{"id":5264,"date":"2009-05-05T21:39:00","date_gmt":"2009-05-05T21:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5264"},"modified":"2023-06-15T09:17:55","modified_gmt":"2023-06-15T09:17:55","slug":"karikaturculer-karikatur-ve-lutfu-cakin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5264","title":{"rendered":"Karikat\u00fcrc\u00fcler, Karikat\u00fcr ve L\u00fctf\u00fc \u00c7ak\u0131n"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8220;<em>Bal suyu tatl\u0131d\u0131r, \u015feker iyidir, ama kitab\u0131n tad\u0131 ikisinden de iyidir<\/em>&#8221; &#8211;<em>Turof Piskoposu Kiril<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Karikat\u00fcrc\u00fcler s\u00f6z ve yaz\u0131 boyutundan s\u0131yr\u0131l\u0131p \u00e7izgilerle insanlar\u0131n hayal d\u00fcnyas\u0131n\u0131 zorlayarak zengin i\u00e7erikli mizahla \u00f6r\u00fcl\u00fc ele\u015ftirici bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yal\u0131n olarak \u00e7izgilerin diliyle bizlere bir \u015feyler anlat\u0131rlar. Bazen i\u011fne ve bazen de \u00e7uvald\u0131z bat\u0131r\u0131rlar \u00e7izgileriyle. Tabi burada \u00e7izgilerin bi\u00e7imi kadar, \u00e7izgilerin sahip oldu\u011fu ruh da bir o kadar i\u015flevseldir. Karikat\u00fcrc\u00fcn\u00fcn \u00e7izgisi hele bir de s\u00f6zle birle\u015fip derinle\u015fti\u011fi zaman, kocaman kayalar ve yaban hayvanlar\u0131 bile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp g\u00fclebilirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Karikat\u00fcrc\u00fcler her \u015feyin karikat\u00fcr\u00fcn\u00fc yapar.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, karikat\u00fcrc\u00fcler karikat\u00fcrc\u00fclerin karikat\u00fcrlerini yapar m\u0131? Evet. Karikat\u00fcrist L\u00fctf\u00fc \u00c7ak\u0131n, Nisan 2009&#8217;da <strong>Etki Yay\u0131nevi<\/strong>&#8216;nce yeni yay\u0131mlanan <strong>Karikat\u00fcrc\u00fcler<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131nda, karikat\u00fcrc\u00fclerin karikat\u00fcrlerini yaparak bir ilke imza atm\u0131\u015ft\u0131r: 1860&#8217;tan, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz yakla\u015f\u0131k 140 y\u0131ll\u0131k zaman diliminde &#8220;<em>ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklarda karikat\u00fcr sanat\u0131n\u0131 ye\u015ferten, geli\u015ftiren ve bug\u00fcnlere getiren karikat\u00fcr<\/em>&#8221; \u00e7izerlerinin portrelerini \u00e7izip, onlar\u0131 &#8220;<em>ya\u015fatmak amac\u0131yla<\/em>&#8221; olu\u015fturdu\u011fu alb\u00fcmle &#8220;<em>sanat hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir bo\u015flu\u011funu kapatm\u0131\u015ft\u0131r<\/em>&#8220;.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitap olduk\u00e7a yo\u011fun bir emek \u00fcr\u00fcn\u00fc. Siyah-beyaz, b\u00fcy\u00fck boy, 260 sayfa. Her sayfas\u0131nda bir portre yer almakta: Bilinen ilk karikat\u00fcrc\u00fclerden Ali Fuat Bey (&#8230;-1919), Selma Emiro\u011flu (1927 \u0130stanbul), Teador Kasap (1835-1905 Kayseri), Yusuf (Franko) Pa\u015fa (1855-1933)&#8217;dan ba\u015flanarak toplam 245 karikat\u00fcrc\u00fcn\u00fcn portresi arma\u011fan edilmekte bizlere. Kitab\u0131n hemen giri\u015finde L\u00fctf\u00fc \u00c7ak\u0131n&#8217;\u0131n &#8220;<em>\u00d6ndeyi\u015f<\/em>&#8220;i; M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez&#8217;in &#8220;<em>Karikat\u00fcrc\u00fcler&#8230;<\/em>&#8220;, H\u0131fz\u0131 Topuz&#8217;un &#8220;<em>Karikat\u00fcr\u00fcn Do\u011fu\u015funa Do\u011fru<\/em>&#8220;, Canol Kocag\u00f6z&#8217;\u00fcn &#8220;<em>140 Y\u0131lda Kimler Geldi Kimler Ge\u00e7ti<\/em>&#8220;, Ahmet Aykanat&#8217;\u0131n &#8220;<em>Bir \u0130nci Tanesini El \u00dcst\u00fcnde Tutal\u0131m<\/em>&#8220;, O\u011fuz G\u00fcrel&#8217;in &#8220;<em>Portreler ve L\u00fctf\u00fc \u00c7ak\u0131n<\/em>&#8220;, Mustafa Y\u0131ld\u0131z&#8217;\u0131n &#8220;<em>Eski, Eskimeyen Dost<\/em>&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00f6ns\u00f6z niteli\u011findeki yaz\u0131lar\u0131 karikat\u00fcr sanat\u0131n\u0131 ve karikat\u00fcrc\u00fcleri tan\u0131mam\u0131za az da olsa yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00fctf\u00fc, <em>\u00d6ndeyi\u015f<\/em>&#8216;inde;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;<em>Kalemleri konu\u015fur, \u00e7izgileri dans eder; beyaz ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde halay \u00e7ekerler. D\u00fcnyaya hayk\u0131r\u0131rlar \u00e7izgiyle, \u00e7ini m\u00fcrekkeple, desenle&#8230; Usul usul ses olurlar sessizli\u011fe&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ne haks\u0131zl\u0131k bar\u0131n\u0131r onlar\u0131n oldu\u011fu yerde ne yanl\u0131\u015f ne adaletsizlik&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Onlar karikat\u00fcrc\u00fcler, her biri y\u0131ld\u0131z, her biri kahraman. Mizah\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc bilirler, ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da&#8230; Ne taht bilirler ne ta\u00e7, ne kral tan\u0131rlar ne sultan&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u011fneyi haks\u0131za bat\u0131r\u0131rlar, evet; \u00e7uvald\u0131z\u0131 da kendilerine ay\u0131r\u0131rlar&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>B\u00f6ylesine \u00f6zel oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m karikat\u00fcrc\u00fc dostlar\u0131ma vefa borcum var; Belki biraz hafiflerim diye d\u00fc\u015ft\u00fcm yola. Bu alb\u00fcm\u00fc haz\u0131rlad\u0131m. Aylar s\u00fcrd\u00fc bu co\u015fkulu yolculuk<\/em>&#8221; diyerek k\u0131saca kitab\u0131n ser\u00fcvenini anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Karikat\u00fcrc\u00fc Canol Kocag\u00f6z ise; &#8220;<em>Alb\u00fcm, bu co\u011frafyada \u015fimdiye kadar ya\u015fayan gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f karikat\u00fcrc\u00fclerin t\u00fcm\u00fcne yak\u0131n\u0131n\u0131n portre karikat\u00fcrlerini toplad\u0131\u011f\u0131 bir ilk olmas\u0131 dolays\u0131yla karikat\u00fcr ve mizah kitapl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca ba\u015fta karikat\u00fcr d\u00fcnyam\u0131z olmak \u00fczere plastik sanatlar\u0131n \u00f6nemli bir kitab\u0131 olmaya adayd\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bas\u0131n\u0131m\u0131z ve yazarlar\u0131m\u0131z ba\u015fta olmak \u00fczere medya i\u00e7in bir ba\u015fvuru kitab\u0131 olmaya adayd\u0131r. Mizah ve karikat\u00fcr alan\u0131m\u0131za bir hediyedir. Bir bo\u015flu\u011fu doldurmu\u015ftur. Ba\u015fta biz karikat\u00fcrc\u00fcler olmak \u00fczere t\u00fcm halk\u0131m\u0131z\u0131n yararlanaca\u011f\u0131, elimizin alt\u0131nda tutaca\u011f\u0131m\u0131z bir kitap olacakt\u0131r<\/em>&#8221; diyerek yaz\u0131s\u0131nda kitab\u0131n farkl\u0131 \u00f6zelli\u011fine dikkat \u00e7ekmektedir. Ahmet Aykanat&#8217;da; &#8220;<em>Ger\u00e7ek sanat eserleri insanlar\u0131n olumlu geli\u015fmelerini sa\u011flar. \u0130nsanl\u0131\u011fa y\u00f6n veren sanat kahramanlar\u0131 bunu yaparken ucuza ka\u00e7maz, piyasac\u0131l\u0131k yapmazlar, sanki bir aziz gibidirler bence. Karikat\u00fcrc\u00fcleri de\u011ferlendirme ukalal\u0131\u011f\u0131na kalkt\u0131\u011f\u0131mda kazan\u00e7lar\u0131na, \u00e7ok satan mizah dergilerinde \u00e7izim yapmalar\u0131na, \u015fan ve \u015f\u00f6hretlerine, burnu b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerine, entelliklerine bakmam. Hangi ko\u015fullarda ne \u00fcretmi\u015fler, ona bakar\u0131m. Bence as\u0131l g\u00f6sterge budur<\/em>&#8221; deyip \u00f6nemli bir konuya parmak basmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitab\u0131n <em>\u00d6ns\u00f6z<\/em>&#8216;\u00fcnde yazd\u0131\u011f\u0131m gibi;<\/p>\n\n\n\n<p>Karikat\u00fcrc\u00fcler \u00e7izgilerle d\u00fc\u015f\u00fcnen sanat\u00e7\u0131lard\u0131r. Karikat\u00fcrde n\u00fckte resmin alt\u0131ndaki s\u00f6zc\u00fcklerde de\u011fil, bizzat \u00e7izgilerdedir. Bu nedenle, karikat\u00fcrc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, felsefesini, anlatmak istedi\u011fi \u015feyi s\u00f6zc\u00fcklere gereksinim duymadan \u00e7izgilerle anlat\u0131r. \u00c7izgiler sanatsal bir karakter ta\u015f\u0131r ve mizah i\u00e7erir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fclme beynin ilac\u0131d\u0131r, beyni \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Karikat\u00fcr ve mizah insan\u0131 g\u00fcl\u00fcmsetir, g\u00fcld\u00fcr\u00fcr, sorgular ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Sorgulayan ve d\u00fc\u015f\u00fcnenler ise hizaya gelmeyen, kal\u0131ba girmeyen insanlard\u0131r. Bunlardan biri de L\u00fctf\u00fc&#8217;d\u00fcr. L\u00fctf\u00fc, yeri geldi\u011finde al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f ve &#8220;<em>kural<\/em>&#8221; diye sunulan \u015feylerle inceden ince dalga ge\u00e7er, yeri geldi\u011finde de \u00e7izgileriyle insanlar\u0131n ger\u00e7ek, yal\u0131n yanlar\u0131n\u0131 mizah duygusuyla \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp yorumlar. Karikat\u00fcrlerinde g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdaki \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131, ayk\u0131r\u0131, abart\u0131l\u0131, \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6zellikleri ustaca yakalar ve yakalad\u0131klar\u0131n\u0131 bizlere &#8220;<em>suya sabuna dokunan<\/em>&#8221; karikat\u00fcrler olarak sunar. Bazen g\u0131d\u0131klar (g\u00fcld\u00fcr\u00fcr) ve bazen de hem g\u0131d\u0131klar ve hem de i\u011fneler (d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr).<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcreselle\u015fme ve h\u0131zl\u0131 kentle\u015fme sonucu ya\u015fanan toplumsal sorunlar\u0131n, kirliliklerin bilince \u00e7\u0131kmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Sava\u015f\u0131n, bask\u0131n\u0131n, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, yoksullu\u011fun, tabular\u0131n ortadan kalkmas\u0131 i\u00e7in \u00e7izgilerini bir silah olarak kullan\u0131r. Bir karikat\u00fcrist olarak hem \u00e7al\u0131\u015fkan ve hem de \u00fcretkendir. Ulusal ve yerel bir\u00e7ok yay\u0131n organ\u0131nda karikat\u00fcrleri yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yurti\u00e7i ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok \u00f6d\u00fcl alm\u0131\u015ft\u0131r. Yay\u0131nlanm\u0131\u015f <strong>Karikat\u00fcrler <\/strong>(1999, Mustafa Y\u0131ld\u0131z&#8217;la birlikte) ve <strong>\u00c7izgilerin Dans\u0131 <\/strong>(2005) kitaplar\u0131na \u015fimdi bir yenisi, <strong>Karikat\u00fcrc\u00fcler<\/strong> ekleniyor. &#8220;Karikat\u00fcrc\u00fcler&#8221; portre kitab\u0131n\u0131 sizlerinde sevece\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Karikat\u00fcr ser\u00fcveni i\u00e7erisinde d\u00fcnyay\u0131, \u00fclkesini, insanlar\u0131 daha iyiye, daha g\u00fczele y\u00f6nlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fan; d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve ele\u015ftirilerini \u00e7izgi sanat\u0131yla bizlere sunan L\u00fctf\u00fc&#8217;y\u00fc &#8220;Karikat\u00fcrc\u00fcler&#8221; kitab\u0131n\u0131n yay\u0131m\u0131ndan dolay\u0131 kutluyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanat\u00e7\u0131lar ve bilim insanlar\u0131 bir toplumun hem akl\u0131 ve hem vicdan\u0131d\u0131r.<br>Ak\u0131l ve vicdan\u0131n topluma egemen olmas\u0131 i\u00e7in, ender yeti\u015fen karikat\u00fcr emek\u00e7ilerine ve onlar\u0131n eserlerine sahip \u00e7\u0131kal\u0131m!..<\/p>\n\n\n\n<p> (Kitaba ilgi duyanlar: L\u00fctf\u00fc \u00c7ak\u0131n&#8217;la lcakin@mynet.com dan ili\u015fki kurabilirler.)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>5 May\u0131s 2009 tarihinde Yeni Yurt gazetesinde,<br>8 May\u0131s 2009 tarihinde www.kiritize.net sitesinde yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>NOT: <\/strong>Yeni Yurt gazetesi birinci sayfas\u0131nda bu yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 verirken &#8220;Konuk Kalem\/M\u00dcSL\u00dcM \u00dcZ\u00dcLMEZ&#8221; yaz\u0131yor ve alt\u0131nda da &#8220;Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 -Yazar MUSTAFA \u00dcZ\u00dcLMEZ&#8217;in Karikat\u00fcrc\u00fcler, Karikat\u00fcr ve L\u00fctf\u00fc \u00c7ak\u0131n konulu yaz\u0131s\u0131 Gazetemizin 5. sayfas\u0131nda&#8221; diye yaz\u0131lm\u0131\u015f. Bu duyuru yaz\u0131s\u0131n\u0131n hemen alt\u0131nda da benim foto\u011fraf\u0131m ve alt\u0131nda da &#8220;Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-Yazar M\u00dcSL\u00dcM \u00dcZ\u00dcLMEZ yaz\u0131yor&#8221; yer al\u0131yor. &#8220;Mustafa \u00dcz\u00fclmez&#8221; ismi yanl\u0131\u015fl\u0131kla gazetede yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilginize&#8230; (M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez)<\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ahmet-aykanat\" rel=\"tag\">Ahmet Aykanat<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=canol-kocagoz\" rel=\"tag\">Canol Kocag\u00f6z<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cizgilerin-dansi\" rel=\"tag\">\u00c7izgilerin Dans\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=etki-yayinevi\" rel=\"tag\">Etki Yay\u0131nevi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=karikatur\" rel=\"tag\">Karikat\u00fcr<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=karikaturculer\" rel=\"tag\">Karikat\u00fcrc\u00fcler<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=lutfu-cakin\" rel=\"tag\">l\u00fctf\u00fc \u00e7ak\u0131n<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mustafa-yildiz\" rel=\"tag\">Mustafa Y\u0131ld\u0131z<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Bal suyu tatl\u0131d\u0131r, \u015feker iyidir, ama kitab\u0131n tad\u0131 ikisinden de iyidir&#8221; &#8211;Turof Piskoposu Kiril Karikat\u00fcrc\u00fcler s\u00f6z ve yaz\u0131 boyutundan s\u0131yr\u0131l\u0131p \u00e7izgilerle insanlar\u0131n hayal d\u00fcnyas\u0131n\u0131 zorlayarak zengin i\u00e7erikli mizahla \u00f6r\u00fcl\u00fc ele\u015ftirici bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yal\u0131n olarak \u00e7izgilerin diliyle bizlere bir \u015feyler anlat\u0131rlar. Bazen i\u011fne ve bazen de \u00e7uvald\u0131z bat\u0131r\u0131rlar \u00e7izgileriyle. Tabi burada \u00e7izgilerin bi\u00e7imi kadar, \u00e7izgilerin sahip oldu\u011fu ruh da bir o kadar i\u015flevseldir. Karikat\u00fcrc\u00fcn\u00fcn \u00e7izgisi hele bir de s\u00f6zle birle\u015fip derinle\u015fti\u011fi zaman, kocaman kayalar ve yaban hayvanlar\u0131 bile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp g\u00fclebilirler. Karikat\u00fcrc\u00fcler her \u015feyin karikat\u00fcr\u00fcn\u00fc yapar. Peki, karikat\u00fcrc\u00fcler karikat\u00fcrc\u00fclerin karikat\u00fcrlerini yapar m\u0131? Evet. Karikat\u00fcrist L\u00fctf\u00fc \u00c7ak\u0131n, Nisan 2009&#8217;da Etki Yay\u0131nevi&#8216;nce yeni<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[2944,2946,2799,2945,2939,2795,2790,2793],"class_list":["post-5264","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-ahmet-aykanat","tag-canol-kocagoz","tag-cizgilerin-dansi","tag-etki-yayinevi","tag-karikatur","tag-karikaturculer","tag-lutfu-cakin","tag-mustafa-yildiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5264","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5264"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5916,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5264\/revisions\/5916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}