{"id":6080,"date":"2006-06-09T14:03:00","date_gmt":"2006-06-09T14:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6080"},"modified":"2023-06-20T14:10:42","modified_gmt":"2023-06-20T14:10:42","slug":"cirkin-goruntulere-son-verilemez-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=6080","title":{"rendered":"\u00c7irkin G\u00f6r\u00fcnt\u00fclere Son Verilemez mi?"},"content":{"rendered":"\n

“Herkes, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir. \u00c7evreyi geli\u015ftirmek, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve \u00e7evre kirlenmesini \u00f6nlemek devletin ve vatanda\u015flar\u0131n g\u00f6revidir<\/em>.“<\/em> (Anayasa -Madde 56)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kentler, bulunduklar\u0131 do\u011fal yerle\u015fim yerinde temin edemedikleri ihtiya\u00e7lar\u0131 gidermek amac\u0131yla civar b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar taraf\u0131ndan, m\u00fc\u015fterek, ilkin M\u00d6.4000-3000 y\u0131llar\u0131nda Dicle-F\u0131rat aras\u0131nda kalan ovalarda, bug\u00fcnk\u00fc semt pazarlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak, herkesin al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 rol\u00fcyle (de\u011fi\u015f-toku\u015f gibi) kurmu\u015f oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yerle\u015fim yerleridir.<\/p>\n\n\n\n

Kentlerde, insano\u011flu ihtiyac\u0131 olan mal ve hizmetleri temin ederken yapt\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerin planlanmas\u0131 ve uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda birtak\u0131m \u00e7evre kirliliklerine, \u00f6rne\u011fin hava, su, kat\u0131 at\u0131k, g\u00fcr\u00fclt\u00fc, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, radyoaktivite vb. gibi… kirliliklere neden olmaktad\u0131r. Teknoloji ve bilim alan\u0131nda her ge\u00e7en g\u00fcn yeni ufuklar a\u00e7an insano\u011flu, bizzat kendisinin neden oldu\u011fu \u00e7evre kirlilikleri y\u00fcz\u00fcnden kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da olumsuz olarak etkilemektedir. Bilim \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n hen\u00fcz nas\u0131l bir perspektife oturaca\u011f\u0131n\u0131 bile tam olarak belirleyemedi\u011fi ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkisi b\u00fcy\u00fck olan g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kirlili\u011fi, basit anlat\u0131m\u0131yla \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fc de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kent insan\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7evre sorunlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n

Ergani, Yukar\u0131 Mezopotamya<\/strong>‘da yer alan \u00e7ok eski yerle\u015fim yerlerinden biridir. B\u00fcy\u00fck bir kent olmasa da, eski bir kasabad\u0131r. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde sancakl\u0131k bile yapm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylesine eski ve \u00f6nemli bir yerle\u015fim yeri olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, ne yaz\u0131k ki gerekli ilgi ve \u00f6zen g\u00f6sterilmemektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130l\u00e7emiz \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim i\u00e7inde, geli\u015fmeden \u00e7ok \u015fi\u015fmektedir. Devasa bir\u00e7ok sorunla bo\u011fu\u015fmaktad\u0131r. Bu sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da i\u015fsizlik, beslenme, konut, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim ve kimlik sorunu gelmektedir. Bu sorunlar kadar \u00f6nemli olmasa da, bir \u00f6nemli sorunumuz daha var ki, bu da \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerdir.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Ergani’de var olan yoksulluk ve \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye bir \u00f6rnek: Sokakta tezek y\u00fckl\u00fc at arabas\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn il\u00e7emiz b\u00fcy\u00fck kentlere az g\u00f6\u00e7 verip, k\u00f6ylerden \u00e7ok yo\u011fun g\u00f6\u00e7 almaktad\u0131r. Sorun ve hizmetteki aksamalar\u0131n bir nedeni de buradan kaynaklanmaktad\u0131r. Altyap\u0131 haz\u0131rlanmadan al\u0131nan yo\u011fun g\u00f6\u00e7 ve h\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 kaynak yetersizli\u011fiyle birle\u015fince, sorunlar \u00e7orap s\u00f6k\u00fc\u011f\u00fc gibi, pe\u015f pe\u015fe gelmekte. Sorunlar insanlar\u0131m\u0131z\u0131 bo\u011fmakta, ac\u0131lar ya\u015fanmakta, sanc\u0131lanm\u0131\u015f gibi k\u0131vranmaktay\u0131z. \u00c7ekilen bu sanc\u0131lar, ayn\u0131 zamanda, kentle\u015fme s\u00fcrecinin \u00e7ekilen sanc\u0131lar\u0131 m\u0131d\u0131r: \u015e\u00fcpheliyim.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7irkinlik ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kirlili\u011finin nedenleri;<\/p>\n\n\n\n

Devletin vatanda\u015f\u0131 y\u00f6nlendirme yetene\u011finin bulunmay\u0131\u015f\u0131, maddi imk\u00e2n ve nitelikli personel yetersizli\u011fi, plans\u0131z, imars\u0131z ve do\u011faya uyumsuz yap\u0131la\u015fma, kamu hizmetlerinin kusurlu ve yetersiz olmas\u0131, ye\u015fil alan yetersizli\u011fi ve a\u011fa\u00e7 dikme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n olmamas\u0131; elektrik, telefon direk ve kablolar\u0131, pano ve levhalar\u0131n rast gele dikilmesi ve as\u0131lmas\u0131… ba\u015fta olmak \u00fczere; g\u00f6rev bilinci eksikli\u011fi, bilgisizlik, becerisizlik, yolsuzluk gibi olumsuzluklard\u0131r diyebiliriz. Bu olumsuzluklar ve ayr\u0131ca eskiden kalma “\u00e7ok olsun da nas\u0131l olursa olsun<\/em>” anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n “vatanda\u015fl\u0131k hedefleri<\/em>” olmas\u0131 sonucu, T\u00fcrkiye’deki t\u00fcm yerle\u015fim yerleri, bir kent g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden \u00e7ok, k\u00f6yler toplulu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131r. Ergani “b\u00fcy\u00fckk\u00f6y<\/em>” olurken, \u0130stanbul ve Diyarbak\u0131r gibi b\u00fcy\u00fck kentler ise “megak\u00f6y<\/em>” olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7irkinlikten kurtulmak ve g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olu\u015fturmak i\u00e7in, \u00f6yle \u00e7ok fazla para pula gereksinim yoktur. Bunun i\u00e7in, irade yeterlidir. Yeter ki merkezi ve yerel y\u00f6netim temsilcileri niyet etsin, birlikte, koordineli \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n. Bu da yeterli de\u011fil, y\u00f6neticilerin iradesinin yan\u0131nda, vatanda\u015flar\u0131n da bunu istemesi laz\u0131m. Anayasan\u0131n 56. maddesi iyi okundu\u011funda, \u00e7evre konusunda sadece devletin g\u00f6revli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, vatanda\u015flar\u0131n da g\u00f6revi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Yani hem devlet, hem de vatanda\u015f i\u00e7in bu anayasal bir zorunluluktur.<\/p>\n\n\n\n

Evlerimizin s\u0131va ve badanal\u0131 olmas\u0131; elektrik ve telefon direklerinin kald\u0131r\u0131l\u0131p kablolar\u0131n yeralt\u0131na al\u0131nmas\u0131; cadde ve sokak \u00fczerinde bulunan i\u015fyerlerine ait panolara \u00e7ekid\u00fczen verilmesi, \u00e7irkin olanlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131; d\u00fckk\u00e2n, kahve, lokanta gibi i\u015fyerleri \u00f6n\u00fcne masa, sandalye ve malzeme konulmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi; bo\u015f ve uygun her yere a\u011fa\u00e7 dikimi yap\u0131larak ye\u015fil bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sa\u011flanmas\u0131; cadde ve sokaklara pislik ve \u00e7\u00f6plerin at\u0131lmamas\u0131 ve d\u00fczenli \u00e7\u00f6plerin al\u0131nmas\u0131… zor ve \u00e7ok paraya mal olacak hizmetler de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Tabi her \u015feyin ba\u015f\u0131nda, yasal bir zorunluluk olan imara uygun yap\u0131la\u015fmaya \u00f6ncelik verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130l\u00e7emizin g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kirlili\u011fi ve \u00e7irkinlikten ar\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131; estetik, \u015firin bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme kavu\u015fmas\u0131 kendimize verdi\u011fimiz de\u011ferin bir g\u00f6stergesi olacakt\u0131r. Ergani’nin pecmurde, \u00e7irkin, h\u0131rpani bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmden \u00e7ok \u00f6te; ticaret, turizm, tarih, k\u00fclt\u00fcr ve sanat y\u00f6n\u00fcyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan; ye\u015fil, temiz ve bak\u0131ml\u0131 \u015firin bir il\u00e7e olmas\u0131n\u0131 hedeflemeliyiz. Konfi\u00e7y\u00fcs: “Her arayan bulamaz, ama bulanlar mutlaka arayanlar aras\u0131ndand\u0131r<\/em>” der. Bizler, Konfi\u00e7y\u00fcs’un dedi\u011fi gibi do\u011fruyu, g\u00fczeli aramal\u0131y\u0131z. Do\u011fru hedefler belirlendikten sonra il\u00e7e, semt, mahalle, sokak, hatta gerekirse tek tek binalar\u0131n (Eski Kaymakaml\u0131k binas\u0131 gibi…) mevcut durumuyla ilgili tespitler yapmal\u0131; sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve \u00e7evre envanterlerini \u00e7\u0131kartmal\u0131, olu\u015fabilecek makro ve mikro \u00f6l\u00e7ekli projeler geli\u015ftirmeliyiz. Sonra, \u00c7evre ve K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131klar\u0131, \u0130ller Bankas\u0131 gibi ulusal; D\u00fcnya Bankas\u0131 ve Avrupa Birli\u011fi gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flardan finansman deste\u011fi aramal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131sacas\u0131; bu konuda kamu kurum y\u00f6neticileri ba\u015fta olmak \u00fczere herkese g\u00f6rev d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rev, kutsald\u0131r! G\u00f6revi yerine getirmek erdem, g\u00f6revi yerine getirmemek ise, hainliktir.<\/p>\n\n\n\n

Ben, hi\u00e7bir insan\u0131m\u0131z\u0131n hain olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum.<\/p>\n\n\n\n

9 Haziran 2006
Ergani Haber Gazetesi<\/strong><\/p>\n\n\n

\u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fc<\/a>, <\/span>diyarbak\u0131r<\/a>, <\/span>ergani<\/a>, <\/span>g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kirlili\u011fi<\/a>, <\/span>pecmurde<\/a>, <\/span>tezek<\/a>, <\/span>yoksulluk<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Herkes, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir. \u00c7evreyi geli\u015ftirmek, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve \u00e7evre kirlenmesini \u00f6nlemek devletin ve vatanda\u015flar\u0131n g\u00f6revidir.“ (Anayasa -Madde 56) Kentler, bulunduklar\u0131 do\u011fal yerle\u015fim yerinde temin edemedikleri ihtiya\u00e7lar\u0131 gidermek amac\u0131yla civar b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar taraf\u0131ndan, m\u00fc\u015fterek, ilkin M\u00d6.4000-3000 y\u0131llar\u0131nda Dicle-F\u0131rat aras\u0131nda kalan ovalarda, bug\u00fcnk\u00fc semt pazarlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak, herkesin al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 rol\u00fcyle (de\u011fi\u015f-toku\u015f gibi) kurmu\u015f oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yerle\u015fim yerleridir. Kentlerde, insano\u011flu ihtiyac\u0131 olan mal ve hizmetleri temin ederken yapt\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerin planlanmas\u0131 ve uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda birtak\u0131m \u00e7evre kirliliklerine, \u00f6rne\u011fin hava, su, kat\u0131 at\u0131k, g\u00fcr\u00fclt\u00fc, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, radyoaktivite vb. gibi… kirliliklere neden olmaktad\u0131r. Teknoloji ve bilim<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[928,1197],"tags":[4041,115,129,4039,4042,4040,4038],"class_list":["post-6080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre","category-kultur","tag-cirkin-goruntu","tag-diyarbakir","tag-ergani","tag-goruntu-kirliligi","tag-pecmurde","tag-tezek","tag-yoksulluk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6082,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6080\/revisions\/6082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}