{"id":5535,"date":"2009-07-12T18:42:00","date_gmt":"2009-07-12T18:42:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5535"},"modified":"2023-06-04T18:52:15","modified_gmt":"2023-06-04T18:52:15","slug":"sakli-tarihin-hilar-sayfasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5535","title":{"rendered":"Sakl\u0131 Tarihin Hilar Sayfas\u0131"},"content":{"rendered":"\n

\u015eeyhmus Diken<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131 Mezopotamya, insanl\u0131k ve uygarl\u0131k tarihinin bug\u00fcnlere kalan k\u00fclt\u00fcr miras\u0131d\u0131r. Soyad\u0131n\u0131n “B\u00fcy\u00fck \u00fclkenin babas\u0131” anlam\u0131na geldi\u011fini bildi\u011fim Profes\u00f6r Ekrem Akurgal<\/strong>; yanl\u0131\u015f an\u0131msam\u0131yorsam “Anadolu Uygarl\u0131klar\u0131”<\/strong> kitab\u0131nda, Anadolu topraklar\u0131ndaki hayat i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle “saf bir \u0131rktan” s\u00f6z edilemeyece\u011fini, Anadolu ve Mezopotamya\u2019da ya\u015fayan eski ve kadim uygarl\u0131klar tarih sahnesinden \u00e7ekilmekle birlikte onlar\u0131n evlatlar\u0131 olan halklar h\u00e2la bu co\u011frafyada ya\u015f\u0131yor, demi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Ve eklemi\u015fti; e\u011fer bu insanlar t\u00fcm\u00fcyle yokolup yerlerine ba\u015fkalar\u0131 gelmediyse (Ki \u00f6yle bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 tarihi bilgilerimizle sabit) o halde \u015fimdi ad\u0131na “T\u00fcrkiye Cumhuriyeti” denilen bu \u00fclkede ya\u015fayan insanlar, bu topraklardan gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn uygarl\u0131klar\u0131n ortak evlatlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yani “ez c\u00fcmle” her birimiz birer miktar Asur, S\u00fcmer, Elam, Akad, Hitit, Med, Pers, Urartu ya da di\u011ferleriyiz…<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fin do\u011frusu M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez<\/strong>‘in sadece bir \u00f6ren yeri olarak bug\u00fcnlere kalan “Hilar-On bin y\u0131ll\u0131k tarihin tan\u0131\u011f\u0131”<\/strong>(*) <\/sup>kitab\u0131n\u0131 okurken akl\u0131ma Ekrem Akurgal<\/strong>‘\u0131n yukar\u0131daki mealde dile getirilen yaz\u0131lan an\u0131msad\u0131klar\u0131m yer etti.<\/p>\n\n\n\n

Diyarbak\u0131r Arkeoloji M\u00fczesini en son on y\u0131l kadar \u00f6nce gezmi\u015ftim. Hilar’dan, \u00c7ay\u00f6n\u00fc’ndeki kaz\u0131lardan \u00e7\u0131kar\u0131lan buluntulara bakm\u0131\u015f eski k\u00f6y yerle\u015fim \u00f6rne\u011fine dakikalarca bak\u0131p incelemi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n

Karacada\u011f’\u0131n bitki gen haritas\u0131 bug\u00fcnlerde yeniden bilimsel manada masaya yat\u0131r\u0131l\u0131rken, Karacada\u011f\u2019\u0131n bitki \u00e7e\u015fitlili\u011fi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, elbette bundan onbiny\u0131l evvel yabani bu\u011fday\u0131 evcille\u015ftiren, koyun, ke\u00e7i, s\u0131\u011f\u0131r gibi hayvanlar\u0131 ehlile\u015ftiren, madeni i\u015fleyip tar\u0131m aleti olarak kullanan co\u011frafyan\u0131n kadim evsahiplerini ve ilk k\u00f6y yerle\u015fimcilerini her daim ak\u0131lda tutmak gerekti\u011fini bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve an\u0131msanmas\u0131n\u0131 \u00dcz\u00fclmez’in kitab\u0131 vesilesiyle bir daha d\u00fc\u015f\u00fcnedurdum…<\/p>\n\n\n\n

Hilar-\u00c7ay\u00f6n\u00fc-Kota ber \u00e7em-Sesvenep\u0131nar; bir dolu de\u011fi\u015fik ad, hangi isimle anarsan\u0131z an\u0131n milat \u00f6ncesi 7 bin 350’den beri orada ve kendini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Oral\u0131, “o k\u00f6yl\u00fc” olanlar “Hilarl\u0131” olmakla gurur duyuyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc binler y\u0131ldan bu yana co\u011frafyalar\u0131nda varlar.<\/p>\n\n\n\n

\u015eehirleri ve mek\u00e2nlar\u0131 anlatan kitaplar \u00f6teden beri ilgimi \u00e7eker. Kitapl\u0131\u011f\u0131m\u0131n en g\u00f6zal\u0131c\u0131 yerini \u015fehir ve mek\u00e2n kitaplar\u0131 sahiplenir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr kitaplar bir kez okunup unutulacak t\u00fcrden de\u011fil. Zaman zaman el at\u0131lmas\u0131 gerekenlerden.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez’in “Hilar”\u0131 da \u015fimdiden yerini ald\u0131. \u00dcz\u00fclmez \u015fimdiye dek arkeologlar\u0131n kaz\u0131 raporlar\u0131, tutanaklar\u0131, bilimsel ve akademik metinleri ile kimi dergi sayfalar\u0131 aras\u0131nda unutulup gitmi\u015f metinleri de s\u00fczerek kolay okunur bir kitap haz\u0131rlam\u0131\u015f. T\u00fcrk\u00e7e kaynaklarla yetinmeyip yabanc\u0131 dillerdeki kimi metinleri de \u00e7evirtip kitaba eklemi\u015f, iyi de etmi\u015f. Konu ile ilgili iyi bir de referans listesi eklemi\u015f kitab\u0131n sonuna.<\/p>\n\n\n\n

Muhtemelen Hilar yeni bask\u0131lar yapacak. Sonraki bask\u0131lar\u0131nda d\u00fczeltilmesi umudumla bir \u00f6nerim de olacak kitaba dair. Referanslar ilgili sayfada metin i\u00e7inde numaraland\u0131r\u0131larak kitab\u0131n sonuna eklenmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n

Referanslara kitab\u0131n sonunda yine yer vermekle birlikte ilgili sayfada dipnot olarak da vermek yerinde olurdu. Her defas\u0131nda kitab\u0131n son sayfalar\u0131na gidip ilgili numaradaki referansa bakmak dikkati da\u011f\u0131t\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eair \u0130smet \u00d6zel, Esenlik Bildirisi \u015fiirinin ilk paragraf\u0131nda diyor ki:
“Bir \u015fehrin urgan sat\u0131lan \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131 kenevir
kandil geceleri bir \u015fehrin buhur kokmuyorsa
ya\u011fmurdan sonra sokaklar ortadan kalkm\u0131yorsa
o \u015fehirden \u00f6calman\u0131n vakti gelmi\u015f demektir.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fin do\u011frusu M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez’in Hilar’\u0131n\u0131 okudu\u011fumda bug\u00fcn tarihine epeyce yabanc\u0131la\u015fan yan\u0131ba\u015f\u0131ndaki kadim tarihten neredeyse habersiz Ergani’den, tarihin \u00f6calmas\u0131 gibi okudum Hilar’\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tarihi, edebiyat\u0131n diliyle bize yeniden okutan bu t\u00fcrden \u015fehir kitaplar\u0131na o kadar \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var ki! Hele b\u00f6ylesine binler y\u0131ll\u0131k bir en eski yerle\u015fikli\u011fi bug\u00fcnlere ta\u015f\u0131yorsa tarih…(\u015eD\/E\u00d6)<\/p>\n\n\n\n

(*) M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez. Hilar. Arkeoloji ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131. \u0130stanbul-2009<\/em><\/p>\n\n\n\n

BirG\u00fcn
G\u00fcnl\u00fck Gazete<\/strong>
12 Temmuz 2009<\/p>\n\n\n

10 bin y\u0131ll\u0131k tarih<\/a>, <\/span>Anadolu Uygarl\u0131klar\u0131<\/a>, <\/span>arkeoloji ve sanat yay\u0131nlar\u0131<\/a>, <\/span>BirG\u00fcn G\u00fcnl\u00fck Gazete<\/a>, <\/span>\u00e7ay\u00f6n\u00fc<\/a>, <\/span>diyarbak\u0131r<\/a>, <\/span>Ekrem Akurgal<\/a>, <\/span>ergani<\/a>, <\/span>Esenlik Bildirisi<\/a>, <\/span>hilar<\/a>, <\/span>\u0130smet \u00d6zel<\/a>, <\/span>Kota ber \u00e7em<\/a>, <\/span>Sesvenep\u0131nar<\/a>, <\/span>\u015feyhmus diken<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015eeyhmus Diken Yukar\u0131 Mezopotamya, insanl\u0131k ve uygarl\u0131k tarihinin bug\u00fcnlere kalan k\u00fclt\u00fcr miras\u0131d\u0131r. Soyad\u0131n\u0131n “B\u00fcy\u00fck \u00fclkenin babas\u0131” anlam\u0131na geldi\u011fini bildi\u011fim Profes\u00f6r Ekrem Akurgal; yanl\u0131\u015f an\u0131msam\u0131yorsam “Anadolu Uygarl\u0131klar\u0131” kitab\u0131nda, Anadolu topraklar\u0131ndaki hayat i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle “saf bir \u0131rktan” s\u00f6z edilemeyece\u011fini, Anadolu ve Mezopotamya\u2019da ya\u015fayan eski ve kadim uygarl\u0131klar tarih sahnesinden \u00e7ekilmekle birlikte onlar\u0131n evlatlar\u0131 olan halklar h\u00e2la bu co\u011frafyada ya\u015f\u0131yor, demi\u015fti. Ve eklemi\u015fti; e\u011fer bu insanlar t\u00fcm\u00fcyle yokolup yerlerine ba\u015fkalar\u0131 gelmediyse (Ki \u00f6yle bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 tarihi bilgilerimizle sabit) o halde \u015fimdi ad\u0131na “T\u00fcrkiye Cumhuriyeti” denilen bu \u00fclkede ya\u015fayan insanlar, bu topraklardan gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn uygarl\u0131klar\u0131n ortak evlatlar\u0131. Yani “ez c\u00fcmle” her birimiz<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1321],"tags":[3250,3265,625,3263,896,115,3268,129,3269,892,3264,3267,3266,1515],"class_list":["post-5535","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-basinda","tag-10-bin-yillik-tarih","tag-anadolu-uygarliklari","tag-arkeoloji-ve-sanat-yayinlari","tag-birgun-gunluk-gazete","tag-cayonu-2","tag-diyarbakir","tag-ekrem-akurgal","tag-ergani","tag-esenlik-bildirisi","tag-hilar","tag-ismet-ozel","tag-kota-ber-cem","tag-sesvenepinar","tag-seyhmus-diken"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5536,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5535\/revisions\/5536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}