{"id":5155,"date":"2010-07-11T18:35:00","date_gmt":"2010-07-11T18:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5155"},"modified":"2023-07-02T10:43:38","modified_gmt":"2023-07-02T10:43:38","slug":"5-nolu-cezaevi-1980-1984-belgesel-filmine-dair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5155","title":{"rendered":"&#8220;5 no&#8217;lu Cezaevi: 1980-1984&#8221; Belgesel Filmine Dair"},"content":{"rendered":"\n<p><em>karacada\u011f eteklerinde<br>i\u015fkence fabrikas\u0131 durmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor: 24 saat.<br>insanlar a\u00e7<br>insanlar peri\u015fan<br>kol geziyor verem<br>hasta her yan,<br>insanlar<br>ya \u00f6l\u00fcyor ya da kal\u0131yor sakat.<br>Zorluyorlar<br>tutsak halk\u0131m\u0131n evlatlar\u0131n\u0131<br>tutsak etmeye<br>ne derlerse<br>&#8220;em-reeet komutaaan\u0131\u0131\u0131m!&#8221; demeye.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>1982-1984 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00fcnl\u00fc (!) Diyarbak\u0131r 5 No&#8217;lu Cezaevi&#8217;nde tutuklu kald\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131\u011f\u0131m s\u00fcre i\u00e7ersinde \u00e7ok \u015fey ya\u015fad\u0131m, \u00e7ok \u015fey g\u00f6rd\u00fcm, \u00e7ok \u015fey duydum. \u00c7\u0131kt\u0131ktan sonra da 5 No&#8217;luyla ilgili yine \u00e7ok \u015fey dinledim, \u00e7ok \u015fey okudum.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131, g\u00f6rd\u00fcklerimi, duyduklar\u0131m\u0131 anlatmamda s\u00f6zc\u00fcklerin anlam\u0131 yetersiz kal\u0131r, g\u00fcc\u00fc yetmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Cezaevinde bulunan tutuklu ve mahk\u00fbmlar\u0131n &#8220;<em>hi\u00e7<\/em>&#8220;le\u015ftirilmeleri; onursuz, ki\u015filiksiz birer zavall\u0131 mahl\u00fbk olmalar\u0131 hedeflenmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Diyarbak\u0131r 5 No&#8217;lu Cezaevi ger\u00e7ek anlam\u0131yla tam bir cehennemdi.<\/p>\n\n\n\n<p>6 Temmuz 2010 g\u00fcn\u00fc \u0130stanbul&#8217;da Seyr-\u00ee Mesel Sanat At\u00f6lyesi&#8217;nde bu cehenneme dair Y\u00f6netmen \u00c7ayan Demirel&#8217;in &#8220;<strong>5 NO&#8217;LU CEZAEV\u0130: 1980-1984<\/strong>&#8221; adl\u0131 belgesel filmini izledim.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nce \u0130stanbul ve Diyarbak\u0131r&#8217;daki filmin g\u00f6sterimlerinden haberim olmas\u0131na ve \u00e7ok merak etmeme ra\u011fmen, kendi a\u00e7\u0131mdan ters zamanlara denk geldi\u011fi i\u00e7in filmi izleyememi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n<p>Temmuz ay\u0131 boyunca Seyr-\u00ee Mesel Sanat At\u00f6lyesi&#8217;nde filmin haftada \u00fc\u00e7 g\u00fcn g\u00f6sterime girdi\u011fini duyunca hemen ilk g\u00fcnk\u00fc g\u00f6sterime gittim.<\/p>\n\n\n\n<p>Filme giderken biraz tedirgindim. Filmin, beni vah\u015fetin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 &#8220;<em>o g\u00fcnlere<\/em>&#8221; g\u00f6t\u00fcrece\u011fini, v\u00fccut kimyam\u0131n ve psikolojimin bozulaca\u011f\u0131n\u0131 ister istemez d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm: Ya\u015fad\u0131klar\u0131m, g\u00f6rd\u00fcklerim, duyduklar\u0131m bir bir haf\u0131zamda yeniden canlanacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Filmi izlerken ne v\u00fccut kimyamda, ne de psikolojimde bir de\u011fi\u015fme oldu. Filmde, demir kap\u0131lara s\u00fcrg\u00fcler vurulup &#8220;<em>\u015faaak<\/em>&#8221; diye kap\u0131lar kapat\u0131l\u0131rken metalik \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc sesler bazen gerdi sadece. K\u0131sacas\u0131 fazla etkilenmedim. Cezaevinde ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131, g\u00f6rd\u00fcklerimi, duyduklar\u0131m\u0131 art\u0131k kan\u0131ksad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in mi, yoksa anlat\u0131lanlar ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131n yan\u0131nda \u00e7ok hafif kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mi? Bilemiyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Belgeselin 5 No&#8217;lu&#8217;yla ilgili ilk film olmas\u0131 nedeniyle do\u011fal olarak eksikleri olacakt\u0131r. Ama bana g\u00f6re senaryosu, kurgusu, anlat\u0131m\u0131, m\u00fczi\u011fi, g\u00f6rsel ziyafeti iyiydi. \u00c7ayan Demirel ve eme\u011fi ge\u00e7en herkesi 5 Nolu&#8217;nun belgesel filmini haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 ve cesaretleri i\u00e7in kutluyorum. Ve alk\u0131\u015fl\u0131yorum. Tarihe not d\u00fc\u015fmek ve ge\u00e7mi\u015fimizle y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaten Y\u00f6netmen \u00c7ayan Demirel&#8217;de hakl\u0131 olarak ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylemektedir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;<em>Toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n yolunun tarihle y\u00fczle\u015fmekten ge\u00e7ti\u011fine inan\u0131yorum. Benim derdim y\u00fczle\u015fme k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplumun olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 sunmakt\u0131r. Bir yaray\u0131 ka\u015f\u0131ma niyetinde de\u011filim. Sadece tarih\u00ee ger\u00e7eklere dikkat \u00e7ekiyorum. Y\u00fczle\u015fmeden gelece\u011fi yeniden in\u015fa etmede s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015far\u0131z.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5156\" width=\"834\" height=\"590\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t.jpg 595w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t-300x212.jpg 300w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/t-480x340.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 834px) 100vw, 834px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong><em>Filmin Afi\u015fi<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Belgesel daha \u00e7ok anlat\u0131mlara dayanmakta. Y\u00f6netmen \u00c7ayan Demirel, edindi\u011fim bilgilere g\u00f6re 5 Nolu Cezaevi ad\u0131yla cezaevinde ya\u015fananlar\u0131 belgeselle\u015ftirmek i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 100 tan\u0131kla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve bunlardan yakla\u015f\u0131k 45&#8217;nin anlat\u0131m\u0131n\u0131 belgeselde aktarm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Filmin ba\u015flar\u0131nda, 12 Eyl\u00fcl darbesinin hemen ard\u0131ndan, darbecilerin ba\u015f\u0131 Kenan Evren&#8217;in &#8220;<em>s\u00fcratle cezaevleri yap\u0131m\u0131na ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131. Diyarbak\u0131r&#8217;da b\u00fcy\u00fck bir cezaevi yap\u0131m\u0131n\u0131n talimat\u0131n\u0131n verildi\u011fi<\/em>&#8221; mealindeki kendi a\u011fz\u0131ndan a\u00e7\u0131klamas\u0131 5 No&#8217;lu Cezaevi&#8217;nde yap\u0131lanlar\u0131n <strong>12 Eyl\u00fcl Plan\u0131<\/strong>&#8216;n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funun delilidir. 5 No&#8217;luda yatanlar(!) K\u00fcrt ve muhalif olduklar\u0131 i\u00e7in zalimce vah\u015fi i\u015fkencelere maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bu cezaevinde yap\u0131lanlar salt Esat Oktay Y\u0131ld\u0131ran veya Ali Osman Ayd\u0131n&#8217;\u0131n marifeti veya sadistli\u011fiyle olan \u015feyler de\u011fil, 12 Eyl\u00fcl Plan\u0131 d\u00e2hilinde emir-komuta i\u00e7erisinde ad\u0131m ad\u0131m, a\u015fama a\u015fama yap\u0131lan uygulamalard\u0131r, sald\u0131r\u0131lard\u0131r. Genel bir plan\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn H\u00fck\u00fcmet veya AK Parti &#8220;<em>A\u00e7\u0131l\u0131m<\/em>&#8220;dan dem vurmakta. Ger\u00e7ekten &#8220;<em>A\u00e7\u0131l\u0131m<\/em>&#8220;da samimiyseler, o zaman 12 Eyl\u00fcl Darbesi ve Diyarbak\u0131r 5 No&#8217;lu Cezaevi ile ilgili t\u00fcm G\u0130ZL\u0130 belgeleri kamuoyuna a\u00e7\u0131klas\u0131nlar. Bunlar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 zaman inand\u0131r\u0131c\u0131 olabilirler.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl Darbesi ve Diyarbak\u0131r 5 No&#8217;lu Cezaevi ile ilgili G\u0130ZL\u0130 belgeleri a\u00e7\u0131klayamayanlar\u0131n ve i\u015fkencecilerden hesap sormayanlar\u0131n, h\u00fck\u00fcmet olsalar bile iktidar olamayacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. (11 Temmuz 2010)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>13 Temmuz 2010 tarihinde www.kuyerel.com,<br>13 Temmuz 2010 tarihinde www.kritize.net,<br>14 Temmuz 2010 tarihinde www.habername.com,<br>14 Temmuz 2010 tarihinde www.gelawej.net sitelerinde yay\u0131mland\u0131<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=12-eylul\" rel=\"tag\">12 eyl\u00fcl<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ali-osman-aydin\" rel=\"tag\">Ali Osman Ayd\u0131n<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cayan-demirel\" rel=\"tag\">\u00e7ayan demirel<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=diyarbakir-5-nolu\" rel=\"tag\">diyarbak\u0131r 5 no&#039;lu<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=esat-oktay-yildiran\" rel=\"tag\">Esat Oktay Y\u0131ld\u0131ran<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kenan-evren\" rel=\"tag\">Kenan Evren<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>karacada\u011f eteklerindei\u015fkence fabrikas\u0131 durmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor: 24 saat.insanlar a\u00e7insanlar peri\u015fankol geziyor veremhasta her yan,insanlarya \u00f6l\u00fcyor ya da kal\u0131yor sakat.Zorluyorlartutsak halk\u0131m\u0131n evlatlar\u0131n\u0131tutsak etmeyene derlerse&#8220;em-reeet komutaaan\u0131\u0131\u0131m!&#8221; demeye. 1982-1984 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00fcnl\u00fc (!) Diyarbak\u0131r 5 No&#8217;lu Cezaevi&#8217;nde tutuklu kald\u0131m. Kald\u0131\u011f\u0131m s\u00fcre i\u00e7ersinde \u00e7ok \u015fey ya\u015fad\u0131m, \u00e7ok \u015fey g\u00f6rd\u00fcm, \u00e7ok \u015fey duydum. \u00c7\u0131kt\u0131ktan sonra da 5 No&#8217;luyla ilgili yine \u00e7ok \u015fey dinledim, \u00e7ok \u015fey okudum. Ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131, g\u00f6rd\u00fcklerimi, duyduklar\u0131m\u0131 anlatmamda s\u00f6zc\u00fcklerin anlam\u0131 yetersiz kal\u0131r, g\u00fcc\u00fc yetmez. Cezaevinde bulunan tutuklu ve mahk\u00fbmlar\u0131n &#8220;hi\u00e7&#8220;le\u015ftirilmeleri; onursuz, ki\u015filiksiz birer zavall\u0131 mahl\u00fbk olmalar\u0131 hedeflenmi\u015fti. Diyarbak\u0131r 5 No&#8217;lu Cezaevi ger\u00e7ek anlam\u0131yla tam bir cehennemdi. 6 Temmuz 2010 g\u00fcn\u00fc \u0130stanbul&#8217;da Seyr-\u00ee Mesel Sanat<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197,1064],"tags":[142,2154,3293,290,2632,2351],"class_list":["post-5155","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","category-tarih","tag-12-eylul","tag-ali-osman-aydin","tag-cayan-demirel","tag-diyarbakir-5-nolu","tag-esat-oktay-yildiran","tag-kenan-evren"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5155"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6784,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5155\/revisions\/6784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}