{"id":5122,"date":"1994-10-01T09:14:00","date_gmt":"1994-10-01T09:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5122"},"modified":"2023-05-22T09:21:15","modified_gmt":"2023-05-22T09:21:15","slug":"hava-kirliligi-hakkinda-genel-bilgiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5122","title":{"rendered":"Hava Kirlili\u011fi Hakk\u0131nda Genel Bilgiler"},"content":{"rendered":"\n

Kirlilik Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar\u0131n arzu etmedi\u011fi, istemedi\u011fi her \u015fey kirliliktir.<\/p>\n\n\n\n

Evimizde, okulumuzda, mahallemizde, k\u0131saca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evrede olmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fimiz, insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar veren, insanlara s\u0131k\u0131nt\u0131 veren, \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yaratan \u015feylere kirlilik denmektedir. Bunlara \u00f6rnek olarak; pet \u015fi\u015feleri, oto lastikleri, k\u00e2\u011f\u0131t ve sebze art\u0131klar\u0131, soba-kalorifer k\u00fclleri, fabrika, soba ve kalorifer bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan dumanlar\u0131, at\u0131ksu ve ambalaj at\u0131klar\u0131n\u0131… g\u00f6sterebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Peki, \u00e7evre nedir ve \u00e7evre kirlili\u011finden ne anlamal\u0131y\u0131z?<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evre, insan veya ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 boyunca ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u0131\u015f ortamd\u0131r. Hava, su, toprak \u00e7evrenin fiziksel unsurlar\u0131n\u0131; insanlar, hayvanlar, bakteri ve mantarlar ise \u00e7evrenin biyolojik unsurlar\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. Do\u011fadaki canl\u0131lar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ve fiziksel \u00e7evreyle olan ili\u015fkileri, canl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fmesine imk\u00e2n veriyorsa, do\u011fal denge sa\u011flanm\u0131\u015f demektir. Aksine bir durum ise, bu dengenin bozuldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar\u0131n do\u011fal kaynaklar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ve yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131 sonucu \u00e7evre bozulmakta ve tahrip olmaktad\u0131r. Bu durumda do\u011fan\u0131n temel unsurlar\u0131 olan hava, su ve topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n bozmaktad\u0131r. \u00c7evrenin bozulmas\u0131 veya tahrip olmas\u0131yla ba\u015fta insanlar olmak \u00fczere, t\u00fcm canl\u0131 varl\u0131klar zarar g\u00f6rmekte ve olumsuz y\u00f6nde etkilenmektedirler. Bu olumsuz etkilenmeden ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7evre sorunlar\u0131na \u00e7evre kirlili\u011fi denilmektedir. K\u0131saca \u00e7evre kirlili\u011fi \u00e7evrede olmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fimiz unsurlar\u0131n toplam\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evre kirliliklerinde en \u00e7ok g\u00fcndeme gelen kirlilikler: Hava kirlili\u011fi, su kirlili\u011fi, toprak kirlili\u011fi ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc kirlili\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu 1972 y\u0131l\u0131nda; “\u00e7evre bilincinin derinle\u015ftirilmesi bak\u0131m\u0131ndan insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7evrenin korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi y\u00f6n\u00fcnde ilgilerini belirlemek i\u00e7in d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda faaliyette bulunmak” amac\u0131yla, 5 Haziran’\u0131 “D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc” olarak kabul etmi\u015ftir. Bu nedenle, her y\u0131l 5 Haziran’da b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u00e7evre bilincini geli\u015ftirmek i\u00e7in ba\u015fta okul ve belediyeler olmak \u00fczere bir\u00e7ok kurum ve kurulu\u015f \u00f6zel e\u011fitim programlar\u0131, resm\u00ee ge\u00e7itler, \u00f6zel temizlik kampanyalar\u0131, a\u011fa\u00e7 dikme etkinlikleri yapmaktad\u0131r. \u00c7evre g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve ekonomiye yeniden kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 kampanyalar\u0131 d\u00fczenlemekte; i\u015fyeri ve politik gruplara etkinliklerini art\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Yurdumuzda \u00e7evre ile ilgili bir\u00e7ok resmi ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurum, kurulu\u015f faaliyet g\u00f6stermektedir. Okullarda kurulan veya kurulmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen “\u00c7evre Kollar\u0131”nda g\u00f6n\u00fcll\u00fc birer \u00e7evre kurulu\u015fu sayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Konumuz hava kirlili\u011fi oldu\u011fu i\u00e7in, hava kirlili\u011fine k\u0131saca de\u011finmekte yarar vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Hava Kirlili\u011finin Kaynaklar\u0131 Nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsano\u011flunun ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in oksijene ihtiyac\u0131 vard\u0131r. \u0130nsano\u011flu oksijeni solunum yoluyla havadan al\u0131r. Bir insan yakla\u015f\u0131k olarak a\u00e7l\u0131\u011fa 60 g\u00fcn, susuzlu\u011fa 6 g\u00fcn dayan\u0131rken havas\u0131zl\u0131\u011fa 6 dakika bile dayanamamaktad\u0131r. Bir insan, yakla\u015f\u0131k olarak g\u00fcnde 12.240 litre hava solumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Temiz hava i\u00e7erisinde %78 azot, %21 oksijen ve %1 oran\u0131nda da di\u011fer gaz, toz, su buhar\u0131 gibi maddeler bulunmaktad\u0131r. Bu oranlara havan\u0131n do\u011fal bile\u015fenleri denilmektedir. \u0130\u015fte bu oranlar\u0131n bozulmas\u0131, yani do\u011fal hava bile\u015fenlerinin oranlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi sonucu havada yabanc\u0131 maddelerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, canl\u0131 ya\u015fam\u0131na ve ekolojik dengeye zararl\u0131 olabilecek yo\u011funluk ve s\u00fcrede bulunmas\u0131 hava kirlenmesine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hava kirlili\u011fine neden olan kirleticiler yani is, kurum, k\u00fcl, kimyasal toz ve gazlar ne kadar \u00e7ok havaya kar\u0131\u015f\u0131rlarsa hava kirlili\u011fi o oranda artar. Bu durum insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da o oranda olumsuz etkilemektedir. Bu etkiler k\u0131\u015f\u0131n r\u00fczg\u00e2r\u0131n hafif ve havan\u0131n nemli oldu\u011fu g\u00fcnlerde daha \u00e7ok artmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hava kirlenmesine neden olan kaynaklar\u0131; do\u011fal kaynaklar ve yapay kaynaklar olmak \u00fczere iki grupta toplayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hava kirlenmesine neden olan do\u011fal kaynaklara \u015funlar\u0131 sayabiliriz;<\/p>\n\n\n\n

-Yanarda\u011f\/volkan faaliyetleri,<\/p>\n\n\n\n

-Orman yang\u0131nlar\u0131,<\/p>\n\n\n\n

-A\u00e7\u0131k arazideki hayvan ve bitki \u00f6rt\u00fclerinin bozulmas\u0131 vs…<\/p>\n\n\n\n

Yapay Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hava kirlili\u011fine neden olan yapay kaynaklar, insanlar\u0131n faaliyetleri sonucu olu\u015fan kaynaklard\u0131r. Bunlar;<\/p>\n\n\n\n

-Is\u0131tma amac\u0131yla konutlarda yak\u0131t kullan\u0131m\u0131,<\/p>\n\n\n\n

-Sanayi faaliyetleri,<\/p>\n\n\n\n

-Ula\u015f\u0131mda motorlu karayolu ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, yan\u0131 trafiktir.<\/p>\n\n\n\n

I-Is\u0131tma amac\u0131yla konutlarda yak\u0131t kullan\u0131m\u0131ndan kaynaklanan hava kirlili\u011fi ve al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6nce insanlar neden \u0131s\u0131nmaya ihtiya\u00e7 duyarlar, ona bakal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Fizikte bir kural vard\u0131r: S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek olan bir cisim ya da ortamdan, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fck olan cisim ya da ortama devaml\u0131 bir \u0131s\u0131 ak\u0131\u015f\u0131 olur. Bu nedenle, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek olan cisim ya da ortam\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fer. \u0130ki cisim ya da ortam aras\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131k fark\u0131 b\u00fcy\u00fck ise, ge\u00e7en \u0131s\u0131da b\u00fcy\u00fck olur. Bu temel kural insanlar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u0130nsanlar yedi\u011fi besinleri oksijenle yakarak, v\u00fccutlar\u0131nda \u0131s\u0131 \u00fcretir. Ama, \u00e7evresi k\u0131\u015f aylar\u0131nda kendisinden daha so\u011fuk oldu\u011fu i\u00e7in, insanlar \u0131s\u0131 kaybeder, \u00fc\u015f\u00fcr. \u0130nsan v\u00fccudunun \u00fcretti\u011fi \u0131s\u0131 ile kaybetti\u011fi \u0131s\u0131 aras\u0131nda bir denge kurulmas\u0131 ihtiyac\u0131ndan, \u00e7e\u015fitli \u0131s\u0131tma ara\u00e7lar\u0131ndan (soba, kalorifer vs.) yararlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tarihte insanlar ilk defa ate\u015fi a\u00e7\u0131kta yakarak \u0131s\u0131nma ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermi\u015flerdir. Sonra, ate\u015fi ma\u011fara ve giderek evlerindeki ocaklar\u0131nda yakarak \u0131s\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Daha sonralar\u0131 ise, her odan\u0131n veya her konutun ayr\u0131 ayr\u0131 \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 yerine \u0131s\u0131y\u0131 bir yerde \u00fcretip (kazan dairesi gibi…) ihtiya\u00e7 duyulan yerlere, oturma odalar\u0131na g\u00f6t\u00fcrmenin daha iyi olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek kalorifer sistemlerini geli\u015ftirmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn, bizler k\u0131\u015f aylar\u0131nda \u00fc\u015f\u00fcmemek i\u00e7in evlerimizde, okulumuzda, i\u015fyerlerinde soba veya kalorifer yakarak \u0131s\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktay\u0131z. Soba ve kaloriferlerimizde genellikle odun, k\u00f6m\u00fcr, fuel-oil ve do\u011fal gaz yak\u0131lmaktay\u0131z. Bu yak\u0131tlar\u0131n soba ve kaloriferlerimizde yak\u0131lmas\u0131 sonucu bacadan \u00e7\u0131kan duman havay\u0131 kirletmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Soba veya kalorifer kazan bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan gazlara genel kirleticiler denilmektedir. Bunlar; karbonmonoksit (CO), k\u00fck\u00fcrtdioksit (SO 2 ), Azotdioksitler (NO x ) ve partik\u00fcl maddelere (is, kurum ve toza) genel kirleticiler denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bizler, hem \u0131s\u0131nmak ve hem de havay\u0131 kirletmemek zorunday\u0131z. O halde, kirletmeden \u0131s\u0131nmal\u0131y\u0131z. Bunun i\u00e7in, \u0131s\u0131nmadan kaynaklanan hava kirlili\u011fini azaltmak veya hava kirlili\u011fini \u00f6nlemek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki prensiplere uyulmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

1-Yak\u0131t tasarrufu yap\u0131lmal\u0131y\u0131z. Ne kadar az yak\u0131t t\u00fcketirsek, o kadar hava az kirlenir. \u00d6rne\u011fin; sobam\u0131z\u0131 10 saat yakaca\u011f\u0131m\u0131za, 8 saat yakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2 saat tasarruf etmi\u015f oluruz veya 80 derecede kaloriferi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m\u0131za, 70 derecede \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 10 derecelik bir yak\u0131t tasarruf sa\u011flam\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n\n\n\n

2-Temiz yak\u0131t kullanmal\u0131y\u0131z. Yak\u0131tlar i\u00e7inde en temiz yak\u0131t do\u011fal gazd\u0131r. Do\u011fal gaz\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yak\u0131t olarak s\u0131v\u0131 yak\u0131t, yani petrol \u00fcr\u00fcn\u00fc yak\u0131t olan motorin (mazot), kalorifer yak\u0131t\u0131 (4 nolu fuel-oil), 5 no’lu fuel-oil, 6 no’lu fuel-oil ile yerli ve yabanc\u0131 men\u015feili k\u00f6m\u00fcrler kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

5 no’lu fuel-oil ile 6 no’lu fuel-oil kirletici etkileri y\u00fcksek yak\u0131tlard\u0131r. Bu s\u0131v\u0131 yak\u0131tlar konutlarda kullan\u0131lmamaktad\u0131r. Bir\u00e7ok ilde petrokokun sat\u0131\u015f\u0131 ve kullan\u0131m\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Linyit k\u00f6m\u00fcrleri i\u00e7in her ilde belli kural ve standartlar getirilmi\u015ftir. Bu kurallara uyulmal\u0131, standart d\u0131\u015f\u0131 k\u00f6m\u00fcrler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

3-Yak\u0131tlar soba ve kaloriferlerde tekni\u011fine uygun yak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

4-Binalarda ve evlerimizde \u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m\u0131 ve \u0131s\u0131 izol\u00e2syonu mutlaka olmal\u0131d\u0131r. (\u00c7ok b\u00fcy\u00fck pencere yerine normal pencereler, \u00e7ift cam gibi…)<\/p>\n\n\n\n

5-Kalorifer ate\u015f\u00e7ileri yayg\u0131n bir \u015fekilde e\u011fitilmeli, ehliyeti olmayan ate\u015f\u00e7iler kalorifer kazan dairelerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

6-Kalorifer ve soba bacalar\u0131 her sezon ba\u015f\u0131nda mutlaka temizlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

7-Kaloriferler yanarken kalorifer dairesinin havaland\u0131rma penceresi a\u00e7\u0131k tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

8-K\u00f6m\u00fcrl\u00fc kazalarda haftada en az iki defa, s\u0131v\u0131 yak\u0131tla yani fuel-oil ile \u00e7al\u0131\u015fan kazanlarda ise haftada bir defa kazan temizli\u011fi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

9-Kalorifer tesisat\u0131ndaki ar\u0131zalar zaman\u0131nda giderilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

10-Kaloriferler bina d\u0131\u015f\u0131ndaki hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 15 derece santigrat ve alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zaman yak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

11-Evlerde; oturma odalar\u0131, salonlar yakla\u015f\u0131k 20 derece; merdiven, mutfak, tuvalet 15 derece, yatak odas\u0131 20 derece, banyo 26 derecenin \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131lmayacak \u015fekilde \u0131s\u0131tma sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Fabrika ve i\u015f hanlar\u0131ndaki kalorifer tesisatlar\u0131 yakla\u015f\u0131k 15 0 C-20 0 C aras\u0131nda yak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

12-Valilik taraf\u0131ndan Uyar\u0131 Kademelerine ili\u015fkin karar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Uyar\u0131 Kademelerindeki \u00f6nlemlere uyulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zet olarak;<\/p>\n\n\n\n

Birinci Uyar\u0131 Kademesinde fabrikalar % 50 kapasite ile \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Kaloriferler ise, 4’er saatten toplam 8 saat yak\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci Uyar\u0131 Kademesinde kaloriferler 3’er saatten toplam 6 saat yak\u0131lacakt\u0131r. Fabrikalar yine % 50 kapasite ile \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Uyar\u0131 ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Uyar\u0131 Kademelerinde ise kalorifer ve sobalar hi\u00e7 yak\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

II-Sanayiden Kaynaklanan Hava Kirlili\u011fi ve Gerekli \u00d6nlemler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Okudu\u011fumuz kitaplar, yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z defterler, elimizdeki kalemler; yedi\u011fimiz \u00e7ikolatalar, bisk\u00fcviler; oturdu\u011fumuz masalar, sandalyeler; evimizdeki buzdolab\u0131, \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi, televizyon ve giydi\u011fimiz giysiler fabrikalarda yap\u0131lmaktad\u0131r. Fabrikalarda bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnlerin yap\u0131lmas\u0131 ve bizlerinde bunlar\u0131n kullanmas\u0131n\u0131n bir neticesi ve bedeli olarak fabrikalar\u0131n bacalar\u0131ndan kimyasal gazlar, tozlar ve dumanlar \u00e7\u0131karak hava kirletilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Fabrikalarda enerji ihtiyac\u0131 i\u00e7in yak\u0131lan yak\u0131tlar ve fabrikada yap\u0131lan i\u015flemden olu\u015fan kirleticiler, baca ile havaya at\u0131larak kirlili\u011fe neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131, yurdumuzun kalk\u0131nmas\u0131, yeni i\u015f sahalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131larak i\u015fsizli\u011fin \u00f6nlenmesi i\u00e7in bu fabrikalar\u0131n mutlaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve \u00fcretimlerini yapmas\u0131 gerekir. Burada \u00f6nemli olan, hem kalk\u0131nmam\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek ve hem de \u00e7evremizi korumakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Peki, hem kalk\u0131nma ve hem de \u00e7evre korunmas\u0131 ikisi bir arada nas\u0131l olacakt\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fyerleri, fabrikalar \u00e7evreyi kirletmemek i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri almal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, temiz yak\u0131t kullanmal\u0131, filtre sistemleri kurulmal\u0131, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olan hammaddeler kullan\u0131lmal\u0131, personel \u00e7evre konusunda e\u011fitilmeli, ye\u015fillendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmal\u0131, teknolojik yenilikler takip edilmeli ve uygulanmal\u0131d\u0131r. En \u00f6nemlisi yetkili kurumlardan gerekli yasal izinleri mutlaka almal\u0131d\u0131r. Denetleyici kurumlar da, bu t\u00fcr yerleri s\u0131k s\u0131k denetlemelidir.<\/p>\n\n\n\n

III-Trafikten Kaynaklanan Hava Kirlili\u011fi ve Gerekli \u00d6nlemler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Her g\u00fcn okulumuza, i\u015f yerlerimize, gezmeye giderken; zorunlu olarak taksi, dolmu\u015f, minib\u00fcs veya otob\u00fcslere binmekteyiz. Bunun yan\u0131nda e\u015fya ve y\u00fcklerimizin ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7inde kamyon veya kamyonetleri kullanmaktay\u0131z. \u0130\u015fte her g\u00fcn de\u011fi\u015fik \u015fekilde yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu motorlu kara yolu ta\u015f\u0131tlar\u0131 \u00e7evremizi ve soludu\u011fumuz havay\u0131 kirletmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn, hava kirlili\u011finin yar\u0131s\u0131n\u0131 motorlu ta\u015f\u0131tlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu s\u00f6ylenmektedir. B\u00fcy\u00fck kentlerimizde ana cadde ve kav\u015faklarda, kara yollar\u0131 \u00e7evrelerinde havay\u0131 kirleten madde emisyonlar\u0131 (atmosfere at\u0131lan gaz, toz, is v.s.) \u00f6nemli boyutlardad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir insan\u0131n g\u00fcnl\u00fck ihtiyac\u0131 olan 15 m 3 temiz havay\u0131 sadece bir tek ta\u015f\u0131t 10 dakikal\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7erisinde solunum i\u00e7in tehlikeli hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir. Kentlerdeki y\u00fcz binlerce ta\u015f\u0131t\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek; ta\u015f\u0131tlar\u0131n neden olaca\u011f\u0131 hava kirlili\u011finin boyutu hakk\u0131nda bir tahminde bulunabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul’da bug\u00fcn 1 milyondan fazla trafi\u011fe kay\u0131tl\u0131 motorlu ta\u015f\u0131t arac\u0131 kentin cadde ve sokaklar\u0131nda dola\u015fmaktad\u0131r. Havaya kirletici gaz ve tanecik (partik\u00fcl) yayabilen bu ara\u00e7lar k\u00f6t\u00fc bak\u0131m, bilin\u00e7siz kullanma ve bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00e7ok eski olu\u015flar\u0131 nedeniyle kirletici \u00f6zellikleri bir kat daha artarak, \u00f6nemli kirletici kaynak durumundad\u0131rlar. Zaman\u0131nda ve gerekli \u015fekilde ara\u00e7 bak\u0131m\u0131, trafik kurallar\u0131na uyma ve bilin\u00e7li ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131 egzoz gazlar\u0131n\u0131 azaltmada \u00f6nemli bir etmendir.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u015f\u0131tlardaki kirletici kaynaklar<\/p>\n\n\n\n

Ta\u015f\u0131tlarda hava kirlili\u011fi yaratan kirletici kaynaklar, motor cinsine g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u015f\u0131tlarda benzinli ve dizel motor olmak \u00fczere iki t\u00fcr motor kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Benzinli motorla \u00e7al\u0131\u015fan bir ta\u015f\u0131t\u0131n ba\u015fl\u0131ca kirletici kaynaklar\u0131 \u015funlard\u0131r;<\/p>\n\n\n\n

-Egzoz borusu (as\u0131l kaynakt\u0131r),<\/p>\n\n\n\n

-Benzin deposu,<\/p>\n\n\n\n

-Kartel havaland\u0131rma,<\/p>\n\n\n\n

-Karb\u00fcrat\u00f6r,<\/p>\n\n\n\n

-Fren balatalar\u0131 ve lastikler.<\/p>\n\n\n\n

Dizel motorlu ta\u015f\u0131tlarda ise ba\u015fl\u0131ca kirletici kaynak egzoz borusudur.<\/p>\n\n\n\n

Dizel motorlu ta\u015f\u0131tlar\u0131n egzoz borular\u0131ndan \u00fc\u00e7 t\u00fcr duman \u00e7\u0131kar:<\/p>\n\n\n\n

-Siyah duman: Tam yanmam\u0131\u015f yak\u0131t taneciklerinin olu\u015fturdu\u011fu dumand\u0131r. Uygun yanma ko\u015fullar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

-Gri-beyaz duman: Tam yanma art\u0131\u011f\u0131 maddelerin olu\u015fturdu\u011fu dumand\u0131r. Uygun yanma ko\u015fullar\u0131n\u0131n oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

-Mavi duman: Yanmam\u0131\u015f yak\u0131t ve ya\u011f kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olup, genellikle motorun bak\u0131ma ihtiyac\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u015f\u0131tlardan kaynaklanan kirleticiler genel ve \u00f6zel kirleticiler olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Egzoz gazlar\u0131 i\u00e7inde bulunan karbondioksit (CO 2 ), su buhar\u0131 (H 2 O), hidrojen (H 2 ) ve azot (N 2 ) gazlar\u0131 kirletici olarak kabul edilmemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Egzoz gaz\u0131 i\u00e7erisindeki karbonmonoksit (CO), partik\u00fcl madde (is, toz, tanecik v.s.) ve hidrokarbonlar genel kirleticiler olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Benzinli ta\u015f\u0131tlarda ise, kur\u015fun (Pb) bile\u015fikleri \u00f6nemli bir kirleticidir.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u015f\u0131tlar\u0131n kirletici etkilerini azaltmak i\u00e7in;<\/p>\n\n\n\n

1-Bak\u0131m onar\u0131m ve temizlikleri zaman\u0131nda ve gerekti\u011fi \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131,<\/p>\n\n\n\n

2-Temiz yak\u0131t kullan\u0131m\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmeli,<\/p>\n\n\n\n

3-Ara\u00e7lar\u0131n muayenelerinin periyodik olarak yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131,<\/p>\n\n\n\n

4-Ara\u00e7 kapasitelerinin \u00fczerinde yolcu ve y\u00fck ta\u015f\u0131nmamal\u0131,<\/p>\n\n\n\n

5-Trafik kurallar\u0131na uyulmal\u0131,<\/p>\n\n\n\n

6-Benzinli ta\u015f\u0131tlarda katalitik konvert\u00f6r denilen filtre tak\u0131lmal\u0131,<\/p>\n\n\n\n

7-Toplu ta\u015f\u0131maya \u00f6nem verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

IV-Hava Kirlili\u011finin \u00c7evre ve \u0130nsan Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na Etkileri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hava, do\u011fadaki canl\u0131 hayat\u0131n temel unsurudur. Havan\u0131n gerek insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, gerekse do\u011fadaki t\u00fcm canl\u0131lara zarar verici hale gelmesi, ba\u015fka bir deyi\u015fle kirlenmesi, atmosferdeki toz, gaz, duman, is, koku, su buhar\u0131 miktar\u0131n\u0131n belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerin \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Bu kirleticilerin hangi oranlarda zararl\u0131 oldu\u011fu, uluslararas\u0131 kurulu\u015flar ve her \u00fclke taraf\u0131ndan “hava kirlili\u011fi standartlar\u0131” olarak tespit edilmi\u015ftir. Bizde, bu standartlar Hava Kalitesinin Korunmas\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi’nde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Konut ve sanayi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bacalar\u0131ndan ve ta\u015f\u0131tlar\u0131n egzozlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan is, duman, partik\u00fcller, karbon, k\u00fck\u00fcrt, azot oksitleri, hidrojen s\u00fclf\u00fcr ve doymam\u0131\u015f hidrokarbonlar gibi kimyasal maddeler havaya kar\u0131\u015farak do\u011frudan do\u011fruya solunum sistemi \u00fczerine etkili olmakta ve bron\u015flar\u0131 tahri\u015f ederek sonu\u00e7ta kronik bron\u015fit, a\u015f\u0131r\u0131 nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve akci\u011fer hastal\u0131klar\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kirlili\u011fin etkisiyle atmosferdeki ozon tabakas\u0131 bozulmakta, dolay\u0131s\u0131yla \u00e7e\u015fitli cilt hastal\u0131klar\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Egzoz gazlar\u0131yla havaya kar\u0131\u015fan kur\u015fun ise, v\u00fccutta birikerek kronik kur\u015fun zehirlenmelerine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kirli hava bitki ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n yapraklar\u0131n\u0131n bozularak kurumas\u0131na ve hatta a\u011fa\u00e7lar\u0131n yapraklar\u0131n\u0131n d\u00f6k\u00fclmesine neden oldu\u011fundan, tar\u0131msal \u00fcretimde azalma olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hava kirlili\u011fi malzemelere etki ederek tekstil boyalar\u0131 ve yap\u0131 boyalar\u0131n\u0131n solmas\u0131na, malzemelerin a\u015f\u0131nmas\u0131 ve \u00e7\u00fcr\u00fcmesine, kil ve camlar\u0131n bozulmas\u0131na vs. neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hava kirlili\u011fi nedeniyle, do\u011frudan otlak ve denizlerin kirlenmesi sonucu hayvan hastal\u0131klar\u0131 artmakta, hayvanc\u0131l\u0131k zarar g\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Fabrika ve ev bacalar\u0131ndan, egzoz borular\u0131ndan \u00e7\u0131kan gazlar atmosfere y\u00fckselmekte ve r\u00fczg\u00e2r\u0131n etkisiyle ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r. Ta\u015f\u0131nan gazlar, sis ve bulutlardaki su ile birle\u015ferek s\u00fclf\u00fcrik asit ve nitrik aside d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bu asitler ya\u011fmur damlalar\u0131 ile yere inerek bitkiler, toprak, canl\u0131 varl\u0131klar, yap\u0131lar, g\u00f6ller, akarsular ve denizler \u00fczerine d\u00fc\u015fmektedir. Asit ya\u011fmurlar\u0131n\u0131n do\u011fal \u00e7evredeki etkisi, bunlar\u0131n miktarlar\u0131, mineral topra\u011f\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131, jeolojik yap\u0131s\u0131, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve kullan\u0131m bi\u00e7imine ba\u011fl\u0131 olarak az veya \u00e7ok olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Fabrika ve ev bacalar\u0131ndan, ta\u015f\u0131tlar\u0131n egzozlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan gazlardan karbondioksit, azotoksit, metan, ozon ve kloroflor karbon gazlar\u0131 sera gazlar\u0131 olarak bilinir. Fosil yak\u0131tlar\u0131n (petrol \u00fcr\u00fcnleri, do\u011fal gaz, linyit k\u00f6m\u00fcr\u00fc vs.) yak\u0131lmas\u0131 sonucu yay\u0131lan gaz ve \u0131s\u0131 yer k\u00fcrenin \u0131s\u0131nmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn daha fazla \u0131s\u0131nmas\u0131na neden olan bu etkiye sera etkisi denmektedir. Asit ya\u011fmurlar\u0131 ve sera etkisi do\u011fan\u0131n do\u011fal dengesini bozmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar\u0131n yan\u0131nda hava kirlili\u011fi, ayr\u0131ca insanlar\u0131n moral ve psikolojik durumlar\u0131n\u0131 da olumsuz etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n

V-Hava Kirlili\u011fi \u0130le \u0130lgili Yasal D\u00fczenlemeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7evre ve hava kirlili\u011fi ile ilgili bir\u00e7ok yasal d\u00fczenleme (mevzuat) mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n

Anayasam\u0131z\u0131n 56. maddesi “Herkes sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir. \u00c7evreyi geli\u015ftirmek, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve \u00e7evre kirlenmesini \u00f6nleme, devletin ve vatanda\u015f\u0131n \u00f6devi” oldu\u011funu h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Anayasan\u0131n bu maddesine dayan\u0131larak, 10.06.1993 tarihinde “b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131n ortak varl\u0131\u011f\u0131 olan \u00e7evrenin korunmas\u0131, iyile\u015ftirilmesi, k\u0131rsal ve kentsel alanlarda arazinin ve do\u011fal kaynaklar\u0131n en uygun \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 ve korunmas\u0131, su, toprak ve hava kirlenmesinin \u00fcnlenmesi, \u00fclkenin bitki ve hayvan varl\u0131\u011f\u0131 ile do\u011fal ve tarihsel zenginliklerinin korumak, bug\u00fcnk\u00fc ve gelecek ku\u015faklar\u0131n sa\u011fl\u0131k, uygarl\u0131k ve ya\u015fam d\u00fczeyinin geli\u015ftirilmesi ve g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lacak d\u00fczenlemeleri ve al\u0131nacak \u00f6nlemleri, ekonomik ve sosyal kalk\u0131nma hedefleriyle uyumlu olarak belirli hukuki ve teknik esaslara g\u00f6re d\u00fczenlemek amac\u0131yla 2872 Say\u0131l\u0131 \u00c7evre Kanunu yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evre Kanununa dayan\u0131larak 02.11.1986 tarih ve 19269 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede; “Her t\u00fcrl\u00fc faaliyet sonucu atmosfere yay\u0131lan is, toz, gaz, buhar ve aerosol halindeki emisyonlar\u0131 kontrol alt\u0131na almak, insan\u0131 ve \u00e7evresini hava al\u0131c\u0131 ortam\u0131ndaki kirlenmelerden do\u011facak tehlikelerden korunmak, hava kirlenmeleri sebebiyle \u00e7evrede ortaya \u00e7\u0131kan umuma ve kom\u015fuluk m\u00fcnasebetlerine \u00f6nemli zararlar veren olumsuz etkileri gidermek ve bu etkilerin ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak” amac\u0131yla Hava Kalitesinin Korunmas\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu Y\u00f6netmelik, fabrikalardan kaynaklanan hava kirlili\u011fini denetim alt\u0131na almay\u0131 ve Y\u00f6netmelik gere\u011fi izne tabi olan i\u015fyerlerinin izin i\u015flemleri ile ilgili esaslar\u0131 ve uyulmas\u0131 gereken kurallar\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00f6netmeli\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda birde, 19.11.1985 tarih ve 18786 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede; Mevcut Binalarda Is\u0131 Yal\u0131t\u0131m\u0131 ile Yak\u0131t Tasarrufu Sa\u011flanmas\u0131 ve Hava Kirlili\u011finin Azalt\u0131lmas\u0131na Dair Y\u00f6netmelik yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu Y\u00f6netmelik, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi binalar\u0131n yap\u0131m\u0131, \u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m\u0131 ve yak\u0131t tasarrufu ile ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca, \u0130stanbul Valili\u011fi 03.10.1988 tarih ve 1 No’lu karar\u0131 ile ” \u0130stanbul \u0130linde Hava Kalitesinin Korunmas\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 53. Maddesi Gere\u011fince Uyar\u0131 Kademelerinde Al\u0131nacak \u00d6nlemler Tebli\u011fi “ni yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. (Bu Tebli\u011f esas al\u0131narak, sonra bir\u00e7ok il benzer tebligat yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n

Valili\u011fin bu tebli\u011finde;<\/p>\n\n\n\n

Hava kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi i\u00e7in al\u0131nacak \u00f6nlemler,<\/p>\n\n\n\n

Birinci kademe ilk uyar\u0131 \u00f6nlemleri,<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci kademe uyar\u0131nca al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler,<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kademe uyar\u0131nca al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kademe uyar\u0131nca al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler,<\/p>\n\n\n\n

Kalorifer yak\u0131c\u0131lar\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler, a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu yasal d\u00fczenlemelerin d\u0131\u015f\u0131nda \u00c7evre Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n, Valiliklerin, \u0130l Mahalli \u00c7evre Kurullar\u0131n\u0131n, \u0130l H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Meclislerinin, B\u00fcy\u00fck\u015fehir ve \u0130l\u00e7e Belediyelerinin bir\u00e7ok genelge, karar ve uyar\u0131lar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

VI-Bizlere D\u00fc\u015fen G\u00f6revler Nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1-\u00c7evre ve hava kirlili\u011fi konusunda bilin\u00e7li olmal\u0131y\u0131z. Bizler bu konuda ne kadar bilin\u00e7li olursak; havas\u0131, suyu, topra\u011f\u0131 ile daha temiz, daha g\u00fczel, daha ya\u015fan\u0131r ve daha ye\u015fil bir T\u00fcrkiye, daha ye\u015fil bir d\u00fcnya m\u00fccadelesinde o kadar ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131m\u0131z artar.<\/p>\n\n\n\n

2-\u00c7\u00f6p ve at\u0131k maddeleri bah\u00e7e, sokak ve caddelerde yakmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

3-Valililikler Uyar\u0131 Kademelerine ge\u00e7ildi\u011fini ilan ettiklerinde al\u0131nan kararlara uymal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

4-Enerji tasarrufu ve milli servetimizi korumada \u00e7evremizin bilin\u00e7lenmesine yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Unutmayal\u0131m, ne kadar az yak\u0131t t\u00fcketirsek o kadar az hava kirlenir. Ayn\u0131 \u015fekilde, \u0131s\u0131 yal\u0131t\u0131m\u0131 ve \u0131s\u0131 izol\u00e2syonunun \u00f6nemini de annelerimize, babalar\u0131m\u0131za yani yak\u0131n \u00e7evremize anlatmal\u0131y\u0131z. Az yak\u0131t t\u00fcketimi ayn\u0131 zamanda aile b\u00fct\u00e7emizde katk\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

5-Yasalara, yasaklara ve kurallara uyman\u0131n bir vatanda\u015fl\u0131k g\u00f6revi oldu\u011funu bilmeliyiz. Her konuda oldu\u011fu gibi hava kirlili\u011fi konusunda yay\u0131nlanm\u0131\u015f ve yay\u0131nlanacak yasalara, yasaklara ve kurallara uymal\u0131y\u0131z. Uymayanlar\u0131 uyarmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

6-Temiz bir hava hepimiz i\u00e7in ya\u015famsal bir \u00f6neme sahiptir. Bu nedenle bacalar\u0131ndan yo\u011fun duman \u00e7\u0131kan i\u015fyeri ve binalar\u0131 en yak\u0131n yetkili kurumlara bildirmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

7-Hava kirlili\u011finin yo\u011fun oldu\u011fu g\u00fcn ve saatlerden sokak, cadde ve parklarda gezmemeliyiz. Unutmamal\u0131y\u0131z ki, hava kirlili\u011fi en \u00e7ok hastalar\u0131, ya\u015fl\u0131lar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 etkilemektedir.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fanabilir bir kent i\u00e7in; yeni bir bilin\u00e7le, yeni bir anlay\u0131\u015fla, yeni bir davran\u0131\u015fla haydi g\u00f6rev ba\u015f\u0131na!..<\/p>\n\n\n\n

Not<\/strong>: Bu \u00e7al\u0131\u015fma -Ekim 1994’te Orta\u00f6\u011frenim \u00f6\u011frencilerine ev \u00f6devlerinde yard\u0131mc\u0131 olunmas\u0131 amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n

\u00e7evre kirlili\u011fi<\/a>, <\/span>D\u00fcnya \u00c7evre G\u00fcn\u00fc<\/a>, <\/span>Egzoz<\/a>, <\/span>Ekolojik dengeye<\/a>, <\/span>hava kirlili\u011fi<\/a>, <\/span>Is\u0131nma<\/a>, <\/span>Kalorifer bacalar\u0131<\/a>, <\/span>Orta\u00f6\u011frenim<\/a>, <\/span>sanayi<\/a>, <\/span>Trafik<\/a>, <\/span>Ula\u015f\u0131m<\/a>, <\/span>Yak\u0131tlar<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kirlilik Nedir? \u0130nsanlar\u0131n arzu etmedi\u011fi, istemedi\u011fi her \u015fey kirliliktir. Evimizde, okulumuzda, mahallemizde, k\u0131saca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7evrede olmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fimiz, insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar veren, insanlara s\u0131k\u0131nt\u0131 veren, \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yaratan \u015feylere kirlilik denmektedir. Bunlara \u00f6rnek olarak; pet \u015fi\u015feleri, oto lastikleri, k\u00e2\u011f\u0131t ve sebze art\u0131klar\u0131, soba-kalorifer k\u00fclleri, fabrika, soba ve kalorifer bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan dumanlar\u0131, at\u0131ksu ve ambalaj at\u0131klar\u0131n\u0131… g\u00f6sterebiliriz. Peki, \u00e7evre nedir ve \u00e7evre kirlili\u011finden ne anlamal\u0131y\u0131z? \u00c7evre, insan veya ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 boyunca ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u0131\u015f ortamd\u0131r. Hava, su, toprak \u00e7evrenin fiziksel unsurlar\u0131n\u0131; insanlar, hayvanlar, bakteri ve mantarlar ise \u00e7evrenin biyolojik unsurlar\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. Do\u011fadaki canl\u0131lar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ve fiziksel \u00e7evreyle<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[928],"tags":[2483,2537,2526,2540,2164,2539,2538,2544,336,2542,2543,2541],"class_list":["post-5122","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cevre","tag-cevre-kirliligi","tag-dunya-cevre-gunu","tag-egzoz","tag-ekolojik-dengeye","tag-hava-kirliligi","tag-isinma","tag-kalorifer-bacalari","tag-ortaogrenim","tag-sanayi","tag-trafik","tag-ulasim","tag-yakitlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5123,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5122\/revisions\/5123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}