{"id":5126,"date":"1995-07-01T09:53:00","date_gmt":"1995-07-01T09:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5126"},"modified":"2023-05-22T10:11:10","modified_gmt":"2023-05-22T10:11:10","slug":"boya-sanayi-ve-cevre-mevzuati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5126","title":{"rendered":"Boya Sanayi ve \u00c7evre Mevzuat\u0131"},"content":{"rendered":"\n

I. Giri\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7evre kirlili\u011fi, hem ulusal hem de uluslararas\u0131 alanda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llar\u0131n \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri olarak hep g\u00fcndemde olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Buradan hareketle \u00e7ok zor durumlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in bu i\u015fi ba\u015ftan \u00f6nlemek \u00e7ok daha ekonomik ve yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kimya sanayi i\u00e7ersinde BOYA SANAY\u0130, \u00fclkemizin \u00f6nemli sanayi kollar\u0131ndan birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Boya sanayi denilince genel olarak bir boyar maddeleri bir de ya\u011fl\u0131boya ve vernik ak\u0131la gelmektedir. Ya\u011fl\u0131 boyalar, y\u00fczey \u00f6rtme koruyucu maddelerdendir. \u0130nce bir film halinde uygulanan kat\u0131 \u00f6rt\u00fcc\u00fclerdir. \u00c7ok geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylesine \u00f6nemli bir sanayi sekt\u00f6r\u00fc olan BOYA SANAY\u0130, \u00fclke ekonomisine yads\u0131nmaz bir katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Ama bunun yan\u0131nda ayn\u0131 zamanda \u00c7EVRE SORUNLARINA da neden olmaktad\u0131r. Boya sanayiinin neden oldu\u011fu \u00e7evre kirliliklerini hava, su, toprak ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc olarak s\u0131ralayabiliriz. Bu kirlilikler \u00e7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na \u00f6nemli olumsuz etkilerde bulunmaktad\u0131r. Boya sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00fcretim kay\u0131plar\u0131n\u0131 azaltmas\u0131, \u00fcretim kalitesini y\u00fckseltmesi, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131 ve yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmesi i\u00e7in \u00e7evre ile ilgili gerekli \u00f6nlemler almas\u0131, hem sanayicilerimizin, hem de \u00fclkemizin yarar\u0131nad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

II. \u00c7evre<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zelde boya sanayi genelde ise end\u00fcstrile\u015fme s\u00fcrecinin \u00e7evresel de\u011ferler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 olumsuzluklar; etkiler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

-\u00dcretim i\u00e7in gerekli girdilerin do\u011fadan temin edilmesi s\u0131ras\u0131nda bu kaynaklar ve yak\u0131n \u00e7evreleri tahrip edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

-\u00dcretim a\u015famas\u0131nda kat\u0131, s\u0131v\u0131, gaz at\u0131k ve art\u0131klar al\u0131c\u0131 ortama b\u0131rak\u0131larak \u00f6nemli kirlilikler meydana gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

-\u00dcretim s\u0131ras\u0131nda \u00f6nlemlerin yeterli d\u00fczeyde ve gerekli \u015fekilde al\u0131nmamas\u0131 durumunda; i\u015f kazalar\u0131 artmakta, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131 bozulmakta ve fabrika yak\u0131n \u00e7evresinde insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkilenmektedir.<\/p>\n\n\n\n

-Hammadde ve\/veya \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131m\u0131ndan sonra olu\u015fan at\u0131k ve art\u0131klar\u0131n insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumsuz etkilerinin yan\u0131nda bunlar\u0131n ta\u015f\u0131nma, bertaraf ve imhas\u0131 b\u00fcy\u00fck sorunlar yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

End\u00fcstriyel kirlenmeleri \u00f6nlemede geli\u015ftirilen stratejiler ise \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

1. Do\u011frudan \u00f6nleme stratejileri;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Hava, su ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc vs. kirlilikleri i\u00e7in standartlar geli\u015ftirilmesi (\u00c7evre Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fu y\u00f6netmelikler gibi…),<\/p>\n\n\n\n

-\u00dcretim s\u00fcreci i\u00e7in uygulanmas\u0131 zorunlu \u00f6zelliklerin saptanmas\u0131, geli\u015ftirilen teknolojilerin takip edilmesi ve uygun teknolojilerin kullan\u0131lmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n

-Yasaklamalar (belirli hammaddelerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n men edilmesi gibi…).<\/p>\n\n\n\n

2. Dolayl\u0131 \u00f6nleme stratejileri;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Kirletici harc\u0131 (\u00e7evre temizlik vergisi, kirlilik \u00f6nleme pay\u0131 gibi…),<\/p>\n\n\n\n

-\u0130zin ve ruhsatlar (i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131, emisyon izni, de\u015farj izni vs gibi…).<\/p>\n\n\n\n

3. Destekleyici \u00f6nleme stratejileri;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

-S\u00fcbvansiyonlar,<\/p>\n\n\n\n

-Ara\u015ft\u0131rma, e\u011fitim ve ikna \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

4. Koruyucu \u00f6nleme stratejileri;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Para cezas\u0131,<\/p>\n\n\n\n

-A\u011f\u0131r hapis cezas\u0131,<\/p>\n\n\n\n

-\u00c7al\u0131\u015fmadan men etme, i\u015fyerinin kapat\u0131lmas\u0131 cezas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Geli\u015ftirilen bu \u00f6nleyici stratejilerin yan\u0131nda end\u00fcstriyel kurulu\u015flar da kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan etkili \u00f6nlemler alabilirler. End\u00fcstri kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kendi giri\u015fimleriyle alabilecekleri \u00f6nlemleri de k\u0131saca \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n

1. Koruyucu \u00f6nlemler;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Temiz yak\u0131t,<\/p>\n\n\n\n

-Temiz hammadde,<\/p>\n\n\n\n

-Temiz (uygun ve yeni) teknoloji,<\/p>\n\n\n\n

-At\u0131klar\u0131n de\u011ferlendirilmesi.<\/p>\n\n\n\n

2. D\u00fczenleyici \u00f6nlemler;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

-\u00dcretim kay\u0131plar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n

-At\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n

At\u0131klar\u0131n ar\u0131t\u0131lmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

3. Genel \u00f6nlemler;<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

-Ortak ar\u0131t\u0131m tesisi kurmak,<\/p>\n\n\n\n

-At\u0131klar\u0131n d\u00fczenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bo\u015falt\u0131lmas\u0131 ve bertaraf\u0131,<\/p>\n\n\n\n

-Sa\u011fl\u0131kl\u0131 yer se\u00e7imi,<\/p>\n\n\n\n

-Personelin e\u011fitim.<\/p>\n\n\n\n

III. Mevzuat (Yasal D\u00fczenlemeler)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn uygulamada di\u011fer end\u00fcstri kurulu\u015flar\u0131nda oldu\u011fu gibi, boya sanayiinde de az da olsa; i\u015fyeri a\u00e7ma \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131, emisyon izni ve de\u015farj izni gibi konularda baz\u0131 sorunlar ya\u015fanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, yine az da olsa bir\u00e7ok boya sanayi kurulu\u015funun \u00e7evre ile ilgili yasal d\u00fczenlemelerden, \u00f6rne\u011fin 2872 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu’na dayan\u0131larak \u00e7\u0131kart\u0131lan y\u00f6netmeliklerin t\u00fcm\u00fcnden veya baz\u0131lar\u0131ndan halen haberleri olmam\u0131\u015f veya yeni yeni olmaktad\u0131r. B\u00f6yle olunca da bu kurulu\u015flar ile yetkili merciler aras\u0131nda sorunlar ya\u015fanmakta ya da idari nitelikli y\u00fcksek para cezalar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evre Kanunu ve bu kanuna dayan\u0131larak \u00e7\u0131kart\u0131lan y\u00f6netmeliklerde yer alan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmeme veya getirilmemesi ve uygulamada baz\u0131 sorunlar\u0131n olmas\u0131n\u0131n nedeni, daha \u00e7ok yasal d\u00fczenlemeleri takip etmeme, neyin nerede nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 veya yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bilmeme, \u00e7evre bilincine vak\u0131f olmama, \u00fcretim ve \u00e7evre teknolojilerini takip etmemeden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan boya sanayiini ilgilendiren mevzuat\u0131 k\u0131saca ele almakta yarar vard\u0131r. Bunlar:<\/p>\n\n\n\n

-1593 say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu ve Gayri S\u0131hhi M\u00fcesseseler Y\u00f6netmeli\u011fi,<\/p>\n\n\n\n

-2872 say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu ile ilgili y\u00f6netmelikleri, \u015feklinde ele al\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n

1) 1593 Say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131s\u0131hha Kanunu (Genel Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Koruma Kanunu):<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu Kanunun 270-274 \u00fcnc\u00fc maddeleri 1., 2. ve 3. s\u0131n\u0131f Gayri S\u0131hhi M\u00fcesseseleriyle ilgili olup, GSM Ruhsatlar\u0131 hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulunmaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyelerinin bulundu\u011fu yerlerde, Belediye s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve m\u00fccavir alanlarda bug\u00fcn bu maddelerin uygulanmas\u0131n\u0131 3030 say\u0131l\u0131 yasa gere\u011fi B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyeleri, di\u011fer yerlerde m\u00fclki amirler y\u00fcr\u00fctmektedir.<\/p>\n\n\n\n

1593 say\u0131l\u0131 bu yasan\u0131n 268-275 say\u0131l\u0131 maddelerine dayan\u0131larak “Gayri S\u0131hhi M\u00fcesseseler Y\u00f6netmeli\u011fi” yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu Y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re “Madeni ve nebati boya, cila, vernik, fabrika ve at\u00f6lyeleri” I. S\u0131n\u0131f GSM Listesi’nde 26 \u0131nc\u0131 s\u0131rada yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00f6netmelik \u00e7evre ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu t\u00fcr i\u015fyerlerinin ruhsatland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2) 2872 Say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu Kanun, \u00e7evre korumas\u0131, su, toprak ve hava kirlenmesinin \u00f6nlenmesi vs… amac\u0131yla 11 A\u011fustos 1983 tarih ve 18132 Resmi Gazete’de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunda; yap\u0131lacak d\u00fczenlemeler ve al\u0131nacak \u00f6nlemlere ili\u015fkin hukuki ve teknik esaslar belirlenmi\u015ftir. Kirlenme yasa\u011f\u0131, \u00e7evre korunmas\u0131, \u00e7evresel etki de\u011ferlendirmesi, i\u015fletme izni, denetim, zararl\u0131 kimyasal maddeler, g\u00fcr\u00fclt\u00fc, faaliyetlerin durdurulmas\u0131 ve cezai h\u00fck\u00fcmler vs. Kanunda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu kanuna dayan\u0131larak bug\u00fcne kadar; hava, su, g\u00fcr\u00fclt\u00fc, kat\u0131 at\u0131k, \u00e7evresel etki de\u011ferlendirme, zararl\u0131 ve kimyasal madde ve \u00fcr\u00fcnler, t\u0131bbi at\u0131klar, tehlikeli at\u0131klar, \u00e7evre kirlili\u011fi \u00f6nleme fonu, gemi ve deniz ara\u00e7lar\u0131na verilecek cezalarda su\u00e7un tespiti ve cezan\u0131n kesilmesine ili\u015fkin olmak \u00fczere toplam 10 adet y\u00f6netmelik yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00f6netmelikler i\u00e7ersinde boya sanayiini ba\u015fta hava, su ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcye ili\u015fkin olanlar ba\u015fta olmak \u00fczere zararl\u0131, kimyasal madde ve \u00fcr\u00fcnler, kat\u0131 at\u0131k, \u00e7evresel etki de\u011ferlendirme, tehlikeli at\u0131klara ili\u015fkin olanlar da \u015fu veya bu \u015fekilde ilgilendirmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Boya sanayiinin \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve gerekli yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan boya sanayi ile i\u015ftigal olanlar\u0131n bu y\u00f6netmelikleri ayr\u0131 ayr\u0131 incelemesinde yarar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez
Kimya M\u00fchendisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

TMMOB Kimya M\u00fchendisleri Odas\u0131<\/strong>
\u0130stanbul \u015eubesi Yay\u0131n Organ\u0131 B\u00dcLTEN
Temmuz-Ekim 1995, Say\u0131: 1995\/4-5.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

Boya Sanayi<\/a>, <\/span>\u00c7evere Mevzuat\u0131<\/a>, <\/span>\u00e7evre bakanl\u0131\u011f\u0131<\/a>, <\/span>\u00e7evre kanunu<\/a>, <\/span>\u00e7evre kirlili\u011fi<\/a>, <\/span>Gayri S\u0131hhi M\u00fcesseseler Y\u00f6netmeli\u011fi<\/a>, <\/span>GSM Listesi<\/a>, <\/span>TMMOB Kimya M\u00fchendisleri Odas\u0131<\/a>, <\/span>Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu<\/a>, <\/span>\u00fcretim<\/a>, <\/span>\u00dcretim a\u015famas\u0131<\/a>, <\/span>Yasal D\u00fczenlemeler<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

I. Giri\u015f \u00c7evre kirlili\u011fi, hem ulusal hem de uluslararas\u0131 alanda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llar\u0131n \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri olarak hep g\u00fcndemde olacakt\u0131r. Buradan hareketle \u00e7ok zor durumlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in bu i\u015fi ba\u015ftan \u00f6nlemek \u00e7ok daha ekonomik ve yararl\u0131 olacakt\u0131r. Kimya sanayi i\u00e7ersinde BOYA SANAY\u0130, \u00fclkemizin \u00f6nemli sanayi kollar\u0131ndan birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Boya sanayi denilince genel olarak bir boyar maddeleri bir de ya\u011fl\u0131boya ve vernik ak\u0131la gelmektedir. Ya\u011fl\u0131 boyalar, y\u00fczey \u00f6rtme koruyucu maddelerdendir. \u0130nce bir film halinde uygulanan kat\u0131 \u00f6rt\u00fcc\u00fclerdir. \u00c7ok geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131 bulunmaktad\u0131r. B\u00f6ylesine \u00f6nemli bir sanayi sekt\u00f6r\u00fc olan BOYA SANAY\u0130, \u00fclke ekonomisine yads\u0131nmaz bir katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Ama bunun yan\u0131nda<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[928],"tags":[2549,2553,2467,2466,2483,2554,2555,2556,2551,1621,2552,2550],"class_list":["post-5126","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre","tag-boya-sanayi","tag-cevere-mevzuati","tag-cevre-bakanligi","tag-cevre-kanunu","tag-cevre-kirliligi","tag-gayri-sihhi-muesseseler-yonetmeligi","tag-gsm-listesi","tag-tmmob-kimya-muhendisleri-odasi","tag-umumi-hifzissihha-kanunu","tag-uretim","tag-uretim-asamasi","tag-yasal-duzenlemeler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5127,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5126\/revisions\/5127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}