminin yer ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek kabartmal\u0131 sunak benzeri b\u00fcy\u00fck bir ta\u015f levha vard\u0131r. Bu y\u00fcz kabartmas\u0131 \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;nde bulunan b\u00fcy\u00fck boyuttaki tek resimli buluntudur. Ancak buras\u0131 uzmanlar aras\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k uyand\u0131ran mimari buluntular nedeniyle de\u011fil, ge\u00e7ici bir tarzda olsa da ba\u015fka di\u011fer bir \u00f6zelli\u011fi nedeniyle bilinmektedir: \u00c7ay\u00f6n\u00fc bir d\u00f6nem en erken madencili\u011fin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 buluntu yeri olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Arkeolog Ulf-Dietrich Schoop, Die Geburt des Hephaistos (Hephaistos&#8217;un Do\u011fumu) isimli eserinde \u00d6n Asya&#8217;daki erken d\u00f6nem bak\u0131r buluntular\u0131n\u0131n oldu\u011fu yerleri bir araya toplam\u0131\u015f. Kitap olduk\u00e7a zekice se\u00e7ilmi\u015f ismiyle, sadece Klasik Arkeoloji kitaplar\u0131n\u0131n oldu\u011fu k\u00fct\u00fcphanelere girmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fct\u00fcphaneciler e\u011fer sadece kitap isimlerine de\u011fil de ayn\u0131 zamanda i\u00e7eriklerine de bak\u0131yor olsalard\u0131, i\u00e7inde demirci ustalar\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc Hellen tanr\u0131s\u0131yla ilgili hi\u00e7bir \u015feye rastlayamayacaklard\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc yazar daha \u00e7ok metal kullanan k\u00fclt\u00fcrlerin k\u00f6keniyle ilgilenmi\u015ftir ve bu nedenle de metal i\u015f\u00e7ili\u011fi ba\u011flam\u0131yla da kitab\u0131 i\u00e7in bu dikkat \u00e7ekici ismi se\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu konuda \u00c7ay\u00f6n\u00fc belirleyici bir rol oynamaktad\u0131r. H\u00e2l\u00e2 i\u015fletilmekte olan, hemen yak\u0131ndaki Ergani&#8217;deki bak\u0131r kaynaklar\u0131 nedeniyle buras\u0131 saf bak\u0131rdan (malahitten) yap\u0131lma aletlerle doludur. Terrazzo taban\u0131 bulman\u0131n da etkisiyle burada kaz\u0131 yapanlar ilk ba\u015flarda, kire\u00e7 yakma tekni\u011fini bilen ki\u015filerin \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;nde belki de ilk metal teknolojisini, yani bak\u0131r\u0131n ergitilmesini de ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fler, ama bu d\u00fc\u015f\u00fcnce maalesef do\u011frulanamam\u0131\u015ft\u0131r. Saf bak\u0131rdan aletlerin bulundu\u011fu di\u011fer Neolitik yerle\u015fmelerde de ayn\u0131 sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<br>Bu durum, o zamanlar metalle u\u011fra\u015fan insanlar\u0131n, metalin hammadde potansiyelini ve o zamana kadar al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k \u015fekilde i\u015flenmekte olan ta\u015fa kar\u015f\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc anlayamad\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Metalin bu avantaj\u0131n\u0131 anlamak, daha do\u011frusu bunu ke\u015ffetmek \u00e7ok sonraki ku\u015faklara kalm\u0131\u015ft\u0131r. Saf bak\u0131r\u0131n (ayn\u0131 zamanda alt\u0131n\u0131n da) ergitilmesi ve metal filizlerinin i\u015flenmesi tekni\u011fi \u00d6n Asya&#8217;da da ilk kez M.\u00d6. 5. binde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Hellen Ana Tanr\u0131\u00e7as\u0131 Hera ya da onun Do\u011fu&#8217;daki bir benzeri, k\u00fc\u00e7\u00fck Hephaistos&#8217;u d\u00fcnyaya getirmek i\u00e7in birka\u00e7 biny\u0131l daha beklemek durumunda kalacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bereketli Hilal&#8217;in Bat\u0131 Kanad\u0131&#8221;<br>\u00c7ay\u00f6n\u00fc kaz\u0131lar\u0131 uzun sure b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fct\u00fclen tek Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131 olmu\u015ftur. Di\u011fer buluntu yerlerinin ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 ve kaz\u0131lmas\u0131 ise F\u0131rat Nehri boyunca yap\u0131lan Karakaya ve Atat\u00fcrk barajlar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131na paralel olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen uluslararas\u0131 arkeolojik kurtarma projeleri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. \u00d6nemli buluntu yerleri aras\u0131da Malatya&#8217;daki Cafer H\u00f6y\u00fck&#8217;\u00fc ya da Antik D\u00f6nem Hellen yazar\u0131 Lukianos&#8217;un (M.\u00d6. 2. y\u00fczy\u0131l) yurdu olan Samsat&#8217;\u0131, antik ismiyle Samosata&#8217;y\u0131, Gritille&#8217;yi, Hayaz H\u00f6y\u00fck&#8217;\u00fc, Nevali \u00c7ori&#8217;yi sayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131 Dicle B\u00f6lgesi&#8217;ndeki Halan \u00c7emi ile kom\u015fu Kuzey Irak&#8217;ta yer alan Nermik ve Kermez Dere&#8217;de de kaz\u0131lar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle bu \u00fc\u00e7 buluntu yeri s\u00fcrpriz sonu\u00e7 vermi\u015ftir. Kermez Dere ve Halan \u00c7emi yerle\u015fmeleri Natuf K\u00fclt\u00fcr\u00fc&#8217;ne kadar (M.M. 12-11 bin) geri gitmektedir. Buralarda \u00e7\u0131kan somut k\u00fclt\u00fcr \u00fcr\u00fcnleri, \u00f6nemli alanlarda Levant&#8217;takilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu izlenimi vermektedir. B\u00f6ylece &#8220;yerle\u015fik hayata en erken ge\u00e7ilen&#8221; ve &#8220;en eski Neolitikle\u015fme&#8221;nin Levant&#8217;ta oldu\u011funu iddia eden tek merkezli g\u00f6r\u00fc\u015f ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir. Nemrik&#8217;i kazan Arkeolog Stefan Kozlowski, Eastern Wing of the Fertile Crescent (Bereketli Hil\u00e2l&#8217;in Do\u011fu Kanad\u0131) isimli eserinde, Bereketli Hil\u00e2l&#8217;in do\u011fu kanad\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgeyi daha ilk Neolitikle\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi \u00c7anak \u00c7\u00f6mleksiz Neoliti\u011fe (PPN) tarihler. Dicle Nehri&#8217;nin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgenin bat\u0131s\u0131nda yer alan \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;nde ele ge\u00e7en buluntular, sadece tek ba\u015f\u0131na Yukar\u0131 Mezopotamya \u0130lk Neolitik resmini belirlemi\u015f ve ge\u00e7 d\u00f6nemlerde k\u0131saca &#8220;\u00c7ay\u00f6n\u00fc K\u00fclt\u00fcr\u00fc&#8221; kavram\u0131 ile tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve Yukar\u0131 Mezopotamya B\u00f6lgesi&#8217;ni, &#8220;triangle d&#8217;or&#8221; olarak tan\u0131mlanan &#8220;Alt\u0131n \u00dc\u00e7gen&#8221; b\u00f6lgesine dahil etmi\u015ftir. Burada etkin olan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, kendine has \u00f6zellikleri ve y\u00f6resel geli\u015fmeleri ile Yukar\u0131 Mezopotamya Neoliti\u011fini a\u015fan \u00f6zel anlamlar\u0131 oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. (s: 66-70)<\/p>\n\n\n\n<p>Avc\u0131, \u00c7if\u00e7i, Sembol-Karacada\u011f&#8217;\u0131n Eteklerindeki Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131 Yerleri<br>Urfa, G\u00f6bekli Tepe, Nevali \u00c7ori, \u00c7ay\u00f6n\u00fc, Sefer Tepe, Karahan ve Kortik Tepe\u2026 b\u00fct\u00fcn bu yerler az ya da \u00e7ok, Helmuth van Moltke&#8217;nin T\u00fcrkiye&#8217;deki Olaylar ve Durumlarla \u0130lgili Mektuplar&#8217;\u0131nda k\u0131sa ama \u00e7ok iyi bir \u015fekilde anlatt\u0131\u011f\u0131 bir da\u011f\u0131n etraf\u0131nda k\u00fcmelenmektedir: &#8220;Neredeyse her da\u011f \u00e7ok g\u00fczel; ama F\u0131rat ve Dicle B\u00f6lgesi&#8217;nde g\u00f6rd\u00fcklerim aras\u0131nda bir tek Karaca Da\u011f istisnai \u00f6zelliklere sahip. \u0130ki g\u00fcnl\u00fck y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f sonras\u0131nda, 3 ya da 5 dereceyi a\u015fmayan, yumu\u015fak e\u011fimleri ard\u0131n\u0131zda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, birdenbire karla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktas\u0131n\u0131z; insan ovada oldu\u011funu san\u0131yor; ama da\u011f kesin 5.000 ayak y\u00fcksekli\u011finde, f\u0131rt\u0131nalar\u0131 ve sert iklimi ile \u00fcnl\u00fc&#8221;. Karacada\u011f&#8217;\u0131n resmi y\u00fcksekli\u011fi, \u00f6yle hi\u00e7 de dramatik olmayan manzaras\u0131 nedeniyle tahmin edilemeyecek \u015fekilde -Helmut von Moltke&#8217;nin harita olmadan do\u011fru bir \u015fekilde tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 gibi-, denizden 1.919 m&#8217;dir. Kaplad\u0131\u011f\u0131 alan yakla\u015f\u0131k 150 km2 olmakla birlikte, da\u011f\u0131n nerede ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onu \u00e7evreleyen arazinin nerede bitti\u011fini kestirmek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/kazi-gobekli-tepe.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6277\" width=\"377\" height=\"554\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/kazi-gobekli-tepe.jpg 243w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/kazi-gobekli-tepe-204x300.jpg 204w\" sizes=\"(max-width: 377px) 100vw, 377px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>G\u00f6bekli Tepe&#8217;deki kaz\u0131lar ve elde edilen bilgilerden tamam\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak yap\u0131lan yeni DNA analizleri, -ba\u015f\u0131ndan beri bulunaca\u011f\u0131 umut edilen sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131- g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k Karacada\u011f&#8217;\u0131n k\u00fclt\u00fcre al\u0131nm\u0131\u015f, tah\u0131l\u0131n olas\u0131 anayurdu oldu\u011funu g\u00f6stermekte. Karacada\u011f&#8217;\u0131n yama\u00e7lar\u0131nda durdu\u011funuzda, ilk tar\u0131m\u0131n, \u00f6zellikle de tah\u0131l \u00fcretiminin, olas\u0131l\u0131kla, tahminlerimizden \u00e7ok farkl\u0131 bir yerden da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fini tahmin edebiliyorsunuz. Tar\u0131m\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda a\u00e7\u0131lan araziler, \u00f6yle m\u00fctevaz\u0131 bah\u00e7eler de\u011fildi; tam tersine insano\u011flunun planlad\u0131\u011f\u0131 gibi, bir ufuktan di\u011fer ufu\u011fa ula\u015fan geni\u015f alanlarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fti. Bu nedenle, yabani tah\u0131llar\u0131n, meralamakta olan s\u00fcr\u00fclerin kurban\u0131 olmas\u0131n\u0131 engellemek zorundayd\u0131lar. Ceylanlar ve yabani e\u015feklerin, yabani tah\u0131llar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeye ula\u015famamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak durumundayd\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda, olabildi\u011fince fazla mahsul alabilmek \u00fczere bitkilerin yeti\u015fmesi i\u00e7in gereken her \u015fey yap\u0131lmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yabani tah\u0131l t\u00fcketmeye olan e\u011filimleri nedeniyle, bir anda sadece av hayvanlar\u0131 de\u011fil, genel olarak hayvanlar bu \u00f6nlemlere kar\u015f\u0131 nas\u0131l direndiler ve insan kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l besin rakibi oldular? Dhuweila&#8217;daki \u00e7\u00f6l ejderhas\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yor musunuz? Bunlar, Arabistan \u00e7\u00f6llerinde \u00f6zellikle ceylan avlamada kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck hayvan yakalama yerleriydi. Oradaki huni bi\u00e7imindeki duvarlar, sanki av alanlar\u0131 i\u00e7in bir t\u00fcr depolama i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015f olabilir. \u00dcst \u00fcste eklenen bu olgularla, insan\u0131n \u00e7evreyi nas\u0131l kontrol etti\u011fi g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Atalar\u0131m\u0131z topra\u011f\u0131 kontrol etmeye bu b\u00f6lgede ba\u015flam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131&#8217;nda ne kadar \u00e7\u00f6l ejderhas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlardan ka\u00e7 tanesinin daha sonraki d\u00f6nemlerde kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu bilmemekteyiz. Ama G\u00f6bekli Tepe ve Karacada\u011f \u00e7evresindeki avc\u0131lar\u0131n, hayvanlar\u0131 tah\u0131llardan uzak tutmak i\u00e7in, ok ve yayla tek tek avlaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, daha pek \u00e7ok de\u011fi\u015fik avlanma olana\u011f\u0131na sahip oldu\u011funu bilmekteyiz. Ve bilgilerini daha sonraki ku\u015faklara aktarabilmek amac\u0131yla sahip olduklar\u0131 ileti\u015fim olanaklar\u0131 ile yollar\u0131n\u0131 tahmin edebilmekteyiz. (s: 227-228)<\/p>\n\n\n\n<p>Bizler, \u00dcst Paleoliti\u011fin t\u00fcm tanr\u0131lar\u0131n\u0131 (pantheon) bilememekteyiz ve b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla da bunu hi\u00e7bir zaman \u00f6\u011frenemeyece\u011fiz; ancak G\u00f6bekli Tepe ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda saptad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, bu tap\u0131naklarda kendini g\u00f6steren k\u00fclt ve dinin; Yak\u0131ndo\u011fu&#8217;daki Neolitik d\u00f6nemin geli\u015fimin g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00fcrt\u00fcleri oldu\u011fu, gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7lenmektedir. Bu da insanl\u0131k tarihini ve atalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc biraz daha a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmay\u0131 vaat etmektedir ve bu nedenle de Ta\u015f \u00c7a\u011f\u0131 avc\u0131lar\u0131n\u0131n kutsal da\u011f\u0131nda bundan sonra yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n d\u00f6nem hakk\u0131nda bilgi da\u011farc\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmekte \u00f6nemli bir rol oynayaca\u011f\u0131 kesindir. (s: 285)<br>***<br>G\u00f6bekli Tepe kitab\u0131n\u0131 bulup okuman\u0131z\u0131 \u00f6neririm.<br>***<br>\u015eimdi gelelim internet kanal\u0131yla 15 A\u011fustos 2008 tarihinde Liceli hem\u015ferimiz \u0130n\u015f. M\u00fch. \u0130smail Halil Akay&#8217;dan ald\u0131\u011f\u0131m mesaja. Mesaj her ne kadar bana gelmi\u015f olsa da, Erganileri daha \u00e7ok ilgilendirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve bu nedenle, mesaj\u0131 oldu\u011fu gibi a\u015fa\u011f\u0131da bilgilerinize sunmak istiyorum. Umar\u0131m ilgili yerler gerekli mesaj\u0131 alm\u0131\u015f olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ben Liceliyim. \u0130n\u015faat m\u00fchendisiyim. \u0130zmir Bergama belediyesi \u0130mar M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde kontrol m\u00fch. olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u00dcniversiteyi Diyarbak\u0131r&#8217;da okudum. \u00c7ay\u00f6n\u00fc&#8217;ne defalarca gittim. Ma\u011faralar\u0131n yap\u0131s\u0131, Hilar k\u00f6y\u00fc, insanl\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015fi kokuyordu orada. \u0130lk kez kim bilir neler ne \u00fcretimler orada yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Malum Belediyeciyiz ya, oraya \u015f\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir arkeopark, otel, konferans salonu, zaman\u0131nda orada ya\u015fam\u0131\u015f hayvanlar\u0131n sergilenece\u011fi hayvanat bah\u00e7esi, arkeobotanik park, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit maketler vs. yap\u0131lamaz m\u0131? Biz elimizden geldi\u011fince bir \u015feyler s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/p>\n\n\n\n<p>Biliyorum \u015fartlar\u0131. Belki imk\u00e2ns\u0131z ama insan gene de \u00fcmit ediyor. Nede olsa \u00c7ay\u00f6n\u00fc sadece bizi de\u011fil t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendiren bir yer. \u0130lk bu\u011fday \u00fcretimi, ke\u00e7inin ve domuzun belki de k\u00f6pe\u011fin ilk evcille\u015fti\u011fi yer.<\/p>\n\n\n\n<p>Belki de d\u00fcnya n\u00fcfusunun %30\u2019unun k\u00f6keni bu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yd\u00fcr de, t\u00fcm d\u00fcnyaya buradan yay\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Kim bilir, de\u011fil mi? Sponsor olabilecek pek \u00e7ok b\u00fcy\u00fck firma bulabiliriz bence.<\/p>\n\n\n\n<p>Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n. Sayg\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>15 A\u011fustos 2008<br>\u0130smail Halil Akay<br>ihakay@hotmail.com<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>9-19 A\u011fustos \u200e2008<br>(\u0130ki b\u00f6l\u00fcm halinde yay\u0131mland\u0131)<br>Yay\u0131m: ?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bereketli-hilal\" rel=\"tag\">bereketli hilal<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cayonu\" rel=\"tag\">\u00e7ay\u00f6n\u00fc<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gizemli-kutsal-alan\" rel=\"tag\">gizemli kutsal alan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gobekli-tepe-kitabi\" rel=\"tag\">g\u00f6bekli tepe kitab\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=hephaistos\" rel=\"tag\">hephaistos<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ismail-halil-akay\" rel=\"tag\">ismail halil akay<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=klaus-schmidt\" rel=\"tag\">klaus schmidt<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tas-cagi\" rel=\"tag\">ta\u015f \u00e7a\u011f\u0131<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6bekli Tepe, Urfa&#8217;n\u0131n 20 km kuzeydo\u011fusunda yer almakta olup, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 12 biny\u0131l \u00f6ncesinin bir inan\u00e7 merkezi, yani insano\u011flunun ilk HAC yerlerinden biridir. Denizden y\u00fcksekli\u011fi 834 metredir. Urfa&#8217;dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilecek bir yerde, geni\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f mesafelerini g\u00f6rebilecek h\u00e2kim bir noktadad\u0131r. Neolitik D\u00f6nem ve son avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 topluluklara dair bilgileri bar\u0131nd\u0131rmas\u0131, tarihsel olarak, yerle\u015fik ya\u015fama ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131n\u0131 temsil etmesi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 12 biny\u0131l \u00f6ncesine \u0131\u015f\u0131k tutmas\u0131 nedeniyle \u00f6nemli yerle\u015fim yerlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Tepe&#8217;de, bug\u00fcn bir ziyaret, bir dilek a\u011fac\u0131 ve eski bir mezarl\u0131k bulunmaktad\u0131r. 12 y\u0131ld\u0131r Alman arkeolog Klaus Schmidt ve ekibi burada kaz\u0131 ve incelemeler yapmaktad\u0131r. Kaz\u0131lardan elde edilen bulgular ile<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197,1064],"tags":[613,489,4364,4367,926,4365,611,4366],"class_list":["post-6274","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","category-tarih","tag-bereketli-hilal","tag-cayonu","tag-gizemli-kutsal-alan","tag-gobekli-tepe-kitabi","tag-hephaistos","tag-ismail-halil-akay","tag-klaus-schmidt","tag-tas-cagi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6274"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6809,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6274\/revisions\/6809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}