{"id":5266,"date":"2009-04-12T21:47:00","date_gmt":"2009-04-12T21:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5266"},"modified":"2023-05-24T21:59:34","modified_gmt":"2023-05-24T21:59:34","slug":"kurdistan-ve-sinirlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5266","title":{"rendered":"K\u00fcrdistan ve S\u0131n\u0131rlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><em>&#8220;Ben Allah\u0131n hikmetinde \u015fa\u015fakald\u0131m:<br>K\u00fcrtler d\u00fcnya devletinde,<br>Acep ne sebeple kalm\u0131\u015flar boynu b\u00fck\u00fck,<br>Hepsi birden ni\u00e7in olmu\u015f mahk\u00fbm?&#8221; -Ehmed\u00ea Xan\u00ee<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl, Ba\u011fdat&#8217;a giderken u\u00e7akta gazetecilere Kuzey Irak b\u00f6lgesel y\u00f6netiminden &#8220;<em>K\u00fcrdistan<\/em>&#8221; olarak bahsetti. Tepkiler \u00fczerine biraz \u00e7ark etse de, ayn\u0131 anlama gelen &#8220;<em>Irak anayasas\u0131na g\u00f6re \u00fclkenin kuzeyinde bir yerel K\u00fcrt y\u00f6netimi vard\u0131r, bunu s\u00f6yledim<\/em>&#8221; dedi. (25 Mart 2009 tarihli gazeteler.)<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Cemil \u00c7i\u00e7ek, 30 Mart ak\u015fam\u0131 <strong>H\u00fcrriyet<\/strong> Ankara Temsilcisi Enis Berbero\u011flu&#8217;na yerel se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 bir de\u011ferlendirmede; &#8220;<em>Siyasi harita \u00fczerinde durulmal\u0131<\/em>&#8221; deyip, sonra da &#8220;<em>T\u00fcrkiye&#8217;nin belli bir b\u00f6lgesinde DTP&#8217;den ba\u015fka parti kalmad\u0131. I\u011fd\u0131r&#8217;\u0131 da ald\u0131lar, yani Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 da ald\u0131lar<\/em>&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu. (1 Nisan 2009 tarihli gazeteler.)<\/p>\n\n\n\n<p>Bu a\u00e7\u0131klama \u00fczerine, \u0130smet Berkan k\u00f6\u015fesinde konu\u015fulmayan, ama kafalarda hep sakl\u0131 tutulan bir endi\u015feyi do\u011frudan adland\u0131rd\u0131: &#8220;<em>Belki Cemil \u00c7i\u00e7ek, &#8216;Se\u00e7im bir K\u00fcrdistan haritas\u0131 \u00e7izdi&#8217; demeye getiriyordu<\/em>&#8221; diye yazd\u0131. (<strong>Radikal<\/strong>-3 Nisan 2009)<\/p>\n\n\n\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 G\u00fcl, K\u00fcrdistan dedi mi, demedi mi? Ter\u00f6rle M\u00fccadele Koordinasyon Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapan, h\u00fck\u00fcmet s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Cemil \u00c7i\u00e7ek, &#8220;<em>Onlar<\/em>&#8220;, yani K\u00fcrtler &#8220;<em>K\u00fcrdistan haritas\u0131 \u00e7izdi<\/em>&#8220;ler anlam\u0131na gelecek ifadeler kullanarak maksad\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131 m\u0131, a\u015fmad\u0131 m\u0131? Bu tart\u0131\u015fmalara girmeden, tarihi belge niteli\u011finde olan kaynaklar\u0131\/belgeleri g\u00f6zden ge\u00e7irip <strong>K\u00fcrdistan<\/strong> ve <strong>S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/strong> konusunda bilgilerimizi tazelemenin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu ama\u00e7la; yorum yapmadan, ayr\u0131nt\u0131ya girmeden, sadece 4 \u00f6nemli kaynaktan <strong>K\u00fcrdistan <\/strong>ve <strong>S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/strong> konusunda yer alan\/var olan bilgileri aktarmak istiyorum:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Osmanl\u0131 Kanunnameleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>XVI. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Safavi Devleti&#8217;nin egemenli\u011fine giren Diyarbak\u0131r ve \u00e7evresi, Yavuz zaman\u0131nda 1514&#8217;te yap\u0131lan \u00c7ald\u0131ran Sava\u015f\u0131&#8217;yla Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nin egemenli\u011fine girmeye ba\u015flad\u0131. Fethin ilk y\u0131llar\u0131nda Amid&#8217;in Pa\u015fa Sanca\u011f\u0131 kabul edilerek Osmanl\u0131&#8217;n\u0131n elinde bulunan K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerler Diy\u00e2rbekir Ey\u00e2leti ad\u0131 alt\u0131nda topland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanun\u00ee devrinde Diy\u00e2rbekir Ey\u00e2leti kapsaml\u0131 bir \u015fekilde idar\u00ee, m\u00fclk\u00ee ve de hukuk\u00ee a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklere u\u011frad\u0131. Erzurum Ey\u00e2leti, Ba\u011fdat Ey\u00e2leti, Van Ey\u00e2leti ve Halep Ey\u00e2leti yeni fetihlerle beraber Diy\u00e2rbekir Ey\u00e2leti&#8217;nden ayr\u0131ld\u0131; ve ayr\u0131ca Diy\u00e2rbekir Ey\u00e2leti: Birincisi, <strong>Diyarbekir Ey\u00e2leti<\/strong>; \u0130kincisi, <strong>K\u00fcrdistan Ey\u00e2leti olmak \u00fczere <\/strong>iki ana b\u00f6lgeye ayr\u0131ld\u0131.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Birinci \u0130dari B\u00f6lgede, yani <strong>Diy\u00e2rbekir Ey\u00e2leti<\/strong> ad\u0131 alt\u0131nda klasik Osmanl\u0131 sancaklar\u0131 topland\u0131. Ey\u00e2let-i Diyarbekir unvan\u0131 alt\u0131nda toplanan bu sancaklarda (liv\u00e2larda\/vilayetlerde) baz\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar bulunsa bile Osmanl\u0131 Kanunlar\u0131 ge\u00e7erliydi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci \u0130dari B\u00f6lge ise; <strong>K\u00fcrdistan Ey\u00e2leti<\/strong> ad\u0131 alt\u0131nda <strong>K\u00fcrt (Ekr\u00e2d) Sancaklar\u0131<\/strong> veya <strong>H\u00fck\u00fcmet <\/strong>diye adland\u0131r\u0131lan idar\u00ee merkezler topland\u0131. K\u00fcrdistan <strong>Ey\u00e2leti&#8217;ne ba\u011fl\u0131<\/strong> sancaklar \u015funlard\u0131r: Behr\u00e2n\u00ee Livas\u0131, Cizre Livas\u0131, \u00c7abak\u00e7ur Livas\u0131, \u00c7ermik Livas\u0131, Egil Livas\u0131, Gen\u00e7 Livas\u0131, Hazzro Livas\u0131, Hizan Livas\u0131, \u0130m\u00e2diye Livas\u0131, Kulb Livas\u0131, Mihr\u00e2n\u00ee Livas\u0131, M\u00fck\u00fcs Livas\u0131, Palu Livas\u0131, Sason Livas\u0131, Tercil Livas\u0131, \u015eervi Livas\u0131, Vatsan Livas\u0131, Zerr\u00eek\u00ee Livas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu K\u00fcrt sancaklar\u0131nda, vergi ve sava\u015f esnas\u0131nda Beylerbeyinin emrine asker verme d\u0131\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 Kanunlar\u0131 ge\u00e7erli de\u011fildi. Beyliklerin veya h\u00fck\u00fcmetlerin kendi s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 yasalar\u0131 ge\u00e7erliydi. Tabii k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde. (1. Do\u00e7. Dr. Ahmed Akg\u00fcnd\u00fcz, <strong>Osmanl\u0131 Kanunn\u00e2meleri ve Hukuk\u00ee Tahlilleri 3. Kitap Yavuz Sultan Selim Devri Kanunn\u00e2meleri<\/strong>, Fey Vakf\u0131, \u0130stanbul 1991, s.197-198, 218-220; 2. Do\u00e7. Dr. Ahmed Akg\u00fcnd\u00fcz, <strong>Osmanl\u0131 Kanunn\u00e2meleri ve Hukuk\u00ee Tahlilleri 5. Kitap Kanun\u00ee Devri Kanunn\u00e2meleri II. K\u0131s\u0131m Ey\u00e2let Kanunn\u00e2meleri (I)<\/strong>, Fey Vakf\u0131, \u0130stanbul 1992, s.437-439.)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi burada K\u00fcrdistan co\u011frafi, etnik veya sosyolojik bir anlamda de\u011fil, tamamen idari siyasi bir yap\u0131lanman\u0131n ad\u0131d\u0131r.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. \u015eerefname<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>XVI. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Bitlis&#8217;te h\u00fck\u00fcm s\u00fcrm\u00fc\u015f K\u00fcrt Beylerinden biri olan \u015eeref Han, 1597 y\u0131l\u0131nda Fars\u00e7a yazd\u0131\u011f\u0131 <strong>\u015eEREFNAME<\/strong> adl\u0131 eserinde <strong>K\u00fcrdistan<\/strong> konusunda \u015fu bilgileri vermektedir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;<em>K\u00fcrtlerin memleketlerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131, Okyanustan ayr\u0131lan H\u00fcrm\u00fcz Denizi (Basra K\u00f6rfezi-M.E. Bozarslan) k\u0131y\u0131s\u0131ndan ba\u015flar; bir do\u011fru \u00e7izgi \u00fczerinde oradan Malatya ve Mara\u015f illerinin nihayetine kadar uzan\u0131r. B\u00f6ylece bu \u00e7izginin kuzey taraf\u0131n\u0131 Fars, Acem Irak&#8217;\u0131 (G\u00fcneybat\u0131 \u0130ran&#8217;daki Huzistan eyaleti-M.E. Bozarslan), Azerbaycan, K\u00fc\u00e7\u00fck Ermenistan ve B\u00fcy\u00fck Ermenistan te\u015fkil eder. G\u00fcneyine ise Arap Irak&#8217;\u0131, Musul, Diyarbekir illeri d\u00fc\u015fer. Bununla birlikte, bu insanlar\u0131n soyundan bir\u00e7ok halk ve kabile, do\u011fudan bat\u0131ya kadar bir\u00e7ok \u00fclkede yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/em>.&#8221; (<strong>\u015eerefname-K\u00fcrt Tarihi<\/strong>, \u00c7ev: M. Emin Bozarslan, Hasat Yay\u0131nlar\u0131, 3. Bask\u0131, \u0130stanbul 1980, s.20.)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Kamus-\u00fcl A&#8217;lam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tarih\u00e7i ve dil bilimci \u015eemseddin Sami (1850-1904) taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve Osmanl\u0131 d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kalan \u00f6nemli belgelerden biri olan <strong>KAMUS-\u00dcL A&#8217;LAM<\/strong> adl\u0131 ansiklopedik eserin &#8220;<em>K\u00fcrdistan<\/em>&#8221; maddesinde \u015funlar yaz\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;<em>Urmiye ve Van g\u00f6llerinin sahillerinden Dicle&#8217;ye kadar uzay\u0131p kuzeybat\u0131ya do\u011fru Dicle mecras\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 takip ederek F\u0131rat&#8217;\u0131 meydana getiren Karasu mecras\u0131na, oradan kuzeye do\u011fru Aras havzas\u0131n\u0131, F\u0131rat ve Dicle havzas\u0131ndan ay\u0131ran s\u0131n\u0131ra kadar ula\u015f\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, \u0130ran&#8217;da K\u00fcrdistan ad\u0131yla bilinen eyaletle Azerbaycan eyaletinin yar\u0131s\u0131 da K\u00fcrdistan&#8217;d\u0131r. Bu cihetle K\u00fcrdistan, kuzeydo\u011fuda Azerbaycan, do\u011fuda Irak-\u0131 Acem, g\u00fcneyde Loristan ve Irak-\u0131 Arap, g\u00fcneybat\u0131da Cezire, kuzeybat\u0131 taraf\u0131nda ise Anadolu ile kom\u015fudur<\/em>.&#8221; (\u015eemseddin Sami, <strong>Kamus-\u00fcl A&#8217;lam<\/strong>, \u0130stanbul 1896, c.5, s.3840. Aktaran: Abdurrahman Nursi, <strong>Bedi\u00fczzaman&#8217;\u0131n Hayat\u0131<\/strong>, N\u00fbbihar Yay\u0131nlar\u0131, 4. Bask\u0131, \u0130stanbul 1997, s.63.)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. Bazil Nikitin&#8217;nin K\u00dcRTLER adl\u0131 incelemesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rusya&#8217;n\u0131n Eski \u0130ran Konsolosu, Paris Asya Derne\u011fi ve Etnografya Derne\u011fi \u00dcyesi, Uluslararas\u0131 Antropoloji Enstit\u00fcs\u00fc Devaml\u0131 \u00dcyesi, Uluslararas\u0131 Diplomasi Akademisi \u00dcyesi Bazil Nikitin&#8217;nin 1943 y\u0131l\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 <strong>K\u00dcRTLER- Sosyolojik ve Tarihi \u0130nceleme<\/strong> adl\u0131 eserde &#8220;<em>Do\u011fu Tarihinde K\u00fcrdistan Ad\u0131<\/em>&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015funlar\u0131 yazmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;<em>K\u00fcrdistan, siyasal s\u0131n\u0131rlarla \u00e7evrilmi\u015f ve bu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde, t\u00fcm\u00fcyle homojen olmasa bile, hi\u00e7 de\u011filse \u00e7o\u011funlu\u011fu ayn\u0131 etnik k\u00f6kenden gelen bir halk\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devletin ad\u0131 de\u011fildir. Esasen bu ad, ancak 12. y\u00fczy\u0131lda, son b\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu sultan\u0131 Sancar zaman\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. Bu sultan taraf\u0131ndan kurulan ve merkezi Hemedan&#8217;\u0131n kuzey bat\u0131s\u0131ndaki Bahar kalesi olan K\u00fcrdistan eyaleti, Zagros s\u0131rada\u011flar\u0131n\u0131n do\u011fusunda Hemedan, Dinavar ve Kerman\u015fahan vilayetlerini, bat\u0131s\u0131nda ise \u015eehrizur ve Sincar vilayetlerini kaps\u0131yordu. 12. y\u00fczy\u0131la kadar bu b\u00f6lgeler, sadece Cibal\u00fcl Cezire (ya da Diyarbekir) adlar\u0131 alt\u0131nda tan\u0131n\u0131yordu. K\u00fcrdistan&#8217;dan ilk kez, N\u00fczhet\u00fcl Kulub (Hicri 740) adl\u0131 eserinde yazar Hamdullah Mustavfi Kazvini (14. y\u00fczy\u0131l) s\u00f6z etmi\u015ftir. Do\u011fuda bu eyalet, Azerbaycan&#8217;\u0131n kuzeyindeki Irak-\u0131 Acem&#8217;le, bat\u0131da Irak-\u0131 Arab&#8217;la, g\u00fcneyinde ise Kuzistan&#8217;la s\u0131n\u0131rda\u015ft\u0131 ve \u00f6nem dereceleri \u00e7ok farkl\u0131 olan 16 il\u00e7eyi i\u00e7ine al\u0131yordu: 1. Ayn\u0131 isimli \u00f6nemlice bir kenti kapsayan, g\u00fczel iklimli, av\u0131 bol Alani; 2. Vaktiyle Aruh\u015f ya da Ardeh\u015f adl\u0131 bir ate\u015fgede&#8217;nin (Zerd\u00fc\u015ft tap\u0131na\u011f\u0131) bulundu\u011fu Ali\u015fter; 3. Yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en Bahar; 4. Zap k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan ve civar\u0131nda birka\u00e7 kasabas\u0131 olan Kuftiyan kalesi; 5. K\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fehir olan Derbend-i Tac Hatun; 6. \u0130klimi g\u00fczel, ama ahalisinin t\u00fcm\u00fc haydut olan Derbend-i Zengi; 7. Dezbil; 8. \u00dcz\u00fcm\u00fcyle \u00fcnl\u00fc b\u00fcy\u00fck bir \u015fehir olan Dinavar; 9. Bisutun da\u011f\u0131 ete\u011findeki, Muhammed Hudabende Olcaytu (14. y\u00fczy\u0131l) taraf\u0131ndan kurulan Sultan Abad-\u0131 Cemcemal; 10. Yukar\u0131da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, Yakut&#8217;a g\u00f6re Zerben-Zohhak adl\u0131 biri taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan \u015eehrizur; 11. \u00d6nceleri Karmisin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Kerman\u015fah; 12. Kerend ve Ho\u015fan k\u00f6yleri; 13. Kasr\u00fcl Lesus (&#8220;Haydutlar Kalesi&#8221;) ad\u0131 verilen Kengever; 14. Elli yerle\u015fme merkezini kapsayan Mahide\u015ft ya da maide\u015ft; 15. Hersin Kalesi; 16. Vestam kasabas\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7e\u015fitli do\u011fu kaynaklar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rsak, \u015fu sonuca var\u0131r\u0131z ki Luristan dahil \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131, 13. y\u00fczy\u0131la kadar, Araplar\u0131n cibal dedikleri eyalete aitti. Daha sonra T\u00fcrkiye ve Irak-\u0131 Arab (Mezopotamya) K\u00fcrdistan\u0131 \u015feklini alacak olan K\u00fcrdistan&#8217;a gelince, bu b\u00f6lge, Cezire ya da daha dar anlam\u0131yla Diyarbekir eyaleti i\u00e7inde bulunuyordu. Mo\u011fol istilas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131, da\u011fl\u0131k Za\u011fros b\u00f6lgesini kapl\u0131yordu. Merkezi olan Bahar, Cengiz Han&#8217;\u0131n halefleri zaman\u0131nda \u00f6nemini kaybedip yerini Sultan Abad-\u0131 Cemcemal&#8217;e b\u0131rakt\u0131 ve bu ikinci kent b\u00f6ylece \u0130ran K\u00fcrdistan\u0131 valilerinin ikametgah\u0131 haline geldi. Esasen, \u00e7e\u015fitli mahalli K\u00fcrt reisleri belli bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa sahiptiler. Yine de, 15. y\u00fczy\u0131la do\u011fru, yani \u0130ran ulusal hanedan\u0131 Safevilerin tahta \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, bu b\u00fcy\u00fck K\u00fcrdistan eyaleti giderek k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hemadan ve Luristan bu eyaletten ayr\u0131ld\u0131, Za\u011fros&#8217;un bat\u0131s\u0131ndaki topraklar ise, Osmanl\u0131lar taraf\u0131ndan fethedildi. O kadar ki sonunda, K\u00fcrdistan ad\u0131 \u0130ran&#8217;da sadece, merkezi Senneh (ya da Sennendac) olan Ardelan b\u00f6lgesine verildi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ancak \u00e7ok sonralar\u0131, 17. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna do\u011fru ortaya \u00e7\u0131kan T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan\u0131&#8217;na gelince, Osmanl\u0131 idari co\u011frafyas\u0131 K\u00fcrdistan eyaleti ad\u0131 alt\u0131nda sadece \u00fc\u00e7 liva tan\u0131yordu: Dersim, Mu\u015f ve Diyarbekir. Bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ise K\u00fcrdistan ve K\u00fcrtler ad\u0131n\u0131 tan\u0131mamakta, K\u00fcrtlere &#8220;da\u011fl\u0131 T\u00fcrkler&#8221; ad\u0131n\u0131 vermektedir<\/em>.&#8221; (<strong>K\u00dcRTLER Sosyolojik ve Tarihi \u0130nceleme<\/strong>, \u00c7ev: H\u00fcseyin Demirhan- Cemal S\u00fcreyya, Cilt 1-2, 5. Bask\u0131, Deng Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2002, s. 56-58.)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">***<\/p>\n\n\n\n<p>Belgeler ve kaynaklar bunlar\u0131 yaz\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Var olan bir \u015feyi yok sayman\u0131n kimseye bir fayda sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ac\u0131 deneyimlerimizden \u00f6\u011frenmenin art\u0131k zaman\u0131 gelmedi mi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>12 Nisan 2009 tarihinde www.sivildusunce.com sitesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bazil-nikitin\" rel=\"tag\">bazil nikitin<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cumhurbaskani-abdullah-gul\" rel=\"tag\">Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=diyarbekir-eyaleti-2\" rel=\"tag\">Diy\u00e2rbekir Ey\u00e2leti<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ehmede-xani\" rel=\"tag\">ehmed\u00ea xan\u00ee<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kamus-ul-alam\" rel=\"tag\">Kamus-\u00fcl A&#039;lam<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurdistan\" rel=\"tag\">k\u00fcrdistan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurdistan-eyaleti-2\" rel=\"tag\">K\u00fcrdistan Ey\u00e2leti<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurdistan-sinirlari\" rel=\"tag\">K\u00fcrdistan S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurt-ekrad-sancaklari\" rel=\"tag\">K\u00fcrt (Ekr\u00e2d) Sancaklar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurtler\" rel=\"tag\">k\u00fcrtler<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osmanli-kanunnameleri\" rel=\"tag\">Osmanl\u0131 Kanunnameleri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=semseddin-sami\" rel=\"tag\">\u015eemseddin Sami<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=seref-han\" rel=\"tag\">\u015eeref Han<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=serefname\" rel=\"tag\">\u015eerefname<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Ben Allah\u0131n hikmetinde \u015fa\u015fakald\u0131m:K\u00fcrtler d\u00fcnya devletinde,Acep ne sebeple kalm\u0131\u015flar boynu b\u00fck\u00fck,Hepsi birden ni\u00e7in olmu\u015f mahk\u00fbm?&#8221; -Ehmed\u00ea Xan\u00ee Cumhurba\u015fkan\u0131 Abdullah G\u00fcl, Ba\u011fdat&#8217;a giderken u\u00e7akta gazetecilere Kuzey Irak b\u00f6lgesel y\u00f6netiminden &#8220;K\u00fcrdistan&#8221; olarak bahsetti. Tepkiler \u00fczerine biraz \u00e7ark etse de, ayn\u0131 anlama gelen &#8220;Irak anayasas\u0131na g\u00f6re \u00fclkenin kuzeyinde bir yerel K\u00fcrt y\u00f6netimi vard\u0131r, bunu s\u00f6yledim&#8221; dedi. (25 Mart 2009 tarihli gazeteler.) Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Cemil \u00c7i\u00e7ek, 30 Mart ak\u015fam\u0131 H\u00fcrriyet Ankara Temsilcisi Enis Berbero\u011flu&#8217;na yerel se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 bir de\u011ferlendirmede; &#8220;Siyasi harita \u00fczerinde durulmal\u0131&#8221; deyip, sonra da &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin belli bir b\u00f6lgesinde DTP&#8217;den ba\u015fka parti kalmad\u0131. I\u011fd\u0131r&#8217;\u0131 da ald\u0131lar, yani Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 da ald\u0131lar&#8221;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[449,1064],"tags":[443,2459,2952,160,2953,157,2954,2951,2949,162,2955,2948,2950,2947],"class_list":["post-5266","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-inceleme","category-tarih","tag-bazil-nikitin","tag-cumhurbaskani-abdullah-gul","tag-diyarbekir-eyaleti-2","tag-ehmede-xani","tag-kamus-ul-alam","tag-kurdistan","tag-kurdistan-eyaleti-2","tag-kurdistan-sinirlari","tag-kurt-ekrad-sancaklari","tag-kurtler","tag-osmanli-kanunnameleri","tag-semseddin-sami","tag-seref-han","tag-serefname"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5266"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5267,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5266\/revisions\/5267"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}