{"id":5186,"date":"2010-01-11T21:12:00","date_gmt":"2010-01-11T21:12:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5186"},"modified":"2023-05-23T21:28:20","modified_gmt":"2023-05-23T21:28:20","slug":"her-dil-tarihin-arsividir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5186","title":{"rendered":"“Her Dil Tarihin Ar\u015fividir”"},"content":{"rendered":"\n

10.01.2010 tarihinde \u0130stanbul Galatasaray’da Garaj \u0130stanbul adl\u0131 mek\u00e2nda S\u00fcryanice dili ve el yazmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 gelene\u011fiyle ilgili y\u00f6netmenli\u011fini Hakan Aytekin’in yapt\u0131\u011f\u0131 “yar\u0131na bir harf<\/strong>” belgesel filminin g\u00f6sterimine ve “dil” temal\u0131 sergiye \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131 bir davetli olarak kat\u0131ld\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Sergiye gitti\u011fimde sergi salonu d\u00fczenlenmi\u015f, davetlilere pasta ve i\u00e7ecek servisi yap\u0131l\u0131yordu. Sergideki eserler inceleniyordu. Davetlilerin bir\u00e7o\u011fu ise belgeselin g\u00f6sterilece\u011fi toplant\u0131 salonunda yerlerini alm\u0131\u015ft\u0131. Salondaki t\u00fcm s\u0131ralar doluydu. Serginin hemen ard\u0131ndan, S\u00fcryanilerin ruhani lideri metropolit Yusuf \u00c7etin’in salondaki yerini almas\u0131yla toplant\u0131 ba\u015flad\u0131. Etkinli\u011fin d\u00fczenleyicisi \u00d6zcan Ge\u00e7er \u00e7ok k\u0131sa bir konu\u015fma yaparak gelenleri selamlay\u0131p te\u015fekk\u00fcrlerini bildirdi. Ard\u0131ndan s\u00f6z\u00fc Hakan Aytekin’e verdi. Hakan Bey’de te\u015fekk\u00fcr edip, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir “yol arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131” oldu\u011funu s\u00f6yledikten sonra belgesel filmin g\u00f6sterimine ba\u015fland\u0131. \u0130lgi ve gelenlerin \u00e7oklu\u011fundan, gelenlerin bir\u00e7o\u011fu sahnenin \u00f6n\u00fcne ve duvar diplerine dizilen minderlerde oturarak belgeseli izlemek zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Belgeselin sunumunda S\u00fcryanicenin k\u0131sa tarih\u00e7esi anlat\u0131l\u0131rken foneti\u011finin yans\u0131t\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda filmin s\u00f6zl\u00fc aktar\u0131m\u0131 S\u00fcryaniceydi. S\u00fcryanice bilmeyen izleyiciler belgeseli T\u00fcrk\u00e7e altyaz\u0131yla takip ettiler. Yaz\u0131l\u0131 aktar\u0131mlarda, sunumlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde S\u00fcryani harfleriyle, altta da T\u00fcrk\u00e7e a\u00e7\u0131klamalar\u0131 vard\u0131. S\u00fcryani dili ve el yazmalar\u0131 konusunda ve de bug\u00fcn var olan s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 durumla ilgili Midyat-Bak\u0131syan (Alag\u00f6z) K\u00f6y\u00fc Papaz\u0131 \u015e. Gabriyel Akta\u015f \u00f6nemli a\u00e7\u0131klamalarda bulunurken, fonda Midyat’ta \u00e7ocuklar\u0131n S\u00fcryanice e\u011fitimlerinden sahneler yer almaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

\u201cHer Dil Tarihin Ar\u015fividir\u201d Sergisi\u2019nden-10.01.2010
Foto: M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Belgesel filmde -iyi bir kurguyla- S\u00fcryanice harflerin tan\u0131t\u0131m ve g\u00f6sterimi esnas\u0131nda hem S\u00fcryanicenin tarihsel ser\u00fcveni ve hem de S\u00fcryani dilinin bug\u00fcnk\u00fc durumu k\u0131saca anlat\u0131ld\u0131. Az bilinen, ama \u00e7ok eski ve say\u0131lar\u0131 bug\u00fcn \u00e7ok \u00e7ok azalan S\u00fcryani yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kaybolmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan anadilleri S\u00fcryanicenin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ve de bu konuya dikkatlerin \u00e7ekilmesi amac\u0131yla haz\u0131rlanan belgesel i\u00e7erik\u00e7e anlaml\u0131 ve zengindi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Birle\u015fmi\u015f Milletler, her y\u0131l 21 \u015eubat tarihini “Yerel Diller G\u00fcn\u00fc” olarak kutlamaktad\u0131r. UNESCO da, ayn\u0131 \u015fekilde “Dil \u00d6nemlidir” temas\u0131yla bir\u00e7ok etkinlikler d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Filimden akl\u0131mda kalan baz\u0131 bilgileri \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabilirim:
*D\u00fcnyada 6.700 dilin konu\u015fuldu\u011fu, ama 78 dilin yaz\u0131l\u0131 edebiyat\u0131 oldu\u011fu,
*S\u00fcryanicenin Sami dillerinden biri olan Aramicenin bir bi\u00e7imi oldu\u011fu, Hz. \u0130sa’n\u0131n konu\u015ftu\u011fu dil oldu\u011fu,
*\u0130.S. 200 y\u0131l\u0131nda Eski ve Yeni Ahit’in S\u00fcryanice yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131,
*S\u00fcryani Alfabesinin 22 harften olu\u015ftu\u011fu,
*S\u00fcryanicenin \u00e7a\u011flar boyunca yaz\u0131l\u0131 metinlerin “Do\u011fu”dan “Bat\u0131”ya, “Bat\u0131”dan “Do\u011fu”ya ge\u00e7i\u015flerinde veya bulu\u015fmalar\u0131nda \u00f6nemli i\u015flevsel bir rol \u00fcstlendi\u011fi,
*D\u00fcnyada 500 dilin yok olmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu,
*S\u00fcryanilerin \u00e7o\u011fu art\u0131k S\u00fcryanice bilmedi\u011fini,
*S\u00fcryanicenin sadece bir dil olmay\u0131p, “Tarihin Ar\u015fivi” oldu\u011fu\u2026 Vs.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

“Unutulmak istemiyorsan dilini unutturma”.<\/p>\n\n\n\n

Sergi ve belgeselin sunumu esnas\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yemedim ve i\u00e7medim. Belgeselin bitiminde Sergi salonunda \u00e7ay sunumu yap\u0131lan yerden bir \u00e7ay al\u0131p i\u00e7tim. \u00c7ay, tarih ve h\u00fcz\u00fcn kokuyordu; tad\u0131 kekremsiydi. \u0130nsanlar\u0131n ise umutla y\u00fczleri g\u00fcl\u00fcyordu. Bu g\u00fcler y\u00fczl\u00fc insanlar\u0131n aras\u0131ndan, tarihte ya\u015fanan ac\u0131 ve g\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131 ve de “tarihin ar\u015fivi” olan bir dilin gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek salondan ayr\u0131ld\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Eme\u011fi ge\u00e7enleri kutluyor, bu etkinli\u011fe beni davetli olarak \u00e7a\u011f\u0131ran \u00d6zcan Ge\u00e7er Beye de te\u015fekk\u00fcr ediyorum. Bu t\u00fcrden ve benzer etkinliklere fazlas\u0131yla ihtiyac\u0131m\u0131z var. “Tarihin Ar\u015fivi”ne sahip \u00e7\u0131kmak gerekir. Papaz \u015e. Gabriyel Akba\u015f’\u0131n belgeselde dedi\u011fi gibi:<\/p>\n\n\n\n

“\u0130nsan ne kadar dil bilirse iyidir, ama anadilini unutmamas\u0131 gerekir.”<\/p>\n\n\n\n

11 Ocak 2010 tarihinde www.sivildusunce.com sitesinde,
11 Ocak 2010 tarihinde www.erganihaber.net sitesinde,
12 Ocak 2010 tarihinde www.kritize.net sitesinde,
12 Ocak 2010 tarihinde www.kuyerel.com sitesinde,
13 Ocak 2010 tarihinde Yeni Yurt gazetesinde yay\u0131nland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

"Unutulmak istemiyorsan dilini unutturma"<\/a>, <\/span>Hakan Aytekin<\/a>, <\/span>Her Dil Tarihin Ar\u015fidir<\/a>, <\/span>Metropolit Yusuf \u00c7etin<\/a>, <\/span>Midyat-Bak\u0131syan (Alag\u00f6z) K\u00f6y\u00fc Papaz\u0131 \u015e. Gabriyel Akta\u015f<\/a>, <\/span>\u00d6zcan Ge\u00e7er<\/a>, <\/span>Sergi<\/a>, <\/span>S\u00fcryani<\/a>, <\/span>S\u00fcryani Alfabesinin<\/a>, <\/span>Yar\u0131na bir harf<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

10.01.2010 tarihinde \u0130stanbul Galatasaray’da Garaj \u0130stanbul adl\u0131 mek\u00e2nda S\u00fcryanice dili ve el yazmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 gelene\u011fiyle ilgili y\u00f6netmenli\u011fini Hakan Aytekin’in yapt\u0131\u011f\u0131 “yar\u0131na bir harf” belgesel filminin g\u00f6sterimine ve “dil” temal\u0131 sergiye \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131 bir davetli olarak kat\u0131ld\u0131m. Sergiye gitti\u011fimde sergi salonu d\u00fczenlenmi\u015f, davetlilere pasta ve i\u00e7ecek servisi yap\u0131l\u0131yordu. Sergideki eserler inceleniyordu. Davetlilerin bir\u00e7o\u011fu ise belgeselin g\u00f6sterilece\u011fi toplant\u0131 salonunda yerlerini alm\u0131\u015ft\u0131. Salondaki t\u00fcm s\u0131ralar doluydu. Serginin hemen ard\u0131ndan, S\u00fcryanilerin ruhani lideri metropolit Yusuf \u00c7etin’in salondaki yerini almas\u0131yla toplant\u0131 ba\u015flad\u0131. Etkinli\u011fin d\u00fczenleyicisi \u00d6zcan Ge\u00e7er \u00e7ok k\u0131sa bir konu\u015fma yaparak gelenleri selamlay\u0131p te\u015fekk\u00fcrlerini bildirdi. Ard\u0131ndan s\u00f6z\u00fc Hakan Aytekin’e verdi. Hakan Bey’de te\u015fekk\u00fcr edip, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir “yol<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197,1064],"tags":[2743,2739,2740,2742,2741,2737,2734,2738,2736,2735],"class_list":["post-5186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","category-tarih","tag-unutulmak-istemiyorsan-dilini-unutturma","tag-hakan-aytekin","tag-her-dil-tarihin-arsidir","tag-metropolit-yusuf-cetin","tag-midyat-bakisyan-alagoz-koyu-papazi-s-gabriyel-aktas","tag-ozcan-gecer","tag-sergi","tag-suryani","tag-suryani-alfabesinin","tag-yarina-bir-harf"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5186"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5188,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5186\/revisions\/5188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}