Ge\u00e7en hafta Tek Parti D\u00f6nemi’nde Diyarbak\u0131r Halkevleri taraf\u0131ndan ayda bir yay\u0131nlanan KARACADA\u011e dergisinde; M\u00fcnip G\u00fcltekin imzas\u0131yla yay\u0131nlanan “Ergani Halkevi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131” ve Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc imzas\u0131yla yay\u0131nlanan “Diyarbak\u0131r Sayfiyesi: Ergani” yaz\u0131lar\u0131n\u0131, birer belge niteli\u011finde olduklar\u0131 i\u00e7in, oldu\u011fu gibi aktarm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Bu hafta ise, Aral\u0131k-Ocak 1945-1946 tarihli Karacada\u011f dergisinde (Cilt VII\/85-86) Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc imzas\u0131yla yay\u0131nlanan ve ilgin\u00e7 savlar ortaya atan “Erganinin Z\u00fclk\u00fcf Da\u011f\u0131” yaz\u0131s\u0131n\u0131, yorumsuz, oldu\u011fu gibi bilgilerinize sunmak istiyorum:<\/p>\n\n\n\n
“Erganinin Z\u00fclk\u00fcf Da\u011f\u0131<\/p>\n\n\n\n
Tren Diyarbak\u0131r’a gelirken de, giderken de Ergani’den gece ge\u00e7er. Bu y\u00fczden muhiti tan\u0131mayanlar\u0131n hemen hepsi Ergani’nin uzaktan g\u00f6z alan heybetli ve sevimli manzaras\u0131n\u0131 bilmezler. Ufkun kayboldu\u011fu geni\u015f bir ovaya bakan dik ve yal\u00e7\u0131n bir da\u011f ete\u011fine g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f yemye\u015fil bir kasaba. K\u0131\u015f\u0131n bile a\u011fa\u00e7lar beyaz binalar\u0131n\u0131n hemen b\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc saklar.<\/p>\n\n\n\n
Bu dik ve yal\u00e7\u0131n da\u011f i\u015fte, halk aras\u0131nda bir \u00e7ok itikatlara ve asl\u0131nda ise fevkal\u00e2de bir manzara ve suya sahip olan Z\u00fclk\u00fcf veya Z\u00fclkefil peygamber ad\u0131 verilen kutsal bir da\u011fd\u0131r. Eteklerinde sarp tepelerin y\u00fckseldi\u011fi bu da\u011f yal\u00e7\u0131n ve \u00e2deta bir ev gibi d\u00f6rt k\u00f6\u015fe kayalarla nihayetlenir.<\/p>\n\n\n\n
Da\u011fla bu tepeler aras\u0131ndaki ovada k\u0131\u015f\u0131n fevkal\u00e2de kayak sporu yapabilecek meyilli ovalar ve yaz\u0131n yemye\u015fil bah\u00e7elerle her taraftan akan sular vard\u0131r. Zaten Erganinin her taraf\u0131 bah\u00e7edir, her taraf\u0131ndan \u015far\u0131l \u015far\u0131l sular akar. Hele bu da\u011f\u0131n tepesindeki manast\u0131rda bir sarn\u0131\u00e7 suyu var ki, hem so\u011fuklu\u011fu hem derecesi bak\u0131m\u0131ndan en iyi sulardan biridir.<\/p>\n\n\n\n
Tepede, tam zirvede bir manast\u0131r var. Harap olmu\u015f fakat duvarlar\u0131 ve temeli hala sa\u011flam duruyor. D\u00fcnyan\u0131n iyi zaman\u0131na rastlasa da bir sanatoryum veya da\u011f sporu merkezi yap\u0131lsa milyon de\u011fer. Su, bu manast\u0131r\u0131n ortas\u0131ndaki sarn\u0131\u00e7ta g\u00f6l halinde duruyor. Fakat suyun akt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ine uzat\u0131lan \u015feylerin cereyana tabi olu\u015fundan belli. Bu suyun \u015fehre getirilebilmesi \u015fimdilik hayal denecek kadar fazla bir masrafa ba\u011fl\u0131. Ama bir gelebilse hem elektrik santrali temin etmek hem de onbe\u015f kata bile tazyikli su \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Bu i\u015fi ilerki senelere b\u0131rakarak \u015fimdilik da\u011f\u0131n ete\u011finde bulunan ve suyu itibariyle a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayni nefaset ve mikyas\u0131ma da bulunan \u00c7iftp\u0131narlar suyunun kasabaya getirmek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu Z\u00fclk\u00fcf da\u011f\u0131n\u0131n halk aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemi, bat\u0131l (belki de hakikat) baz\u0131 itikatlar do\u011furan bir prestiji var: Memleketin d\u00f6rt bir taraf\u0131ndan \u00e7ocu\u011fu olmayanlar bu da\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yorlar ve hemen \u00e7ocuklar\u0131 oluyormu\u015f. \u0130\u015fin ne dereceye kadar tam bir kaityetle cereyan etti\u011fini istatistiklerle tayin kabil de\u011filsede, filhakika bu da\u011fa \u00e7\u0131kan on senelik k\u0131s\u0131rlar\u0131n \u00e7ocuk do\u011furduklar\u0131 pek \u00e7ok g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr ve g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu sebeple hatta, bu da\u011fa gelipte \u00e7ocu\u011fa nail olanlar, \u00e7ocuk o\u011flansa ad\u0131n\u0131n muhakkak “Z\u00fclk\u00fcf” “Z\u00fclf\u00fc” “Z\u00fclkefil” koyuyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Baharda buras\u0131 tam bir sayfiye yeri hem bu \u015fekil k\u0131s\u0131rlar\u0131n ak\u0131n etti\u011fi bir u\u011frak oluyor. Da\u011fa ve civar\u0131ndaki bah\u00e7elere yaya yolu ve hatta kuru havada otomobilin de \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 eski bir \u015fose vard\u0131r. Rivayete g\u00f6re bu \u015foseyi, k\u0131z\u0131 hasta olan ve yukardaki suyu i\u00e7ip havay\u0131 al\u0131nca iyile\u015fen eski bir mutasarr\u0131f yapt\u0131rm\u0131\u015f fakat zamanla tamirat g\u00f6rmedi\u011finden bozulup kalm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Tepedeki manast\u0131r hak\u0131nda bir\u00e7ok rivayetler var. Esasen bu da\u011f\u0131n, me\u015fhur Z\u00fclk\u00fcf peygamberin t\u00fcrbesi olmay\u0131p makam\u0131 oldu\u011fu muhakkak gibidir. Bu binan\u0131n da bu makam yeri oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Ba\u015fka bir rivayet ise bunun vaktiyle Ermeniler aram\u0131zda karde\u015f gibi ya\u015farken onlar\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylentisindedir. Bu son rivayet daha do\u011fruya benziyor. Kasaban\u0131n tarihi hen\u00fcz yaz\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir, fakat inan\u0131l\u0131r kaynaklar bu manast\u0131r\u0131n o zamandan kalma oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Esasen \u015feklinin manast\u0131r \u015fekli olmas\u0131 da bunu ispat eder. Ancak, Ermeniler gittikten sonra zaman\u0131n ulular\u0131 bu manast\u0131r\u0131n tepemizde b\u00f6yle dikili kal\u0131p durmas\u0131n\u0131 istemediklerinden bunu Z\u00fclk\u00fcf peygamberin saray\u0131 oldu\u011fu tarz\u0131nda bir propaganda yapm\u0131\u015flar ve muvaffak ta olmu\u015flard\u0131r. Oysaki bunun bir Ermeni veya (ba\u015fka bir kavmin) eseri olmas\u0131n\u0131n en ufak bir \u00f6nemi yoktur.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuk do\u011furma meselesine gelince:<\/p>\n\n\n\n
T\u0131p bilginleri bilmem ne der. Ortada bir vak\u0131a var, buda y\u00fczlerce vaka ile sabit. Olsa olsa bunu telkine hamletmek kal\u0131yor. Malumdurki, bir \u00e7ok gen\u00e7ler arslan gibi olduklar\u0131 halde zifaf gecesinde muvaffak olamazlar, ertesi g\u00fcn doktora gelirler, ezile b\u00fcz\u00fcle vaziyeti anlat\u0131rlar, doktor onlara basit bir mukavv\u0131, hatta bazan mai mukatter bile zerketse o telkinin kuvvetiyle o gece muaffak olurlar. Tan\u0131d\u0131klardan bir ebe, do\u011fum sanc\u0131s\u0131 \u00e7eken bir kad\u0131na, bir \u015fey yapamamak vaziyetinde kal\u0131nca, su zerketti\u011fini ve kad\u0131n\u0131n da i\u011fneyi g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez “oh, sanc\u0131lar\u0131m dindi” dedi\u011fini anlatt\u0131. T\u0131pta telkinin b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi nazara al\u0131n\u0131rsa bu \u015fekilde k\u00f6kle\u015fmi\u015f bir an’ane saklayan da\u011fa gelen kad\u0131n\u0131n hemen \u00e7ocuk do\u011furmas\u0131 bir az izah edilebilir san\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Zaten asl\u0131nda k\u0131s\u0131r kad\u0131n yok denecek kadar azd\u0131r. Muhakkak ya a’sab\u0131nda, ya cinsi makanizmas\u0131nda ufak bir aksakl\u0131k vard\u0131r ki bu da i\u015fte b\u00f6yle bir telkinle veya bir ufak m\u00fcdahale ile d\u00fczelebilir. Cinsi hayata ruhiyat\u0131n nekadar m\u00fcessir oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu kaziye b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kuvvetlenir. Bundan mada, bir kasabada ya\u015fayan insan\u0131n ikibine yak\u0131n rak\u0131ml\u0131 bir tepeye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 oradaki temiz havan\u0131n \u00e2sap ve v\u00fccut \u00fczerine tesirini hele bir de suyunda ba\u015fka bir tak\u0131m maddeler bulunmas\u0131 ihtimalini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek vaziyeti bir par\u00e7a izah etmi\u015f oluruz. Mamafi b\u00fct\u00fcn bunlar t\u0131bb\u0131n sal\u00e2hiyetli izah\u0131 de\u011fil ancak birer tefsirdir. Hakikatta bir vak\u0131a varsa o da, ger\u00e7ekten bu da\u011fa \u00e7\u0131kan k\u0131s\u0131rlar\u0131n ond\u00f6rt onbe\u015f sene \u00e7ocu\u011fu olmam\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ocuk sahibi olduklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte Ergani’nin Z\u00fclk\u00fcf da\u011f\u0131n\u0131n g\u00fczel mesireli\u011fi, kayak sporlar\u0131 i\u00e7in bulunmaz imk\u00e2nlar\u0131 ve fevkal\u00e2de suyu yan\u0131nda daha fevkal\u00e2de taraf\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n
Yazan: Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc”<\/p>\n\n\n\n
12 Ekim 2006 tarihinde http:\/\/www.gonulsitesi.net ve <\/p>\n\n\n Ge\u00e7en hafta Tek Parti D\u00f6nemi’nde Diyarbak\u0131r Halkevleri taraf\u0131ndan ayda bir yay\u0131nlanan KARACADA\u011e dergisinde; M\u00fcnip G\u00fcltekin imzas\u0131yla yay\u0131nlanan “Ergani Halkevi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131” ve Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc imzas\u0131yla yay\u0131nlanan “Diyarbak\u0131r Sayfiyesi: Ergani” yaz\u0131lar\u0131n\u0131, birer belge niteli\u011finde olduklar\u0131 i\u00e7in, oldu\u011fu gibi aktarm\u0131\u015ft\u0131m. Bu hafta ise, Aral\u0131k-Ocak 1945-1946 tarihli Karacada\u011f dergisinde (Cilt VII\/85-86) Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc imzas\u0131yla yay\u0131nlanan ve ilgin\u00e7 savlar ortaya atan “Erganinin Z\u00fclk\u00fcf Da\u011f\u0131” yaz\u0131s\u0131n\u0131, yorumsuz, oldu\u011fu gibi bilgilerinize sunmak istiyorum: “Erganinin Z\u00fclk\u00fcf Da\u011f\u0131 Tren Diyarbak\u0131r’a gelirken de, giderken de Ergani’den gece ge\u00e7er. Bu y\u00fczden muhiti tan\u0131mayanlar\u0131n hemen hepsi Ergani’nin uzaktan g\u00f6z alan heybetli ve sevimli manzaras\u0131n\u0131 bilmezler. Ufkun kayboldu\u011fu geni\u015f bir ovaya bakan dik<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197,1064],"tags":[4135,4132,129,4133,2840,4067,4131],"class_list":["post-6135","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","category-tarih","tag-erganinin-zulkuf-dagi-2","tag-1940li-yillar","tag-ergani","tag-halkevleri","tag-karacadag-dergisi","tag-muhtar-korukcu","tag-tek-parti-donemi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6135"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6136,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6135\/revisions\/6136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
8 Aral\u0131k 2006 Ergani Haber gazetesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n