{"id":5241,"date":"2009-04-24T18:46:00","date_gmt":"2009-04-24T18:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5241"},"modified":"2023-05-24T19:02:37","modified_gmt":"2023-05-24T19:02:37","slug":"bahar-gul-ve-bir-mayis-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5241","title":{"rendered":"Bahar, G\u00fcl ve Bir May\u0131s"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Bir g\u00fclist\u00e2nd\u0131r hayalim dil \u015f\u00fck\u00fcfte b\u00fclb\u00fcl<br>Ol g\u00fclist\u00e2n\u0131n lat\u00eef \u00e2b-\u0131 rev\u00e2nd\u0131r s\u00f6z\u00fcm.-Nef&#8217;\u00ee<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bahar geldi&#8230; May\u0131s, K\u00fcrt\u00e7e ismiyle <em>Gulan<\/em> ay\u0131na girdik.<\/p>\n\n\n\n<p>May\u0131s, g\u00fcl ay\u0131, insan\u0131n kan\u0131n\u0131n kaynad\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131r. G\u00fcl, kokusunu hi\u00e7bir \u015fey beklemeden d\u00fcnyaya sunar ve ben g\u00fcllerin kokusunu duyar gibiyim: Elimde olmadan, bu koku, beni benden al\u0131p, eski zamanlara g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Eskiden \u00e7ok g\u00fczel g\u00fcllerimiz vard\u0131. <em>G\u00fclbaran<\/em>&#8216;da g\u00fcl a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, etrafa kokular sa\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131. G\u00fcl \u00e7i\u00e7e\u011finin yapraklar\u0131 su dolu \u015fi\u015felere konulur, i\u00e7erisine de az\u0131c\u0131k limon tuzu at\u0131larak \u015fi\u015felerin a\u011fz\u0131 kapat\u0131ld\u0131ktan sonra g\u00fcne\u015fe b\u0131rak\u0131l\u0131rd\u0131. \u015ei\u015feler 15-20 g\u00fcn g\u00fcne\u015fte kal\u0131nca, g\u00fcl rengini \u015fi\u015fe i\u00e7ersindeki suya verir, rengi k\u0131rm\u0131z\u0131la\u015f\u0131r veya pembele\u015firdi. Sonra bu g\u00fcl suyu bir t\u00fclbent yard\u0131m\u0131yla s\u00fcz\u00fcl\u00fcp i\u00e7ersine bir miktar \u015feker at\u0131larak <em>G\u00fcl \u015eerbeti<\/em> yap\u0131l\u0131rd\u0131. \u015eerbetin i\u00e7ine buz veya kar at\u0131larak s\u0131cak yaz g\u00fcnlerinde i\u00e7ildi\u011finde y\u00fcrek ferahlat\u0131rd\u0131, en k\u0131ymetli misafirlere ikram edilirdi. Bu g\u00fczel al\u0131\u015fkanl\u0131k, t\u00fcketim toplumu olman\u0131n sonucu t\u00fcmden unutuldu. Oysa hem g\u00fcl yapraklar\u0131yla dolu renkli \u015fi\u015felerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ve hem de g\u00fcl \u015ferbetinin i\u00e7imi g\u00fczeldi. Unutmad\u0131m!<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcl, g\u00fclgiller familyas\u0131n\u0131n en se\u00e7kin \u00f6rne\u011fi, en \u00e2las\u0131, rosas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcl, rosa t\u00fcr\u00fcnden bitkilerin ortak ad\u0131d\u0131r. Yurdumuzda do\u011fal olarak yeti\u015fen 25 kadar g\u00fcl t\u00fcr\u00fc mevcuttur. \u00c7in k\u00f6kenli bir t\u00fcr olan <em>Rosa odorata&#8217;<\/em>dan yayg\u0131n olarak melez g\u00fcllerin yeti\u015ftirilmesinde yararlan\u0131l\u0131r. Pembe renkli ve katmerli b\u00fcy\u00fck \u00e7i\u00e7ekleri olan <em>okka g\u00fcl\u00fc<\/em> ya da <em>sadberk<\/em> g\u00fcl\u00fc (Rosa centifolia), bah\u00e7elerde \u00e7ok yeti\u015ftirilen ve \u00e7i\u00e7eklerinden re\u00e7el yap\u0131lan bir g\u00fcl t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. <em>Beyaz g\u00fcl<\/em> (Rosa alba), <em>k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00fcl<\/em> (Rosa gallica) ve <em>misk g\u00fcl\u00fc<\/em> (Rosa moschata) iyi bilinen g\u00fcl t\u00fcrleridir. <em>\u015eam g\u00fcl\u00fc<\/em> veya <em>Isparta g\u00fcl\u00fc<\/em> olarak bilinen ya\u011f g\u00fcl\u00fcn\u00fcn (Rosa damascena) yapraklar\u0131ndan <em>g\u00fcl ya\u011f\u0131<\/em> \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcl her zaman bizi derinden etkileyen bir fenomen olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fczele ve sevgiliye her daim g\u00fcl ile bezenmi\u015f nice anlaml\u0131 tan\u0131mlamalarda bulunmu\u015fuzdur. &#8220;<em>G\u00fcl\u00fc tarife ne hacet<\/em>&#8220;, nas\u0131l g\u00fczel oldu\u011funu ancak biz biliriz. Bizim i\u00e7in sevgilinin gezdi\u011fi bah\u00e7e <em>g\u00fclistan<\/em>; g\u00fcl toplayan <em>g\u00fcl\u00e7in<\/em>; masal kad\u0131n\u0131 <em>g\u00fcl\u015fah<\/em>; g\u00fcl v\u00fccutlu <em>g\u00fclten<\/em>; g\u00fcl fidan\u0131 gibi ince, nazik, ho\u015f endaml\u0131 olan <em>g\u00fclendam<\/em>; nar \u00e7i\u00e7e\u011fi dal\u0131 gibi ince boylu olan <em>g\u00fclnar<\/em>; fidan boylu <em>g\u00fclnihal<\/em>; g\u00fclden g\u00f6mle\u011fi olan <em>g\u00fclpirehen<\/em>; g\u00fcl \u00f6rt\u00fcl\u00fc olan <em>g\u00fclpus<\/em>; g\u00fcl benzeri <em>g\u00fclce<\/em>; g\u00fczelli\u011fiyle g\u00fcl sa\u00e7ana <em>g\u00fclef\u015fan<\/em>; g\u00fcl tatl\u0131s\u0131 gibi g\u00fczel olan <em>g\u00fcl\u015feker<\/em>; g\u00fcl g\u00fczelli\u011finde olan <em>g\u00fclcemal<\/em>; g\u00fcl yanakl\u0131 olan <em>g\u00fclizar<\/em> veya <em>g\u00fclruhsar<\/em>; pembe y\u00fczl\u00fc olan <em>g\u00fclnikap<\/em>; g\u00fcl goncas\u0131 gibi g\u00fczel olan <em>g\u00fclgonca<\/em>; g\u00fcl renkli olan <em>g\u00fclg\u00fcn<\/em>; narin ve nazl\u0131 olan <em>g\u00fclnaz<\/em>; g\u00fcl a\u011f\u0131zl\u0131 olan <em>g\u00fcldehan <\/em>veya<em> g\u00fclfem<\/em>; \u00f6p\u00fc\u015f\u00fc g\u00fcl duygusu veren ise <em>g\u00fclbuse <\/em>dir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcl muhaf\u0131zlar\u0131 <em>g\u00fcldan<\/em>; Mevlit gibi dinsel t\u00f6renlerde ya da g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda g\u00fcl suyunu serpmek amac\u0131yla kullan\u0131lan armut gibi g\u00f6vdesi, ince uzun boynu olan \u00f6zel kaplar <em>g\u00fclabdan<\/em> d\u0131r. \u015eeyh Sad\u00ee \u015eiraz\u00ee&#8217;nin en g\u00fczel eserlerinden biri olan <em>G\u00fclistan<\/em> ile \u0130talyal\u0131 \u00fcnl\u00fc yazar Umberto Eco&#8217;nun <em>G\u00fcl\u00fcn Ad\u0131<\/em> isimli roman\u0131 birer d\u00fcnya klasi\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Divan \u015fairlerinde b\u00fclb\u00fcl her daim g\u00fcle a\u015f\u0131kt\u0131r. G\u00fcl \u015fiirlerin s\u00fcs\u00fc, bestelerin esin kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcl inan\u00e7lar\u0131n dokusuna bile n\u00fcfuz etmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcmanlara g\u00f6re g\u00fcl, Hz. Muhammed&#8217;in remzidir. Bekt\u00e2\u015f\u00eeler, Hz. Ali&#8217;nin \u00f6lece\u011fi zaman bile eline bir deste g\u00fcl ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler ve bu deste g\u00fcle, <em>g\u00fcldeste<\/em> derler. Topluca okunan dua ve yap\u0131lan yeminlere <em>g\u00fclbank<\/em>, <em>Ezan<\/em>&#8216;a da <em>G\u00fclbanki<\/em> <em>Muhammed\u00ee<\/em> denilir. Halvet\u00eelik ve Mevlev\u00eeli\u011fin birle\u015fimi olan ve XVI. Y\u00fczy\u0131lda Diyarbak\u0131rl\u0131 \u0130brahim G\u00fcl\u015fen\u00ee taraf\u0131ndan kurulan tarikata da <em>G\u00fcl\u015feniyye<\/em> denilmektedir. Ayr\u0131ca 1600&#8217;l\u00fc y\u0131llarda Avrupa&#8217;da kurulan, <em>&#8220;\u00e7ok eski \u00e7a\u011flardan aktar\u0131lm\u0131\u015f gizli bilgilere sahip<\/em>&#8221; oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki <em>&#8220;Karde\u015flik Tarikat\u0131<\/em>&#8221; da <em>G\u00fcl-Ha\u00e7 Biraderleri<\/em> olarak an\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcl, sa\u011fdan sola siyasi bir \u00e7ok partinin de sembol\u00fc olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bildi\u011fim kadar\u0131yla,<em> Sosyalist Enternasyonal<\/em>&#8216;in, Fransa&#8217;da <em>Sosyalist Parti<\/em>&#8216;nin; bizde ise <em>Demokratik Toplum Partisi<\/em>&#8216;nin sembol\u00fc, amblemi g\u00fcld\u00fcr. \u00dcnl\u00fc \u015fairimiz Sezai Karako\u00e7 taraf\u0131ndan 1990&#8217;da kurulan ve sonra kapanan <em>Dirili\u015f<\/em> <em>Partisi<\/em>&#8216;nin amblemi de <em>&#8220;g\u00fcller a\u00e7an g\u00fcl a\u011fac\u0131<\/em>&#8220;yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sevgiliye sunulan en g\u00fczel \u015fey g\u00fcld\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fk g\u00fcls\u00fcz olmaz. K\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00fcl ate\u015fli a\u015fk\u0131; beyaz g\u00fcl safl\u0131\u011f\u0131, masumlu\u011fu; pembe g\u00fcl <em>&#8220;g\u00f6nl\u00fcm sende<\/em>&#8220;yi; sar\u0131 g\u00fcl <em>&#8220;s\u0131cak sevgi<\/em>&#8220;yi ifade eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Velhas\u0131l, g\u00fcl anlat\u0131lmakla bitmez&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Eme\u011fe sayg\u0131l\u0131 biri olarak, <strong><em>Bir May\u0131s Bayram\u0131<\/em> <\/strong>vesilesiyle mal \u00fcreten, hizmet \u00fcreten, bilgi \u00fcreten t\u00fcm emek\u00e7ilerin emek bayram\u0131n\u0131 kutluyor ve bu bayramda, gelin, <em>&#8220;<strong>G\u00fcl \u00d6tesi<\/strong><\/em>&#8220;nin \u015fairi, de\u011ferli hem\u015fehrimiz Sezai Karako\u00e7&#8217;un <em>&#8220;<strong>G\u00fcl Mu\u015ftusu<\/strong><\/em>&#8221; \u015fiirini birlikte okuyal\u0131m diyorum:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Dicleyle f\u0131rat aras\u0131nda<br>Bir eski \u015fehir cennet titremesi<br>Sar\u0131 g\u00fcller \u00e7evirmi\u015f d\u00f6rt yan\u0131n\u0131<br>Yabanc\u0131 bir \u015fehir gibi<br>K\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00fcller yerli<br>Kuzular\u0131n do\u011fmas\u0131 nas\u0131l beklenirse o \u00fclkede<br>G\u00fcllerin a\u00e7mas\u0131 da \u00f6yle beklenir g\u00fcn do\u011fmadan \u00f6nce<br>Bahar ya\u011fmurlar\u0131 b\u00f6yle g\u00fcllere gebe<br>\u0130ner g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden bah\u00e7elere<br>Ni\u015fanlarda g\u00fcl \u015ferbeti i\u00e7ilir<br>Hastalara g\u00fcl \u015furubundan il\u00e2\u00e7<br>G\u00fcl yeni bir y\u0131l gibi<br>Yeti\u015fir evlere mu\u015ftu gibi<\/em><br>\u2026<br><em>Bat\u0131s\u0131na f\u0131rat\u0131 al\u0131p<br>Do\u011fusuna dicleyi<br>Bir dirili\u015f s\u00fbru gibi saklayarak geleceklere<br>Kurumu\u015f bir su yata\u011f\u0131 gibi kaynayan<br>\u00dczeyr deresini<br>Bir kutlu yaprak gibi<br>Do\u011fuda sallayarak<br>Z\u00fclk\u00fcf\u00fcl tepesini<br>G\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc vakte geren yoksul \u00fclke<br>Zenginli\u011fi baharda \u00e7obanlar\u0131n kavallar\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n t\u00fcrk\u00fclerinde<br>\u0130\u011fde kokular\u0131nda \u00fcz\u00fcm asmalar\u0131nda g\u00fcllerde<br>Zengindir g\u00fclleriyle bu \u00fclke her \u015feyden \u00f6nce<br>K\u0131rk y\u0131l \u00f6teye gitseler de<br>Bu yerliler<br>G\u00fcl a\u00e7ar g\u00fcl kapan\u0131r boyuna g\u00f6n\u00fcllerinde<br>Ya\u015fl\u0131s\u0131yla genciyle<br>G\u00fcl ta\u015f\u0131rlar d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerine<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>24 Nisan 2009 <strong>Ergani S\u00f6z<\/strong> Gazetesi<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ask-gulsuz-olmaz\" rel=\"tag\">A\u015fk g\u00fcls\u00fcz olmaz<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bahar\" rel=\"tag\">bahar<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bir-mayis\" rel=\"tag\">bir may\u0131s<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bir-mayis-bayrami\" rel=\"tag\">bir may\u0131s bayram\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=demokratik-toplum-partisi\" rel=\"tag\">demokratik toplum partisi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=dirilis-partisi\" rel=\"tag\">dirili\u015f partisi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gul\" rel=\"tag\">g\u00fcl<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gul-mustusu\" rel=\"tag\">G\u00fcl Mu\u015ftusu<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gul-serbeti-2\" rel=\"tag\">G\u00fcl \u015eerbeti<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gulan\" rel=\"tag\">gulan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gulbaran\" rel=\"tag\">g\u00fclbaran<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=nefi\" rel=\"tag\">Nef&#039;\u00ee<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=rosa\" rel=\"tag\">Rosa<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sezai-karakoc\" rel=\"tag\">sezai karako\u00e7<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sosyalist-enternasyonal\" rel=\"tag\">sosyalist enternasyonal<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir g\u00fclist\u00e2nd\u0131r hayalim dil \u015f\u00fck\u00fcfte b\u00fclb\u00fclOl g\u00fclist\u00e2n\u0131n lat\u00eef \u00e2b-\u0131 rev\u00e2nd\u0131r s\u00f6z\u00fcm.-Nef&#8217;\u00ee Bahar geldi&#8230; May\u0131s, K\u00fcrt\u00e7e ismiyle Gulan ay\u0131na girdik. May\u0131s, g\u00fcl ay\u0131, insan\u0131n kan\u0131n\u0131n kaynad\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131r. G\u00fcl, kokusunu hi\u00e7bir \u015fey beklemeden d\u00fcnyaya sunar ve ben g\u00fcllerin kokusunu duyar gibiyim: Elimde olmadan, bu koku, beni benden al\u0131p, eski zamanlara g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Eskiden \u00e7ok g\u00fczel g\u00fcllerimiz vard\u0131. G\u00fclbaran&#8216;da g\u00fcl a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, etrafa kokular sa\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131. G\u00fcl \u00e7i\u00e7e\u011finin yapraklar\u0131 su dolu \u015fi\u015felere konulur, i\u00e7erisine de az\u0131c\u0131k limon tuzu at\u0131larak \u015fi\u015felerin a\u011fz\u0131 kapat\u0131ld\u0131ktan sonra g\u00fcne\u015fe b\u0131rak\u0131l\u0131rd\u0131. \u015ei\u015feler 15-20 g\u00fcn g\u00fcne\u015fte kal\u0131nca, g\u00fcl rengini \u015fi\u015fe i\u00e7ersindeki suya verir, rengi k\u0131rm\u0131z\u0131la\u015f\u0131r veya pembele\u015firdi. Sonra bu g\u00fcl suyu bir t\u00fclbent<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[2908,777,241,788,792,793,237,2906,2905,236,772,2907,2904,492,790],"class_list":["post-5241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-ask-gulsuz-olmaz","tag-bahar","tag-bir-mayis","tag-bir-mayis-bayrami","tag-demokratik-toplum-partisi","tag-dirilis-partisi","tag-gul","tag-gul-mustusu","tag-gul-serbeti-2","tag-gulan","tag-gulbaran","tag-nefi","tag-rosa","tag-sezai-karakoc","tag-sosyalist-enternasyonal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5241"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5243,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5241\/revisions\/5243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}