{"id":6224,"date":"2007-12-10T10:32:00","date_gmt":"2007-12-10T10:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6224"},"modified":"2023-06-23T10:44:04","modified_gmt":"2023-06-23T10:44:04","slug":"kurt-sorunu-ve-ortak-zenginlik-alani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6224","title":{"rendered":"“K\u00fcrt Sorunu” ve “Ortak Zenginlik Alan\u0131”"},"content":{"rendered":"\n

K\u00fcrtlerin etraf\u0131nda\/”K\u00fcrt Sorunu<\/em>” konusunda m\u00fcthi\u015f f\u0131rt\u0131nalar esiyor\/estiriliyor. Mecliste, Genelkurmayda, Bakanl\u0131klarda, D\u0131\u015f Temsilciliklerde, Uluslararas\u0131 Kurum ve Kurulu\u015flarda, Siyasi Partilerde, Medyada, Sokakta… tart\u0131\u015fmalar\u0131n, toplant\u0131lar\u0131n, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, g\u00f6sterilerin biri bitiyor biri ba\u015fl\u0131yor: Sava\u015f \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 atanlar, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi operasyon isteyenler… “Kerk\u00fck ve Musul’a uzanal\u0131m<\/em>” ya da “Kuzey Irak B\u00f6lgesel K\u00fcrt Y\u00f6netimi’ni T\u00fcrkiye’ye ba\u011fl\u0131 esnek bir federasyona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrelim<\/em>” diyenler… “PKK’yi ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ilan edin<\/em>” diyenlere kar\u015f\u0131 “PKK T\u00fcrkiye’nin ger\u00e7e\u011fidir<\/em>” ve “\u00dcniter devlet yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcm istiyoruz<\/em>” diyenler…<\/p>\n\n\n\n

ABD ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, AB ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, \u0130ran ve Suriye ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin odak noktas\u0131nda K\u00fcrtlerin durumu\/sorunu yer almakta…<\/p>\n\n\n\n

Kuzey Irak\/ya da G\u00fcney K\u00fcrdistan’daki K\u00fcrt Y\u00f6netimi’ne kimileri sempati duyuyor, kimileri de nefret ediyor…<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrtler siyasi kimlikleriyle ilk defa DTP ile Meclis \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131na giriyor, “derin<\/em>“lerde bulunanlar, Meclisteki siyasi partiler K\u00fcrt milletvekillerini Meclisten d\u0131\u015far\u0131 atmak istiyor…<\/p>\n\n\n\n

K\u0131sacas\u0131 tansiyon her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor; f\u0131rt\u0131nadan g\u00f6z g\u00f6z\u00fc g\u00f6rm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Birka\u00e7 yaz\u0131mda da vurgulad\u0131\u011f\u0131m gibi, ge\u00e7mi\u015fte K\u00fcrtler konusunda Ankara-Ba\u011fdat-Tahran hatt\u0131 s\u00f6z konusuydu. ABD, bu hatt\u0131 dikkate almak zorundayd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131karlar\u0131 bunu gerektiriyordu. \u015eimdi Ba\u011fdat hatt\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu hatt\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcren de ABD’nin bizatihi kendisidir. \u015eimdi s\u0131rada \u015eam ve Tahran var gibi… Eskiden ABD’nin “K\u00fcrt Sorunu<\/em>” diye bir sorunu da yoktu. K\u00fcrt sorunu, sadece K\u00fcrtlerin ve K\u00fcrtlerin \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 devletlerin sorunuydu. Art\u0131k K\u00fcrt sorunu ABD’nin bir sorunudur.<\/p>\n\n\n\n

Emperyal strateji i\u00e7ine almay\u0131, farkl\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131, y\u00f6netmeyi hedefler. Her kim “K\u00fcrt Sorunu<\/em>” konusunda d\u00fc\u015f\u00fcnce veya politika \u00fcretmek istiyorsa bu olguyu dikkate almak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Peki, T\u00fcrkiye ne yapmal\u0131?<\/p>\n\n\n\n

1. \u0130nk\u00e2rc\u0131 politikadan vazge\u00e7meli,<\/p>\n\n\n\n

2. K\u00fcrtlere ger\u00e7ek “karde\u015f<\/em>” oldu\u011funu g\u00f6stermeli,<\/p>\n\n\n\n

3. K\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fil, b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 siyasette, diplomaside, savunma ve askeri alanda ba\u015far\u0131l\u0131 olman\u0131n yolu ekonomik olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc olmadan ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n

Bunu ben de\u011fil, eli kalem tutan ve az\u0131c\u0131k m\u00fcrekkep yalam\u0131\u015f g\u00f6zleri k\u00f6r, kulaklar\u0131 sa\u011f\u0131r olmayan herkes s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6yleyse demokratik at\u0131l\u0131mlar\u0131 bir an \u00f6nce yap\u0131p, iki karde\u015f halk\u0131n uluslararas\u0131 hak ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almak i\u00e7in ekonomik olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc olman\u0131n yollar\u0131 aranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kuzey Irak\/G\u00fcney K\u00fcrdistan T\u00fcrkiye i\u00e7in \u015fanst\u0131r. T\u00fcrkiye bu \u015fans\u0131 iyi de\u011ferlendirmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Kuzey Irak’ta \u015fimdi bir yat\u0131r\u0131m yar\u0131\u015f\u0131 var. T\u00fcrkiye’den giden i\u015fadamlar\u0131 Kuzey’de r\u00fczg\u00e2r gibi esiyorlar. Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n toplam\u0131 gayri resmi rakamlara g\u00f6re 2007’nin ilk 6 ay\u0131nda 1 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. 2007 sonunda kim bilir ne olacakt\u0131r? Ankara, bu geli\u015fmeyi h\u0131zland\u0131racak yerde, k\u00f6stek oluyor. Habur S\u0131n\u0131r Kap\u0131s\u0131’n\u0131 kapatma tehditleri savuruyor. Oysa yat\u0131r\u0131mc\u0131lar t\u00fcm siyasi sorunlar\u0131 h\u0131zlar\u0131yla a\u015fabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. \u00d6rne\u011fin; Kuzey Irak’ta petrol \u00fcretimine haz\u0131rlanan Pet Oil \u015eirketi’nin Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 G\u00fcntekin K\u00f6ksal; “Bir ka\u015f\u0131k suda f\u0131rt\u0131na yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Kuzey Irak, b\u00fcy\u00fck bir petrol b\u00f6lgesi. Ben olsam kavga edece\u011fime, daha fazla arama hakk\u0131 almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m<\/em>” diyor ve ekliyor: “Ama d\u00fc\u015f\u00fcnen kim<\/em>…”<\/p>\n\n\n\n

Hemen hat\u0131rlatmak istiyorum: Irak’\u0131n tahmini petrol rezervi: 115 milyar varil. Kuzey Irak’\u0131n tahmini petrol rezervi: 20\u201325 milyar varil.<\/p>\n\n\n\n

Kuzey’de, bildi\u011fim kadar\u0131yla Pet Oil \u015eirketi ve Genel Enerji \u015eirketi faaliyet g\u00f6steriyor. Petrol yasas\u0131 Irak Parlamentosu’ndan \u00e7\u0131kmamas\u0131na ra\u011fmen, bu iki \u015firket risk al\u0131p bu durumu f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek 1 milyar varillik petrol rezervi \u00fczerinde cirit at\u0131yor. T\u00fcrkiye’de g\u00fcnde 42 bin varil petrol \u00fcretilebilirken, Kuzey Irak’\u0131n Taktak Petrol Sahas\u0131’nda bu iki \u015firket, a\u00e7t\u0131klar\u0131 kuyularda, g\u00fcnde 100 bin varillik \u00fcretim yapabilecekleri kadar petrol\u00fc g\u00fcvenlik alt\u0131na alm\u0131\u015f durumda. \u00c7\u0131kar\u0131lacak petrol, \u00f6ncelikle T\u00fcrkiye pazar\u0131na hitap edecek. D\u00fcnya piyasalar\u0131na arz edilecek Kuzey Irak petrol\u00fc ise, yine T\u00fcrkiye’nin kontrol\u00fcndeki boru hatlar\u0131ndan ve Ceyhun Terminali’nden ge\u00e7ecek. Buna kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye, Kuzey’deki K\u00fcrt Y\u00f6netimiyle do\u011frudan ili\u015fki kurmuyor, Ba\u011fdat’la ili\u015fki kuruyor. Ba\u011fdat’taki h\u00fck\u00fcmetin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetersizli\u011fi, Irak’ta i\u015f yapan t\u00fcm \u015firketlerin en b\u00fcy\u00fck sorunu. Bu konuda, Kuzey Irak merkezli altyap\u0131 \u015firketi Za\u011fros’un orta\u011f\u0131 Berna T\u00fcrkili; “Ba\u011fdat’taki h\u00fck\u00fcmet olduk\u00e7a da\u011f\u0131n\u0131k ve i\u00e7 \u00e7eki\u015fmelere g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f durumda. Buradaki yap\u0131, sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretecek d\u00fczeyde de\u011fil. Ayr\u0131ca bu \u00fclkede, bir devlet gelene\u011finden s\u00f6z etmek de imkans\u0131z<\/em>” diyor.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrt Y\u00f6netimi, T\u00fcrkiye ile ili\u015fkiden yana ve T\u00fcrkiye \u015firketleriyle i\u015f yapmak istiyor. Yeni Irak Petrol Yasas\u0131’n\u0131 kaleme alan uzmanlardan Dr. Ashti Hawrami; “Bizimle do\u011frudan temas T\u00fcrkiye’nin \u00e7\u0131kar\u0131na. Erken gelen \u00f6ncelik al\u0131r<\/em>” diyor ve ekliyor: “K\u00fcrdistan’da 20-25 milyar varil petrol rezervi var. Bizim bu kadar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z yok. Siz ise 70 milyonluk b\u00fcy\u00fck bir \u00fclkesiniz. Yan\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131zda Allah’\u0131n sundu\u011fu bir arma\u011fan s\u00f6z konusu…<\/em>“<\/p>\n\n\n\n

Yabanc\u0131 \u015firketler \u00e7oktan tercihlerini yapt\u0131lar: Kuzey Irak. \u00d6rne\u011fin Norve\u00e7’in devlete ait petrol \u015firketi Statoil, Kazakistan’da b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar\u0131 bulunan enerji \u015firketlerinden British Gas, B\u00f6lgesel K\u00fcrt y\u00f6netimini tercih ediyor. T\u00fcrkiye en b\u00fcy\u00fck petrol \u015firketi T\u00fcrkiye Petrolleri Anonim Ortakl\u0131\u011f\u0131 (TPAO) ise, \u015fimdilik beklemede. Oysa, Kanada merkezli Addax Petroleum ile ortakla\u015fa Kuzey Irak’ta petrol arayan Genel Enerji \u015eirketi’nin Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Orhan Duran; “Biz, bu b\u00f6lgede edindi\u011fimiz t\u00fcm tecr\u00fcbeyi ve buradaki yetkililerle kurdu\u011fumuz ili\u015fkileri TPAO ile de payla\u015fmaya haz\u0131r\u0131z. TPAO gibi bir \u015firketin Kuzey Irak’ta yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131 \u00e7ok faydal\u0131 olabilir <\/em>” diyor. (Kaynak: Tolgahan \u00d6zkan, “H\u0131zl\u0131 ve \u00d6fkeli”, BusinessWeek<\/strong>, Say\u0131: 2007\/24, 17\u201323 Haziran 2007<\/em>)<\/p>\n\n\n\n

Gazeteci Cengiz \u00c7andar; Referans<\/strong> gazetesindeki “Kuzey Irak’a TSK ile girmek yerine; K\u00fcrdistan’a TPAO ile girmek<\/em>” (Referans<\/strong> -19 Mart 2007<\/em>) ve “T\u00fcrkler-K\u00fcrtler; Stratejik zenginlik ortaklar\u0131…<\/em>” (Referans<\/strong> -1 Aral\u0131k 2007<\/em>) ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda ayn\u0131 konuya de\u011finerek \u00f6nemli bilgiler vermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Herkesin g\u00f6z\u00fc Kuzey Irak’ta. Ben, burada sadece petrol \u00f6rne\u011fini ele ald\u0131m, art\u0131k gerisini siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn! T\u00fcrkiye g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7mal\u0131 ve ak\u0131ll\u0131 davranmal\u0131; “Sevr Sendromu<\/em>“ndan kurtulmal\u0131; B\u00f6lgede ya\u015fanan de\u011fi\u015fim ve geli\u015fmelerin Kuzey Irak’\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in stratejik, politik ve ekonomik \u00f6nemini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmelidir. Cengiz \u00c7andar’\u0131n dedi\u011fi gibi; “B\u00fcy\u00fck uluslar, s\u00fcrekli kendi kendilerine b\u00fcy\u00fck olduklar\u0131n\u0131 tekrarlayarak de\u011fil, ‘b\u00fcy\u00fck’ d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ve gelece\u011fe ‘b\u00fcy\u00fck’ bakabildikleri ve bunun gere\u011fini yerine getirdikleri i\u00e7in \u00f6yledirler<\/em>.” (Referans<\/strong> -4 Aral\u0131k 2007<\/em>)<\/p>\n\n\n\n

Irak’\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc diye bir olay yok! Ba\u015fta T\u00fcrkiye olmak \u00fczere, Irak’\u0131n di\u011fer kom\u015fular\u0131 taraf\u0131ndan korunmas\u0131 art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. O y\u00fczden, T\u00fcrkiye kendisini Irak’\u0131n muhtemel b\u00f6l\u00fcnmesine kar\u015f\u0131 \u015fimdiden haz\u0131rlamal\u0131: T\u00fcrkler ve K\u00fcrtler “ortak zenginlik alan\u0131<\/em>“n\u0131 olu\u015fturmal\u0131d\u0131rlar. “Ortak zenginlik alan\u0131<\/em>“n\u0131 olu\u015fturman\u0131n ilk \u015fart\u0131 ise, “karde\u015f<\/em>“inin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini tan\u0131mak ve Kuzey’deki B\u00f6lgesel K\u00fcrt Y\u00f6netimi’yle karde\u015f\u00e7e ili\u015fkiler geli\u015ftirmektir. K\u00fcrtleri bir “g\u00fcvenlik sorunu<\/em>” olarak de\u011fil, “zenginlik orta\u011f\u0131<\/em>” olarak g\u00f6rmektir.<\/p>\n\n\n\n

10 Aral\u0131k 2007 tarihinde
http:\/\/www.kuyerel.com da yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

ankara-ba\u011fdat-tahran hatt\u0131<\/a>, <\/span>berna t\u00fcrkili<\/a>, <\/span>cengiz \u00e7andar<\/a>, <\/span>dr. ashti hawrami<\/a>, <\/span>emperyal strateji<\/a>, <\/span>g\u00fcney k\u00fcrdistan<\/a>, <\/span>k\u00fcrt sorunu<\/a>, <\/span>orhan duran<\/a>, <\/span>ortak zenginlik alan\u0131<\/a>, <\/span>petrol<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fcrtlerin etraf\u0131nda\/”K\u00fcrt Sorunu” konusunda m\u00fcthi\u015f f\u0131rt\u0131nalar esiyor\/estiriliyor. Mecliste, Genelkurmayda, Bakanl\u0131klarda, D\u0131\u015f Temsilciliklerde, Uluslararas\u0131 Kurum ve Kurulu\u015flarda, Siyasi Partilerde, Medyada, Sokakta… tart\u0131\u015fmalar\u0131n, toplant\u0131lar\u0131n, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, g\u00f6sterilerin biri bitiyor biri ba\u015fl\u0131yor: Sava\u015f \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 atanlar, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi operasyon isteyenler… “Kerk\u00fck ve Musul’a uzanal\u0131m” ya da “Kuzey Irak B\u00f6lgesel K\u00fcrt Y\u00f6netimi’ni T\u00fcrkiye’ye ba\u011fl\u0131 esnek bir federasyona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrelim” diyenler… “PKK’yi ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ilan edin” diyenlere kar\u015f\u0131 “PKK T\u00fcrkiye’nin ger\u00e7e\u011fidir” ve “\u00dcniter devlet yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcm istiyoruz” diyenler… ABD ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, AB ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, \u0130ran ve Suriye ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin odak noktas\u0131nda K\u00fcrtlerin durumu\/sorunu yer almakta… Kuzey Irak\/ya da G\u00fcney K\u00fcrdistan’daki K\u00fcrt Y\u00f6netimi’ne kimileri sempati duyuyor, kimileri de<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[97],"tags":[4277,4279,4280,4275,4276,3823,496,4274,4278,423],"class_list":["post-6224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-politika","tag-ankara-bagdat-tahran-hatti","tag-berna-turkili","tag-cengiz-candar","tag-dr-ashti-hawrami","tag-emperyal-strateji","tag-guney-kurdistan","tag-kurt-sorunu","tag-orhan-duran","tag-ortak-zenginlik-alani","tag-petrol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6224"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6225,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6224\/revisions\/6225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}