{"id":6230,"date":"2009-03-16T11:02:00","date_gmt":"2009-03-16T11:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6230"},"modified":"2023-06-23T11:14:12","modified_gmt":"2023-06-23T11:14:12","slug":"serefnamede-cermik-beyleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6230","title":{"rendered":"\u015eerefname&#8217;de \u00c7ermik Beyleri"},"content":{"rendered":"\n<p><em>&#8220;Hukkam-\u0131 j\u0131 cins\u00ea \u015fah\u00ea mar\u0131n<br>Eshab\u00ea s\u0131m\u00fbm \u00fb muhredar\u0131n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Muhran ku d\u0131 d\u0131n, b\u0131 zan ku zehre<br>M\u0131hr\u00ea ku d\u0131 k\u0131n, b\u0131 zan ku qehre&#8221;(1) -Ehmed\u00ea Xan\u00ee<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eEREFNAME<\/strong>, K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011fu kadar, tarih\u00e7iler i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli bir kaynak eserdir.<\/p>\n\n\n\n<p>1828&#8217;de Rus-\u0130ran sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda General Su\u015ftelen \u0130ran&#8217;\u0131n Erdebil kentini ele ge\u00e7irdi\u011finde, Sefavilerin \u00fcnl\u00fc kitapl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sava\u015f ganimeti olarak Petersburg&#8217;a g\u00f6nderir. K\u00fct\u00fcphanedeki kitaplar aras\u0131nda Bitlis H\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u015eerefhan&#8217;\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrt Tarihi-\u015eerefname&#8217;nin, 1599&#8217;da bizzat \u015eerefhan taraf\u0131ndan g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f imzal\u0131 bir n\u00fcshas\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Rus bilim adamlar\u0131 elyazmas\u0131 bu eserin \u00f6nemini hemen kavrar; 1860&#8217;da Akademi \u00dcyesi Veliaminov-Zernov orijinal Fars\u00e7as\u0131n\u0131 yay\u0131nlar. Sonra, Akademi \u00dcyesi F. Charmoy 1869-1875 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda eserin Frans\u0131zca \u00e7evrisini 4 cilt halinde yay\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Eser, 1938&#8217;de Irakl\u0131 devlet adam\u0131 Muhammed Emin Zeki taraf\u0131ndan K\u00fcrt\u00e7eye \u00e7evrilmi\u015ftir. 1945&#8217;te ise Muhammed Ali Avni taraf\u0131ndan Arap\u00e7aya \u00e7evrilmi\u015f ve birinci cildi 1958&#8217;de, ikinci cildi 1962&#8217;de olmak \u00fczere iki cilt olarak Kahire&#8217;de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehmet Emin Bozarslan kitab\u0131n Kahire&#8217;de bas\u0131lm\u0131\u015f olan bu Arap\u00e7a n\u00fcshas\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirmi\u015f ve T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evri ilk olarak 1971&#8217;de \u0130stanbul&#8217;da ANT Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan \u015eEREFNAME K\u00fcrt Tarihi ad\u0131yla yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitapta \u00c7ermik Beyleri de anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Anlat\u0131lanlar\u0131 oldu\u011fu gibi a\u015fa\u011f\u0131ya al\u0131yorum:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Em\u00eer Muhammed:<br>Babas\u0131ndan sonra y\u00f6netimi eline ald\u0131; fakat onun da g\u00fcnleri uzun s\u00fcrmedi ve tespit edilmi\u015f eceliyle \u00f6ld\u00fc; \u00fc\u00e7 erkek \u00e7ocu\u011fu b\u0131rakt\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131ndan sonra E\u011fil&#8217;de y\u00f6netimi eline alan Em\u00eer \u0130sa.<\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda Ba\u011f\u0131n Kalesi ve dolaylar\u0131n\u0131n Valisi ve Muhaf\u0131z\u0131 olan Em\u00eer Timurta\u015f. Palo h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131 bu Em\u00eer&#8217;in soyundand\u0131r. Bunlar\u0131n durumlar\u0131 detayl\u0131 olarak \u0130kinci Dalda anlat\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Babas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda Berdenc kalesinin ve \u00c7ermok nahiyesinin Valisi olan Em\u00eer H\u00fcseyin. \u00c7ermok h\u00fck\u00fcmdar\u0131 bu Em\u00eerin soyundand\u0131r. Baz\u0131 b\u00fcy\u00fcklerin rivayetine g\u00f6re ise, Em\u00eer H\u00fcseyin, Em\u00eer Muhammed&#8217;in o\u011flu de\u011fil, amca o\u011fullar\u0131ndand\u0131r; fakat Emir Muhammed&#8217;in h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerinde kendisine \u00c7ermok H\u00fck\u00fcmdar\u0131&#8217;n\u0131n ve Berdenc Kalesi&#8217;nin y\u00f6netimi verilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne olursa olsun, biz \u015fanl\u0131 Padi\u015fah Allah&#8217;\u0131n izniyle Em\u00eer H\u00fcseyin&#8217;in ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n durumlar\u0131n\u0131 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Dalda anlataca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Dal<br>\u00c7ermok Beyleri Hakk\u0131ndad\u0131r<br>Daha \u00f6nce de anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, Em\u00eer Muhammed Ba\u011f\u0131n Kalesi&#8217;ni o\u011flu Em\u00eer H\u00fcseyin&#8217;e vermi\u015fti. Em\u00eer H\u00fcseyin, bir rivayete g\u00f6re, Em\u00eer Muhammed&#8217;in amca o\u011fullar\u0131ndand\u0131, bir rivayete g\u00f6re de o\u011fluydu. \u0130ster amca o\u011fullar\u0131ndan, ister o\u011flu olmu\u015f olsun, Emir H\u00fcseyin bir s\u00fcre ad\u0131 ge\u00e7en kaleyi korudu ve sonra bir \u00e7ocuk b\u0131rakarak \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Em\u00eer Seyfeddin:<br>Bu Em\u00eer, babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yerine ge\u00e7ti; g\u00fczel bir y\u00f6netim kurdu ve h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k g\u00f6revini yerine getirdi. Sonra Allah&#8217;\u0131n rahmetine kavu\u015funca, yerine o\u011flu \u015eah Yusuf ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eah Yusuf:<br>Babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k g\u00f6revinde bulundu; iyi h\u00fck\u00fcmet etti, b\u00fcy\u00fck bir yetenek ve liyakatle y\u00f6netimde bulundu. \u00d6l\u00fcnce de yerine o\u011flu Welat (&#8216;Welat&#8217; K\u00fcrt\u00e7ede &#8216;vatan&#8217; demektir. M. Emin Bozarslan) Bey ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>Welat Bey:<br>Bu Bey babas\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7ti ve en iyi \u015fekilde y\u00f6netim g\u00f6revinde bulundu. Kendisinden sonra da \u015eah Ali Bey ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eah Ali Bey:<br>A\u015firet ve kabilelerin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti. \u00d6l\u00fcnce de bu \u00f6nemli i\u015f \u0130sfendiyar Bey&#8217;e intikal etti. \u0130sfendiyar Bey&#8217;den sonra da y\u00f6netim Bay\u0131nd\u0131r Bey&#8217;e ge\u00e7ti; onun yerini de Muhammed Bey ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Muhammed Bey:<br>Muhammed Bey h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k g\u00f6revini ele al\u0131nca, \u00c7ermok y\u00f6resini K\u0131z\u0131lba\u015flar&#8217;\u0131n elinden kurtard\u0131 ve oray\u0131 da, babalar\u0131n\u0131n ve atalar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi kendi y\u00f6netimine ald\u0131. Sonra Sultan Selim Han&#8217;dan, Diyarbekir&#8217;i fethetmesi s\u0131ras\u0131nda, bu kesim \u00fczerindeki m\u00fclkiyeti konusunda bir Sultanl\u0131k emirnamesi elde etti. Bu emirname Sultan S\u00fcleyman Han&#8217;\u0131n verdi\u011fi bir emirnameyle de teyit edildi. O tarihten beri \u00c7ermok kemsi, miras kalm\u0131\u015f eyaletlerine ba\u011fl\u0131 bulunmaktad\u0131r. Fakat o taraftaki H\u0131ristiyanlar\u0131n harc\u0131, Diyarbekir&#8217;deki Mal Divan\u0131&#8217;na aittir ve bu harc\u0131 her y\u0131l Amed Hazinsine etmektedirler. Y\u00f6netim ve H\u00fck\u00fcmet h\u00e2l\u00e2 Muhammed Bey&#8217;in elinde bulunmaktad\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>Not: \u00c7ermik Beyleri hakk\u0131nda daha geni\u015f bilgi edinmek i\u00e7in, Sitemizde var olan \u00c7ermik ve \u00c7ermik Sanca\u011f\u0131 Kanunn\u00e2meleri ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131ya bak\u0131n\u0131z. (12 Nisan 2009)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(1) &#8220;Beyler y\u0131lanlar\u0131n \u015fah\u0131n\u0131n soyundand\u0131rlar,<br>Zehir sahibi ve m\u00fch\u00fcr sahi<\/em>bidirler.<\/p>\n\n\n\n<p><em>M\u00fch\u00fcrleri bast\u0131klar\u0131 zaman, bil ki zehirdir,<br>Sevgi g\u00f6sterdikleri zaman da, bil ki h\u0131\u015f\u0131md\u0131r.&#8221;<\/em> &#8211;<em>Ehmed\u00ea Xan\u00ee<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>Kaynak:<\/strong><br>1.\u015eerefhan, \u015eerefname-K\u00fcrt Tarihi , (\u00c7ev: M. Emin Bozarslan), Hasat Yay\u0131nlar\u0131, 3. Bask\u0131, \u0130stanbul 1980, s.206-207, 216-217.<br>2.Ehmed\u00ea Xan\u00ee, Mem \u00fb Z\u00een , (\u00c7ev: M. Emin Bozarslan), Hasat Yay\u0131nlar\u0131, 3. Bask\u0131, \u0130stanbul 1990, s.319-321.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">16 Mart 2009 tarihinde<br>www.wekfacermug.de sitesinde yay\u0131na konuldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bitlis-hukumdari-serefhan\" rel=\"tag\">bitlis h\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u015ferefhan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cermik-beyleri\" rel=\"tag\">\u00e7ermik beyleri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ehmede-xani\" rel=\"tag\">ehmed\u00ea xan\u00ee<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurt-tarihi\" rel=\"tag\">k\u00fcrt tarihi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mehmet-emin-bozarslan\" rel=\"tag\">mehmet emin bozarslan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=serefname-2\" rel=\"tag\">\u015ferefname<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Hukkam-\u0131 j\u0131 cins\u00ea \u015fah\u00ea mar\u0131nEshab\u00ea s\u0131m\u00fbm \u00fb muhredar\u0131n Muhran ku d\u0131 d\u0131n, b\u0131 zan ku zehreM\u0131hr\u00ea ku d\u0131 k\u0131n, b\u0131 zan ku qehre&#8221;(1) -Ehmed\u00ea Xan\u00ee \u015eEREFNAME, K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011fu kadar, tarih\u00e7iler i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli bir kaynak eserdir. 1828&#8217;de Rus-\u0130ran sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda General Su\u015ftelen \u0130ran&#8217;\u0131n Erdebil kentini ele ge\u00e7irdi\u011finde, Sefavilerin \u00fcnl\u00fc kitapl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sava\u015f ganimeti olarak Petersburg&#8217;a g\u00f6nderir. K\u00fct\u00fcphanedeki kitaplar aras\u0131nda Bitlis H\u00fck\u00fcmdar\u0131 \u015eerefhan&#8217;\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrt Tarihi-\u015eerefname&#8217;nin, 1599&#8217;da bizzat \u015eerefhan taraf\u0131ndan g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f imzal\u0131 bir n\u00fcshas\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Rus bilim adamlar\u0131 elyazmas\u0131 bu eserin \u00f6nemini hemen kavrar; 1860&#8217;da Akademi \u00dcyesi Veliaminov-Zernov orijinal Fars\u00e7as\u0131n\u0131 yay\u0131nlar. Sonra, Akademi \u00dcyesi F. Charmoy 1869-1875<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1064],"tags":[4292,4289,160,4290,4291,4288],"class_list":["post-6230","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-bitlis-hukumdari-serefhan","tag-cermik-beyleri","tag-ehmede-xani","tag-kurt-tarihi","tag-mehmet-emin-bozarslan","tag-serefname-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6230"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6230\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6231,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6230\/revisions\/6231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}