{"id":5937,"date":"2012-03-02T17:02:00","date_gmt":"2012-03-02T17:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5937"},"modified":"2023-06-17T17:34:19","modified_gmt":"2023-06-17T17:34:19","slug":"kemal-daysal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5937","title":{"rendered":"Kemal Daysal"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-large-font-size\"><strong>M. Sehmus G\u00fczel<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>13 \u015eubat 1967\u2019de T\u00fcrkiye Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu (D\u0130SK) kurulu\u015funda Kemal Daysal Maden-\u0130\u015f Sendikas\u0131 delegesi olarak yerini ald\u0131.<sup>(1)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal makine m\u00fchendisi oldu\u011fundan beri ve mutlaka daha \u00f6nceki ya\u015fam diliminde de hep \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc oldu. Hem bir, bazen birka\u00e7 \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde yer ald\u0131, hem bizzat kendisi \u00f6rg\u00fctledi. Daysal\u2019\u0131 \u00f6teden beri tan\u0131yan dostlar\u0131ndan Ali Alt\u0131nkanat bu konuda onun i\u00e7in \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor :<\/p>\n\n\n\n<p>\u00abD\u0130SK&#8217;i 1975-80&#8217;lerde D\u0130SK yapan ender sendikac\u0131lardan, Kemal T\u00fcrkler&#8217;in yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131, 1976 ve 1977 1 May\u0131s&#8217;lar\u0131nda k\u00fcrs\u00fcde yan\u0131nda yer alan, T\u00dcTED (T\u00fcm Teknik Elemanlar Derne\u011fi) \u0130stanbul \u015eubesi, D\u0130SK, Maden-\u0130\u015f, Birle\u015fik Metal-\u0130\u015f Genel Sekreterli\u011fi ve D\u0130SK Ara\u015ft\u0131rma Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f, D\u0130SK&#8217;in tarihsel kay\u0131tlar\u0131n\u0131n 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131nca yokedilmesini engellemi\u015f, daha<br>saymakla bitiremeyece\u011fimiz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yan\u0131nda \u00fclkemizde, \u015eili&#8217;deki fa\u015fist diktat\u00f6r Pinochet&#8217;ye kar\u015f\u0131 protesto kampanyalar\u0131 \u00f6rg\u00fctlemi\u015f\u00bbtir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda herkesin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, bildi\u011fi biri de\u011fildi. \u00d6yle olmas\u0131n\u0131 zaten bizzat kendisi de istemedi. \u015eubat 1967\u2019de, D\u0130SK\u2019in kurulu\u015fuyla belki ilk kez kamuoyu \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilinmez belki ama an\u0131msatmakta yarar var : Daysal \u00f6yle kendini \u00f6ne \u00e7\u0131karan, ille \u00ab Bak\u0131n, ben de bu i\u015fin i\u00e7inde var\u0131m \u00bb diyenlerden olmad\u0131. Elinden gelse hep \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, be\u015finci veya onbe\u015finci s\u0131ralarda yerini almak isterdi. Ama yerini almaktan da asla vazge\u00e7mezdi. Kendini g\u00f6stermek istemeyen ama \u00f6rg\u00fct veya \u00f6rg\u00fctleri ve onlar\u0131n temsil etti\u011fi emek\u00e7ileri korumak i\u00e7in s\u00fcrekli \u00e7abalayan inanm\u0131\u015f ve kararl\u0131 bir militand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal hem iyi bir sendikac\u0131yd\u0131, hem de siyasetin i\u00e7indeydi ve bilhassa sendikal hayat\u0131n canlanmas\u0131yla bu hareketin ortas\u0131nda buldu kendini. 1961 Anayasas\u0131 ve hemen sonras\u0131nda kabul edilen Sendikalar Kanunu ile Toplu \u0130\u015f S\u00f6zlemesi, Grev ve Lokavt Kanunu sendikalara biraz daha geni\u015f haklar tan\u0131y\u0131nca o zamana dek \u00f6zel kesimde zar ve zor \u00f6rg\u00fctlenmeye \u00e7abalayan, i\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131 olabildi\u011fince elde etmek (dikkatinizi rica ediyorum, elde etmek i\u00e7in, kanunlarda yaz\u0131l\u0131 olan haklar\u0131 elde etmek i\u00e7in) amac\u0131yla ugra\u015f\u0131p duran sendikalar ve sendikac\u0131lar, g\u00f6receli olarak daha iyi, biraz daha olumlu yasal ve t\u00fczel ortam i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctlenme ve haklar\u0131n\u0131 koparmak faaliyetlerine yeni bir ivme kazand\u0131rman\u0131n da yollar\u0131n\u0131 buldular. \u0130\u015fte Kemal Daysal da bu olu\u015fumun i\u00e7inde yerini ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0130SK \u00f6ncelikle \u00f6zel kesimde zorlu sendikalla\u015fman\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc radikal sendikalar\u0131n merkeziydi, kurulu\u015fu sonras\u0131nda i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmesini Hali\u00e7 ve Marmara k\u0131y\u0131lar\u0131ndan, \u0130stanbul\u2019un eteklerinden al\u0131p Anadolu\u2019ya, uzaklara, \u00e7ok uzaklara g\u00f6t\u00fcrme ba\u015far\u0131s\u0131na da imza att\u0131. Patronlar\u0131 ve onlar\u0131n emir ve komuta zinciri i\u00e7indeki h\u00fck\u00fcmetleri en \u00e7ok korkutan da bu oldu : Anadolu emek\u00e7ilerinin de radikal i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131yla titre\u015fime girmesi. D\u0130SK\u2019le birlikte siyasi yap\u0131lar\u0131n da emek\u00e7iler aras\u0131nda yank\u0131lanmalar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn art\u0131k herkes, bilim kad\u0131n ve adamlar\u0131, uzmanlar, namuslu gazeteciler ve di\u011ferleri kabul ediyorlar : D\u0130SK o y\u0131llarda emek\u00e7ilerin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n arzusunun veya arzular\u0131n\u0131n ifade edilmesinde, duyurulmas\u0131nda ve elde edilmesi i\u00e7in m\u00fccadeleye at\u0131lmas\u0131nda kulak verilen, kulak kesilen bir merkezdi. Evet Kemal Daysal\u2019\u0131n bizzat kendisinin de s\u00f6yledi\u011fi gibi \u00abD\u0130SK i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sesine kulak verdi\u011fi bir merkezdi.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl 1980\u2019deki askeri darbeye kadar sendikal etkinlikte ve bunun yans\u0131mas\u0131 ve\/veya yans\u0131t\u0131lmas\u0131yla siyasi cephede g\u00fcndemi tayin etmekte D\u0130SK birincil rol\u00fc veya rollerden birini oynad\u0131. Bu kesin. O g\u00fcnlerin sendikal m\u00fccadeleler tarihini inceleyen herkes bunu hemen g\u00f6rebilir.<sup>(2)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130steklerin saptanmas\u0131nda, kamuoyuna yans\u0131t\u0131lmas\u0131nda, tan\u0131t\u0131lmas\u0131nda ve benimsenmesinde D\u0130SK tayin edici rol oynad\u0131. D\u0130SK\u2019li emek\u00e7ilerin, kad\u0131n ve erkeklerin, gen\u00e7 ve \u00e7ocuklar\u0131n o g\u00fcnlerde bir\u00e7ok g\u00f6steride seslendirdi\u011fi birka\u00e7 iste\u011fi an\u0131msatmal\u0131 \u00f6rne\u011fin : \u00abOnbir ay patrona bir ay bize !\u00bb \u00abHaftada 40 saat i\u015f.\u00bb T\u00fcrkiye\u2019de bir \u0130\u015f Kanunu ve yukar\u0131da and\u0131\u011f\u0131m toplumsal haklar\u0131 d\u00fczenleyen kanunlar vard\u0131 ama bunlar\u0131n \u00f6zel sekt\u00f6r patronlar\u0131 taraf\u0131ndan uygulamaya konulmas\u0131 i\u00e7in i\u015f\u00e7ilerin \u00f6zel olarak gayret g\u00f6stermeleri, \u00f6zel olarak eylem yapmalar\u0131 da gerekiyordu. Bu nedenle yukar\u0131da i\u015f\u00e7ilerin yasalarda yaz\u0131l\u0131 haklar\u0131n\u0131 elde etmek i\u00e7in m\u00fccadele vermek zorunda kald\u0131klar\u0131n\u0131 yazd\u0131m. Bu m\u00fccadele emek\u00e7iler lehinde sonu\u00e7lar vermeye de ba\u015flad\u0131. \u00d6yle bir an geldi ki askerli\u011fini yaparken D\u0130SK\u2019li emek\u00e7ilerin g\u00f6steri veya eylemlerini bast\u0131rmak i\u00e7in elde silah g\u00f6revlendirilen kimi asker terhis olur olmaz solu\u011fu D\u0130SK \u015fubelerinde ald\u0131 : \u00abAbem benim b\u00f6ylesine kararl\u0131 ve m\u00fccadeleci insanlar\u0131n bulundu\u011fu bir sendikiya ben de \u00fcye olmak isterim.\u00bb diyerek. Bu bir efsane de\u011fil, bizzat ya\u015fayanlar\u0131n\u0131n bana anlatt\u0131\u011f\u0131 ve \u0130zmir\u2019de olmu\u015f bir ger\u00e7ektir. Hakiki ger\u00e7eklerden biridir. O zaman i\u015fte D\u0130SK ve Kemal Daysal gibi sendikac\u0131lar a\u00e7 g\u00f6zl\u00fc \u00f6zel sekt\u00f6r patronlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkuttu do\u011fal olarak. 12 Eyl\u00fcl 1980 askeri darbesiyle D\u0130SK\u2019e d\u00f6rt koldan sald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n nedenlerinden biri de burada bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal ve yol arkada\u015flar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019deki radikal sendikal hareketin \u00f6nc\u00fclerinden \u0130brahim G\u00fczelce, R\u0131za Kuas\u2019lar\u0131n izinde y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Belli bir s\u00fcre onlarla, sonra onlars\u0131z. Ya\u015fam b\u00f6yledir : \u00abustalar\u0131n\u0131z\u00bb hayata ve size elveda deyip s\u0131ralar\u0131 gelince ayr\u0131lmak zorunda kalabilirler. O zaman \u00f6\u011frendiklerinizi art\u0131k bizzat yapacaks\u0131n\u0131z demektir. Kemal Daysal ve yolda\u015flar\u0131 da aynen \u00f6yle yapt\u0131lar : Bu yolu asla terketmediler. Ayn\u0131 yolda Kemal T\u00fcrkler, Abdullah Ba\u015ft\u00fcrk ve nice gen\u00e7 ve daha az gen\u00e7 sendikac\u0131yla y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llar\u0131n gelene\u011fini, 1960\u2019lara, 1970\u2019lere, 1980\u2019lere ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ta\u015f\u0131d\u0131lar, deneyimlerini kendileriyle birlikte y\u00fcr\u00fcyen gen\u00e7lere aktard\u0131lar. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ortak haf\u0131zas\u0131n\u0131n olu\u015fumuna kal\u0131c\u0131 katk\u0131lar yapt\u0131lar. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bunu asla unutmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Maden-i\u015f\u2019in, Lastik-\u0130\u015f, Kimya-\u0130\u015f, Bas\u0131n-\u0130\u015f ile birlikte ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 D\u0130SK deneyimi, \u00f6rg\u00fctlenmesi, m\u00fccadele gelene\u011fi Abdulah Ba\u015ft\u00fcrk y\u00f6netimindeki Genel-\u0130\u015f\u2019in ve onunla birlikte bir\u00e7ok sosyal-demokrat sendikan\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131yla yeni bir ivme kazand\u0131. Patronlar ve h\u00fck\u00fcmetler tir tir titremeye ba\u015flad\u0131lar. 1967\u2019de yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda on belki onbe\u015f bin kadar \u00fcyesi bulunan D\u0130SK birden bire \u00ab art\u0131k takip edilmesi n\u00e2\u2013m\u00fcmk\u00fcn \u00bb sendikac\u0131lardan ve emek\u00e7ilerden olu\u015fan dev bir i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 konfederasyonuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. O g\u00fcnlerde say\u0131ca en b\u00fcy\u00fck konfederasyon de\u011fildi ama kamuoyuna etkisi, siyasette yank\u0131lanmas\u0131 a\u00e7\u0131lar\u0131ndan birincil i\u015f\u00e7i merkezi konumunu bile\u011finin hakk\u0131yla ald\u0131. Evet D\u0130SK art\u0131k en \u00f6nemli i\u015f\u00e7i sesiydi. Bunda D\u0130SK b\u00fcnyesinde T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi (TKP), T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi (T\u0130P) ve bir\u00e7ok ihtilalci siyasi parti ve \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi sendikac\u0131lar\u0131n sosyal-demokrat (hakiki anlam\u0131nda sosyal-demokrat) sendikac\u0131larla i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131n\u0131n ve bunun do\u011furdu\u011fu hareketlili\u011fin \u00f6nemi g\u00f6z ard\u0131 edilemez, yads\u0131namaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal, partiliydi. \u00d6yle damlara, balkonlara \u00e7\u0131karak TKP\u2019li oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerden de\u011fildi. Sessiz, sakin ve derinden \u00e7al\u0131\u015fan, \u00f6rg\u00fctleyen ve \u00f6rg\u00fctc\u00fc bir TKP\u2019liydi. Bunu en g\u00fczel s\u00f6zlerle dostu, yol arkada\u015f\u0131 Ayd\u0131n Engin anlat\u0131yor. Daysal\u2019\u0131 anmak i\u00e7in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 dostluk ve \u00f6zlem kokan sat\u0131rlar\u0131ndan birka\u00e7\u0131n\u0131 buraya aynen al\u0131yorum :<\/p>\n\n\n\n<p>\u00abTan\u0131d\u0131\u011f\u0131mda D\u0130SK\u2019te y\u00f6neticiydi. D\u0130SK\u2019i D\u0130SK yapan kadrolar\u0131n ikinci ku\u015fa\u011f\u0131ndand\u0131. Kurucu ku\u015fa\u011f\u0131n sendikal bilinci a\u011f\u0131r bas\u0131yor; \u00abSar\u0131 sendikac\u0131l\u0131k\u00bba kar\u015f\u0131 \u00abdevrimci sendikac\u0131l\u0131k\u00bb\u0131n bayra\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor ve y\u00fckseltiyorlard\u0131. Kemal Daysal\u2019\u0131n ku\u015fa\u011f\u0131 ise sendikal bilinci siyasal bilin\u00e7le tamamlad\u0131. Gen\u00e7tiler ve atakt\u0131lar. T\u00fcrkiye\u2019de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en zorlu ve\u2026 Ve evet, en \u00ab\u015fanl\u0131\u00bb g\u00fcnlerini ya\u015fatan ku\u015faktand\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de sosyalist hareketin de en canl\u0131, en umutlu g\u00fcnleriydi. Daysal\u2019\u0131n da i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ekip \u00e7ok farkl\u0131 siyasal ak\u0131m ve \u00e7izgilerin birbirleriyle k\u0131yas\u0131ya yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 o g\u00fcnlerde D\u0130SK gemisini T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi (TKP) iskelesine yana\u015ft\u0131rd\u0131lar ve halatlar\u0131 sa\u011flam ba\u011flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u0130SK\u2019in sosyalist soldaki partilerden \u00abbiri\u00bb ile bu kadar s\u0131k\u0131 ve organik ba\u011flar kurmas\u0131n\u0131n\u0131n \u00e7ok\u00e7a ve sert\u00e7e ele\u015ftirildi\u011fi g\u00fcnlerdi. (\u2026) \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan Kemal Daysal i\u00e7in bana \u00abYazmal\u0131s\u0131n\u00bb dedirten, g\u00f6zlerimi \u0131slatan ve y\u00fcre\u011fimi burkan konu\u015fma da o g\u00fcnlerdeydi [12 Eyl\u00fcl 1980 askeri darbe sonras\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcnler. M\u015eG] : \u00abPartinin T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi olmas\u0131, olmamas\u0131 umurumda de\u011fil Ayd\u0131n. Ben bu partiye program\u0131n\u0131 bile do\u011fru d\u00fcr\u00fcst okumadan girdim. \u00c7\u00fcnk\u00fc uluslararas\u0131 kom\u00fcnist hareketin kabul edilmi\u015f bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda olmak ve var g\u00fcc\u00fcmle onun g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak ise benim \u00e7ok umurumdur ve \u00f6devimdir\u00bb \u2026 (\u2026) Ama 1970\u2019li y\u0131llarda T\u00fcrkiye solunda bu mant\u0131k, bu siyasal tercihin \u00abnedeni\u00bb \u00f6nemliydi ve anlaml\u0131yd\u0131. Benim [Ayd\u0131n Engin] i\u00e7in daha da \u00f6nemlisi, o g\u00fcnlerde bir TKP \u00fcyesinin, Kemal Daysal\u2019\u0131n, \u00abBen TKP\u2019ye de\u011fil, D\u00fcnya kom\u00fcnist hareketine kat\u0131ld\u0131m ve beni ilgilendiren de bundan ibarettir.\u00bb demesi, diyebilmesidir. \u00bb<sup>(3)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>D\u0130SK b\u00fcnyesindeki TKP \u00fcyesi sendikac\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hen\u00fcz bilimsel bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n konusu olmad\u0131. Ama bu hi\u00e7 olmayacak anlam\u0131na gelmiyor elbette. Ciddi ve bilimsel bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 beklerken TKP ve D\u0130SK i\u00e7inde en g\u00fczel y\u0131llar\u0131n\u0131 ya\u015fayan, m\u00fccadele eden, \u00f6rg\u00fctleyen ve ko\u015fturan bir\u00e7ok ki\u015fi an\u0131lar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Mutlaka ba\u015fkalar\u0131 da olacak. Burada \u00fc\u00e7 ismi anmak isterim : \u015eeref Y\u0131ld\u0131z, Fevzi Karadeniz, M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez<sup>(4)<\/sup>. \u015eeref Y\u0131ld\u0131z D\u0130SK i\u00e7inde send\u0131kac\u0131 ve TKP\u2019li olarak yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yararl\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak anlat\u0131yor. Onun kitab\u0131 ve di\u011ferlerinin her biri i\u015f\u00e7i hareketi tarihi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015facaklar i\u00e7in \u00f6nemli birer kaynakt\u0131r. \u0130\u015fte bu \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7inde ve ba\u015f\u0131nda Kemal Daysal\u2019\u0131 da buluyoruz. TKP\u2019li i\u015f\u00e7i ve sendikac\u0131larla sosyal-demokrat i\u015f\u00e7i ve sendikac\u0131lar aras\u0131ndaki sorunlar\u0131 da.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl 1980 askeri darbesine \u00e7eyrek kala olacaklardan haber alan TKP, y\u00f6neticilerinden \u00e7\u0131karabileceklerini yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderme olana\u011f\u0131 buldu. Bunlardan biri de Kemal Daysal\u2019d\u0131. Partisinin iste\u011fi \u00fczerine yurtd\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan Daysal bir s\u00fcre Fransa\u2019da ya\u015fad\u0131. \u0130\u015f\u00e7i hareketi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bilen Daysal\u2019la bu vesileyle Paris\u2019te tan\u0131\u015ft\u0131k. Birka\u00e7 kez sohbet olana\u011f\u0131 bulduk. Konumuz elbette i\u015f\u00e7i hareketi tarihi ve kom\u00fcnizmin durumuydu. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimiz s\u0131rs\u0131nda ortak bir noktam\u0131z daha \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya : Kemal Daysal Diyarbak\u0131r do\u011fumluydu ve \u00e7ocuklu\u011funun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Diyarbak\u0131r\u2019da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131 ve bu a\u00e7\u0131dan hem\u015feri say\u0131l\u0131rd\u0131k. Nitekim, dikkatle dinleyiniz siz de g\u00f6receksiniz, heyecanl\u0131 konu\u015fmalar\u0131nda, tart\u0131\u015fmalar\u0131nda kimi s\u00f6zc\u00fckleri Diyarbak\u0131r a\u011fz\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran veya \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde telafuz ediyor(du), eder(di). Kendisinden bize kalan videolar\u0131ndan birini veya birka\u00e7\u0131n\u0131 yeniden izleyin hemen farkedeceksiniz, bir an geliyor kimi kelimeleri Diyarbak\u0131rl\u0131lar gibi s\u00f6yl\u00fcyor. Evet hem\u015feriydik ve \u00e7ocuklu\u011fundan kalan bir Diyarbak\u0131r tad\u0131 da vard\u0131 dostlu\u011funda. Burada ilgin\u00e7 bir noktaya de\u011finmem de \u015fart : D\u0130SK i\u00e7indeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve TKP \u00fcyesi olarak yapt\u0131klar\u0131n\u0131 an\u0131lar\u0131nda aktaran ve yukar\u0131da isimlerini and\u0131\u011f\u0131m \u00fc\u00e7 ki\u015finin, \u015eeref Y\u0131ld\u0131z, M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez ve Fevzi Karadeniz\u2019in de Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n \u015firin kasabalar\u0131ndan Ergani\u2019nin \u00f6v\u00fclecek \u00e7ocuklar\u0131ndan olmalar\u0131 ve onlar\u0131n da benim gibi Kemal Daysal ile hem\u015ferilikleridir. \u015eimdi bu ne anlama geliyor ? Bunun bir \u00f6nemi var m\u0131d\u0131r ? Ergani ve Diyarbak\u0131r do\u011fumlular\u0131n TKP\u2019de bunca inanm\u0131\u015f ve vefal\u0131 bir bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klamal\u0131 ? Bunlar\u0131 ve daha bir dizi benzer soruyu art\u0131k bu meseleleri inceleyeceklere b\u0131rak\u0131yorum. \u015eu kadar\u0131n\u0131 eklememe l\u00fctfen izin veriniz : D\u0130SK ve TKP i\u00e7inde dirsek \u00e7\u00fcr\u00fcten, hayatlar\u0131n\u0131n en g\u00fczel ve en yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 dilimlerini severek partilerine ve\/veya sendikalar\u0131na veren gen\u00e7ler aras\u0131nda ba\u015fkalar\u0131 da bulunuyor ve onlar\u0131n da bilinmesinde yarar vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar, ba\u015fka alanlarda oldu\u011fu gibi, \u00fclkemizdeki siyaset ve sendikal hayatta da hem\u015ferili\u011fin ve akrabal\u0131\u011f\u0131n tayin edici \u00f6nemini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal Fransa\u2019da da m\u00fctevazi, sakin ve sessiz ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. D\u0130SK\u2019in hapis olmayan ender y\u00f6neticilerinden biri olarak (Mehmet Karaca ve di\u011fer yolda\u015flar\u0131n\u0131 da burada anmal\u0131y\u0131m) yolda\u015flar\u0131n\u0131n\u0131n ve D\u0130SK\u2019in sesini buralarda duyurmay\u0131 g\u00f6rev bildi. \u00d6yle \u00abmondanit\u00e9\u00bb havalar\u0131na hi\u00e7 girmedi : Bir resim sergisi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, bir m\u00fczik dinletisinde, bir tiyatro g\u00f6sterisinde falan g\u00f6remezdiniz. Ama bir dayan\u0131\u015fma gecesinde, bir Bir May\u0131s y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde (e\u011fer ba\u015fke bir kentte de\u011filse) her zaman vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal Fransa\u2019da kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece Frans\u0131zcay\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00f6zel gayret g\u00f6stermedi. Bu Frans\u0131z yolda\u015flar\u0131 \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yordu. Hatta bir k\u0131sm\u0131 resmen \u00fcz\u00fcl\u00fcyordu bile : \u00ab\u015e\u00f6yle derli toplu dertle\u015femiyoruz\u00bb diyerek. Onlara \u00abSiz T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011frenin\u00bb diyecek durumda da de\u011fildik hani( !) \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6ncekiler, hele G\u00fcney Amerikal\u0131lar, en ba\u015fta \u015eilililer, Arjantinliler, \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede Frans\u0131zcay\u0131 pat\u0131r pat\u0131r s\u00f6km\u00fc\u015flerdi, dertlerini anlat\u0131yor ve yaz\u0131yorlard\u0131. Bizimkiler b\u0131rak\u0131n \u00f6\u011frenmeyi bu konuda ad\u0131m bile atm\u0131yorlard\u0131. Bunun bir\u00e7ok nedeni olabilir. Ama en \u00f6nemlisi bizimkilerin buraya kal\u0131c\u0131 niyetiyle gelmemi\u015f olmalar\u0131yd\u0131. Bir\u00e7o\u011funun \u00e7antas\u0131, bavulu haz\u0131rd\u0131 ve \u00abHaydi !\u00bb denilince \u00fclkeye d\u00f6neceklerdi. Nitekim \u00f6yle de yapt\u0131lar : Saati gelince hakiki birer partili olarak \u00fclkeye d\u00f6nd\u00fcler. Ve \u00abNerede kalm\u0131\u015ft\u0131k ?\u00bb dierek y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe yeniden kat\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal D\u0130SK Genel Y\u00f6netim kurulu \u00fcyeli\u011fi ve Ara\u015ft\u0131rma Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131. Sonra D\u0130SK Genel Sekreteri oldu. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131na asla ara vermedi. D\u0130SK\u2019in zorlu g\u00fcnlerinde de g\u00f6revdeydi. Sonra s\u0131ras\u0131 gelince aram\u0131zdan ayr\u0131ld\u0131. Yine ayak parmaklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde ve kimseyi rahats\u0131z etmemeye \u00e7al\u0131\u015farak.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok basit bir hesap bile yapsak, Kemal Daysal, 1960\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze sendikal hayat i\u00e7inde elli y\u0131l, \u015faka maka de\u011fil tam yar\u0131m y\u00fczy\u0131l, canla ba\u015fla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, partisinin, sendikas\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sesini duyurmak i\u00e7in hi\u00e7 bir fedekarl\u0131ktan \u00e7ekinmedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Daysal kimsenin tavu\u011funa ki\u015f demeden, m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a kimseyi \u00fczmeden ve h\u0131rpalamadan ya\u015fad\u0131 ve elveda dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yaz\u0131y\u0131 yazmasayd\u0131m Kemal Daysal\u2019a borcumu \u00f6dememi\u015f olurdum. Yazd\u0131ktan sonra ise Kemal Daysal\u2019a b\u00fct\u00fcn borcumu \u00f6deyip \u00f6demedi\u011fimi bilemiyorum.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>NOTLAR<\/strong><\/em><br>(1) Buradaki Maden-\u0130\u015f yeralt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan maden i\u015f\u00e7ilerinin de\u011fil, yer\u00fcst\u00fcnde ve genellikle metal alan\u0131ndaki i\u015fyerlerinde emek harcayanlar\u0131n sendikas\u0131d\u0131r. Bu konu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Maden-\u0130\u015f zaman\u0131 gelince ismini nitekim Birle\u015fik Metal \u0130\u015f\u00e7ileri Sendikas\u0131 bi\u00e7iminde de\u011fi\u015ftirdi. Bu ayr\u0131ca incelenmesi gereken bir konu.<br>(2) Aradan ge\u00e7en otuz y\u0131ldan fazla zaman diliminde bu konularda d\u00fcnya kadar \u015fey yay\u0131nland\u0131. Bir\u00e7ok kitap, binlerce makale. Mutlaka yaz\u0131lmas\u0131 gereken daha d\u00fcnya kadar \u015fey de var. Kimi konularda ben de bir\u00e7ok makale ve birka\u00e7 kitap yay\u0131nlama olana\u011f\u0131 buldum. Bildiklerimi ve bulduklar\u0131m\u0131 i\u015f\u00e7i haraketi tarihine ili\u015fkin makale ve kitaplar\u0131mda aktarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<br>(3) Ayd\u0131n Engin : \u00ab Kemal Daysal \u00f6ld\u00fc \u2026 \u00bb, 1 Mart 2012, T24 Ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130nternet Gazetesi.<br>(4) Fevzi Karadeniz : Eski Zamanlar, Pencere Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2001.<br>Fevzi Karadeniz : Ba\u015f\u0131m G\u00f6z\u00fcm \u00dcst\u00fcne, Belge Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2006.<br>Fevzi Karadeniz : Yaral\u0131 Zamanlar, Belge Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2010.<br>M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez : \u00c7ay\u00f6n\u00fc\u2019nden Ergani\u2019ye Uzun Bir Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, Yazar\u0131n Kendi Yay\u0131n\u0131, \u0130stanbul, 2005.<br>M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez : Yolda\u015f Ko\u00e7ero, T\u00dcSTAV \u0130ktisadi Kurulu\u015fu Sar\u0131 Defter dizisi, \u0130stanbul, 2011.<br>\u015eeref Y\u0131ld\u0131z : 1960\u2019lardan1990\u2019lara F\u0131rt\u0131nada Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, T\u00dcSTAV \u0130ktisadi Kurulu\u015fu Sar\u0131 Defter dizisi, \u0130stanbul, 2008<\/p>\n\n\n\n<p><em>2 Mart 2012<br>http:\/\/www.ozgurmedya.org\/articledetail.asp?AuthorID=37&amp;ArticleID=1981<\/em><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M. Sehmus G\u00fczel 13 \u015eubat 1967\u2019de T\u00fcrkiye Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu (D\u0130SK) kurulu\u015funda Kemal Daysal Maden-\u0130\u015f Sendikas\u0131 delegesi olarak yerini ald\u0131.(1) Kemal Daysal makine m\u00fchendisi oldu\u011fundan beri ve mutlaka daha \u00f6nceki ya\u015fam diliminde de hep \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc oldu. Hem bir, bazen birka\u00e7 \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde yer ald\u0131, hem bizzat kendisi \u00f6rg\u00fctledi. Daysal\u2019\u0131 \u00f6teden beri tan\u0131yan dostlar\u0131ndan Ali Alt\u0131nkanat bu konuda onun i\u00e7in \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor : \u00abD\u0130SK&#8217;i 1975-80&#8217;lerde D\u0130SK yapan ender sendikac\u0131lardan, Kemal T\u00fcrkler&#8217;in yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015f\u0131, 1976 ve 1977 1 May\u0131s&#8217;lar\u0131nda k\u00fcrs\u00fcde yan\u0131nda yer alan, T\u00dcTED (T\u00fcm Teknik Elemanlar Derne\u011fi) \u0130stanbul \u015eubesi, D\u0130SK, Maden-\u0130\u015f, Birle\u015fik Metal-\u0130\u015f Genel Sekreterli\u011fi ve D\u0130SK Ara\u015ft\u0131rma Dairesi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1321],"tags":[],"class_list":["post-5937","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-basinda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5937"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5938,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5937\/revisions\/5938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}