Televizyon ve radyolarda s\u0131k s\u0131k duydu\u011fumuz, gazetelerde hep okudu\u011fumuz “\u00e7evre sorunlar\u0131”n\u0131 etraf\u0131m\u0131zda \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imlerde g\u00f6zlemleyebiliriz. \u00d6rne\u011fin, Hazar G\u00f6l\u00fc’n\u00fcn renginin mavi olmas\u0131 gerekirken bulan\u0131k olmas\u0131 ve g\u00f6l\u00fcn \u00fczerinde \u00e7\u00f6plerin\/pisliklerin y\u00fczmesi bir \u00e7evre sorunudur. Makam Da\u011f\u0131’n\u0131n a\u011fa\u00e7s\u0131z olu\u015fu; oksijen \u00fcreten ve d\u00fcnyam\u0131z\u0131 g\u00fczelle\u015ftiren a\u011fa\u00e7lar\u0131n, ormanlar\u0131n yok edilmesi, sokaklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6p da\u011flar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi de di\u011fer \u00e7evre sorunlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yukarda verdi\u011fimiz \u00f6rneklerden yola \u00e7\u0131karak bu sorunlar\u0131n ortak \u00f6zelliklerini tespit edelim ve daha sonra da \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 yapal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131n birinci ortak \u00f6zelli\u011fi, insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yani g\u00f6l\u00fcn renginin bulan\u0131k olmas\u0131n\u0131n nedeni, insanlar\u0131n g\u00f6le \u00e7\u00f6plerini atmalar\u0131ndan, pis la\u011f\u0131m sular\u0131n\u0131 ak\u0131tmalar\u0131ndand\u0131r. Sokaklar\u0131m\u0131z\u0131n veya derelerin, g\u00f6llerin \u00e7\u00f6plerle kapal\u0131 olmas\u0131n\u0131n nedeni, insanlar\u0131n \u00e7\u00f6plerini buralara atmalar\u0131ndand\u0131r. Da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n a\u011fa\u00e7s\u0131z kalmas\u0131, insanlar\u0131n a\u011fa\u00e7lar\u0131 kesmelerindendir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131n ikinci ortak \u00f6zelli\u011fi, kirlili\u011fe neden olmas\u0131d\u0131r. Binalar\u0131n bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan pis dumanlar havay\u0131; derelere, g\u00f6llere, denizlere ak\u0131t\u0131lan pis sular ve at\u0131lan \u00e7\u00f6pler ise, yeralt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc sular\u0131n\u0131 kirletir. A\u015f\u0131r\u0131 ve yanl\u0131\u015f kullan\u0131lan kimyasal g\u00fcbre ve tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131 da toprak kirlili\u011fi ve yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131 kirletmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ortak \u00f6zelli\u011fi ise, do\u011fan\u0131n dengesini bozmalar\u0131d\u0131r. Derelere, g\u00f6llere, denizlere d\u00f6k\u00fclen pis su ve zararl\u0131 \u00e7\u00f6pler, buralarda ya\u015fayan bal\u0131klar\u0131n, bitkilerin ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131n \u00f6lmesine neden olur. A\u011fa\u00e7lar\u0131n, ormanlar\u0131n yok edilmesi sonucu a\u011fa\u00e7lar oksijen \u00fcretemediklerinden havan\u0131n kalitesi bozulur; a\u011fa\u00e7 k\u00f6kleri taraf\u0131ndan tutulamayan tar\u0131m topraklar\u0131 erozyonla yok olur.<\/p>\n\n\n\n
Bu ortak \u00f6zeliklerden hareketle \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle tan\u0131mlayabiliriz. \u00c7evre sorunlar\u0131, insanlar\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 faaliyetler sonucunda do\u011fan\u0131n kirlenmesi ve dengesinin bozulmas\u0131d\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n \u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli \u00fc\u00e7 sonucu vard\u0131r: Kirlilik, Canl\u0131 T\u00fcrlerin Yok Olmas\u0131, Do\u011fal Kaynaklar\u0131n T\u00fckenmesi.<\/p>\n\n\n\n 1. Kirlilik:<\/strong> Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi, \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan birincisi kirliliktir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde fabrika bacalar\u0131ndan, ta\u015f\u0131tlar\u0131n egzozlar\u0131ndan, ev ve i\u015fyeri olarak kullan\u0131lan binalar\u0131n bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan zehirli dumanlar atmosferimizi kirletmi\u015ftir. Yine fabrikalar\u0131n at\u0131k sular\u0131 ile evlerin kanalizasyonlar\u0131n\u0131n akarsulara, derelere, g\u00f6llere ve denizlere bo\u015falt\u0131lmas\u0131 sonucunda hem akarsular hem de g\u00f6ller, denizler kirlenmi\u015ftir. Kentler \u00e7\u00f6p da\u011flar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir. Bu nedenle \u015fehirlerde ya\u015fayanlar bazen temiz hava solumak ve temiz i\u00e7me suyu bulmakta zorluk \u00e7ekmektedirler. Burada Ergani \u00c7imento Fabrikas\u0131’n\u0131n gerekli \u00f6nlemleri almamas\u0131 nedeniyle yaratt\u0131\u011f\u0131 kirlili\u011fi g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirin!<\/p>\n\n\n\n 2. Canl\u0131 T\u00fcrlerin Yok Olmas\u0131:<\/strong> \u0130nsanlar\u0131n bilin\u00e7sizce davran\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden daha \u00f6nce d\u00fcnyada ya\u015fayan bir\u00e7ok bitki ve hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya soyu tamamen t\u00fckenmi\u015ftir veya t\u00fckenmek \u00fczeredir. Bug\u00fcn sadece hayvanat bah\u00e7elerinde veya televizyonlarda g\u00f6rebildi\u011fimiz baz\u0131 hayvanlar daha \u00f6nceleri \u00fclkemizde ya\u015famaktayd\u0131. Fil, kaplan, yaban e\u015fe\u011fi, yaban \u00f6k\u00fcz\u00fc, Hititlerin sembol\u00fc olan aslan ve kunduz T\u00fcrkiye’de nesil t\u00fckenen hayvanlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de kelaynak ku\u015flar\u0131, Akdeniz foku, deniz kaplumba\u011falar\u0131, kalkan ve daha bir\u00e7ok bal\u0131k t\u00fcr\u00fcn\u00fcn nesli t\u00fckenmek \u00fczeredir.<\/p>\n\n\n\n Ergani’de abur abur u\u00e7an, kaya ba\u015flar\u0131nda \u00f6ten k\u0131nal\u0131 keklikleri g\u00f6ren var m\u0131? Peki, i\u00e7inizde toyu, turnay\u0131 g\u00f6ren var m\u0131? Bilin\u00e7siz avlanma ve tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 kekliklerin soyunu t\u00fcketti diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n 3. Do\u011fal Kaynaklar\u0131n T\u00fckenmesi:<\/strong> \u0130nsanlar\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131 bilin\u00e7siz bir \u015fekilde kullanmalar\u0131 sonucu do\u011fal kaynaklar gittik\u00e7e azal\u0131p t\u00fckenmektedir. Bu konuda tropikal ormanlar \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnektir. \u00dcrettikleri oksijenden \u00f6t\u00fcr\u00fc “d\u00fcnyan\u0131n akci\u011ferleri” olarak isimlendirilen tropikal ormanlar, ayn\u0131 zamanda yery\u00fcz\u00fcndeki bitki ve hayvan t\u00fcrlerinin %80’inin ya\u015fama alan\u0131d\u0131r. Atmosferde a\u015f\u0131r\u0131 karbondioksit (CO2) birikmesi bu sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bizden bir \u00f6rnek verecek olursak, me\u015feliklerimizi verebiliriz.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a zararl\u0131 olan \u00f6nemli bir ba\u015fka tehlike de “sera etkisi”dir. Yani fabrika bacalar\u0131ndan, kalorifer ve soba bacalar\u0131ndan, kara ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n egzozlar\u0131ndan\u2026 yay\u0131lan gazlar (kabaca dumanlar) sonucu -atmosferde biriken karbondioksitten \u00f6t\u00fcr\u00fc- d\u00fcnyan\u0131n \u0131s\u0131s\u0131 artmakta\/y\u00fckselmekte ve iklim de\u011fi\u015fmesine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130klimin de\u011fi\u015fmesi sonucu; Afrika’da kurakl\u0131k, Asya’n\u0131n Uzakdo\u011fu’sunda kas\u0131rga ve seller olurken, Ergani’de de Hilar \u00c7ay\u0131 kurumakta, Makam’daki Suluk’larda art\u0131k su nam\u0131na bir \u015fey bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7: <\/strong>\u00c7evre konusunda eksikli\u011fimiz; \u00e7evre bilincinin olu\u015fmamas\u0131d\u0131r. Oysa \u00e7evre bilincini geli\u015ftirme ve \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmede en \u00f6nemli sosyo-k\u00fclt\u00fcrel etmen, birey ve toplumda yeni bir Y\u00f6netim Bilincini<\/strong> geli\u015ftirmektir. Y\u00f6netim bilinciyle; planlama, \u00f6rg\u00fctlenme, kaynak temini, teknolojik seviyeye uygun teknolojiler kullanma, insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00f6neltme, yasal d\u00fczenlemelere i\u015flerlik kazand\u0131rma, denetim ve koordinasyon i\u015flevleriyle ilgili bilgi, e\u011fitim ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 anlamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda bilimde, teknikte, end\u00fcstride, ticarette, ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fimde muazzam geli\u015fmeler oluyor\u2026 D\u00fcnya \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fiyor, k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor\u2026 Bu geli\u015fmelere paralel hukukun egemen olaca\u011f\u0131 bir d\u00fcnya ve toplum istemi, kavgas\u0131 b\u00fcy\u00fcyor. Biz bu kavgada yerimizi almal\u0131y\u0131z ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evreye sahip \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. Bilimin sesine kulak vermeliyiz.<\/p>\n\n\n\n 25 \u015eubat 2005 Televizyon ve radyolarda s\u0131k s\u0131k duydu\u011fumuz, gazetelerde hep okudu\u011fumuz “\u00e7evre sorunlar\u0131”n\u0131 etraf\u0131m\u0131zda \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imlerde g\u00f6zlemleyebiliriz. \u00d6rne\u011fin, Hazar G\u00f6l\u00fc’n\u00fcn renginin mavi olmas\u0131 gerekirken bulan\u0131k olmas\u0131 ve g\u00f6l\u00fcn \u00fczerinde \u00e7\u00f6plerin\/pisliklerin y\u00fczmesi bir \u00e7evre sorunudur. Makam Da\u011f\u0131’n\u0131n a\u011fa\u00e7s\u0131z olu\u015fu; oksijen \u00fcreten ve d\u00fcnyam\u0131z\u0131 g\u00fczelle\u015ftiren a\u011fa\u00e7lar\u0131n, ormanlar\u0131n yok edilmesi, sokaklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6p da\u011flar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi de di\u011fer \u00e7evre sorunlar\u0131d\u0131r. Yukarda verdi\u011fimiz \u00f6rneklerden yola \u00e7\u0131karak bu sorunlar\u0131n ortak \u00f6zelliklerini tespit edelim ve daha sonra da \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 yapal\u0131m. \u00c7evre sorunlar\u0131n\u0131n birinci ortak \u00f6zelli\u011fi, insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yani g\u00f6l\u00fcn renginin bulan\u0131k olmas\u0131n\u0131n nedeni, insanlar\u0131n g\u00f6le \u00e7\u00f6plerini atmalar\u0131ndan, pis la\u011f\u0131m sular\u0131n\u0131 ak\u0131tmalar\u0131ndand\u0131r. Sokaklar\u0131m\u0131z\u0131n veya derelerin, g\u00f6llerin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[928],"tags":[3778,3775,3782,3780,3777,3776,3781,2548,1595,3779],"class_list":["post-5945","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre","tag-canli-turlerin-yok-olmasi","tag-cevre-sorunlari-ne-demektir","tag-dogal-kaynaklarin-tukenmesi","tag-doganin-dengesini-bozma","tag-doganin-kirlenmesi","tag-hazar-golu","tag-hilar-cayi","tag-kirlilik","tag-makam-dagi","tag-yonetim-bilincini"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5945"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5946,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5945\/revisions\/5946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ergani Haber Gazetesi<\/strong><\/p>\n\n\n