{"id":6091,"date":"2006-10-12T15:35:00","date_gmt":"2006-10-12T15:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6091"},"modified":"2023-06-20T15:46:16","modified_gmt":"2023-06-20T15:46:16","slug":"ergani-halkevlerinin-calismalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6091","title":{"rendered":"“Ergani Halkevlerinin \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131”"},"content":{"rendered":"\n

“Ben, Sen, Onlar Yok. Ulus Var” \u015fiar\u0131yla Tek Parti D\u00f6nemi’nde Diyarbak\u0131r Halkevleri taraf\u0131ndan ayda bir yay\u0131nlanan KARACADA\u011e<\/strong> dergisinin 20 \u015eubat 1940 tarihli say\u0131s\u0131nda (Cilt: III, Say\u0131: 25) M\u00fcnip G\u00fcltekin imzal\u0131 “Ergani Halkevi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/em>“, A\u011fustos-Eyl\u00fcl-Ekim 1946 tarihli say\u0131s\u0131nda (Cilt: VII, Say\u0131: 92-93-94) ise, Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc imzal\u0131 “Diyarbak\u0131r Sayfiyesi: Ergani<\/em><\/strong>” yaz\u0131lar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Karacada\u011f<\/strong> dergisi ve Halkevleri, Tek Parti D\u00f6nemi’nde, Cumhuriyet Halk Partisi’nin birer yan kurulu\u015flar\u0131yd\u0131. Halkevleri bir yandan k\u00fclt\u00fcrel ve e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla halk\u0131n sosyal geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flarken, di\u011fer yandan da “tek lider, tek parti, tek dil, tek ulus\u2026” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucu \u0131rk\u00e7\u0131 ve otoriter ideolojinin, Kemalizm’in propagandas\u0131n\u0131 yapan bir \u00f6rg\u00fctt\u00fc. Bu anlay\u0131\u015fla, 1936 y\u0131l\u0131nda Ergani’de kurulan veya kurdurulan Ergani Halkevi de, bildi\u011fim kadar\u0131yla, bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e terim ve deyimleri derleme, tiyatro g\u00f6sterileri, \u015fiir geceleri, folklor g\u00f6sterileri, resim, yay\u0131n \u00e7\u0131karma, seminer ve konferanslar\u2026 bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n birka\u00e7\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ergani Halkevi’nin dil \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, yap\u0131lan resimler, yaz\u0131lan \u015fiirler, tiyatro senaryolar, \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yay\u0131nlar ve belgeler acaba \u015fimdi nerdedir? Ben hi\u00e7bir yerde bunlara rastlamad\u0131m. Bu belgeler olumlu-olumsuz; tarihe \u0131\u015f\u0131k tutacak belgelerdir. Bu nedenle, bu belgelerden ellerinde veya ar\u015fivlerinde olanlar\u0131n, bunlar\u0131 Erganililerle payla\u015fmalar\u0131 gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Olumlu ve olumsuz t\u00fcm y\u00f6nleriyle tarihimizi, ge\u00e7mi\u015fimizi bilmeliyiz. Bu anlay\u0131\u015fla, elime ge\u00e7en yukar\u0131da bahsini etti\u011fim, Karacada\u011f dergilerinde yay\u0131nlanan iki yaz\u0131y\u0131 yorumsuz a\u015fa\u011f\u0131ya oldu\u011fu gibi al\u0131yorum:<\/p>\n\n\n\n

“Ergani Halkevi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

939 Y\u0131l\u0131 bahar\u0131nda in\u015faat\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015f ve hen\u00fcz ikmal edilmi\u015f bulunan Ergani halkevi faaliyete ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk olarak \u00f6\u011fretmenlerden \u015e\u00fckr\u00fc Tanili masum yard\u0131mc\u0131 ve gen\u00e7lerin i\u015ftirakile (eski \u015feriye mahkemeleri) mevzun etraf\u0131nda bir temsil verilmi\u015ftir. 24 ikinci k\u00e2nun 940 cumartesi g\u00fcn\u00fc saat birde il\u00e7ebay ve uray ba\u015fkan\u0131 \u015eefik Ya\u015far taraf\u0131ndan (\u015fehircilik) ve iki \u015fubat 940 tarihinde de \u00f6\u011fretmen \u015e\u00fckr\u00fc Tanili taraflar\u0131ndan (T\u00fcrk inkil\u00e2b\u0131) mevzular\u0131 etraf\u0131nda ve y\u00fczlerce halk\u0131n toplulu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda konferanslar verilmi\u015ftir. Halk, temsil ve konferanslar\u0131 heyecan ve hararetle takip etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

24\/\u015eubat 940 cumartesi g\u00fcn\u00fc saat ikide halkevinde bir toplant\u0131 olmu\u015ftur. Bu toplant\u0131da h\u00fck\u00fcmet doktoru \u015eevki K\u0131l\u0131\u00e7\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan (Emraz\u0131 Z\u00fchreviye) mevzulu bir konferans verilmi\u015ftir. \u00c7ok heyecanl\u0131 olan bu konferansta halk bu y\u0131k\u0131c\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc hastal\u0131klar\u0131n insanlar \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 fenal\u0131klar\u0131 derin bir surette takip etmi\u015flerdir. Ayn\u0131 zamanda \u00e7ok istifadeli ve m\u00fcessir olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

25 \u015eubat 940 Pazar g\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye’de halkevleri kurulu\u015funun sekizinci y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc olmak m\u00fcnasebetiyle Ergani halkevi parti ve milli bayraklarla ba\u015ftan ba\u015fa donat\u0131lm\u0131\u015f ve sahne de gayet m\u00fczeyyen bir surette s\u00fcslenmi\u015f idi. Bir taraftan da halk gurup gurup halkevine ak\u0131n ediyordu. Saat \u00fc\u00e7e onbe\u015f kalarak sahnede merasim istikl\u00e2l mar\u015f\u0131 ile ba\u015flad\u0131. Okul talebeleri manzumeler okudular: saat \u00fc\u00e7te radyoda ba\u015fvekil Dr. Bay Refik Saydam taraf\u0131ndan halkevlerinin sekizinci y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcne ait \u00e7ok y\u00fcksek ve k\u0131ymetli s\u00f6ylevini halk heyecanla takip ettiler. Bundan sonra il\u00e7ebay halka hitaben Ergani halkevinin de d\u00f6rt ya\u015f\u0131na girdi\u011fini ve az zaman i\u00e7inde yap\u0131lan de\u011ferli i\u015fleri birer birer halka bildirdikten sonra evimizin y\u00fckselmesi i\u00e7in el birli\u011fiyle ve metodik bir \u015fekilde gece g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fmak ve bize d\u00fc\u015fen \u00e7ok \u00f6nemli vazifelerimizi yapmaktan geri durmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve Ebedi \u015eef (Atat\u00fcrk’\u00fcn) millete binlerce arkas\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 arma\u011fanlardan biri olan halkevlerimizin harikalar yaratan varl\u0131klar\u0131n\u0131 bir kat daha tebar\u00fcz ettirmi\u015f ve bu s\u00f6zleri halk heyecanla dinlemi\u015ftir.”<\/p>\n\n\n\n

Ergani: Munip G\u00fcltekin.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

“Diyarbak\u0131r Sayfiyesi: Ergani<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Bilmeyenler i\u00e7in, Diyarbak\u0131r’\u0131n kulaktan kula\u011fa \u00fc\u00e7 \u015feyi me\u015fhurdur: Y\u0131lan akrep, karpuz kavun ve s\u0131cak.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ki sene en harap bir evde oturdu\u011fum halde y\u0131lan akrep sokan\u0131 da pek i\u015fitmedim. Bu k\u0131s\u0131m mubala\u011fa. Karpuz kavuna diyecek yoktur. Ancak belediyenin fiyatlar\u0131 kontrol etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e. Yoksa bunlar birer cehennem meyvesi oluyorlar.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131ca\u011fa gelince: ger\u00e7i Akdeniz sahilleri ve Adana kadar s\u0131ca\u011f\u0131 pek yoktur. Ancak insan bunal\u0131p bir zerrecik hava arad\u0131\u011f\u0131, \u00e7ok g\u00fczel olan suyundan testilerle i\u00e7ip bay\u011f\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnler olur. Bu g\u00fczel su da olmassa hakikaten halimiz harapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu kadar fazla \u015fik\u00e2yet edilecek s\u0131ca\u011f\u0131 olmamas\u0131na mukabil, bundan bile korunacak sayfiyeleri \u00e7oktur. Bir kere ba\u011flar m\u0131nt\u0131kas\u0131 en a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f alt\u0131 derece farkeder. Gazi k\u00f6\u015fk\u00fc taraflar\u0131 da vas\u0131tai nakliye olduktan sonra m\u00fckemmel istirahet yeridir.<\/p>\n\n\n\n

Ben bu yaz\u0131mda as\u0131l, Diyarbak\u0131r’\u0131n sayfiyesi olabilecek durumda bulunan Ergani’den s\u00f6z a\u00e7aca\u011f\u0131m.
Bini a\u015fan rak\u0131m\u0131, ete\u011fine yasland\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek da\u011flar\u0131n daimi esen \u015fimal ve bat\u0131 r\u00fczg\u00e2rlar\u0131, her taraf\u0131n\u0131 kaplayan bah\u00e7eler, \u015felaleler, su sesleri i\u00e7inde hakiki bir yaz \u015fehiri olan Ergani, Diyarbak\u0131r’\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 dolayisiyla m\u00fckemmel bir banliy\u00f6 sayfiye olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Mesala istanbul ile Yalova, Pendik, Florya; Ankarada Kaya\u015f, Mamak nas\u0131l yak\u0131n sayfiye gezi yerleri ise, yolu yak\u0131nda daha iyi yap\u0131lacak olan Ergani, gerek kara yoluyla gerek \u015f\u00fcmend\u00fcferle ba\u011fl\u0131, g\u00fcnl\u00fck veya daimi sayfiye olabilir. Vaziyeti yerinde olan memurlar yaz m\u00fcddetince orada oturup her sabah gidip ak\u015fam d\u00f6necek otob\u00fcslerle veya ma\u015frandizle Diyarbak\u0131r’a gidebilirler. Hele yaz m\u00fcnasebetiyle tek mesai olunca \u00f6\u011fle sonunu Ergani bah\u00e7elerinde p\u00fcf\u00fcr p\u00fcf\u00fcr r\u00fczgar alt\u0131nda, serin a\u011fa\u00e7l\u0131klar i\u00e7inde so\u011fuk havalarda ge\u00e7irebilirler.<\/p>\n\n\n\n

Daha ufak\u00e7alar\u0131, hafta ba\u015flar\u0131nda gelmek ve hi\u00e7 olmazsa iki g\u00fcn rahat ge\u00e7irmek imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulabilirler.
Bunu hemen hayal etmeyin. Bug\u00fcn bile Ergani ve \u00c7ermik’e gidip gelenler pek \u00e7oktur. Erganide oturulabilir iki otel vard\u0131r. Lokantalar\u0131 pek temiz ve iyidir. Bah\u00e7eleri, sular\u0131, k\u00f6yleri yak\u0131nd\u0131r. \u00c7ermi\u011fe kapl\u0131calarda gidip gelinebilir. Velhas\u0131l az bir himmetle buras\u0131 bir sayfiye banliy\u00f6su olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz Ergani’de a\u00e7\u0131lan \u00e7ocuk kamp\u0131na gelenler, manzaras\u0131na ferah ve a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc, bah\u00e7elerinin s\u0131k ye\u015filli\u011fi, temiz ve serin havas\u0131yla bu kasabaya hayran kalm\u0131\u015flard\u0131r. Hele yak\u0131n k\u00f6ylerine, yukar\u0131 bah\u00e7elerine gidebilmek imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulanlar, hi\u00e7 ayr\u0131lmak istememi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Daha evvelki yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda bahsetti\u011fimiz Z\u00fclk\u00fcf da\u011f\u0131n\u0131n eteklerinde Be\u015fikta\u015f bah\u00e7eleri, fevkalede suyuyla \u00c7iftep\u0131narlar eski Ergani bah\u00e7esi, kasaba \u00fcst\u00fcnde e\u015fhasa ait ayr\u0131 ayr\u0131, havuzlu bah\u00e7elikler, hepsi s\u0131cak yaz g\u00fcnlerinin s\u0131na\u011f\u0131 olabilir. Yak\u0131nlarda G\u00fclbaran bah\u00e7esi, \u00e7ocuk kamp\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu bah\u00e7e, Bay Celil \u00e7iftli\u011fi yak\u0131n mesire yerleridir.<\/p>\n\n\n\n

Kalhana ve Herbeto k\u00f6yleri me\u015fhur Bo\u011faz \u00e7ay\u0131n\u0131n kenar\u0131nda s\u00f6\u011f\u00fctl\u00fckler ve \u00e7imenliklerle doludur.<\/p>\n\n\n\n

Ye\u015filli\u011fin pek bol olmamas\u0131na ra\u011fmen Hilar k\u00f6y\u00fcnde \u00e7ok \u015feyan\u0131 dikkat antika harabeler vard\u0131r. Da\u011f k\u00f6yleri, hepsi serin, hepsi ye\u015fillik, hepsi ferah ve temiz haval\u0131d\u0131r. Esasen nefis Ergani’de bile insan ufuklara do\u011fru bir nefes alma ferahl\u0131\u011f\u0131, Karacada\u011f’a kadar kaybolan geni\u015f ovan\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131k ve enginli\u011fiyle mest olur.<\/p>\n\n\n\n

Kasabada \u00e7ok zarif ve temiz bir halkevi binas\u0131, serin ve havuzlu bir halkevi bah\u00e7esi, ayr\u0131ca belediye bah\u00e7esi vard\u0131r. \u0130nsan g\u00fcn\u00fcn her saatinde buralarda serin bir a\u011fa\u00e7 alt\u0131, g\u00f6lgelik bir havuz ba\u015f\u0131, so\u011fuk bir su ve sohbet edecek dost bulabilir.
Hele yak\u0131nlardaki Bu\u011faz k\u00f6y\u00fc d\u00fcnyan\u0131n belki de en g\u00fczel yerlerinden biridir. Gelecek yaz\u0131lar\u0131m\u0131zdan birinde Bu\u011faz’a bir k\u0131r gezintisinden bahsedece\u011fiz.”<\/p>\n\n\n\n

Yazan: Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n

12 Ekim 2006 tarihinde http:\/\/www.gonulsitesi.net sitesinde,
01 Aral\u0131k 2006 tarihinde Ergani Haber gazetesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

diyarbak\u0131r halkevleri<\/a>, <\/span>diyarbak\u0131r sayfiyesi: ergani<\/a>, <\/span>ergani halkevi<\/a>, <\/span>ergani halkevi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/a>, <\/span>Karacada\u011f Dergisi<\/a>, <\/span>muhtar k\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc<\/a>, <\/span>munip g\u00fcltekin<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Ben, Sen, Onlar Yok. Ulus Var” \u015fiar\u0131yla Tek Parti D\u00f6nemi’nde Diyarbak\u0131r Halkevleri taraf\u0131ndan ayda bir yay\u0131nlanan KARACADA\u011e dergisinin 20 \u015eubat 1940 tarihli say\u0131s\u0131nda (Cilt: III, Say\u0131: 25) M\u00fcnip G\u00fcltekin imzal\u0131 “Ergani Halkevi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131“, A\u011fustos-Eyl\u00fcl-Ekim 1946 tarihli say\u0131s\u0131nda (Cilt: VII, Say\u0131: 92-93-94) ise, Muhtar K\u00f6r\u00fck\u00e7\u00fc imzal\u0131 “Diyarbak\u0131r Sayfiyesi: Ergani” yaz\u0131lar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Karacada\u011f dergisi ve Halkevleri, Tek Parti D\u00f6nemi’nde, Cumhuriyet Halk Partisi’nin birer yan kurulu\u015flar\u0131yd\u0131. Halkevleri bir yandan k\u00fclt\u00fcrel ve e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla halk\u0131n sosyal geli\u015fimine katk\u0131 sa\u011flarken, di\u011fer yandan da “tek lider, tek parti, tek dil, tek ulus\u2026” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucu \u0131rk\u00e7\u0131 ve otoriter ideolojinin, Kemalizm’in propagandas\u0131n\u0131 yapan bir \u00f6rg\u00fctt\u00fc. Bu anlay\u0131\u015fla, 1936<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[4063,4066,4065,4062,2840,4067,4064],"class_list":["post-6091","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-diyarbakir-halkevleri","tag-diyarbakir-sayfiyesi-ergani","tag-ergani-halkevi","tag-ergani-halkevi-calismalari","tag-karacadag-dergisi","tag-muhtar-korukcu","tag-munip-gultekin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6091","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6091"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6092,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6091\/revisions\/6092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}