Sevgili Heybet Ats\u0131z Arkada\u015f\u0131m,<\/p>\n\n\n\n
Uzun zamandan beri Ako Mihemed M\u00eerzadey\u00ee\u2019nin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ESK\u0130 K\u00dcRT TAR\u0130H\u0130 isimli kitab\u0131 bulup okumam\u0131 istiyordun. Telefonla son g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimizden birinde yine bahsini etmi\u015ftin ve ben de kitab\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftin. Sa\u011f ol, kitab\u0131 okumam i\u00e7in g\u00f6nderdin ve sayende kitab\u0131 okudum.
Kitab\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011finizi bilmem nedeniyle kitap ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerimi k\u0131saca yazmak istiyorum:
1. Kitab\u0131n yaz\u0131m tekni\u011fi, metodu ve mizanpaj\u0131 k\u00f6t\u00fc. B\u00f6l\u00fcm s\u0131ralamalar\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k, gereksiz ve amac\u0131 belli olmayan bir \u015fekilde baz\u0131 sayfalarda yer ve \u015fah\u0131s isimleri alt alta yaz\u0131lm\u0131\u015f. Anlat\u0131m ise da\u011f\u0131n\u0131k, rastgele ve \u00e7ok tekrar var. Yazar yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ve kendini nedense \u00e7ok \u00f6v\u00fcyor, bu tutum ho\u015f bir tutum de\u011fil, bu tutumunu be\u011fenmedim.
2. Mezopotamya\u2019n\u0131n M\u00d6. d\u00f6nemini anlat\u0131rken yazar \u00e7ok bilmi\u015f havalarda\u2026 D\u00f6neme dair ileri s\u00fcr\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fcnceler (yani Hurilere, Gutilere, Mitanilere, Medlere\u2026 ait bilgiler) bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 bilim insanlar\u0131 ve tarih\u00e7ilerin \u00fczerinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir ya da \u00f6nermelerdir. Ama yazar sanki bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler ya da \u00f6nermeleri K\u00fcrtlere aitmi\u015f gibi ve kesin do\u011fruymu\u015f gibi yaz\u0131yor, hem de ders anlat\u0131r gibi. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc K\u00fcrt tarih yaz\u0131m\u0131 yerine K\u00fcrt propagandas\u0131 yap\u0131yor desem yeridir. Yaz\u0131lanlar\u0131n bilimsel bir yan\u0131 yok, bence.
3. B\u00f6ylesi tutumlar\u0131n bilerek veya bilmeyerek K\u00fcrt Tarih Yaz\u0131m\u0131na ve bu konuda yap\u0131lan \u00f6nemli ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne inan\u0131yorum. Anlat\u0131lanlar\u0131n \u00e7o\u011fu tarih\u00e7i Herodot, Yunanl\u0131 filozof, yazar, tarih\u00e7i ve asker Ksenofon ve co\u011frafyac\u0131 Strabo\u2019un anlat\u0131mlar\u0131na dayan\u0131yor. Ve bu anlat\u0131mlar\u0131 kendisi yorumlayarak veya e\u011fip b\u00fckerek yap\u0131yor. Biliyorsun, TC kurulduktan sonra, Kemalistler \u201cG\u00fcne\u015f Dil Teorisi\u201d diye bir sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndemlerine alm\u0131\u015flard\u0131. Bu teoriye g\u00f6re tarihi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde Anadolu\u2019da ve Mezopotamya\u2019da bulunmu\u015f bir\u00e7ok uygarl\u0131\u011f\u0131\/medeniyeti T\u00fcrklere mal etmeye kalkt\u0131lar. Bu teoriye g\u00f6re S\u00fcmerler, Hititler, \u0130skitler\u2026 T\u00fcrk\u2019t\u00fcr ve medeniyeti de d\u00fcnyaya T\u00fcrkler yaym\u0131\u015flard\u0131r. Mustafa Kemal\u2019in bile Adana-Mersin\u2019deki Fellahlar\u0131n \u201cEti T\u00fcrk\u00fc oldu\u011fu\u201d s\u00f6yledi\u011fini s\u00f6yleyenler var. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda maalesef baz\u0131 K\u00fcrt yazar ve \u00e7izerleri de ayn\u0131 hatay\u0131 i\u015flemeye ba\u015flad\u0131lar, bir\u00e7ok tarihsel \u015fahsiyeti, yerleri, efsaneleri K\u00fcrtlere mal etmeye kalkt\u0131lar. Mesela K\u00fcrt yazar Cem\u015fid Bender yanl\u0131\u015f de\u011filim ise K\u00dcRT TAR\u0130H\u0130 VE UYGARLI\u011eI kitab\u0131nda \u0130brahim Peygamber ile \u015eair Fuzuli\u2019nin K\u00fcrt oldu\u011funu yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Ako Mihemed M\u00eerzadey da hi\u00e7bir dayana\u011f\u0131 olmadan \u201cS\u00fcmerlerin K\u00fcrt klan\u0131\u201d oldu\u011funu, \u201cAzeri olarak bilinen insanlar da aslen K\u00fcrt\u2019t\u00fcr\u201d demekte bir sak\u0131nca g\u00f6rm\u00fcyor ve yine Hititlerin tanr\u0131 ve tanr\u0131\u00e7alar\u0131n\u0131n da K\u00fcrt tanr\u0131 ve tanr\u0131\u00e7alar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Etkile\u015fim farkl\u0131 bir \u015feydir, ait olma ise ba\u015fka bir \u015feydir.
4. \u0130nsanlar g\u00f6rd\u00fcklerini, duyduklar\u0131n\u0131, okuduklar\u0131n\u0131 belleklerinde sahip olduklar\u0131 kavramlar\u0131n say\u0131 ve niteli\u011fine g\u00f6re anlar. \u00d6rne\u011fin bir T\u00fcrk\u2019\u00fcn belle\u011finde e\u011fer K\u00fcrt e\u015fittir \u201cb\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201d ya da \u201ce\u015fk\u0131ya\u201d olarak yer etmi\u015fse siz ne anlat\u0131rsan\u0131z anlat\u0131n, T\u00fcrk kendi sahip oldu\u011fu kavrama g\u00f6re hareket edecektir. Ako Mihemed M\u00eerzadey i\u00e7in de Asurlar\u0131n, Farslar\u0131n, M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n y\u00f6neticileri k\u00f6t\u00fcd\u00fcr, kan d\u00f6k\u00fcc\u00fcd\u00fcr, zalimdir. Ama Huriler\u2019in, Mitaniler\u2019in, Medler\u2019in (yazar\u0131n deyimiyle K\u00fcrtlerin) y\u00f6neticileri \u00e7ok iyidirler. B\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce do\u011fru olabilir mi? Bizler analitik d\u00fc\u015f\u00fcnerek ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.
5. Yine, yazar kitab\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201cduygu ve hislerden uzak bir \u015fekilde objektif olarak K\u00fcrt tarihini oldu\u011fu gibi yazmak ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 g\u00f6sterip do\u011frusunu yazmakt\u0131r\u201d diyor. \u201cDuygu ve hislerden uzak\u201d olan M\u00eerzadey nedense kitab\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar hep Farslar\u0131\/Persleri anlat\u0131rken \u201cdilenci ve hizmetk\u00e2r k\u0131yafetli\u201d olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek onlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek veya a\u015fa\u011f\u0131lamak istemekte ve bir tarih\u00e7iye uygun olmayan bir davran\u0131\u015f sergilemektedir.
6. Bizler y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131za ait d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kavramlarla ge\u00e7mi\u015fi, \u00f6zelliklede M\u00d6. d\u00f6nemi anlama ve anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hata yapm\u0131\u015f oluruz. Kendimizi o g\u00fcnlere \u0131\u015f\u0131nlay\u0131p onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7im ve kavramlar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Ulus, millet, \u0131rk, yurt, vatan gibi kavramlar 19. y\u00fczy\u0131la, yani modern d\u00fcnyam\u0131za ait kavramlard\u0131r. Yazar bilerek veya bilmeyerek bu hatay\u0131 i\u015fliyor.
7. Bana g\u00f6re bug\u00fcn anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlamda M\u00d6.\u2019ki d\u00f6nemlerde bir K\u00fcrt ulusu yok. O zaman\u0131n K\u00fcrt\u00e7esinin de\u011fi\u015fik leh\u00e7elerinde konu\u015fan aileler, klanlar, a\u015firetler var. Ve tabi ba\u015fka dillerde de konu\u015fan yine aileler, klanlar var. Kim g\u00fc\u00e7l\u00fcyse o ba\u015fa ge\u00e7mi\u015ftir, di\u011ferleri de zorla ya da g\u00f6n\u00fcll\u00fc ba\u015fa ge\u00e7enin y\u00f6netimini tan\u0131m\u0131\u015f ve yan\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ttifaklar ve ili\u015fkiler \u00e7\u0131kar ili\u015fkilerine g\u00f6re bi\u00e7imlenmi\u015ftir. Medler\u2019in y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 ele alal\u0131m (Tamamen Herodot\u2019un anlat\u0131m\u0131na dayanmaktad\u0131r. Bu kitab\u0131 okumadan \u00f6nce, yak\u0131n zamanda Herodot\u2019un TAR\u0130H kitab\u0131n\u0131 okumu\u015ftum). Med devleti y\u0131k\u0131l\u0131p Farslar\/Persler y\u00f6netime gelince hemen hemen b\u00fct\u00fcn kuvvet komutanlar\u0131 ve b\u00fcrokratlar eski Med devletinin komutan ve b\u00fcrokratlar\u0131d\u0131r. Devlet y\u00f6netimini ve sosyal ya\u015fam\u0131 \u00f6rg\u00fctlemede Medler\u2019in b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. K\u00fcrtl\u00fck veya Farsl\u0131l\u0131k bilinci olmu\u015f olsa \u015fayet, b\u00f6yle bir tablo olu\u015fur mu? D\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz!
8. Kitab\u0131 okurken kafamda ba\u015ftan mektup yazma fikri olsayd\u0131, notlar alarak daha geni\u015f ve ince dokuyarak mektubumu yazard\u0131m. Bitirdikten sonra sizin kitab\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011finizi akl\u0131ma tak\u0131l\u0131nca bir genelleme yaparak bu mektubu yazd\u0131m. \u00d6nemsedi\u011finiz bir kitap hakk\u0131nda b\u00f6yle olumsuz \u015feyler yazd\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in kusuruma bakma. Her s\u00f6ylenene, her yaz\u0131lana inanmamal\u0131, analitik bir \u015fekilde yaz\u0131lanlar\u0131 ak\u0131l s\u00fczgecinden ge\u00e7irmeliyiz. Bizler kom\u00fcnist bir ge\u00e7mi\u015fi olan insanlar\u0131z. Diyalektik d\u00fc\u015f\u00fcnme hayat felsefemiz olmal\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.
Kitab\u0131 g\u00f6nderdi\u011finiz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim, sa\u011f ol yolda\u015f\u0131m.
Selam ve sevgiler.<\/p>\n\n\n\n
M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez
14 A\u011fustos 2021\/Ayval\u0131k<\/p>\n\n\n
Sevgili Heybet Ats\u0131z Arkada\u015f\u0131m, Uzun zamandan beri Ako Mihemed M\u00eerzadey\u00ee\u2019nin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ESK\u0130 K\u00dcRT TAR\u0130H\u0130 isimli kitab\u0131 bulup okumam\u0131 istiyordun. Telefonla son g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimizden birinde yine bahsini etmi\u015ftin ve ben de kitab\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftin. Sa\u011f ol, kitab\u0131 okumam i\u00e7in g\u00f6nderdin ve sayende kitab\u0131 okudum.Kitab\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011finizi bilmem nedeniyle kitap ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerimi k\u0131saca yazmak istiyorum:1. Kitab\u0131n yaz\u0131m tekni\u011fi, metodu ve mizanpaj\u0131 k\u00f6t\u00fc. B\u00f6l\u00fcm s\u0131ralamalar\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k, gereksiz ve amac\u0131 belli olmayan bir \u015fekilde baz\u0131 sayfalarda yer ve \u015fah\u0131s isimleri alt alta yaz\u0131lm\u0131\u015f. Anlat\u0131m ise da\u011f\u0131n\u0131k, rastgele ve \u00e7ok tekrar var. Yazar yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ve kendini nedense \u00e7ok \u00f6v\u00fcyor, bu tutum ho\u015f bir<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3403],"tags":[3463,3461,3467,1474,3464,3465,3462,3427,3466],"class_list":["post-5689","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-plus","tag-ako-mihemed-mirzadeyi","tag-cemsid-bender","tag-eski-kurt-tarihi","tag-gunes-dil-teorisi","tag-herodot","tag-heybet-atsiz","tag-ksenofon","tag-mektup","tag-strabo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5689"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5750,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5689\/revisions\/5750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}