Yeni bir d\u00f6neme girdik. Her d\u00f6nem bir \u00f6ncekine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131sa da, bu d\u00f6nem \u00e7ok daha farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131yor. Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 mesafeyi; ticaret, para ve bilgi s\u0131n\u0131rlar\u0131 kald\u0131rd\u0131. Bilimsel teknolojik geli\u015fmelerse toplumsal ilerlemenin \u00f6n\u00fcndeki engelleri y\u0131kt\u0131. Dijital cihazlar sayesinde zaman aral\u0131\u011f\u0131 hemen hemen s\u0131f\u0131rland\u0131. \u00dclkeler aras\u0131nda para, bilgi, mal, \u00fcr\u00fcn ve hizmet ak\u0131\u015f\u0131 h\u0131zland\u0131 ve \u00e7e\u015fitlendi. Bilgi devrimi ger\u00e7ek etkisini \u00e7ok a\u00e7\u0131ktan hissettirmeye ba\u015flad\u0131: Bilgi paradan daha h\u0131zl\u0131 hareket eder oldu.<\/p>\n\n\n\n
Ak\u0131llara durgunluk veren geli\u015fmeler ya\u015f\u0131yoruz \u015fimdi. Bilim ve teknolojideki geli\u015fmeler kendimizi, de\u011ferlerimizi, sahip oldu\u011fumuz kavramlar\u0131 ve kurumlar\u0131 yeniden sorgulamaya, dahas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir de\u011fi\u015fime zorluyor. Gelece\u011fi bioteknolojinin belirleyece\u011fi s\u00f6yleniyor. Avrupa Birli\u011fi de bu geli\u015fmelere paralel olarak biyoteknoloji yerine daha geni\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na olanak verdi\u011fi i\u00e7in biyoekonomi kavram\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. (Burada Bilgi Tabanl\u0131 Biyoekonomi -Knowledge Based Bio-Economy \u2013KBBE- ile kastedilen biyolojik \u00fcr\u00fcnlerin katma de\u011ferini y\u00fckseltmek i\u00e7in bilgi i\u00e7eri\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n
Ben, bu yaz\u0131mda biyoekonominin anlat\u0131m\u0131ndan ziyade biyoekonomi ile ilgili ilgin\u00e7 geli\u015fmelerden birka\u00e7\u0131n\u0131 –ho\u015fumuza gitmese de<\/em>– aktararak biraz d\u00fc\u015f\u00fcnmenizi istiyorum.<\/p>\n\n\n\n 1. \u201c<\/strong>Anne s\u00fctl\u00fc pilav\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ekonomik i\u015fbirli\u011fi \u00f6rg\u00fct\u00fc OECD, genel olarak k\u00fcresel krizler, \u00fcye \u00fclkelere y\u00f6nelik \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri\/yapt\u0131r\u0131mlar<\/em>\u201d gibi konularda \u201cproje ve programlar<\/em>\u201d yapmas\u0131yla g\u00fcndeme gelmektedir hep. Ama bundan yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l \u00f6nce, 6-7 Aral\u0131k 2010 tarihlerinde Paris\u2019te \u00e7ok farkl\u0131 bir nedenle g\u00fcndeme geldi: Biyoteknoloji ve ya\u015fam bilimleri \u00fczerine geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 ve akademik \u00e7evrelerin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir toplant\u0131yla.<\/p>\n\n\n\n Bu toplant\u0131y\u0131 izleyen Koray \u00c7al\u0131\u015fkan, \u201cinsaniyetin kurtulu\u015fu<\/em>\u201d olarak sunulan toplant\u0131yla ilgili \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n \u201c\u2026B\u00fcy\u00fck bir uluslararas\u0131 \u015firketin temsilcisi, yeni bir pirin\u00e7 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, anne s\u00fct\u00fc ve insan t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcnden al\u0131nan insan genleriyle harmanlanm\u0131\u015f bir \u00e7elti\u011fin d\u00fcnyadaki a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 bitirebilece\u011fini, hatta beslenemeyen \u00e7ocuklar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilece\u011fini s\u00f6yledi\u011finde \u2018Pes!\u2019 diyerek salondan \u00e7\u0131kt\u0131m. 2007\u2019de ABD\u2019li bir firma ila\u00e7 olarak insan geni bar\u0131nd\u0131ran bir pirin\u00e7 yeti\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ancak kitlesel \u00fcretim i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymam\u0131\u015ft\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n Ekonomik krizin ya da resesyonun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bu biyoteknoloji firmalar\u0131n\u0131n elindeymi\u015f. Bir\u00e7ok bilim insan\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015flere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak bu bilimsel s\u0131zlanma etkili olacak gibi de\u011fil. Biyoteknolojinin sert ayak sesleri OECD\u2019de rahat\u00e7a duyuluyor. Bir tarafta bilim insanlar\u0131 genetik ara\u015ft\u0131rmalara devam ediyor, yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n etik ve siyasi boyutunu unutmuyor. Di\u011fer taraftan kapitalist firmalar bu bilgiyi k\u00e2ra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in s\u0131raya girmi\u015f durumda.<\/em><\/p>\n\n\n\n OECD toplant\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli sonu\u00e7 \u015fu: Yaln\u0131zca k\u00fcresel bir iktisadi kriz yok. Ayn\u0131 zamanda iktisadi s\u00fcre\u00e7leri anlama konusunda ciddi bir kriz var. Neoliberal hegemonya zay\u0131fl\u0131yor. Kurumsalc\u0131lar\u0131n, yani piyasalar\u0131n ancak sosyal, siyasi ba\u011flamlar i\u00e7inde i\u015fleyebilece\u011fini savunanlar\u0131n eli g\u00fc\u00e7leniyor. Ancak onlar da fark\u0131nda ki iktisadi y\u0131rt\u0131k elimizdeki yamadan b\u00fcy\u00fck.<\/em><\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir kriz ortam\u0131nda birileri \u00e7\u0131k\u0131p Anne S\u00fctl\u00fc Pilav\u2019\u0131n a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 da iktisadi krizi \u00e7\u00f6zebilece\u011fini s\u00f6yleyebiliyor. Hatta bir par\u00e7a da alk\u0131\u015f al\u0131yor. Her ko\u015fulda piyasac\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri savunan D\u00fcnya Bankas\u0131 temsilcisinin dahi kula\u011f\u0131ma e\u011filip \u2018Midemi buland\u0131rd\u0131\u2019 dedi\u011fi bir durum bu. Anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn bile dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kalkt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fa giriyoruz. \u0130nsan genine sahip yiyecekler \u00f6n\u00fcm\u00fcze geldi\u011finde modern yamyaml\u0131\u011fa ad\u0131m ataca\u011f\u0131z. Hay\u0131rl\u0131 olsun<\/em>.\u201d (Radikal<\/em><\/strong>,<\/em> 8.12.2010<\/em>)<\/p>\n\n\n\n Sosyolog-yazar Nazife \u015ei\u015fman da, Koray \u00c7al\u0131\u015fkan\u2019\u0131n bu yaz\u0131s\u0131na at\u0131fta bulunarak; \u201c \u2018\u0130lk \u00f6nce d\u00fcnyadaki a\u00e7l\u0131k, arzdaki k\u0131tl\u0131kla m\u0131 ilgili yoksa adil b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcmle mi?\u2019 sorusunu cevaplamam\u0131z gerekir. \u0130kinci olarak da bu pilav\u0131n anne s\u00fct\u00fcnde kaynat\u0131lm\u0131\u015f pirin\u00e7ten ibaret olmad\u0131\u011f\u0131, geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f bir pirin\u00e7t<\/em>en yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilmeli<\/em>\u201d diye yazm\u0131\u015f ve ard\u0131ndan, \u201c\u0130nsan, bitki ve hayvan genlerini kar\u0131\u015ft\u0131ran \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri, tart\u0131\u015fmas\u0131z kab<\/em>ul edilebilecek \u00f6neriler midir<\/em>?\u201d diye sormu\u015f ve sonras\u0131nda ise, \u201cbiyopolitika<\/em>\u201ddan \u201cbiyoekonomi<\/em>\u201dye do\u011fru bir gidi\u015fin oldu\u011funu belirterek OECD toplant\u0131s\u0131n\u0131, biyoteknolojik ilerlemeye engel olan \u201ctoplumsal ve ahlaki prangalar<\/em>\u201d\u0131n t\u0131bb\u00ee ve iktisadi gerek\u00e7elerle gev\u015fetilmesine bir \u00f6rnek oldu\u011fu tespitini yapm\u0131\u015ft\u0131r. (Zaman<\/em><\/strong>, <\/em>22.12.2010<\/em>)<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Biyoteknoloji ile k\u00fcresel kapitalizm ili\u015fkisini anlayabilmemiz i\u00e7in konjonkt\u00fcrel birtak\u0131m olay ve fakt\u00f6rleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmakta yarar var. Bu tip \u00e7al\u0131\u015fmalarla ilgili ise sesli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6zetle:<\/p>\n\n\n\n 1. Burada s\u00f6z konusu edilen \u015fey, besin zincirinin s\u0131ralamas\u0131 ile oynanmas\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde \u00fcr\u00fcn miktar\u0131nda bir art\u0131\u015f\u0131n olmas\u0131 fiziksel olarak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? De\u011fil. Baz\u0131 co\u011frafyalar\u0131 t\u00fcmden mesken tutan a\u00e7l\u0131\u011fa bu bulu\u015f(!) \u00e7are olamaz!<\/p>\n\n\n\n 2. Hayal kurmak, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk a\u015famas\u0131d\u0131r. Hayal kurmadan \u00fcr\u00fcn elde edilemez. Ama her hayal insanlar\u0131 ba\u015far\u0131ya g\u00f6t\u00fcr m\u00fc? Hay\u0131r, bazen felakete s\u00fcr\u00fckler.<\/p>\n\n\n\n 3. A\u00e7l\u0131\u011f\u0131n giderilmesi i\u015fine gelince;<\/p>\n\n\n\n Birincisi, her \u00fclkede b\u00f6lge ve il d\u00fczeyinde de\u011fi\u015fik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131r ve ko\u015fullar\u0131na uygun \u00fcr\u00fcn tespit edilir. Tespit edilen \u00fcr\u00fcn\u00fcn verim ve kalitesi d\u0131\u015f desteklerle y\u00fckseltilir. \u00d6rne\u011fin, Malatya\u2019da, 1970\u2019li y\u0131llarda kay\u0131s\u0131 \u00fcretiminin toplam ekonomik de\u011feri 1 milyon dolar iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 100 milyon dolar civar\u0131ndad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n Erzincan, Erzurum, Kars, A\u011fr\u0131, Van\u2026 da\u011flar\u0131 bombo\u015f, \u00fcreticileri ve de\u011fi\u015fik \u00fcr\u00fcnleri bekliyor. Suriye s\u0131n\u0131r\u0131 ve Karacada\u011f \u00e7evresinde ise may\u0131nl\u0131 araziler temizlenmeyi ve \u00fcretime a\u00e7\u0131lmay\u0131 g\u00f6zl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n \u0130kincisi, yoksul kesimlerde n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00d6rne\u011fin, 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda Afrika\u2019da 100 milyonu yoksul olmak \u00fczere 300 milyon insan ya\u015f\u0131yordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Afrika\u2019da \u00fcr\u00fcn miktar\u0131 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar d\u00fczeyinde, n\u00fcfus ise bir milyar\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun 200 milyonu a\u00e7, 400 milyonu yoksuldur. Sormak laz\u0131m: \u201cAnne s\u00fctl\u00fc pilav<\/em>\u201d gibi geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f \u00fcr\u00fcnler bu n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131n nas\u0131l a\u00e7l\u0131\u011fa \u00e7are olacak?<\/p>\n\n\n\n Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalardan \u00f6nemli ila\u00e7lar elde edilebilir, ama a\u00e7l\u0131\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm olmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. (Say\u0131sal veriler Nurettin De\u011firmenci\u2019ye aittir. -05.10.2011 tarihli emaili)<\/p>\n\n\n\n 2. Domuzlardan \u0130nsan Organ\u0131 \u00dcretimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cAnne s\u00fctl\u00fc pilav<\/em>\u201d\u0131n \u00fcretiminden farkl\u0131 \u00f6nemli bir geli\u015fme ise insan organlar\u0131n\u0131n seri \u00fcretimine yak\u0131nda ba\u015flanabilecek olmas\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok de\u011fi\u015fik yerlerinde bu konuda ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Tokyo \u00dcniversitesi K\u00f6k H\u00fccre Biyolojisi Merkez Ba\u015fkan\u0131 Prof. Hiromitsu Nakau\u00e7i, \u201corgan \u00fcretimi<\/em>\u201dnde gelinen a\u015famay\u0131 \u00f6zetle \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n Domuzlara enjekte edilecek k\u00f6k h\u00fccreler sayesinde \u00fcretilecek insan organlar\u0131 daha sonra insana nakledilebilecek. K\u00f6k h\u00fccre \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ilerleten bilimciler, s\u0131\u00e7anlardan ald\u0131klar\u0131 k\u00f6k h\u00fccreleri, genetik olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f fare embriyosuna enjekte ederek farelerde s\u0131\u00e7ana ait organlar geli\u015ftirmeyi ba\u015fard\u0131lar. Uzmanlar bu tekni\u011fin domuzlarda insan organ\u0131 \u00fcretmeyi de sa\u011flayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu y\u00f6ntemle nakil i\u00e7in s\u0131ra bekleyen hastalara yetecek say\u0131da organ\u0131n sa\u011flanabilmesi hedefleniyor. (Taraf<\/em><\/strong>, 21.06.2011<\/em>)<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n \u00dcretimin oldu\u011fu yerde ticaret, ticaretin oldu\u011fu yerde para ve sat\u0131\u015f vard\u0131r. Demek ki, serbest piyasada domuzlardan \u00fcretilen organlar\u0131n sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015flanaca\u011f\u0131 g\u00fcnler yak\u0131n.<\/p>\n\n\n\n Ya\u015fas\u0131n, be\u015feri do\u011fal organlarla domuzlardan \u00fcretilen organlar\u0131n karde\u015fli\u011fi!..<\/p>\n\n\n\n 3. \u0130nsandan \u0130nsana D\u0131\u015fk\u0131 Nakli<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kalp nakli, b\u00f6brek nakli tamam da, insandan insana bir sa\u011falt\u0131c\u0131 olarak d\u0131\u015fk\u0131 n\u00e2klinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymam\u0131\u015ft\u0131m. Sevgili day\u0131m Nurettin De\u011firmenci www.bbc.co.uk<\/em><\/a> \u2019de buna ili\u015fkin bir habere rastlay\u0131p benim i\u00e7in \u00e7evrisini yap\u0131p g\u00f6ndermese haberim olmayacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bizler i\u00e7in en berbat nesne olan d\u0131\u015fk\u0131n\u0131n bir insandan di\u011ferine nakli ilk ba\u015fta mide buland\u0131r\u0131c\u0131 gelse de baz\u0131 durumlarda me\u011fer hayat kurtar\u0131yormu\u015f.<\/p>\n\n\n\n Nas\u0131l m\u0131? Day\u0131m\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi \u00e7eviriyi okuyal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n \u201cBaz\u0131 doktorlar, belli hastal\u0131klarda dengesi bozulan kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 tekrar yararl\u0131 bakterilerle doldurmak i\u00e7in bu y\u00f6nteme ba\u015fvuruyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u0130ngiltere’de Clostridium Difficle Enfeksiyonu (CDI) vakalar\u0131nda bu y\u00f6ntemi kullanan tek doktor oldu\u011funu belirten Alisdair MacConnachie, bunun kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir tedavi \u015fekli oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n Dr. MacConnachie, bu y\u00f6nteme son \u00e7are olarak ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n Alisdair MacConnachie’ye g\u00f6re i\u015fin mant\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok basit. CDI, antibiyotiklerin kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaktaki \u00e7ok say\u0131da yararl\u0131 bakteriyi yok etmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan bir enfeksiyon. Bu enfeksiyon, hayatta kalan bakterilere patlay\u0131p \u00e7o\u011falacak ve y\u00fcksek miktarda toksin \u00fcretecek alan sa\u011fl\u0131yor. Bunun da ishale yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilece\u011fi belirtiliyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u0130lk se\u00e7enek olarak hastalara daha fazla antibiyotik veriliyor. Ama bu y\u00f6ntem her zaman etkili olmuyor ve enfeksiyon tekrar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/em><\/p>\n\n\n\n Bu y\u00f6ntemde ise kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaklara daha fazla bakteri eklenerek bunlar\u0131n Clostridium Difficile bakterileriyle sava\u015fmas\u0131 ve enfeksiyonun kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 sa\u011flan\u0131yor.<\/em><\/p>\n\n\n\n Dr. MacConnachie, \u0130sko\u00e7ya’n\u0131n Glasgow kentindeki Gartnavel Hastanesi’nde 2003’ten bu yana 20 kez bu operasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu hastalardan biri d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm\u00fc enfeksiyondan kurtulmu\u015f.<\/em><\/p>\n\n\n\n Normal tedavi y\u00f6ntemi sonu\u00e7 vermezse, hastaya operasyondan bir gece \u00f6ncesine kadar antibiyotik veriliyor. Hasta daha sonra mide asidini kontrol edecek ila\u00e7lar al\u0131yor.<\/em><\/p>\n\n\n\n Operasyon sabah\u0131 d\u0131\u015fk\u0131 verecek ki\u015fi hastaneye gelip d\u0131\u015fk\u0131 \u00f6rne\u011fi veriyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n Bu ki\u015fi genellikle hastan\u0131n yak\u0131n\u0131 ve tercihen hastayla ayn\u0131 evde ya\u015fay\u0131p ayn\u0131 \u015feyleri yiyen ve ba\u011f\u0131rsaklar\u0131nda benzer bakteriler bulunan ki\u015filer oluyor.<\/em><\/p>\n\n\n\n 30 gram d\u0131\u015fk\u0131 tuzlu suyla blender\u2019den ge\u00e7iriliyor. Kahve filtresinden ge\u00e7irilen s\u0131v\u0131, bir boru arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla burundan mideye g\u00f6nderiliyor<\/em>.\u201d (www.bbc.co.uk -12 Aral\u0131k 2011<\/em>)<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n Yorum yapmadan bir ba\u015fka ilgin\u00e7 (yoksa i\u011fren\u00e7 mi demem gerekir?) bulu\u015fu aktarmak istiyorum.<\/p>\n\n\n\n 4. \u0130nsan D\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndan Biftek, Hayvan D\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndan Kahve<\/strong><\/p>\n\n\n\n Belleklerimizde kay\u0131tl\u0131 olan kavramlar\u0131n nitelik ve niceli\u011fine g\u00f6re belli davran\u0131\u015flar\u0131 sergileriz. \u00d6rne\u011fin bizlerin alt belle\u011finde d\u0131\u015fk\u0131 k\u00f6t\u00fc, pis ve murdar olarak kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Bu nedenle d\u0131\u015fk\u0131dan ne yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n, ne yenilir, ne i\u00e7ilir, ne de kullan\u0131l\u0131r. Hatta dokunulmaz. Ama geli\u015fmeler bellekteki kay\u0131tlar\u0131 de\u011fi\u015fime zorluyor. Bir sa\u011falt\u0131c\u0131 olarak d\u0131\u015fk\u0131n\u0131n insandan insana naklini veya gizlice piyasaya arz edilen nesnelere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bir tarafa b\u0131rakal\u0131m, insan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndan yak\u0131nda biftek (ya da k\u00f6fte) \u00fcretimine ba\u015flanaca\u011f\u0131 aleni olarak t\u00fcm d\u00fcnyaya ilan edildi.<\/p>\n\n\n\n Gazetelerin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Japon bilim insanlar\u0131 insan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndaki proteinleri kullanarak \u201cbiftek<\/em>\u201d \u00fcretmeyi ba\u015fard\u0131. Okayama Laboratuvar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Mitsuyuki \u0130keda, Tokyo Kanalizasyon \u0130daresi\u2019yle birlikte yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, kanalizasyon birikintilerinin \u00e7ok y\u00fcksek oranda protein bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015f. Proteinlerin \u00f6z\u00fctlenerek g\u0131da \u00fcretiminde kullan\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen \u0130keda, \u00f6z\u00fctlenen proteinleri sentezledikten sonra, rengi ve tad\u0131 geli\u015ftirmek amac\u0131yla g\u0131da renklendiricileri ve soya proteini kullanarak yapay et \u00fcrettiklerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n D\u00fc\u015f\u00fck ya\u011f oran\u0131 nedeniyle gayet sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yapay etin tad\u0131, deneklere g\u00f6re s\u0131\u011f\u0131r etine benziyor. (Habert\u00fcrk<\/em><\/strong>, 19.06.2011<\/em>)<\/p>\n\n\n\n Hayvan D\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndan Kahve<\/em><\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n \u201cAnne s\u00fctl\u00fc pilav<\/em>\u201d\u0131, d\u0131\u015fk\u0131dan yap\u0131lan \u201cbiftek\/veya k\u00f6fte<\/em>\u201dyi yedikten sonra \u00fcst\u00fcne birde kahve i\u00e7ilmesi gerekmez mi? Hem de en pahal\u0131 ve prestijli olan hayvan d\u0131\u015fk\u0131s\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan kahveyi. Nas\u0131l m\u0131? New York Times<\/em>\u2019in konuya ili\u015fkin haberini okuyal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n Filipinlerin Cordillera b\u00f6lgesinde bol miktarda kahve a\u011fa\u00e7lar\u0131 bulunur. Geceleri bu b\u00f6lgede ya\u015fayan civet<\/em>ler (kedigiller familyas\u0131ndan bir hayvan cinsi) pen\u00e7eleriyle kahve meyvelerini (tanelerini) toplay\u0131p kendilerine ziyafet \u00e7ekiyorlar ve sonra da sindiremedikleri kahve \u00e7ekirdeklerini d\u0131\u015fk\u0131 olarak topa\u00e7lar halinde a\u011fa\u00e7lar\u0131n alt\u0131na b\u0131rak\u0131yorlar. Ama bu arada \u00e7ok \u00f6nemli bir i\u015flevi yerine getiriyorlar. Kahve \u00e7ekirdeklerini mide asitleri ve enzimler yoluyla mayal\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n Mayal\u0131 bu kahvelerin i\u00e7iminin yumu\u015fak ve tad\u0131n\u0131n \u00e7ikolatams\u0131 oldu\u011fu, sonras\u0131nda da ac\u0131 bir tat b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n Kahve d\u00fcnyas\u0131n\u0131n alt\u0131n de\u011ferinde az bulunan bir t\u00fcr\u00fc olarak kabul ediliyor civet kahveleri. Kilosu yakla\u015f\u0131k 500 dolar. Bu kahvenin ticaretini yapanlar, pop\u00fclaritesinden dolay\u0131 ve de prestijli oldu\u011fu i\u00e7in piyasada bol miktarda sahte ve d\u00fc\u015f\u00fck kalitede civet kahvesi bulundu\u011funu belirtiyorlar. (Sabah-The New York Times<\/em><\/strong>, 16.05.2010<\/em>)<\/p>\n\n\n\n ***<\/p>\n\n\n\n \u0130\u00e7ilen bu kahvenin k\u0131rk y\u0131l hat\u0131r\u0131 olur mu bilmem ama bu ilgin\u00e7 geli\u015fmeleri yazarken bir kimya m\u00fchendisi olarak bir tuhaf oldu\u011fumu iyi biliyorum. D\u00fcnya Bankas\u0131 temsilcisinin dedi\u011fi gibi yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar \u201cmidemi buland\u0131rd\u0131<\/em>\u201d. Ama s\u0131radan gazete okuyucular\u0131n\u0131n midesi bulanmam\u0131\u015f olabilir. Bu do\u011fald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar bu t\u00fcr yaz\u0131 veya haberleri okuduklar\u0131 zaman beyin farkl\u0131 bir paradigmayla hemen kendini bilimsel moda al\u0131yor ve yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kendi d\u0131\u015f\u0131nda, sadece laboratuarlarda yap\u0131lan bir bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaym\u0131\u015f gibi alg\u0131l\u0131yor. Bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ileride kendi g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131na yans\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 o anda d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor. Dolays\u0131yla \u201cinsandan insana d\u0131\u015fk\u0131 nakli<\/em>\u201d, \u201cd\u0131\u015fk\u0131dan biftek<\/em>\u201d ve \u201cdomuzdan insan organ\u0131<\/em>\u201d \u00fcretimi gibi \u00e7al\u0131\u015fmalara dair haberler gazete ve dergilerde okudu\u011funda beyinde f\u0131rt\u0131nalar esip herhangi bir etkiye ve tepkiye neden olmamaktad\u0131r. Yani beyin, mide veya ba\u015fka organlara \u201cbulan, kus, ka\u015f\u0131n, t\u00fck\u00fcr<\/em>!\u201d diye komut g\u00f6ndermemektedir. Komut gitmeyince bedende de herhangi bir tepki olu\u015fmamaktad\u0131r. Bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n fark\u0131nda olanlardan ise, etkili sesler \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r. Ama ne olursa olsun, art\u0131k \u00e7ok a\u00e7\u0131k olan bir \u015fey var: Beyin ister komut g\u00f6ndersin, ister g\u00f6ndermesin bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fma ve bulu\u015flar devam edecektir ve dahas\u0131 bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fma, bulu\u015f ve geli\u015fmeler belleklerimizdeki baz\u0131 kavramlar\u0131 yeniden tan\u0131mlamay\u0131 getirecek ve sahip oldu\u011fumuz de\u011ferlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 da temelden sarsacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sahip oldu\u011fumuz kavram ve de\u011ferlerin ba\u015fka \u015fans\u0131 yok gibi.<\/p>\n\n\n\n 19 Aral\u0131k 2011 tarihinde<\/strong>: Yeni bir d\u00f6neme girdik. Her d\u00f6nem bir \u00f6ncekine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131sa da, bu d\u00f6nem \u00e7ok daha farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131yor. Ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 mesafeyi; ticaret, para ve bilgi s\u0131n\u0131rlar\u0131 kald\u0131rd\u0131. Bilimsel teknolojik geli\u015fmelerse toplumsal ilerlemenin \u00f6n\u00fcndeki engelleri y\u0131kt\u0131. Dijital cihazlar sayesinde zaman aral\u0131\u011f\u0131 hemen hemen s\u0131f\u0131rland\u0131. \u00dclkeler aras\u0131nda para, bilgi, mal, \u00fcr\u00fcn ve hizmet ak\u0131\u015f\u0131 h\u0131zland\u0131 ve \u00e7e\u015fitlendi. Bilgi devrimi ger\u00e7ek etkisini \u00e7ok a\u00e7\u0131ktan hissettirmeye ba\u015flad\u0131: Bilgi paradan daha h\u0131zl\u0131 hareket eder oldu. Ak\u0131llara durgunluk veren geli\u015fmeler ya\u015f\u0131yoruz \u015fimdi. Bilim ve teknolojideki geli\u015fmeler kendimizi, de\u011ferlerimizi, sahip oldu\u011fumuz kavramlar\u0131 ve kurumlar\u0131 yeniden sorgulamaya, dahas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir de\u011fi\u015fime zorluyor. Gelece\u011fi bioteknolojinin belirleyece\u011fi s\u00f6yleniyor. Avrupa Birli\u011fi<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3901,449],"tags":[2427,2425,2415,2411,1572,2424,2422,2426,2416,2418,2421,2419,2420,2417,2410,2412,2408,2407,2409,2414,298,2423,2413],"class_list":["post-5075","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","category-inceleme","tag-alisdair-macconnachie","tag-anne-sutlu-pilav","tag-biyoekonomi","tag-biyoekonomik-gelismeler","tag-biyoteknoloji","tag-civet-kahveleri","tag-clostridium-difficile-bakteri","tag-clostridium-difficle-enfeksiyonu-cdi","tag-domuzlardan-insan-organi-uretimi","tag-dunya-bankasi","tag-hayvan-diskisindan-kahve","tag-insan-diskisindan-biftek","tag-insandan-insana-diski-nakli","tag-kbbe","tag-knowledge-based-bio-economy","tag-kok-hucre-biyolojisi","tag-koray-caliskan","tag-mitsuyuki-ikeda","tag-nazife-sisman","tag-neoliberal-hegemonya","tag-nurettin-degirmenci","tag-oecd","tag-prof-hiromitsu-nakauci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5075"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5076,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5075\/revisions\/5076"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
http:\/\/www.egitimsenergani.com da,
http:\/\/www.gonulsitesi.net te,
http:\/\/www.sivildusunce.com da yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n