Gidi\u015f ve geli\u015fim 12 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc. Bu gezim sonucu edindi\u011fim bilgi ve izlenimleri olabildi\u011fince tarafs\u0131z kalmaya \u00e7al\u0131\u015farak sizlerle payla\u015fmak istiyorum.<\/p>\n\n\n\n
Kiril Alfabesi\u2019ni ve Rus\u00e7ay\u0131 bilmemem, Ozan\u2019\u0131n kald\u0131\u011f\u0131m s\u00fcre i\u00e7inde cumartesi ve pazar g\u00fcnleri de d\u00e2hil s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve k\u0131z arkada\u015f\u0131 Galina Kosenkova\u2019n\u0131n \u00e7ok az T\u00fcrk\u00e7e bilmesi nedeniyle izlenimlerim pek verimk\u00e2r olmad\u0131 diyebilirim. Harfleri tan\u0131yamamak, yaz\u0131lanlar\u0131 okuyamamak bir eksiklik ama dil bilmemek, ileti\u015fim kuramamak tam bir facia, insan\u0131n kendisini yaln\u0131z ve \u00e7aresiz hissetmesinin en k\u00f6t\u00fc hali: St. Petersburg\u2019da kendimi uzayl\u0131 gibi hissettim. Bakt\u0131\u011f\u0131m hi\u00e7bir yaz\u0131 ve i\u015fareti anlam\u0131yordum, hi\u00e7 kimseye bir \u015fey soram\u0131yordum, s\u00f6ylenenleri anlam\u0131yordum: \u0130nsan garip bir duruma d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu gibi yerlerde, insan\u0131n iyi bir rehberi veya iyi bir yard\u0131mc\u0131s\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Sa\u011f olsun, bu i\u015fi bize Galina fazlas\u0131yla yapt\u0131. \u00dcstelik Galina\u2019n\u0131n Samara\u2019l\u0131 olu\u015fu nedeniyle St. Petersburg\u2019u pek fazla bildi\u011fini de s\u00f6yleyemem. Tek avantaj\u0131 Rus olu\u015fuydu.<\/p>\n\n\n\n
Ozan sabah 7.00 de evden \u00e7\u0131k\u0131p i\u015fe gidiyor, ak\u015fam da 20.30 da eve d\u00f6n\u00fcyordu. Yani 12-13 saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Uzun \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi ve yorgunluk nedeniyle ne kendisiyle fazla vakit ge\u00e7irebildim ne de kendisiyle geceleri kenti gezmeye \u00e7\u0131kabildik. Ne yapal\u0131m, bu seferlik b\u00f6yle olsun. Eskilerin deyimiyle \u201c\u015eeytan\u2019\u0131n aya\u011f\u0131n\u0131 k\u0131rd\u0131k<\/em>\u201d; yurtd\u0131\u015f\u0131na bir defa \u00e7\u0131k\u0131p St. Petersburg\u2019u g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze g\u00f6re Moskova\u2019y\u0131, Paris\u2019i, Roma\u2019y\u0131, Kahire\u2019yi de k\u0131smet olursa g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6nemli olan niyet etmektir; gezmeye niyetliyim: Ba\u015fka diyarlara, ba\u015fka co\u011frafyalara gidip insanlar\u0131 ve onlar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imlerini, tarih\u00ee ve do\u011fal g\u00fczelliklerini g\u00f6rmek isterim.<\/p>\n\n\n Neva’da y\u00fczen buz par\u00e7alar\u0131 ve St. Peter ve Paul Kalesi \u00f6n\u00fcnde g\u00fcne\u015f banyosu yapan insanlar<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n 15 Nisan 2006 g\u00fcn\u00fc saat 13.00\u2019te \u0130stanbul Atat\u00fcrk Havaalan\u0131\u2019ndaki pasaport ve bagaj i\u015flemlerinden sonra u\u00e7a\u011f\u0131m\u0131z direkt St. Petersburg\u2019a hareket etti. T\u00fcrkiye, Bulgaristan, Romanya, Moldova, Ukrayna, Belarus, Rusya hava sahalar\u0131ndan ge\u00e7tik: \u0130stanbul-Petersburg u\u00e7u\u015f mesafesi 2.253 km.<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ak yakla\u015f\u0131k 200 ki\u015filikti. Kalabal\u0131k de\u011fildi, \u00f6zellikle arka k\u0131s\u0131m olmak \u00fczere \u00fc\u00e7te biri bo\u015ftu. Yolcular\u0131n \u00e7o\u011fu genellikle i\u015f ve \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in Rusya\u2019ya giden vatanda\u015flar\u0131m\u0131z, di\u011fer yolcular ise yabanc\u0131 turistler ve Rusya vatanda\u015flar\u0131yd\u0131. Yan\u0131mda oturan, St. Petersburg\u2019da 19 Nisan 2006 tarihinde Yap\u0131 Fuar\u0131<\/em>\u2019na kat\u0131lmaya gidenlerden biriydi. Aray\u0131\u015f i\u00e7inde olanlar\u0131 ve giri\u015fimcili\u011fi sevdi\u011fimden yan\u0131mdaki yolcuyu kutlad\u0131m.<\/p>\n\n\n Sovyet d\u00f6neminden kalma bir yap\u0131 ve Lenin heykeli<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130stanbul\u2019u, Bo\u011faz\u2019\u0131 \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre olsa da u\u00e7a\u011f\u0131n penceresinden, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden seyretmek g\u00fczeldi. Hava a\u00e7\u0131k, g\u00fcn bahar\u0131n en g\u00fczel g\u00fcnlerinden biri oldu\u011fu i\u00e7in mavi sonsuzluk ve zaman zaman da u\u00e7suz bucaks\u0131z bulut k\u00fcmeleri g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcnden ak\u0131p gidiyordu. Kar beyaz\u0131 bulut k\u00fcmelerinin \u00fczerinde olmak, insana farkl\u0131, ho\u015f bir duygu veriyor. Hep bizlerin a\u015fa\u011f\u0131da, bulutlar\u0131n da ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcnde, yukar\u0131larda olmas\u0131na al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131z. Havada durum tersine d\u00f6n\u00fcyor, bulutlar a\u015fa\u011f\u0131da biz yukar\u0131da; monit\u00f6rde g\u00f6z\u00fcme ili\u015fti, bakt\u0131m saatte 840 km h\u0131zla gidiyoruz. Kara par\u00e7as\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde, yukar\u0131dan bak\u0131nca beyaz bulutlar sanki havada as\u0131l\u0131 duruyor gibiydi. Teknolojinin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcrmesi(!) dedikleri bu olmal\u0131. \u0130nsan, hareketleri, hareket aral\u0131klar\u0131n\u0131, nesneleri, daha do\u011frusu do\u011fay\u0131 ve do\u011fan\u0131n yasalar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131nca, \u00f6\u011frenince onu i\u015fte b\u00f6ylesine denetleyebiliyor ve dahas\u0131 ondan yararlanabiliyor.<\/p>\n\n\n\n U\u00e7ak giderken dikkatimi \u00e7ekti: 11.700 metre y\u00fckseklikte d\u0131\u015f hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 eksi 47 o<\/sup>C iken, 10.600 metrede eksi 20 o<\/sup>C idi. Yani yery\u00fcz\u00fcnden uzakla\u015f\u0131nca hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 fazlas\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n THY\u2019nin bay ve bayan personeli, yolculara ellerinden geldi\u011fince yard\u0131mc\u0131 oluyordu. Gerekli uyar\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131ld\u0131ktan sonra yeme ve i\u00e7me servisine ba\u015fland\u0131. Yiyeceklerden makarna, salata, tatl\u0131, ekmek… \u0130\u00e7ecek olarak ise ne ararsan vard\u0131: Su, \u00e7ay, neskafe, me\u015frubat, \u015farap, viski, votka…<\/p>\n\n\n\n Yolculuk 3 saat s\u00fcrd\u00fc. U\u00e7u\u015f fena de\u011fildi, hassas olan kulaklar\u0131m nedeniyle motor ve fanlar\u0131n sesinin yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu u\u011fultuyu saymazsak. \u0130ni\u015f ve pasaport kontrol i\u015flemleri de yakla\u015f\u0131k bir saat s\u00fcrd\u00fc. Havaalan\u0131nda bizi Ozan ve Galina kar\u015f\u0131lad\u0131lar. Sar\u0131l\u0131p kucakla\u015ft\u0131ktan sonra arabaya atlay\u0131p evlerine gittik. Ben ve Sevgi, Galina\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 Ruslar\u0131n \u00fcnl\u00fc Bor\u015f \u00c7orbas\u0131 <\/em>ile Sezar Salatas\u0131<\/em>\u2019n\u0131; Ozan\u2019la Galina da \u0130stanbul\u2019dan g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kebap ve lahmacunlar\u0131 yediler. Sonras\u0131nda \u00e7aylar\u0131m\u0131z\u0131 i\u00e7ip hasret gidermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n 17 Nisan 2006 g\u00fcn\u00fc ben, Sevgi, Ozan ve Galina metroya atlay\u0131p 8 durak sonra Nevsky\u2019de indik. Nevsky Caddesi ve \u00e7evresinde gezmeye ba\u015flad\u0131k. Sonraki g\u00fcnler benzer gezilerimize -Ozan olmadan- devam ettik.<\/p>\n\n\n\n St. Petersburg Hakk\u0131nda K\u0131sa Bilgiler<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n St. Petersburg ya da eski ad\u0131yla Leningrad, Rusya Federasyonu\u2019nun Moskova\u2019dan sonra ikinci b\u00fcy\u00fck \u015fehri olup Moskova\u2019n\u0131n 715 km kuzeybat\u0131s\u0131nda, Finlandiya s\u0131n\u0131r\u0131nda Balt\u0131k K\u00f6rfezi\u2019nin hemen k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan Neva Nehri \u00fczerinde 42 ada \u00fczerinde kurulu bir \u015fehirdir. K\u00fclt\u00fcrel merkez olu\u015funun yan\u0131nda, zarif binalar\u0131 ve \u00fcnl\u00fc m\u00fczeleriyle me\u015fhurdur. N\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k 5-6 milyon oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.<\/p>\n\n\n\n \u015eehri, 1703\u2019te bizimkilerin \u201cDeli<\/em>\u201d, Ruslar\u0131n \u201cB\u00fcy\u00fck<\/em>\u201d dedi\u011fi \u00c7ar Petro kurmu\u015f ve ismini de Petrograd b\u0131rakm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n Petro, batakl\u0131k \u00fczerine bu kenti kurdururken \u00f6nceleri ah\u015fap malzeme kullan\u0131lm\u0131\u015f, ancak \u00e7\u0131kan yang\u0131nlar nedeniyle Rusya\u2019n\u0131n ba\u015fka yerlerinde ta\u015f bina yap\u0131lmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015f, ne kadar ta\u015f ustas\u0131 varsa hepsi buraya getirtilmi\u015ftir. Kente gelen her gemi ve ta\u015f\u0131ma arac\u0131n\u0131n ta\u015f getirmesi zorunlu k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f ve sava\u015f esirleri k\u00f6le gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131yla ta\u015ftan bir kent yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mustafa Arma\u011fan\u2019\u0131n deyimiyle; \u201cSt.Petersburg, in\u015fa edili\u015fi s\u0131ras\u0131nda etin ta\u015fla cay\u0131r cay\u0131r imtihan edildi\u011fi \u015fehir olmu\u015ftur<\/em>.\u201d 1712 tarihinde Rusya\u2019n\u0131n ba\u015fkentini Moskova\u2019dan St. Petersburg\u2019a ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olan da yine \u00c7ar Petro\u2019dur. St. Petersburg bu tarihten itibaren \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131na 200 y\u0131l ba\u015fkentlik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Yani tarih ve politikayla hep i\u00e7 i\u00e7e olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n 1917 Ekim Devrimi<\/em>\u2019nden sonra ba\u015fkent yeniden Moskova\u2019ya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. 1924 y\u0131l\u0131nda Lenin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, kentin ismi Leningrad olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f. 1991 y\u0131l\u0131nda ise Saint Petersburg ismini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n St. Petersburg, \u201cRusya\u2019n\u0131n Bat\u0131\u2019ya a\u00e7\u0131lan penceresi ve k\u00fclt\u00fcr ba\u015fkenti<\/em>\u201d. Bu kente, Bat\u0131l\u0131lar ve Bat\u0131\u2019n\u0131n penceresinden bakanlar \u201cRusya\u2019n\u0131n Venedik\u2019i<\/em>\u201d demekteler. Venedik, St. Petersburg\u2019dan daha uzun bir tarihi ge\u00e7mi\u015fe sahip olsa da, bence St. Petersburg kendi kimli\u011fini olu\u015fturmu\u015f ve hi\u00e7 bir kente benzemeyen bir kent.<\/p>\n\n\n Nevsky caddesi \u00fczerinde bir k\u00f6pr\u00fc: Ben, Sevgi ve Galina<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Her y\u0131l Haziran ay\u0131nda St. Petersburg\u2019un \u00fcnl\u00fc \u201cbeyaz geceleri<\/em>\u201d ba\u015flar. Bu s\u00fcre\u00e7te geceleri hava sadece iki saat s\u00fcreyle ve \u00e7ok \u00e7ok az karar\u0131yor. Tarih\u00ee ve do\u011fal dokunun bununla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi sonucu beyaz gecelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 aylarda kent yo\u011fun bir turist ak\u0131m\u0131na u\u011framaktad\u0131r. Sanat ve k\u00fclt\u00fcre m\u00fcthi\u015f de\u011fer veriliyor. Kentte toplam 90\u2019\u0131n \u00fczerinde tiyatro ve konser salonu, 100\u2019\u00fcn \u00fczerinde de m\u00fcze oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. \u0130stanbul n\u00fcfus olarak St. Petersburg\u2019un iki kat\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, nicelik ve nitelik y\u00f6n\u00fcnden bu konuda olduk\u00e7a geri. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn May\u0131s 2006 verilerine g\u00f6re \u0130stanbul\u2019da toplam 47 tiyatro salonu, 33 konser salonu ve g\u00f6steri merkezi, 63 m\u00fcze bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n Ben ve Ozan: St. Petersburg\u2019da yap\u0131lan IKEA\u2019n\u0131n in\u015faat sahas\u0131nda<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n St. Petersburg, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aleksandr Putin\u2019in de memleketi. Bu nedenle, kente \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyormu\u015f ve konuklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir\u00e7o\u011funu da burada a\u011f\u0131rl\u0131yormu\u015f.<\/p>\n\n\n\n Kentteki yap\u0131larda mimar\u00ee asalet var. \u015eehir tarih\u00ee, k\u00fclt\u00fcrel ve mimar\u00ee \u00f6neminden dolay\u0131 UNESCO taraf\u0131ndan D\u00fcnya Miras\u0131 Listesi<\/em>\u2019ne al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer taraftan Avrupa Mimarlar Birli\u011fi\u2019nin de korumas\u0131 alt\u0131nda bulunuyor. \u015eehirdeki hemen hemen t\u00fcm tarihi bina ve yap\u0131lar D\u00fcnya Bankas\u0131 taraf\u0131ndan desteklenerek restorasyona tabi tutuluyor. Tarihini bir b\u00fct\u00fcn olarak koruyan d\u00fcnyan\u0131n tek kentiymi\u015f; kenti gezerken bu durum \u00e7ok rahat fark ediliyor.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7 olarak: D\u00fcnya mimarisinin se\u00e7kin \u00f6rneklerinin bulundu\u011fu muhte\u015fem \u00c7arl\u0131k saraylar\u0131, her biri birer tabloyu an\u0131msatan 18. ve 19. y\u00fczy\u0131llara ait park ve bah\u00e7eler, k\u00f6\u015fkler, kanallar\u0131 s\u00fcsleyen k\u00f6pr\u00fcler ve daha niceleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar korunmu\u015f ve birer a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n St. Petersburg ve Devrimler<\/strong><\/p>\n\n\n Devrimci harekette St. Petersburg\u2019un \u00e7ok \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r. Yazar bar\u0131na\u011f\u0131, devrim yata\u011f\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck ihtilallar\u0131n \u015fehridir. Poli\u00adtik bir kenttir. 1825\u2019te \u00c7arl\u0131\u011fa ve toprak k\u00f6leli\u011fine kar\u015f\u0131 aristok\u00adratlar\u0131n Dekabrist Ayaklanmas\u0131, 1881\u2019de \u00c7ar II. Aleksandr\u2019a ya\u00adp\u0131lan suikast, K\u0131\u015fl\u0131k Saray\u2019\u0131n \u00f6n\u00fcndeki \u00fcnl\u00fc meydanda bir katli\u00adama d\u00f6n\u00fc\u015fen ve \u201cKanl\u0131 Pazar<\/em>\u201d olarak tarihe ge\u00e7en 1905 Dev\u00adrimi, \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n sonunu getiren 1917 \u015eubat Devrimi ve en son olarak Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ku\u00adrulu\u015funu sa\u011flayan 1917 Ekim Devrimi<\/strong> Petersburg tarihinin \u00e7ok \u00f6nemli birer sayfalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n K\u00fc\u00e7\u00fck bir ada \u00fczerinde ku\u00adrulu St. Peter ve Paul Kalesi i\u00e7inde Rusya\u2019n\u0131n Bastil\u2019i olarak adland\u0131r\u0131lan ve bir d\u00f6nem politik su\u00e7lular\u0131n da yatt\u0131\u011f\u0131 bir hapishane bulunmaktad\u0131r. Tek ki\u015filik h\u00fcc\u00adrelerden olu\u015fan hapishanede dev\u00adrim \u00f6ncesi tutuklu kalan Lenin\u2019in a\u011fabeyi Aleksandr Ulyanov ile Maksim Gorki, bu yap\u0131n\u0131n en \u00fcnl\u00fc konuklar\u0131 aras\u0131ndad\u0131rlar. Lenin\u2019in a\u011fabeyi Ulyanov tutuklu\u00adlu\u011funun ard\u0131ndan, burada idam edilmi\u015ftir. Kale i\u00e7inde yer alan ayn\u0131 isimli St. Peter ve Paul Katedrali\u2019nde \u00c7ar Petro, I. ve II. Katerina\u2019n\u0131n mezarlar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kruvaz\u00f6r Aurora<\/strong>, Neva\u2019dad\u0131r. 1917\u2019de K\u0131\u015fl\u0131k Saray\u2019da ku\u015fatman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015faret etmek i\u00e7in yap\u0131lan kurus\u0131k\u0131 at\u0131\u015f onun silah\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Lenin, devrimin zaferini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya buradan ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Devrimci hareketin kalbi ve ba\u015flang\u0131\u00e7 yeri olu\u015fu ve Lenin\u2019in a\u011fabeyinin burada idam edilmesi nedenleriyle kente 1924 y\u0131l\u0131nda Leningrad ismi verilmi\u015ftir. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda 900 g\u00fcn Alman ku\u015fatmas\u0131na kar\u015f\u0131 direnmesiyle \u00fcnlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Devrimlerle an\u0131lan bir kent olmas\u0131 nedeniyle, b\u00fcy\u00fck devrimin lideri Lenin\u2019in ismiyle an\u0131lmas\u0131 da do\u011fald\u0131r bence. Bug\u00fcn her ne kadar hem resmiyette ve hem de g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kentin ismi St. Petersburg olarak ge\u00e7se de, \u00e7o\u011fu insan yine de Leningrad olarak bilmekte ve ismini Leningrad olarak tel\u00e2ffuz etmektedir. T\u0131pk\u0131 THY pilotunun gidi\u015f esnas\u0131nda u\u00e7u\u015f ve u\u00e7u\u015f g\u00fczerg\u00e2h\u0131 hakk\u0131nda bilgi verirken, \u201cyolculu\u011fun Leningrad\u2019a<\/em>\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemesi gibi…<\/p>\n\n\n\n Tarih\u00ee Mek\u00e2nlar<\/em><\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Gezimize devam ediyoruz… \u0130lk u\u011frak yerimiz Nevsky Prospekt. Nevsky Prospekt, \u015fehrin en \u00f6nemli caddelerinden biridir. Uzunlu\u011fu yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt bu\u00e7uk kilometredir. Say\u0131s\u0131z tarih\u00ee bina, meydan ve kanallar taraf\u0131ndan sa\u011fl\u0131 sollu olarak \u00e7evrelenmi\u015ftir. Nevsky, Nevski olarak okunup; T\u00fcrk\u00e7e, \u201cyenice<\/em>\u201d anlam\u0131na geliyor. G\u00fcn\u00fcn her saati kalabal\u0131k olan Nevsky Prospekt\u2019i \u0130stanbul\u2019un \u0130stikl\u00e2l Caddesi\u2019ne benzetebiliriz.<\/p>\n\n\n\n St. Petersburg\u2019un her taraf\u0131nda tarih\u00ee mek\u00e2nlar var. Bu y\u00f6n\u00fcyle kent \u00e7ok zengin. Bizler de\u011fi\u015fik tarihlerde ancak \u00e7ok az\u0131n\u0131 gezebildik: Hermitage Meydan\u0131 ve M\u00fczesi, Kazan Katedrali, St. Isaac Meydan\u0131 ve Katedrali\u2019ni ve say\u0131s\u0131z suikast te\u015febb\u00fcs\u00fcnden kurtulduktan sonra kaderine yenik d\u00fc\u015fen ve bir bombayla hayat\u0131n\u0131 kaybeden II. Aleksander\u2019\u0131n an\u0131s\u0131na yap\u0131lan Kandaki Dirili\u015f Katedrali. Bu katedraller d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f olarak K\u0131z\u0131l Meydan\u2019da bulunan Aziz Vasil Katedrali\u2019nden esinlenerek yap\u0131lm\u0131\u015f. Birbirine benziyor olsalar da, b\u00fct\u00fcn yap\u0131lar\u0131n ayr\u0131 birer hik\u00e2yeleri var.<\/p>\n\n\n\n Her biri birer \u015faheser olan bu tarih\u00ee yap\u0131 ve mek\u00e2nlar hakk\u0131nda k\u0131sa bilgiler vermek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n Hermitage M\u00fczesi<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Hermitage M\u00fczesi<\/em>, Neva \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n do\u011fusunda kuruludur. Su ye\u015fili g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, alt\u0131n yald\u0131zl\u0131 kap\u0131s\u0131 ve d\u00fcnden ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ihti\u015fam ve titrek yans\u0131malar\u0131yla ziyaret\u00e7ilerini kabul etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Hermitage<\/em> <\/em>M\u00fczesi, d\u00fcnya sanat\u0131n\u0131n incilerinin sergilendi\u011fi Rusya\u2019n\u0131n en iyi, d\u00fcnyan\u0131n ise en se\u00e7kin m\u00fczelerinden biridir. Hermitage kelimesi Frans\u0131zca olup, \u201cinziva yeri<\/em>\u201d, \u201chalvet yeri<\/em>\u201d anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n D\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f koleksiyonuna sahip olma unvan\u0131 bulunan m\u00fcze, 1764 y\u0131l\u0131nda II. Katerina\u2019n\u0131n Berlin\u2019den 225 par\u00e7al\u0131k resim koleksiyonunu getirtmesiyle kurulmu\u015ftur. Ard\u0131ndan saray i\u00e7in yurtd\u0131\u015f\u0131ndan devaml\u0131 tablo al\u0131mlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. \u00d6zellikle Almanya, Fransa ve \u0130ngiltere\u2019deki bir\u00e7ok kontun \u00f6zel koleksiyonlar\u0131 sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Tablolar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra grav\u00fcrler, antik \u00e7a\u011f eserleri, heykeller, Bat\u0131 Avrupa dekoratif ve uygulamal\u0131 sanat eserleri, silahlar, sikkeler, madalyalar, arkeolojik eserler ve kitaplar Hermitage\u2019da toplanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sovyetlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra \u00e7arlara ve \u00e7ari\u00e7elere ait baz\u0131 e\u015fyalar sakland\u0131klar\u0131 yerlerden \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p elden ge\u00e7irilerek sergi koleksiyonuna sonradan d\u00e2hil edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n M\u00fcze \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlerden olu\u015fmaktad\u0131r: Tarih\u00f6ncesi k\u00fclt\u00fcrler, antik d\u00f6nem, do\u011fu halklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri, Rus k\u00fclt\u00fcr tarihi ve Bat\u0131 Avrupa Sanat\u0131 gibi. Bat\u0131 Avrupa Sanat\u0131 alan\u0131nda resim ve heykelleri bulunanlara \u00f6rnek olarak Rembrandt, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Van Gogh, Raphael ve Frans\u0131z empresyonistleri Renoir ile Picasso\u2019yu sayabilirim.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Antik M\u0131s\u0131r d\u00f6neminden 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131 Avrupa d\u00f6nemine kadar d\u00fcnya sanat\u0131n\u0131n en g\u00fczel eserlerinin sergilenmekte oldu\u011fu m\u00fczenin koleksiyonunda \u00fc\u00e7 milyonun \u00fczerinde eser oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n\n\n Hermitage Meydan\u0131: Ben, Sevgi ve Ozan<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Hermitage M\u00fczesi, i\u00e7indeki eserler kadar muhte\u015fem bir yap\u0131 bile\u015fkesine sahip olup, d\u0131\u015f g\u00fczelli\u011fiyle yani d\u0131\u015f mimarisi, bah\u00e7e d\u00fczeni ve kap\u0131 giri\u015flerinde bulunan heykelleriyle de etkileyici bir m\u00fczedir. Sergilenen eserlerin \u00e7oklu\u011fundan dolay\u0131 birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 be\u015f binaya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda K\u0131\u015fl\u0131k Saray gelir.<\/p>\n\n\n Hermitage M\u00fczesi\u2019nden bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm<\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00fczenin ana binas\u0131, yani K\u0131\u015fl\u0131k Saray bir zamanlar Rus \u00c7arlar\u0131\u2019n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sarayd\u0131. Bu, ye\u015fil-beyaz renkli ve barok stilindeki saray b\u00fcy\u00fcleyici g\u00fczelli\u011fi ve ihti\u015fam\u0131yla Neva nehrinin hemen k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunur. 46.586 metrekareye yay\u0131lan saray\u0131n 1786 kap\u0131s\u0131, 1945 penceresi, 1057 salon ve odas\u0131 vard\u0131r. Saray, 1754-1762 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00fcnl\u00fc \u0130talyan mimar F. B. Rastrelli taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Saray, uzun y\u0131llar \u015fehrin en y\u00fcksek binas\u0131 olarak an\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc 1844 y\u0131l\u0131nda I. Nikolay\u2019\u0131n emri ile \u00e7\u0131kar\u0131lan ve 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na kadar y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalan bir kanunla \u015fehirde K\u0131\u015fl\u0131k Saray\u2019dan daha y\u00fcksek bina in\u015fas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Saray, zaman i\u00e7inde Rus ve yabanc\u0131 ustalar taraf\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en l\u00fcks saray\u0131 haline getirilmi\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u015feklini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bizimle beraber \u00f6\u011fretmenlerinin rehberli\u011finde m\u00fczeyi gezen \u00f6\u011frenci gruplar\u0131 da vard\u0131 ve bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc e\u011fitimin en g\u00fczel \u00f6rneklerinden biri olsa gerek. Bir di\u011fer dikkat \u00e7ekici nokta Japon turistlerin m\u00fczeye ilgisiydi. M\u00fczeyi gezmekten benim ayaklar\u0131ma kara sular indi. Buna ra\u011fmen d\u00f6rt saatlik bir s\u00fcrede, m\u00fczenin ancak \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131 gezebildik. M\u00fczenin \u00e7ok \u00f6nemli yerlerini de acemili\u011fimizden g\u00f6remedik. Tamam\u0131n\u0131 gezememi\u015f ve Rus\u00e7a yaz\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131 okuyamam\u0131\u015f olsam da yap\u0131 ve sergilenen eserler kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fclendim diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n Gezerken, bir de yeni evlenen \u00e7iftlerin gelinlik ve damatl\u0131k elbiseleriyle Hermitage Meydan\u0131\u2019nda hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ektirdiklerine, arkada\u015flar\u0131yla birlikte \u015fampanyalar patlatt\u0131klar\u0131na tan\u0131k oldum. Bu, Ruslarda bir adetmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n Kazan Katedrali veya Kazan Kilisesi<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Kazan Katedrali<\/em>, ismini Tataristan\u2019\u0131n Kazan \u015fehrindeki b\u00fcy\u00fck yang\u0131ndan sonra bulunan ve u\u011fur getirdi\u011fine inan\u0131lan Kazan aziz tasvirlerinden (ikon) almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Katedral, 1801-1811 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen T\u00fcrk-Rus sava\u015flar\u0131 esnas\u0131nda Rus mimar A.N. Voronikhin taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ar I. Alexandr, Rus \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun, T\u00fcrklerin ba\u015f edemeyece\u011fi bir dev oldu\u011funu kan\u0131tlamak amac\u0131yla Roma\u2019da bulunan Aziz Peter Katedrali\u2019nin ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapmak fikriyle in\u015faat\u0131 ba\u015flat\u0131r. Yap\u0131m esnas\u0131nda T\u00fcrk-Rus sava\u015flar\u0131 Ruslar\u2019\u0131n zaferiyle sonu\u00e7lan\u0131nca katedralin g\u00fcney kolonlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 karar\u0131 al\u0131n\u0131r. B\u00f6ylece yaln\u0131zca Nevsky Caddesi\u2019ne bakan kuzey kolonlar\u0131 in\u015fa edilir. Sonu\u00e7ta 96 adet 13 metrelik dev s\u00fctunlar\u0131yla ihti\u015faml\u0131, mimarisiyle hayrete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc bir katedral ortaya \u00e7\u0131kar. Uzun zaman katedral olarak g\u00f6rev yapan bina Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminde \u201cDin ve Ateizm M\u00fczesi<\/em>\u201dne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Katedral, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeniden hizmete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Napolyon\u2019u durdurmay\u0131 ba\u015faran \u00fcnl\u00fc Rus mare\u015fali Mikhail Kutuzov burada g\u00f6m\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Katedralin \u00f6n\u00fcnde Kutuzov ve yine o d\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc bir ba\u015fka generali olan Tolli\u2019nin heykelleri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n Kazan Katedrali veya Kazan Kilisesi<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Rus Devlet M\u00fczesi<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n 13 Nisan 1895\u2019de \u0130mparator III. Aleksandr\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn hemen ard\u0131ndan o\u011flu ve taht\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 \u0130mparator II. Nikolay babas\u0131n\u0131n hat\u0131ras\u0131n\u0131n ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, Rus \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ba\u015fkentinde Rus Uygulamal\u0131 Sanatlar\u0131 M\u00fczesi a\u00e7\u0131lmas\u0131na dair bir kararname imzalam\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n \u00dc\u00e7 y\u0131l sonra 7 Mart 1898\u2019de, St. Petersburg\u2019daki Mikhailovski Saray\u0131\u2019n\u0131n kap\u0131lar\u0131, yani Rusya\u2019n\u0131n ilk Milli Sanat M\u00fczesi ziyaret\u00e7ilere a\u00e7\u0131l\u0131r. Zamanla Mikhailovski Saray\u0131\u2019n\u0131n salonlar\u0131 koleksiyonlar\u0131n sergilenmesi i\u00e7in yetersiz kal\u0131nca Rus H\u00fck\u00fcmeti ve St. Petersburg Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n karar\u0131yla m\u00fczeye \u015fehir merkezinde \u00fc\u00e7 bina daha tahsis edilir. Bu binalar da Mikhailovski saray\u0131 gibi birer saray olup, kendilerine \u00f6zg\u00fc birer mimariye sahiptirler.<\/p>\n\n\n Rus Devlet M\u00fczesi\u2019nde sergilenen Hz. \u0130sa tablosu<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Rus Devlet M\u00fczesi <\/em>g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 370.000 par\u00e7a esere sahip olup, sadece Rus sanat\u00e7\u0131lar\u0131n eserlerini sergilemektedir. M\u00fcze, bu eserlerin ve koleksiyonlar\u0131n sergilendi\u011fi d\u00f6rt saraydan olu\u015fmaktad\u0131r. Koleksiyonlar\u0131n kronolojik \u00e7er\u00e7evesi \u00e7ok geni\u015f olup 2. y\u00fczy\u0131ldan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen bir yelpazeyi i\u00e7ermektedir. Rus resim sanat\u0131n\u0131n geli\u015fim ve tarihinin kronolojik bir s\u0131rayla ve en g\u00f6zde eserlerle izlenebilece\u011fi tek mek\u00e2nd\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f binalar\u0131ndan biri olan bu bina, Ruslar\u0131n sanata ne kadar d\u00fc\u015fk\u00fcn olduklar\u0131n\u0131n bir simgesidir ayn\u0131 zamanda…<\/p>\n\n\n\n M\u00fczede resim tablolar\u0131; alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, sedef, z\u00fcmr\u00fct, a\u011fa\u00e7 ve dokuma i\u015f\u00e7ili\u011finin \u015faheserleri; heykel ve b\u00fcstler… sergileniyor. M\u00fczenin duvar ve tavanlar\u0131 ise ayr\u0131 bir g\u00fczellikte, \u00e7e\u015fitli resim ve desenlerle dekore edilmi\u015f. M\u00fczede, bana g\u00f6re, daha \u00e7ok H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa ve \u00c7arl\u0131k d\u00f6nemine ait eser ve simgeler \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f. Devrimci m\u00fccadeleyi anlatan veya an\u0131msatan eserler yoktu. Sovyet d\u00f6nemine ait hi\u00e7bir esere rastlamad\u0131m. Eskiden vard\u0131 da kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0131? Bilemiyorum.<\/p>\n\n\n\n M\u00fczeyi turistler 100 Ruble \u00f6deyerek gezebiliyor. Foto\u011fraf \u00e7ekme ve kamera kayd\u0131 i\u00e7in de ayr\u0131ca para al\u0131n\u0131yor. M\u00fczelerin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinde ise foto\u011fraf \u00e7ekimi ve kamera kayd\u0131 yasak.<\/p>\n\n\n\n Kandaki Dirili\u015f Kilisesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Eski Rus stilindeki bu fevkalade kilise, \u00c7ar II. Aleksandr\u2019\u0131n 1 Mart 1881 y\u0131l\u0131nda bir suikasta u\u011fray\u0131p \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yaray\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 yerde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1883-1907 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda tamamlanan kilise, 16-17. y\u00fczy\u0131l Rus mimarisi tarz\u0131nda in\u015fa edilip, Moskova\u2019da K\u0131z\u0131l Meydan\u2019daki katedralden esinlenilerek yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kilisenin i\u00e7inde \u00c7ar II. Aleksandr\u2019\u0131n baz\u0131 e\u015fyalar\u0131 olup, tavan ve duvarlar mozaiklerle kapl\u0131d\u0131r. Mozaikler al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015fin d\u0131\u015f\u0131nda, y\u00fczeyleri cilalanm\u0131\u015f olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede mozaiklerin g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tarak ibadet edenleri ve ziyaret\u00e7ileri daha fazla etkilemesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 1917 Ekim Devrimi sonras\u0131 kapat\u0131lan kilise \u00e7ok uzun bir restorasyon s\u00fcrecinin ard\u0131ndan 1997 y\u0131l\u0131nda m\u00fcze olarak yeniden ziyarete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayasofya\u2019n\u0131n ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 konusunun zaman zaman g\u00fcndeme getirilmesini hat\u0131rlayarak sordum: %90\u2019\u0131 H\u0131ristiyan olan bu \u00fclkede, buran\u0131n ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar, kampanya d\u00fczenleyenler var m\u0131 veya en az\u0131ndan b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce var m\u0131? Bana, hi\u00e7 kimsenin akl\u0131ndan b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin ge\u00e7medi\u011fini s\u00f6ylediler.<\/p>\n\n\n\n Ben, Sevgi, Ozan ve Galina birlikte kiliseyi gezdik. Kiliseyi turistler 300 Ruble \u00f6deyerek gezebiliyorlar.<\/p>\n\n\n\n Kilise d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ve i\u00e7teki s\u00fcsleme, mozaik ve tablolar\u0131yla insanlar\u0131 kendisine hayran b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Aziz \u0130zak Katedrali<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n St. Isaac Katedrali<\/em>, belki de d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kubbeli yap\u0131lar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n St. Petersburg\u2019un ikinci -birincisi Peter ve Paul Kilisesi\u2019dir- en y\u00fcksek kubbesi unvan\u0131na sahip bu kilise, bir zamanlar St. Petersburg\u2019un ba\u015f, Rusya\u2019n\u0131n ise en b\u00fcy\u00fck kilisesi unvanlar\u0131na da sahipmi\u015f. Daha sonra Moskova\u2019daki Kurtar\u0131c\u0131 Hz. \u0130sa<\/em> kilisesine en b\u00fcy\u00fckl\u00fck unvan\u0131n\u0131 kapt\u0131rsa da, d\u0131\u015f ve i\u00e7 mimarisi ve parlak kubbesiyle bu kiliseden \u00e7ok \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. \u0130lk olarak 1710 senesinde in\u015fa edilmi\u015ftir. 1712 senesinde I. Petro ve Katerina bu kilisenin kubbesi alt\u0131nda evlenmi\u015flerdir. 1710 y\u0131l\u0131ndan sonra de\u011fi\u015fik tarihlerde iki kez y\u0131k\u0131l\u0131p yap\u0131lan kilise g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki durumuna 1818-1858 aras\u0131nda, Rus Kraliyet ba\u015fkentinin en g\u00f6ze \u00e7arpan kilisesini yapmakla g\u00f6revlendirilen Frans\u0131z mimar A. Montferrand taraf\u0131ndan getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Yap\u0131m\u0131 \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k 150 y\u0131l ge\u00e7en bu kilise, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yald\u0131zl\u0131 kubbesi ile St. Petersburg g\u00f6klerini s\u00fcslemeye devam etmektedir. 1937 y\u0131l\u0131ndan itibaren m\u00fcze olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. D\u0131\u015f cephesi, heykeller ve her tarafta sekizer adet olmak \u00fczere 17 metrelik tek par\u00e7a k\u0131rm\u0131z\u0131 granit s\u00fctunlarla, i\u00e7 k\u0131sm\u0131n taban\u0131 \u0130talyan, Frans\u0131z ve Rus mermerleriyle kapl\u0131 olup, duvarlar malakit ta\u015f\u0131ndan 112 adet s\u00fctun, 382 adet heykel, mozaik aziz tasvirleri ve resimlerle s\u00fcslenmi\u015ftir. 21.8 m \u00e7ap\u0131ndaki kubbesinde 100 kg saf alt\u0131n kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Duvar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 5 m olup, i\u00e7 cephesindeki mozaiklerde 12.000 farkl\u0131 ton ve renk bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca 300 basamakl\u0131 kubbesine veya kulesine t\u0131rmanarak \u015fehir panoramas\u0131 \u00fcstten izlenebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Turistler 150 Ruble \u00f6deyerek kuleye \u00e7\u0131k\u0131p, St. Petersburg\u2019u ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 izleyebiliyorlar.<\/p>\n\n\n Aziz \u0130zak Katedrali kulesi: Galina ve e\u015fim Sevgi<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130zak Kilisesi\u2019nin kulesini \u0130stanbul\u2019daki Galata Kulesi<\/em>\u2019ne benzetebiliriz. Ben, Sevgi ve Galina y\u00fcksek kulenin 300 merdivenini t\u0131rmanarak kuleye \u00e7\u0131kt\u0131k. St. Petersburg\u2019u yukardan ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 izledik, ama \u015fahsen ben, Galata\u2019dan \u0130stanbul\u2019u seyredili\u015fteki kadar \u00e7arp\u0131c\u0131 bir g\u00fczellik g\u00f6remedim. \u0130stanbul\u2019un Galata\u2019dan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, seyretmenin hali bir ba\u015fkad\u0131r bence.<\/p>\n\n\n\n Biz kuledeyken, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerden gelmi\u015f turistler kamera ile St. Petersburg\u2019un filmini, foto\u011fraf makineleriyle de durmadan foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekiyorlard\u0131. Biz de bol bol foto\u011fraf \u00e7ektik.<\/p>\n\n\n\n Tatarskiy veya Saint Petersburg Cami<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizde y\u0131llarca CIA kaynakl\u0131 propagandalar yap\u0131ld\u0131: \u201cKom\u00fcnistler camileri yakt\u0131lar, y\u0131kt\u0131lar<\/em>\u201d diye. Tabi kiliseler i\u00e7inde ayn\u0131 \u015feyler s\u00f6yleniyordu. Ben gezdim, g\u00f6rd\u00fcm: \u00c7arl\u0131k d\u00f6neminde, yani devrim \u00f6ncesinde yap\u0131lan saray, kilise ve camiler yerli yerinde duruyor. Ve bu nas\u0131l yakma ve y\u0131kmaysa, St. Petersburg\u2019a indi\u011fimde g\u00f6z\u00fcme \u00e7arpan ilk tarih\u00ee mabet yeri bir cami oldu: Cami, b\u00fct\u00fcn g\u00fczelli\u011fiyle, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne uzanm\u0131\u015f minarelerinin ve g\u00fczelim kubbesinin mavi \u00e7inilerinin \u0131\u015f\u0131lt\u0131lar\u0131yla g\u00fcne\u015fi selaml\u0131yordu. Daha sonra da gezilerimde hemen hemen t\u00fcm tarih\u00ee kiliselerinin yerli yerinde durdu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm ve bunlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da gezdim.<\/p>\n\n\n\n G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm cami, Tatarskiy veya di\u011fer ad\u0131yla Saint Petersburg Cami idi.<\/p>\n\n\n\n Camiyi, Rusya\u2019ya gitti\u011fimin hemen ilk g\u00fcn\u00fc havaalan\u0131ndan otomobille Ozan\u2019lara giderken g\u00f6rd\u00fcm. Hemen o anda, Ozan\u2019a; \u201cBu camiyi g\u00f6rmek isterim<\/em>\u201d dedim. Ozan: \u201cTamam baba<\/em>\u201d dedi. Ama Ozan\u2019\u0131n s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve de caminin Ozan\u2019n\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 evden \u00e7ok uzak olmas\u0131, benim dil bilmemem, harfleri tan\u0131yamamam gibi nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc camiyi gezmek k\u0131smet olamad\u0131. D\u00f6n\u00fc\u015fte yo\u011fun bir trafik vard\u0131. Ozan\u2019\u0131n temin etti\u011fi otomobil beni hava alan\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken -dura kalka gidiyordu- tam caminin \u00f6n\u00fcne geldi\u011fimizde, trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 otomobil durdu. Hemen foto\u011fraf makines\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131m, -otomobilin cam\u0131na ra\u011fmen- foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmek istedim. Rus \u015fof\u00f6r, T\u00fcrk\u00e7e bilmemesine ra\u011fmen niyetimi anlad\u0131\u011f\u0131ndan, foto\u011fraf makinesini elimden ald\u0131 caminin foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in. \u015eof\u00f6r \u00e7ekmeyi beceremeyince; Galina atik davran\u0131p foto\u011fraf makines\u0131n\u0131 kendisi alarak otomobilin penceresini a\u00e7\u0131p caminin foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekti. Daha sonra da Ozan, bu cami ile ilgili bilgiler g\u00f6nderdi. Ben kendim gezemedi\u011fim i\u00e7in, kendi g\u00f6zlemlerimi yazam\u0131yorum. Sadece edindi\u011fim bilgileri buraya al\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n Cami, Tatarskiy veya Saint Petersburg Cami olarak isimlendirilmektedir. 1913 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f. 1920\u2019de Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminde ibadete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1921 y\u0131l\u0131nda mimar Alexander von Hohen taraf\u0131ndan Timurlenk\u2019in Semerkant\u2019taki t\u00fcrbesi olan Gur-i Amir model al\u0131narak yeniden tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu cami, Avrupa\u2019n\u0131n en geni\u015f, en b\u00fcy\u00fck camisi oluyormu\u015f. \u0130ki minareli olup, minarelerinin y\u00fcksekli\u011fi 49 metreye ula\u015fmaktad\u0131r. Caminin kubbesi 39 m y\u00fcksekli\u011findedir. Caminin boyu 45 m ve geni\u015fli\u011fi 32 m dir. Cami 5.000 insan\u0131 i\u00e7ine alabilecek kapasitededir. Neva nehrinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ve St. Petersburg\u2019un merkezinde bulunmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden g\u00f6k mavisi rengindeki b\u00fcy\u00fcleyici kubbe ve minareleri her taraftan kusursuz g\u00f6r\u00fclebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n 1940-1956 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda cami ibadete kapat\u0131l\u0131p sa\u011fl\u0131k binas\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. 1980\u2019de cami yeniden restore edilip ibadete a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn, M\u00fcsl\u00fcmanlar camide \u00e7ok rahat ibadetlerini yapabilmekte; caminin birinci kat\u0131nda erkekler, ikinci kat\u0131nda kad\u0131nlar namaz k\u0131lmaktad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kat\u0131nda ise Arap\u00e7a ve Tatarca dilleri \u00f6\u011fretilmektedir.<\/p>\n\n\n\n Turistler, caminin mimari \u00f6zelli\u011fi, \u00e7ini s\u00fcslemeleri ve g\u00f6kmavisi kubbe ve minareleri gibi b\u00fcy\u00fcleyici \u00f6zg\u00fcn \u00f6zelli\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc camiye fazla ilgi g\u00f6steriyormu\u015f.<\/p>\n\n\n Tatarskiy veya Saint Petersburg Cami<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Vladimirskiy veya Vladimir Mother of God Icon Kilisesi ve Paskalya Kutlamalar\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Vladimirskiy veya Vladimir Mother of God Icon Kilisesi olarak adland\u0131r\u0131lan kilise, St. Petersburg\u2019daki en eski kiliselerden biri olup 1783\u2019te yap\u0131m\u0131 tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcnk\u00fc ta\u015f kilisenin yap\u0131m\u0131 yirmi y\u0131ldan fazla s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, tasar\u0131m\u0131nda ve yap\u0131m\u0131nda birka\u00e7 farkl\u0131 mimar\u0131n katk\u0131lar\u0131 olmu\u015ftur. Barok ve klasik \u00f6zelliklerin yeg\u00e2ne kombinasyonu ile, kilise St. Petersburg\u2019un tarihsel mimarisine \u00f6nemli bir katk\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne uzanan be\u015f so\u011fan kubbe ile s\u00fcslenen kilise \u015fehrin en tarih\u00ee b\u00f6lgelerinden biri olan Vladimirskaya Meydan\u0131 \u00fczerindedir. Etkileyici d\u00f6rt dizi \u00e7an kulesi kiliseye biti\u015fik durur.<\/p>\n\n\n\n Kilise ayn\u0131 zamanda Rusya\u2019daki en eski ve en \u00f6zenli ikonlara ev sahipli\u011fi de yapmaktad\u0131r. Kilise, asl\u0131nda tarihi Vladimir Mother of God ikonunu korumak i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015ftir. \u0130kon Kud\u00fcs\u2019e, \u0130stanbul\u2019a ve en son Kiev\u2019e gelir ve burada Prens Andrey Bogolyubskiy taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131p, Vladimir\u2019in kenti olarak adland\u0131r\u0131lan Antik Rusya\u2019ya getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Kilisesinin \u00e7an kuleleri ve \u015fapelleri alt\u0131nla kapl\u0131d\u0131r. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne uzanan be\u015f farkl\u0131 so\u011fan kubbesi, tepesinde par\u0131ldayan Ortodoks ha\u00e7\u0131, i\u00e7erdi\u011fi be\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc, iki kat\u0131 ve \u00fc\u00e7 revak (kemeralt\u0131) ile Vladimirskiy Kilisesi \u015fehirdeki hi\u00e7 bir kiliseye benzemez.<\/p>\n\n\n\n Kilise \u015fehrin en favori yerinde yer almas\u0131 nedeniyle Fyodor Dostoyevski gibi bir\u00e7ok \u00fcnl\u00fcn\u00fcn de yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok kayda de\u011fer bir cemaate sahipmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n Devrim esnas\u0131nda kilisenin varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funa el konulmu\u015f, ama kilisenin \u00fcst taraf\u0131ndaki ikonlara dokunulmam\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n Kilise, 1990\u2019da Rus Ortodoks Kilisesi olarak ibadete yeniden a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ben, Sevgi ve Galina, 22 Nisan Cumartesi g\u00fcn\u00fc normal bir \u015fekilde gezerken ve program\u0131m\u0131zda hi\u00e7 yokken Dostoyevski M\u00fczesi\u2019nin hemen kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunan bu tarih\u00ee so\u011fan kubbeli Vladimirskiy Kilisesi\u2019nin i\u00e7ine girip ibadet edenleri izledik.<\/p>\n\n\n\n Paskalya Bayram\u0131 arifesi oldu\u011fu i\u00e7in kilise \u00e7ok kalabal\u0131kt\u0131. Bayanlar kiliseye girerken e\u015farplarla ba\u015flar\u0131n\u0131 kapat\u0131yorlard\u0131. \u0130nsanlar masa \u00fczerinde bulunan kutsal nesneyi \u00f6pmek i\u00e7in (kuyru\u011fa girmedi\u011fim i\u00e7in ha\u00e7 m\u0131, ba\u015fka bir \u015fey mi oldu\u011funu tespit edemedim) kuyru\u011fa girmi\u015fti ve kuyruk da baya\u011f\u0131 uzundu. Kilisede, kad\u0131nl\u0131 erkekli \u0130sa\u2019n\u0131n, azizlerin, ermi\u015flerin resimleri \u00f6n\u00fcnde istavroz \u00e7\u0131kar\u0131yorlard\u0131. Mumlar yak\u0131l\u0131p, dilekler tutuluyordu. Ben, Sevgi ve Galina da mum al\u0131p yakt\u0131k, dileklerimizi tuttuk. Sevgi ve Galina dilek olarak ne tuttular bilmiyorum, ama ben, t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in; \u201cS\u0131n\u0131rs\u0131z, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz ve k\u00fcresel adaletin var olaca\u011f\u0131 bir d\u00fcnya<\/em>\u201d, kendim i\u00e7in de Evliya \u00c7elebi gibi ba\u015fka \u00fclkeleri, farkl\u0131 insanlar\u0131, \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrleri g\u00f6rmenin nasip edilmesi dile\u011finde bulundum.<\/p>\n\n\n\n Kilisede, ayr\u0131ca masalar \u00fczerine b\u0131rak\u0131lan pusulalara; evlenmek isteyen, \u00e7ocuk isteyen, hastal\u0131klardan korunmak isteyen, \u00f6lm\u00fc\u015flerinin cennete gitmesini isteyen inananlar dileklerini yaz\u0131p kilise g\u00f6revlilerine veriyorlard\u0131. Papaz efendi, dini t\u00f6renden sonra okunan dualar\u0131n aras\u0131na veya sonuna ki\u015filerin bu \u00f6zel isteklerini, dileklerini de ekleyerek Tanr\u0131\u2019dan bu dileklerin kabul\u00fcn\u00fc istiyormu\u015f. Tabi bu hizmetin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak ta \u00fc\u00e7-be\u015f Ruble verilmesi gerekiyormu\u015f. Al\u0131nan bu paralar kiliseye mi, yoksa oradaki g\u00f6revlilere mi kal\u0131yor diye sordu\u011fumda; bu konu biraz me\u00e7hul, dediler. Ben de; \u201cEn do\u011frusunu Allah bilir<\/em>!\u201d dedim.<\/p>\n\n\n\n Ve Paskalya<\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n St. Petersburg\u2019da Paskalya kutlamalar\u0131 ve Paskalya Bayram\u0131<\/em>\u2019na da tan\u0131k oldum.<\/p>\n\n\n\n Paskalya, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n kilise takviminde temel kutlamas\u0131, yortusudur. Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerili\u015finin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcnde, dirili\u015fini kutlamak amac\u0131yla d\u00fczenlenir. Bat\u0131 kiliselerinde Paskalya ilkbahar g\u00fcnd\u00f6n\u00fcm\u00fcnde, yani 21 Mart ya da sonras\u0131nda dolunay\u0131n g\u00f6r\u00fclmesinden sonraki ilk Pazar g\u00fcn\u00fc kutlan\u0131r. Bu nedenle, yortu g\u00fcn\u00fc 22 Mart-25 Nisan aras\u0131nda de\u011fi\u015febilmektedir.<\/p>\n\n\n\n H\u0131ristiyan toplumlar\u0131nda Paskalya kutlamalar\u0131 \u00e7e\u015fitli halk g\u00f6reneklerini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu, \u201cyeniden dirili\u015f<\/em>\u201d inanc\u0131 ba\u011flam\u0131nda Avrupa ve Ortado\u011fu\u2019da do\u011fmu\u015f \u201cbahar \u015fenlikleri<\/em>\u201dnin eski t\u00f6ren ve simgelerinden kaynaklanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Perhiz s\u0131ras\u0131nda yenilmesi yasak olan yumurta, daha sonra yeni ya\u015fam\u0131n ve dirili\u015fin simgesi olarak \u00f6nem kazanm\u0131\u015f, boyal\u0131 yumurtalar Paskalya\u2019n\u0131n simgesi haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Paskalya, St. Petersburg\u2019da da 23 Nisan Pazar g\u00fcn\u00fc \u00e7e\u015fitli yerlerde ve de\u011fi\u015fik \u015fekillerde kutland\u0131.<\/p>\n\n\n\n Galina, 22 Nisan Cumartesi g\u00fcn\u00fc Paskalya nedeniyle mavi, k\u0131rm\u0131z\u0131 ve sar\u0131ya boyanm\u0131\u015f, pi\u015fmi\u015f \u00fc\u00e7 yumurta ve yuvarlak orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckte kuru pasta ald\u0131. Yumurtalar\u0131 ve pastay\u0131 \u00f6zenle porselen bir taba\u011fa yerle\u015ftirerek u\u011fur getirmesi dile\u011fiyle televizyonun \u00fczerine koydu. Pasta ve yumurtalar yenilmiyor. 15-20 g\u00fcn \u00f6yle sergilendikten sonra at\u0131l\u0131yor. Bizler bayramlarda nas\u0131l \u201cBayram\u0131n\u0131z\u0131 kutlar\u0131m<\/em>\u201d diyorsak, H\u0131ristiyanlar da Paskalya bayram\u0131nda bir birlerine \u201cHristos vaskres<\/em>\u201d diye hitap ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n Ve yine Paskalya Bayram\u0131 arifesi olan 22 Nisan Cumartesi g\u00fcn\u00fc tesad\u00fcfen bir kutlamaya daha tan\u0131k oldum. Ozerki Metro \u0130stasyonu<\/em>\u2019nun yan\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck bir marketin \u00f6n\u00fcnde tahta masalar dikd\u00f6rtgen \u015feklinde s\u0131ra ile dizilmi\u015fti. Masalar\u0131n \u00fczerinde pastalar, \u015farap \u015fi\u015feleri, \u00e7ikolatalar ve daha ba\u015fka nesneler b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Etraf\u0131nda da kad\u0131nl\u0131 erkekli ya\u015fl\u0131, gen\u00e7 ve \u00e7ocuklar halka olmu\u015flard\u0131. Bir m\u00fcddet sonra marketten gen\u00e7 bir papaz ve yan\u0131nda yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu halkan\u0131n ortas\u0131nda elinde kitap ayakta dualar okumaya ba\u015flad\u0131. Dua bittikten sonra da yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n elinde bulunan s\u00fcp\u00fcrgeyi alarak kutsal su kovas\u0131ndaki suya bat\u0131r\u0131p, sulu s\u00fcp\u00fcrgeyi insanlar\u0131n ve nesnelerin \u00fczerine silkeleyerek insanlar\u0131, masalar\u0131n \u00fcst\u00fcnde bulunan nesneleri ve de marketi kutsad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ben, onlar\u0131 seyrederken i\u00e7imden t\u00fcm kalbimle dualar\u0131na \u201c\u00c2min<\/em>\u201d dedim ve Allah\u2019tan dileklerinin kabul edilmesini diledim.<\/p>\n\n\n\n St. Petersburg ve Yazarlar<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n St. Petersburg\u2019la \u00f6zde\u015fle\u015fen, Petersburg kentinin ve insanlar\u0131n\u0131n ruh \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerini en iyi yapan yazar Fiyodor Dostoyevski\u2019dir. Yine bu kentle birlikte an\u0131lan Aleksandr Pu\u015fkin ise, her haliyle asil ve duygusald\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bir d\u00fcnya klasi\u011fi olan Ana <\/em>roman\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc yazar\u0131 Maksim Gorki de devrim \u00f6ncesinde Petersburg\u2019da k\u0131sa bir s\u00fcre cezaevinde kalm\u0131\u015f ve G\u00fcne\u015f\u2019in \u00c7ocuklar\u0131 <\/em>isimli tiyatro eserini burada yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Petersburg, ayr\u0131ca Tolstoy, Anna Ahmedova, Lermantov, Nekrasov ve \u00c7aykovski gibi Rus sanat ve edebiyat\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc isimlerini de a\u011f\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u201cOnlar \u00f6lmedi, kalbimizde ya\u015f\u0131yor<\/em>\u201d dercesine, St. Petersburg\u2019u eserleriyle me\u015fhurla\u015ft\u0131ran Pu\u015fkin ve Dostoyevski gibi sanat\u00e7\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 evler bug\u00fcn birer m\u00fcze haline getirilmi\u015f ve onlara ilham veren sokaklar da tarihi dokuyla birlikte korunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Bu m\u00fczelerde yazarlar\u0131n ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131, kitaplar\u0131 ve kendi el yazmas\u0131 eserleri sergilenmektedir.<\/p>\n\n\n\n Pu\u015fkin ve St. Petersburg<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Aleksandr Sergeyevi\u00e7 Pu\u015fkin, 1799\u2019da Moskova\u2019da do\u011fmu\u015f. Babas\u0131 Sergey Lvovi\u00e7, soylu bir ailenin \u00e7ocu\u011fudur. Annesi Nadejda Osipovna, Rus \u00c7ar\u0131 I. Petro\u2019nun vaftiz \u00e7ocu\u011fu olan \u0130brahim Hannibal\u2019in torunudur.<\/p>\n\n\n\n St. Petersburg\u2019a 1817\u2019de yerle\u015fir. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar ve bir yandan da edebiyat ve tarih tart\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in kurulan, ama sonradan Refah\u0131n Birli\u011fi <\/em>adl\u0131 gizli derne\u011fin bir kolu olan Ye\u015fil Lamba <\/em>derne\u011fine \u00fcye olur ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131l\u0131r. Daha sonra 1825\u2019te ba\u015far\u0131s\u0131z bir ayaklanma ba\u015flatacak olan Dekabristlerin s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenir.<\/p>\n\n\n\n 1822\u2019de bir \u015fiirinden dolay\u0131 s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilir.<\/p>\n\n\n\n 1826\u2019da \u00c7ar I. Nikolay, Pu\u015fkin\u2019in \u201ckomplo<\/em>\u201d giri\u015fimiyle bir alakas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131p Moskova\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne izin verir.<\/p>\n\n\n\n 1831\u2019de evlenerek yeniden St. Petersburg\u2019a yerle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n 1837\u2019de kar\u0131s\u0131n\u0131n onurunu korumak i\u00e7in girdi\u011fi bir d\u00fcello sonucu, bir Do\u011fulu gibi \u201cerkek\u00e7e<\/em>\u201d \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n O, s\u00fcrg\u00fcn \u00f6ncesi ve s\u00fcrg\u00fcn sonras\u0131 bir\u00e7ok eser kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eserlerin bir\u00e7o\u011funda a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fiirde oldu\u011fu gibi, St. Petersburg\u2019u ve bu kentin insanlar\u0131n\u0131 anlat\u0131r:<\/p>\n\n\n\n Y\u00fcz y\u0131l ge\u00e7ti ve gen\u00e7 kent, …<\/em><\/p>\n\n\n\n Pu\u015fkin, Rusya\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fairi ve \u00e7a\u011fda\u015f Rus edebiyat\u0131n\u0131n kurucusu kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n O, Rusya halk\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ve ruhsal d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015f, Rus k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerinde derin bir etki b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Klasik Bat\u0131 edebiyat\u0131n\u0131 ve Rus halk ruhunu sentezleyerek, Rus edebiyat\u0131nda \u201cger\u00e7ek\u00e7ilik ak\u0131m\u0131<\/em>\u201dn\u0131 ba\u015flatan bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve yazard\u0131r. Eserleri bug\u00fcn Rusya s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00e7ok a\u015farak birer d\u00fcnya klasi\u011fi olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Gogol, \u201cPu\u015fkin, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olayd\u0131r<\/em>\u201d der; Dostoyevski ise, mistik bir tav\u0131rla \u201cPu\u015fkin, bize gelecekten haber veren bir peygamberimizdir<\/em>\u201d der.<\/p>\n\n\n Pu\u015fkin M\u00fczesi\u2019nin avlusu<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Eserlerinin bir\u00e7o\u011fu T\u00fcrk\u00e7eye de \u00e7evrilmi\u015ftir: Y\u00fczba\u015f\u0131n\u0131n K\u0131z\u0131, Bak\u0131r Atl\u0131, Ba\u015fkas\u0131n\u0131n Kar\u0131s\u0131, Namuslu H\u0131rs\u0131z, Erzurum Yolculu\u011fu…<\/em><\/p>\n\n\n\n Son ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ev bug\u00fcn Aleksandr Pu\u015fkin M\u00fczesi <\/em>olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. G\u00f6rkemli, eski bir yap\u0131. Avlusunda Pu\u015fkin\u2019in bir heykeli var. Biz m\u00fczeye gitti\u011fimizde heykeline bir demet k\u0131rm\u0131z\u0131 karanfil b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. M\u00fczeyi gezerken ayakkab\u0131lar\u0131n \u00fcst\u00fcne mest gibi b\u00fcy\u00fck birer yumu\u015fak terlik takt\u0131ktan sonra ziyarete izin veriliyor. M\u00fczede Pu\u015fkin\u2019in ya\u015fam\u0131 ve d\u00f6nemine ili\u015fkin belgeler, \u00e7a\u011fda\u015f edebiyat ve portre \u00f6rneklerinden olu\u015fan koleksiyonlar, St. Petersburg ve Moskova\u2019y\u0131 konu alan \u00e7izimler, kendi el yazmalar\u0131, kitaplar\u0131, ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131 sergilenmektedir. Bu e\u015fyalar aras\u0131nda iki adet uzun namlulu \u00e7akmakl\u0131 dolma tabanca ve d\u00fcello yapt\u0131\u011f\u0131 anda \u00fczerinde olan ve tabanca mermisiyle delinmi\u015f deri yele\u011fi de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Dostoyevski ve St. Petersburg<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n Fiyodor Dostoyevski; 1821 y\u0131l\u0131nda Moskova\u2019da yoksullar hastanesinde d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n 1837\u2019de, 16 ya\u015f\u0131ndayken Moskova\u2019dan ayr\u0131l\u0131p, \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fkenti olan St. Petersburg\u2019a ta\u015f\u0131n\u0131r ve 1838\u2019de Harp Okulu\u2019na girer. 1844\u2019te, y\u00fczba\u015f\u0131yken, \u201cyoksul ve \u00fcretimsiz gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne bir \u00e7izgi \u00e7eker ve doludizgin bir \u2018kalem proleteri\u2019 olmaya karar verir. Bundan b\u00f6yle insan\u0131, onun ya\u015fam ser\u00fcveninin en ayr\u0131nt\u0131l\u0131 derinliklerini incelemeyi, \u2018insan\u0131n i\u00e7indeki insan\u0131\u2019 belirginle\u015ftirmeyi hedeflemi\u015ftir art\u0131k. Ne var ki, bu insan\u0131 anlama, insan\u0131 b\u00fct\u00fcn psikolojik ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ortaya koyma \u00e7abas\u0131 sonunda onu; i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu kentin insan d\u0131\u015f\u0131, sanki \u015feytan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u2018b\u00fcy\u00fcl\u00fc\u2019 bir kent oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Dostoyevski, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu kentte yazd\u0131\u011f\u0131 romanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnsel yap\u0131s\u0131n\u0131 ve kitaplar\u0131n\u0131n \u00f6zdokusu olan Rus insan\u0131n\u0131n psikolojik d\u00fcnyas\u0131na ait malzemeyi gene bu kentte bulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Dostoyevski; \u201cgizem ve mitoslarla y\u00fckl\u00fc bu b\u00fcy\u00fck ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc kent ve bu kentteki dengesiz toplumsal ya\u015fam\u0131n esinledi\u011fi vizyon \u00fczerine, kendini uzun uzun sorgulad\u0131. Bu ta\u015f ve mermer heykeller aras\u0131nda, hantal binalar\u0131n doldurdu\u011fu cadde ve sokaklarda rastlad\u0131\u011f\u0131 hayaletle\u015fmi\u015f insan tipleri ve bu romantik kentin mitosu; gen\u00e7 Dostoyevski\u2019nin okudu\u011fu kitaplar\u0131n da b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131yla yo\u011furdu\u011fu ki\u015fili\u011fini ve yazarl\u0131k tutkusunu iyice bilelemi\u015fti. Gen\u00e7 Dostoyevski\u2019nin \u00f6yk\u00fc ve romanlar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 kahramanlar; ustalar\u0131 Pu\u015fkin ve Gogol\u2019\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 kahramanlarla, kentin sokaklar\u0131nda, Neva nehrinin k\u0131y\u0131lar\u0131nda, restoranlar\u0131n camlar\u0131nda, heybetli yap\u0131lar\u0131n s\u00fctunlar\u0131 aras\u0131nda birbirleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p birbirleriyle harmanlan\u0131yorlard\u0131<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n Dostoyevski M\u00fczesi\u2019nin i\u00e7i<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201c\u015eeytan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir kent g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki Petersburg\u2019un sokaklar\u0131ndaki, meydanlar\u0131ndaki insanlar; bir d\u00fc\u015f, k\u00f6t\u00fc bir k\u00e2bus i\u00e7inde kendi \u00f6z ki\u015filik ve \u00f6z benliklerini yitirmi\u015f hayaletler gibi umars\u0131z, umutsuz bir \u015fekilde varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekteydiler. Dostoyevski; Rus insan\u0131n\u0131n \u00e7ok yak\u0131n bir s\u00fcrecin sonunda, bu d\u00fc\u015f\u00fcnden uyanaca\u011f\u0131, ger\u00e7ek ya\u015fam\u0131na d\u00f6nece\u011fi yeni bir Devrim \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n mu\u015ftucusu gibidir. Zorba \u00e7arl\u0131k y\u00f6netiminden kaynaklanan ve ya\u015fam\u0131 k\u00e2busa \u00e7eviren bu a\u011f\u0131r iklim, Dostoyevski\u2019nin ilk gen\u00e7lik yap\u0131tlar\u0131ndan son yazd\u0131klar\u0131na dek hepsinin anatemas\u0131d\u0131r<\/em>.\u201d (Ya\u015far Atan, \u201cDostoyevski ve St. Petersburg<\/em>\u201d, Evrensel K\u00fclt\u00fcr<\/strong>, Say\u0131: 142)<\/p>\n\n\n\n Dostoyevski; bu kentte daha sonra birbirinden g\u00fczel, birbirinden de\u011ferli ve her biri birer d\u00fcnya klasi\u011fi olan Karamazof Karde\u015fler, Yeralt\u0131ndan Notlar, Su\u00e7 ve Ceza, Beyaz Geceler… <\/em>eserlerini yazd\u0131. 1881\u2019de Petersburg\u2019da \u00f6ld\u00fc. \u015eimdi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evin soka\u011f\u0131nda g\u00fczel, filozofik bir heykeli var. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ev ise, Dostoyevski M\u00fczesi <\/em>ad\u0131yla m\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Kitaplar\u0131, kendi el yazmas\u0131 eserleri, ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma masas\u0131… koruma alt\u0131na al\u0131narak sergilenmektedir. M\u00fczeyi biz de gezdik. M\u00fcze giri\u015f \u00fccretleri turistler i\u00e7in 100 Ruble, kendi vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in 5 Ruble. Ayr\u0131ca foto\u011fraf \u00e7ekimi i\u00e7inde 20 Ruble \u00f6deniyor. (Petersburg\u2019da t\u00fcm m\u00fczeler turistler i\u00e7in \u00e7ok pahal\u0131, kendi vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in ise \u00e7ok ucuz. Ben Rusya\u2019dayken 1 Dolar = 28 Ruble idi. Var\u0131n siz hesaplay\u0131n.)<\/p>\n\n\n\n M\u00fczede Dostoyevski\u2019ye ait eserlerin di\u011fer dillerde yap\u0131lm\u0131\u015f bask\u0131lar\u0131 da bulunuyordu. K\u00fct\u00fcphane dolab\u0131n\u0131n caml\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmi\u015f \u00fc\u00e7 kitap g\u00f6rd\u00fcm: Can Yay\u0131nlar\u0131 <\/em>taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir adet Budala <\/em>roman\u0131, iki adet de Varl\u0131k Yay\u0131nlar\u0131 <\/em>taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan Cinler <\/em>roman\u0131. Bu \u00e7evriler beni sevindirdi. K\u00fcrt\u00e7e \u00e7evrilerini de g\u00f6rseydim sevincim katmerli olurdu. T\u00fcrk\u00e7e ve K\u00fcrt\u00e7e \u00e7evrilerin yan yana m\u00fczede \u00e7ok g\u00fczel duraca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsan\u0131n y\u0131llarca severek kitaplar\u0131n\u0131 okudu\u011fu \u00fcnl\u00fc bir yazar\u0131n evine konuk olmas\u0131, kitaplar\u0131na g\u00f6z atmas\u0131, sokaktaki heykelinin \u00f6n\u00fcnde hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ektirmesi anlat\u0131lmas\u0131 zor, ama \u00e7ok ho\u015f bir duygu.<\/p>\n\n\n M\u00fczenin bulundu\u011fu sokak ve Dostoyevski heykeli<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n St. Petersburg\u2019a Dair Di\u011fer G\u00f6zlemlerim…<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nevski caddesi \u00fczerinde bir yap\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-1.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-2.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-3.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-4.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-5.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-6.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-7.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-8.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-9.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-10.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-11.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n
Yar\u0131 gece \u00fclkelerinin g\u00fczeli ve harikuladesi,
Ormanlar\u0131n karanl\u0131klar\u0131ndan, batakl\u0131klar\u0131n bal\u00e7\u0131klar\u0131ndan,
G\u00f6rkem ve gururla y\u00fckseldi;
Bir zamanlar do\u011fan\u0131n h\u00fcz\u00fcnl\u00fc \u00fcvey o\u011flu Finli bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n,
Dipleri bilinmez bu engin k\u0131y\u0131larda yapayaln\u0131z,
Harap a\u011flar\u0131n\u0131 att\u0131klar\u0131 yerlerde,
\u015eimdi, saraylar\u0131n ve kulelerin zarif k\u00fctleleri y\u00fckselmekte;
\u015eimdi gemiler, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt k\u00f6\u015fesinden s\u00fcr\u00fclerle
Bu zengin iskelelere seyretmekteler;
Neva granit elbisesini giymi\u015f;
Sular \u00fczerine k\u00f6pr\u00fcler as\u0131lm\u0131\u015f,
Koyu ye\u015fil bah\u00e7elerle
Bezenmi\u015f adalar,
Ve gen\u00e7 ba\u015fkentin yan\u0131nda
Solgun kalm\u0131\u015f Moskova,<\/em><\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-12.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-13.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-14.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/peter-15.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n