{"id":5055,"date":"2011-08-01T19:05:00","date_gmt":"2011-08-01T19:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5055"},"modified":"2023-07-02T10:36:56","modified_gmt":"2023-07-02T10:36:56","slug":"taniklari-magdurlariyla-bir-zihniyet-kodlamasi-12-eylul-kitabinda-yer-alan-roportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5055","title":{"rendered":"Tan\u0131klar\u0131, Ma\u011fdurlar\u0131yla Bir Zihniyet Kodlamas\u0131: 12 Eyl\u00fcl Kitab\u0131nda Yer Alan R\u00f6portaj"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>Aslan De\u011firmenci<br>Tan\u0131klar\u0131, ma\u011fdurlar\u0131yla bir zihniyet kodlamas\u0131: 12 EYL\u00dcL<br>\u00c7IRA Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2011, s.69-101<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5056\" width=\"378\" height=\"613\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12.jpg 270w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/12-185x300.jpg 185w\" sizes=\"(max-width: 378px) 100vw, 378px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>M\u00dcSL\u00dcM \u00dcZ\u00dcLMEZ-Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Yazar<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-12 Eyl\u00fcl neyi ama\u00e7lad\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Soruyu do\u011fru yan\u0131tlayabilmek i\u00e7in 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesindeki geli\u015fmelere k\u0131saca bakmakta yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde T\u00fcrkiye 12 Mart Askeri Darbesinin etkilerinden kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Sa\u011fda ve solda yo\u011fun bir \u015fekilde fikir tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenme hareketlili\u011fi ya\u015fan\u0131yordu. \u00c7ok say\u0131da siyasi parti, dernek ve sendika kuruldu\/kuruluyordu. Edebiyat, sanat, k\u00fclt\u00fcr, politika, d\u00fc\u015f\u00fcnce dergileri, gazeteler, kitaplar pe\u015f pe\u015fe yay\u0131nlan\u0131yordu. Adalet, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi konular\u0131 kitleler taraf\u0131ndan dile getirilmeye; i\u015f\u00e7iler sendika, toplu s\u00f6zle\u015fme, grev, genel grev, dayan\u0131\u015fma grevi eylem ve kavramlar\u0131yla tan\u0131\u015farak bunlar\u0131 i\u00e7selle\u015ftiriyorlard\u0131. Ger\u00e7ek anlamda tam bir toplumsal uyan\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yordu. Gen\u00e7ler \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k talepleri etraf\u0131nda birle\u015fip boykot, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, miting, okul i\u015fgalleriyle topluma, hem mesaj veriyor ve hem de toplumu derinden sars\u0131yorlard\u0131. K\u00fcrtlerde ise, ulusal uyan\u0131\u015f ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcrt ayd\u0131nlar\u0131, hem kendi aralar\u0131nda ve hem de sol ayd\u0131n \u00e7evreleriyle politika, sanat, k\u00fclt\u00fcr, ekonomi, sosyal s\u0131n\u0131flar, ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri konular\u0131nda ve \u00f6rg\u00fctlenme ile ilgili de ayr\u0131 m\u0131, birlikte mi \u00f6rg\u00fctlenmeli ve K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n s\u00f6m\u00fcrge olup-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar ya\u015fan\u0131rken;<\/p>\n\n\n\n<p>-Siyasi tansiyon her ge\u00e7en g\u00fcn y\u00fckseliyordu. Y\u00fckselen bu siyasi gerilim sonucunda S\u00fcleyman Demirel&#8217;in Genel Ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu Adalet Partisi (AP) ile B\u00fclent Ecevit&#8217;in Genel Ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) uzla\u015f\u0131p parlamentoda bir Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7emez oldular.<\/p>\n\n\n\n<p>-Siyasi cinayetler, suikastlar her ge\u00e7en g\u00fcn artmaya, g\u00fcnl\u00fck gazetelerde \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin isim listeleri verilmeye ba\u015fland\u0131. \u0130\u015flenen cinayetlerle &#8220;toplumda deh\u015fet psikolojisinin olu\u015fmas\u0131&#8221; hedeflendi.<\/p>\n\n\n\n<p>-1 May\u0131s 1977&#8217;de Taksim Meydan\u0131&#8217;nda 12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn kilometre ta\u015f\u0131 olan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir p<em>rovakasyon<\/em> d\u00fczenlendi. 1 May\u0131s &#8220;\u0130\u015f\u00e7i Bayram\u0131&#8221; kana buland\u0131: 34 insan\u0131m\u0131z \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>-Mara\u015f, \u00c7orum &#8220;olaylar\u0131&#8221; ba\u015flad\u0131 veya ba\u015flat\u0131ld\u0131. Bu olaylarda y\u00fczlerce insan\u0131m\u0131z \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Binlerce insan\u0131m\u0131z sakatland\u0131. \u0130nsanlar evini, i\u015fini, ba\u011f\u0131n\u0131, bah\u00e7esini b\u0131rak\u0131p kitleler halinde b\u00fcy\u00fck kentlere g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-T\u00fcrk Sanayicileri ve \u0130\u015f Adamlar\u0131 Derne\u011fi \u2013T\u00dcS\u0130AD b\u00fcy\u00fck gazetelere tam boy ilan vererek Ecevit H\u00fck\u00fcmeti&#8217;ni devirmek (belki de 12 Eyl\u00fcl) i\u00e7in d\u00fc\u011fmeye bast\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-Tekelci sermaye &#8220;24 Ocak Kararlar\u0131&#8221;n\u0131 S\u00fcleyman Demirel H\u00fck\u00fcmetine ald\u0131rtarak geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 yoksulla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fanan bu karga\u015fa, ter\u00f6r, yoksulluk ve parlamentodaki anlams\u0131z tart\u0131\u015fmalar 12 Eyl\u00fcl Askeri Darbesine davetiye \u00e7\u0131kartt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>11 Eyl\u00fcl 1980 Cuma g\u00fcn\u00fc ak\u015fam otob\u00fcse binip Ankara&#8217;dan Diyarbak\u0131r&#8217;a gidiyorum. D\u0130SK&#8217;e ba\u011fl\u0131 bay\u0131nd\u0131rl\u0131k i\u015fkolunda faaliyet g\u00f6steren BAYSEN Sendikas\u0131 Genel Merkezi&#8217;nden organizat\u00f6r olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir toplant\u0131dan d\u00f6n\u00fcyorum. \u00c7antam, BAYSEN sendikas\u0131n\u0131n \u00e7antas\u0131 ve i\u00e7ersinde sendikayla ilgili bir s\u00fcr\u00fc evrak var. Gece G\u00fcr\u00fcn il\u00e7esine vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir tuhafl\u0131k oldu\u011funu anlad\u0131m. Otob\u00fcs \u015fof\u00f6r\u00fcn\u00fcn arkas\u0131nda oturuyorum. \u015eof\u00f6re; &#8220;Kaptan radyoyu a\u00e7ar m\u0131s\u0131n?&#8221; diye seslendim. Saat 04.00&#8217;t\u00fc. T\u00fcrkiye radyolar\u0131 (TRT) \u0130stiklal Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131yla ard\u0131ndan yay\u0131na ge\u00e7ti. Anons yap\u0131lmadan Harbiye Mar\u015f\u0131 \u00e7al\u0131nd\u0131. Mar\u015f\u0131n bitiminde Genelkurmay ve Milli G\u00fcvenlik Konseyi Ba\u015fkan\u0131 Orgeneral Kenan Evren imzas\u0131yla Milli G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin ilk, bir numaral\u0131 bildirisi okundu:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri, \u0130\u00e7 Hizmet Kanununun verdi\u011fi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;ni kollama ve koruma g\u00f6revini y\u00fcce T\u00fcrk Milleti ad\u0131na emir ve komuta zinciri i\u00e7inde ve emirle yerine getirme karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve \u00fclke y\u00f6netimine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle el koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Giri\u015filen harekat\u0131n amac\u0131, \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak, milli birlik ve beraberli\u011fi sa\u011flamak, muhtemel bir i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve karde\u015f kavgas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, devlet otoritesini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden tesis etmek ve demokratik d\u00fczenin i\u015flemesine mani olan sebepleri ortadan kald\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamento ve H\u00fck\u00fcmet feshedilmi\u015ftir. Parlamento \u00fcyelerinin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn yurtta s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015flar yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<sup>(1)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Bildirinin ard\u0131ndan Hasan Mutlucan sava\u015f t\u00fcrk\u00fclerini okumaya ve arada di\u011fer bildirilerin okunmas\u0131na ba\u015fland\u0131. Ve bu arada D\u0130SK ve D\u0130SK&#8217;e ba\u011fl\u0131 sendikalar\u0131n da kapat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011frendim.<\/p>\n\n\n\n<p>Otob\u00fcs hareket halindeyken f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulup \u00e7antamdan \u00e7ok \u00f6nemli \u015feyleri ald\u0131m, geriye kalanlar\u0131 \u00e7antayla birlikte otob\u00fcs\u00fcn penceresinden gecenin karanl\u0131\u011f\u0131na f\u0131rlatt\u0131m. Diyarbak\u0131r&#8217;a var\u0131ncaya kadar yolda otob\u00fcs ve otob\u00fcsteki yolcular her ge\u00e7ti\u011fimiz il ve il\u00e7enin, hem giri\u015finde ve hem de \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131nda s\u00fcrekli aramadan ge\u00e7irildi. \u00c7antay\u0131 atmam tam bir isabet olmu\u015ftu. Okunan MGK&#8217;nin I Nolu bildirisiyle T\u00fcrkiye&#8217;nin kaderi bir anda de\u011fi\u015fti. Be\u015f Kuvvet Komutan\u0131 \u00fclkenin tek h\u00e2kimi oldu. Halk\u0131m\u0131z\u0131n &#8220;Be\u015fi Bir Yerde&#8221; dedi\u011fi pa\u015falar, bu bildiri ve ard\u0131ndan uygulamalar\u0131yla topluma deli g\u00f6mle\u011fi giydirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>AMA\u00c7: Bir askeri vesayet rejimi kurmakt\u0131. Askeri, b\u00fcrokratik elitler ile T\u00dcS\u0130AD i\u00e7inde k\u00fcmelenmi\u015f tekelci burjuvazinin oligar\u015fik diktas\u0131n\u0131 olu\u015fturup devleti ve kurumlar\u0131 buna g\u00f6re yeniden yap\u0131land\u0131rmakt\u0131. Tabi bu i\u015fin bir yan\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir de olay\u0131n uluslararas\u0131 boyutu vard\u0131r. 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde d\u00fcnyada \u00e7ok \u015fiddetli &#8220;So\u011fuk Sava\u015f&#8221; r\u00fczg\u00e2r\u0131 esiyordu. \u015eu veya bu \u015fekilde ki\u015filer, sosyal s\u0131n\u0131f ve katmanlar, ayd\u0131nlar, kurumlar, \u00fclkeler &#8220;so\u011fuk sava\u015f&#8221;\u0131n etki alan\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin; T\u00fcrkiye&#8217;de, -bildi\u011fim kadar\u0131yla-1960 \u00f6ncesinde M\u00fcsl\u00fcmanlarla kom\u00fcnistler aras\u0131nda sorun pek ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Kom\u00fcnistler sadece Alman Fa\u015fizmine destek veren T\u00fcrk\u00e7\u00fclerle fikirsel d\u00fczeyde kap\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. 1952&#8217;de NATO\/ABD taraf\u0131ndan \u00d6zel Harp Dairesi,nin kurulmas\u0131ndan sonra, &#8220;Ye\u015fil Ku\u015fak&#8221; projesi devreye konuldu. M\u00fcsl\u00fcmanlarla kom\u00fcnistler aras\u0131na nifak sokulup kar\u015f\u0131 kamplardaki &#8220;d\u00fc\u015fmanlar&#8221; olarak yer almalar\u0131 sa\u011fland\u0131. &#8220;\u0130lericilik-Gericilik&#8221; sunumuyla Kemalist kadrolar da, bu konuda kar\u015f\u0131t alg\u0131lar\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereken neyse yapt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD, &#8220;Ye\u015fil Ku\u015fak&#8221; projesi kapsam\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman ge\u00e7inen bir k\u0131s\u0131m insanlar\u0131, yazarlar\u0131, \u00e7izerleri, akademisyenleri ger\u00e7ek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n s\u00f6zc\u00fcleriymi\u015f gibi sunup devrimcilere, solculara, kom\u00fcnistlere kar\u015f\u0131 kulland\u0131. ABD kar\u015f\u0131t\u0131 eylem veya s\u00f6ylemlerde ABD, bu kesimlere ABD&#8217;nin i\u015fine yarayacak \u015feyler yapt\u0131rd\u0131. Bunun en bariz \u00f6rne\u011fi 6. Filo&#8217;nun protesto eylemidir. 16 \u015eubat 1969&#8217;da &#8220;Kom\u00fcnizmle M\u00fccadele Derne\u011fi&#8221; gibi dernek veya olu\u015fumlar\u0131 kullanarak temiz ve saf insanlar\u0131m\u0131z\u0131n dini duygular\u0131n\u0131 galeyana getirtip &#8220;Kanl\u0131 Pazar&#8221;lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu t\u00fcr &#8220;operasyon&#8221;lar\u0131n sonucu, hem M\u00fcsl\u00fcmanlar, hem kom\u00fcnistler zarar g\u00f6rd\u00fc: Kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kan ABD oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slami kesimin kuramsal dergilerinden biri olan <strong>Anlay\u0131\u015f<\/strong> dergisinde Hamza T\u00fcrkmen kendisiyle yap\u0131lan bir r\u00f6portajda farkl\u0131 bir nedenle de olsa bu durumu teyid edercesine; &#8220;1945&#8217;ten \u00f6nce M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, T\u00fcrk milliyet\u00e7isi ve sa\u011fc\u0131 kimlikleri yoktu; ama kar\u015f\u0131t\u0131na s\u0131\u011f\u0131narak var olma veya boyun e\u011fikli\u011fi nedeniyle 1970&#8217;li y\u0131llara geldi\u011fimizde bu vahiy d\u0131\u015f\u0131 kimliklerle elbiseleri kirlenmi\u015fti&#8221;r. &#8220;[K]om\u00fcnizm tehlikesine kar\u015f\u0131 Bat\u0131, yani liberal kapitalizm, \u0130slam&#8217;\u0131 bir kalkan olarak kullanmak \u2026istiyordu&#8221; ve &#8220;1970&#8217;li y\u0131llarda \u0130slam\u00ee duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 en y\u00fcksek olan cemaatler \u2026Kemalist sistemin onlara telkin etti\u011fi sa\u011fc\u0131l\u0131k, devlet\u00e7ilik ve milliyet\u00e7ilik kirleriyle maluld\u00fcr&#8221; demektedir.<sup>(2)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Yine &#8220;So\u011fuk sava\u015f&#8221;\u0131n etkili oldu\u011fu o d\u00f6nem, b\u00f6lgemizde \u00e7ok \u00f6nemli iki geli\u015fme pe\u015f pe\u015fe ya\u015fand\u0131. Sovyetler Birli\u011fi Afganistan&#8217;da \u00f6nce yanda\u015f bir y\u00f6netimi i\u015fba\u015f\u0131na getirtti, sonra i\u015fler ters gidince Afganistan&#8217;\u0131 kendisi i\u015fgal etti. Bu durum d\u00fcnya dengelerini biraz yerinden oynatt\u0131. Ard\u0131ndan b\u00f6lgede \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015fka geli\u015fme daha ya\u015fand\u0131: Kom\u015fumuz \u0130ran&#8217;da &#8220;\u0130slami Devrim&#8221; ger\u00e7ekle\u015ftirildi. ABD yanda\u015f\u0131 \u015eahl\u0131k Rejimi y\u0131k\u0131ld\u0131. Yerine &#8220;\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti&#8221; kuruldu. Bu durum, hem b\u00f6lgenin ve hem de d\u00fcnyan\u0131n politik dengesini t\u00fcmden sarst\u0131. Vietnam yenilgisinin ard\u0131ndan ya\u015fanan bu &#8220;kay\u0131plar&#8221; ABD&#8217;yi &#8220;derin&#8221; \u00f6nlemler almaya y\u00f6neltti.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesi d\u00fcnya genelinde halklar\u0131n ulusal ve toplumsal kurtulu\u015f m\u00fccadelelerinin, i\u015f\u00e7ilerin ve k\u00f6yl\u00fclerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerinin y\u00fckseldi\u011fi bir d\u00f6nemdi. ABD ve NATO diken \u00fcst\u00fcndeydi. Asya&#8217;da, Ortado\u011fu&#8217;da, Afrika&#8217;da, Latin Amerika&#8217;da fa\u015fist, bask\u0131c\u0131, askeri dikta y\u00f6netimlerinin i\u015fba\u015f\u0131na gelmeleri i\u00e7in s\u00fcrekli &#8220;plan&#8221;lar yap\u0131ld\u0131, y\u00f6netime gelenler desteklendi. \u015eili ve Vietnam kukla y\u00f6netimleri bu duruma tipik en iyi \u00f6rneklerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6yle bir ortamda T\u00fcrkiye &#8220;ba\u015f\u0131bo\u015f&#8221; b\u0131rak\u0131lamazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle ABD ve NATO, T\u00fcrkiye&#8217;de h\u0131zla \u00f6rg\u00fctlenen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve onun \u00f6rg\u00fctl\u00fc hareketlerini<sup>(3)<\/sup> ve bu hareketlerin etraf\u0131nda y\u00fckselen ABD kar\u015f\u0131t\u0131 antiemperyalist m\u00fccadeleyi bo\u011fmak ve ne olur ne olmaz diye, T\u00fcrkiye&#8217;yi &#8220;sa\u011flam kaz\u0131\u011fa ba\u011flamak&#8221; i\u00e7in 12 Eyl\u00fcl operasyonunu ba\u015f\u0131m\u0131za tezg\u00e2hlad\u0131 diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl yap\u0131ld\u0131ktan sonra ABD ile imzalanan ikili anla\u015fmalara ve ABD&#8217;den al\u0131nan silahlar\u0131n nicelik ve niteli\u011fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunu \u00e7ok a\u00e7\u0131k g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Peki amac\u0131na ula\u015ft\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da al\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m MGK&#8217;nun I Nolu bildirisinde darbe yapanlar kendilerince 12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn amac\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Ama bug\u00fcn 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 ya\u015fanan ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z olaylara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bildiride s\u0131ralananlar\u0131n tam tersi istikamette bir geli\u015fme oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz. 12 Eyl\u00fcl Rejimiyle &#8220;\u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc&#8221; ve &#8220;milli birlik ve beraberlik&#8221; alabildi\u011fine zedelendi. K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler aras\u0131nda var olan birlikte ya\u015fama duygusu &#8220;k\u0131r\u0131lma noktas\u0131&#8221;na vard\u0131. &#8220;Demokratik d\u00fczenin i\u015flemesine mani olan sebepleri ortadan kald\u0131rmay\u0131&#8221; bir tarafa b\u0131rakal\u0131m, 12 Eyl\u00fcl darbesinin \u00fczerinde 30 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen halen askeri vesayet rejiminin bo\u011fucu k\u0131skac\u0131ndan kurtulamad\u0131k. Arzu edilen, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, kurum ve kurallar\u0131yla i\u015fleyen bir demokratik d\u00fczene bir t\u00fcrl\u00fc ge\u00e7emedik.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama, 12 Eyl\u00fcll\u00fc yapanlar kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan fazlas\u0131yla ama\u00e7lar\u0131na ula\u015ft\u0131lar diyebilirim. 12 Eyl\u00fcl sayesinde ger\u00e7ek bir <strong>Askeri Vesayet Rejimi<\/strong> kuruldu. Bu rejim kurulurken her \u015fey ad\u0131m ad\u0131m icra edildi. \u00d6nce ordu i\u00e7indeki demokrat subaylar sessizce ay\u0131kland\u0131. Sonra kendisine biat eden y\u00fcksek yarg\u0131 kurumlar\u0131 yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn bir\u00e7ok hukuksuzlu\u011fa hukuk ad\u0131na imza atan Hakimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu -HSYK olu\u015fturuldu. Ard\u0131ndan T\u00fcrkiye&#8217;nin ba\u015f\u0131na bela olan Y\u00fcksek \u00d6\u011frenim Kurulu -Y\u00d6K olu\u015fturuldu. Y\u00d6K-S\u0131k\u0131y\u00f6netim i\u015fbirli\u011fi sonucu \u00fcniversitelerde ne kadar ger\u00e7ek akademisyen, bilim adam\u0131 ve demokrat \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi varsa okullar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Rekt\u00f6rler, dekanlar akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bir tarafa b\u0131rak\u0131p askeri vesayet rejiminin borazan\u0131 ve ba\u015f destek\u00e7isi &#8220;rejimin askeri&#8221; oldular. En \u00f6nemlisi hi\u00e7bir demokratik \u00f6z ta\u015f\u0131mayan 1982 Anayasas\u0131 zorla kabul ettirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Cuntan\u0131n ba\u015f\u0131 Kenan Evren&#8217;in 27 Ekim 1982&#8217;de Diyarbak\u0131r&#8217;da &#8220;1982 Anayasas\u0131&#8217;n\u0131 Devlet Ad\u0131na Tan\u0131tma&#8221; konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131nda ve 7 Kas\u0131m 1982&#8217;de % 92,7 &#8220;Evet&#8221; oyuna kar\u015f\u0131l\u0131k, % 8,6 &#8220;Hay\u0131r&#8221; oyuyla kabul edilen 1982 Anayasas\u0131&#8217;n\u0131n kabul edildi\u011fi &#8220;Halk Oylamas\u0131&#8221; esnas\u0131nda ben, Diyarbak\u0131r S\u0131k\u0131y\u00f6netim Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8217;nda Kurto\u011flu K\u0131\u015flas\u0131&#8217;nda g\u00f6zalt\u0131nda i\u015fkence alt\u0131ndayd\u0131m. G\u00f6zalt\u0131ndayken, askerlerin kendi aralar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalardan Kenan Evren&#8217;in Diyarbak\u0131r&#8217;a gelip konu\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, yap\u0131lan oylamada da Anayasan\u0131n &#8220;Kabul&#8221; edildi\u011fini \u00f6\u011frendim. O d\u00f6nem T\u00fcrkiye tam anlam\u0131yla bir hapishaneye \u00e7evrilmi\u015fti. Anayasa oylanmas\u0131 \u00f6ncesi T\u00fcrkiye genelinde ve \u00f6zelliklede K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fim yerlerinde yo\u011fun operasyonlar yap\u0131larak geni\u015f \u00e7apl\u0131 g\u00f6zalt\u0131na almalar ve tutuklamalar yap\u0131p &#8220;g\u00f6zda\u011f\u0131&#8221; verildi\u011fini unutmayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl Cuntas\u0131n\u0131n bu Anayasas\u0131&#8217;ndan \u015fimdi nas\u0131l kurtulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yoruz. Be\u015f deli bir kuyuya ta\u015f att\u0131, toplum olarak kuyudan ta\u015f\u0131 \u00e7\u0131kartam\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesinin amac\u0131n\u0131 ve ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131(!) ger\u00e7ekten g\u00f6rmek istiyorsak a\u015fa\u011f\u0131daki tabloyu \u00e7ok iyi okumam\u0131z laz\u0131m. 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;650 bin ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1 milyon 683 bin ki\u015fi fi\u015flendi,<\/p>\n\n\n\n<p>210 bin davada 230 bin ki\u015fi yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-7 bin ki\u015fi i\u00e7in idam istendi.<\/p>\n\n\n\n<p>-517 ki\u015fiye idam cezas\u0131 verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>-50 siyasi tutuklu idam edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>-71 bin ki\u015fi TCK&#8217;n\u0131n 141, 142 ve 163. maddelerinden yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-98 bin 404 ki\u015fi &#8220;\u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olmak&#8221; su\u00e7undan yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-388 bin ki\u015fiye pasaport verilmedi.<\/p>\n\n\n\n<p>-299 ki\u015fi cezaevlerinde ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>-144 ki\u015fi ku\u015fkulu bir \u015fekilde \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>-14 ki\u015fi a\u00e7l\u0131k grevinde \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>-16 ki\u015fi &#8220;ka\u00e7arken&#8221; vuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>-95 ki\u015fi &#8220;\u00e7at\u0131\u015fmada&#8221; \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>-73 ki\u015fiye &#8220;do\u011fal \u00f6l\u00fcm raporu&#8221; verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>-43 ki\u015finin &#8220;intihar etti\u011fi&#8221; bildirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>-30 bin ki\u015fi &#8220;sak\u0131ncal\u0131&#8221; oldu\u011fu i\u00e7in i\u015ften at\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-14 bin ki\u015fi yurtta\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-30 bin ki\u015fi &#8220;siyasi m\u00fclteci&#8221; olarak yurtd\u0131\u015f\u0131na gitti.<\/p>\n\n\n\n<p>-171 ki\u015finin &#8220;i\u015fkenceden \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc&#8221; belgelendi.<\/p>\n\n\n\n<p>-937 film &#8220;sak\u0131ncal\u0131&#8221; bulundu\u011fu i\u00e7in yasakland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-23 bin 677 derne\u011fin faaliyeti durduruldu.<\/p>\n\n\n\n<p>-3 bin 854 \u00f6\u011fretmen, 120 \u00f6\u011fretim \u00fcyesinin i\u015fine son verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>-400 gazeteci i\u00e7in toplam 4 bin y\u0131l hapis cezas\u0131 istendi.<\/p>\n\n\n\n<p>-31 gazeteci cezaevine girdi.<\/p>\n\n\n\n<p>-300 gazeteci sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-3 gazeteci silahla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>-39 ton gazete ve dergi imha edildi.&#8221;<sup>(4)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>-K\u00fcrtler &#8220;Da\u011f T\u00fcrkleri&#8221; olarak ilan edildi, K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fma yasakland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-Diyarbak\u0131r cezaevinde tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclere inan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7, korkun\u00e7 \u015feyler yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>-K\u00fcrt k\u00f6yl\u00fclerine &#8220;bok yedirildi&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>-Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM)&#8217;ne giden dava say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye ilk s\u0131rada yer ald\u0131, giden davalarda % 80 ihlal tespiti oldu\u011funa h\u00fck\u00fcm verilerek T\u00fcrkiye&#8217;nin adli sicilinin &#8220;bozuk&#8221; oldu\u011fu tescillendi. Vs\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Karanl\u0131\u011f\u0131n sembol\u00fc 12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn Ergenekon ile olan ili\u015fkisi hakk\u0131nda neler s\u00f6ylemek istersiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1989&#8217;da &#8220;Berlin Duvar\u0131&#8221; y\u0131k\u0131ld\u0131. Bu duvar y\u0131k\u0131lmadan \u00f6nce d\u00fcnyada her \u015fey siyah-beyazd\u0131. Bir tarafta ABD, NATO, AET (Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin \u00f6nceki hali), di\u011fer tarafta Sovyetler Birli\u011fi, Var\u015fova Pakt\u0131 ve Comecon (Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 Ekonomik Yard\u0131mla\u015fma Konseyi) vard\u0131. Bu ikili yap\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir de ba\u015f\u0131n\u0131 Hindistan ve Yugoslavya&#8217;n\u0131n \u00e7ekti\u011fi Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar Hareketi vard\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;deki siyasi, ekonomik ve askeri yap\u0131lanma d\u00fcnyadaki bu yap\u0131lanman\u0131n izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyd\u00fc: NATO \u00fcyesiydik ve ABD&#8217;nin &#8220;\u0130leri Karakol&#8221;uyduk.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD ve NATO, sola, sosyalizme ve kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 t\u00fcm NATO \u00fclkelerinde (hatta NATO \u00fcyesi olmayan Finlandiya, \u0130svi\u00e7re&#8217;de) Gladio ve benzeri \u00f6rg\u00fctler kurdu veya kurdurdu. Gladio \u0130talyanca k\u0131l\u0131\u00e7 anlam\u0131na gelir. Gladio, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Bat\u0131 Avrupa&#8217;da bir Var\u015fova Pakt\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131 veya sol, sosyalist, kom\u00fcnist bir y\u00f6netim i\u015fba\u015f\u0131na geldi\u011finde cephe gerisinde bir direni\u015f ba\u015flatmak amac\u0131yla \u0130talya&#8217;da NATO taraf\u0131ndan gizli olarak \u00f6rg\u00fctlenen Kontrgerilla operasyonunun kod ad\u0131d\u0131r. &#8220;S\u00fcper NATO&#8221; veya &#8220;Gizli NATO&#8221; olarak bilinir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130talyan istihbarat te\u015fkilat\u0131 eski ba\u015fkan\u0131 general Giadelio Maletti, Gladio ile ilgili, \u0130talyan a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu bir olay\u0131n soru\u015fturmas\u0131nda:\u0130talyan solunun ve kom\u00fcnistlerin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesi i\u00e7in olaylar\u0131n o g\u00fcnk\u00fc konsept i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bu operasyonlar i\u00e7in Beyaz Saray&#8217;\u0131n ve CIA&#8217;n\u0131n mutabakat\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<sup>(5)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Bu ve benzer \u00f6rg\u00fctlerle &#8220;kom\u00fcnizme kar\u015f\u0131 ha\u00e7l\u0131 seferleri ba\u015flam\u0131\u015f ve so\u011fuk sava\u015fa giden yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>1952&#8217;de benzer tipte bir \u00f6rg\u00fct T\u00fcrkiye&#8217;de de kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de kurulan \u00f6rg\u00fct\/merkez daha \u00e7ok Kontrgerilla olarak bilinir. Bu \u00f6rg\u00fct\/merkez ABD&#8217;nin bizzat kendisinin kurdu\u011fu\/kurdurdu\u011fu, t\u00fcm parasal giderlerini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131, donan\u0131m i\u00e7in gerekli t\u00fcm cihaz ve donan\u0131mlar\u0131n teminini sa\u011flad\u0131 &#8220;\u00d6zel Harp Dairesi&#8221;dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn &#8220;Kozmik&#8221; odalar\u0131nda haz\u0131rlanan planlarla, operasyonlarla, darbelerle T\u00fcrkiye&#8217;de halk hep &#8220;kafes&#8221; i\u00e7inde tutulmu\u015f veya tutulmak istenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00f6rg\u00fct\u00fc\/merkezi T\u00fcrkiye&#8217;de ilk de\u015fifre eden Ecevit&#8217;tir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ecevit, CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 olarak 1976 y\u0131l\u0131 b\u00fct\u00e7esiyle ilgili TBMM&#8217;de yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada; T\u00fcrkiye&#8217;yi kar\u0131\u015ft\u0131ran bir &#8220;Gizli El&#8221; ve &#8220;Psikolojik Sava\u015f&#8221;tan s\u00f6z etmi\u015f, ama kimse bu konu\u015fmay\u0131 ciddiye almam\u0131\u015f veya almak istememi\u015ftir. Ecevit&#8217;in o tarihte yapt\u0131\u011f\u0131 tespit ve s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 olgular\u0131n daha sonra NATO&#8217;nun gizli \u00f6rg\u00fct\u00fc &#8220;Gladio&#8221; taraf\u0131ndan baz\u0131 \u00fclkelerde uygulamaya konulan &#8220;Gerilim Stratejisi&#8221;nin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ecevit&#8217;in bu konu\u015fmas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 14 ay sonra, \u0130stanbul&#8217;da 1 May\u0131s 1977 kutlamalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda &#8220;Gizli El&#8221;in teti\u011fe basmas\u0131yla Taksim Alan\u0131&#8217;nda bir katliam ya\u015fand\u0131. CHP lideri Ecevit olaydan sonra tarihi \u015fu de\u011ferlendirmesini yapacakt\u0131r: &#8220;Devlet i\u00e7indeki, fakat demokratik hukuk devletinin denetimi d\u0131\u015f\u0131ndaki baz\u0131 \u00f6rg\u00fctler g\u00fcn yitirilmeksizin kontrol alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Kontrgerilla hareket halindedir, 1 May\u0131s&#8217;ta parma\u011f\u0131 vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Ve, 1977 May\u0131s&#8217;\u0131nda d\u00f6nemin Cumhurba\u015fkan\u0131 Fahri Korut\u00fcrk&#8217;e sundu\u011fu &#8220;\u00d6zel Harp Dairesi ve Kontrgerilla&#8221; konulu raporunda ise \u015funlar\u0131 yazacakt\u0131r: &#8220;Bu \u00f6rg\u00fctte yurt savunmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6rd\u00fckleri e\u011fitimi T\u00fcrkiye&#8217;deki \u015fiddet eylemlerinde kullananlar\u0131n bulunabilece\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc olas\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fctte g\u00f6rev alm\u0131\u015f, y\u00f6netici olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f kimselerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, emekliye ayr\u0131ld\u0131ktan sonra da, bilgilerini ve yeti\u015ftirdikleri elemanlar\u0131, siyasal nitelikteki eylemler i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steren belirtiler vard\u0131r.&#8221;<sup>(6)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok yak\u0131n d\u00f6neme gelirsek, konuya ili\u015fkin yine \u00e7ok \u00f6nemli belgeler g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n\n\n\n<p>Seferberlik B\u00f6lge Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndaki &#8220;Kozmik Oda&#8221; aramas\u0131yla ba\u015flayan tart\u0131\u015fmalar \u00fczerine TBMM Ara\u015ft\u0131rma Merkezi bir &#8220;Kontrgerilla&#8221; raporu haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Meclis uzmanlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu bu rapor, &#8220;Seferberlik Tetkik Kurulu, \u00d6zel Harp Dairesi ve \u00d6zel Kuvvetler Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla milletvekillerine kaynak olarak sunuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporun giri\u015finde, &#8220;NATO&#8217;ya \u00fcyeli\u011fi kabul edilen T\u00fcrkiye&#8217;de de 1952 y\u0131l\u0131nda Seferberlik Tetkik Kurulu (STK) ad\u0131yla gizli bir te\u015fkilat kurulmu\u015ftur. 1961 Anayasas\u0131 ile beraber \u00fclkede meydana gelen de\u011fi\u015fiklikler kar\u015f\u0131s\u0131nda yeniden d\u00fczenlenerek \u00d6zel Harp Dairesi&#8217;ne (\u00d6HD) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr&#8221; denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rapordan baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlere k\u0131saca bakmakta yarar var:<\/p>\n\n\n\n<p>-1990&#8217;lara gelirken kom\u00fcnizm tehditleri yerini ABD i\u00e7in radikal \u0130slam&#8217;a, T\u00fcrkiye i\u00e7inse radikal \u0130slam&#8217;la beraber b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6re b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Buna paralel olarak dairenin ad\u0131 \u00d6zel Kuvvetler Komutanl\u0131\u011f\u0131 (\u00d6KK) olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. STK d\u00f6nemi (1952-1965). \u00d6HD d\u00f6nemi (1965-1991). \u00d6KK (1991-\u2026)<\/p>\n\n\n\n<p>-Kontrgerilla \u00f6rg\u00fctleri ABD&#8217;nin deste\u011fiyle sosyal, ekonomik, politik, k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131ya ve halk\u0131n bilin\u00e7 d\u00fczeyine g\u00f6re as\u0131l amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7e\u015fitli i\u015flevleri y\u00fcr\u00fctmektedir. Sosyal uyan\u0131\u015f\u0131 ve bilin\u00e7lenmeyi geciktirici \u00f6nlemler almaktad\u0131r. Yerli i\u015fbirlik\u00e7i a\u011f\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakta, gerekti\u011finde ter\u00f6r ve siyasi cinayetlerle askeri darbelere ortam haz\u0131rlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>-\u00d6HD&#8217;nin kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddia edilen olaylar: 6-7 Eyl\u00fcl, 23 Eyl\u00fcl 1969&#8217;da Taylan \u00d6zg\u00fcr&#8217;\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, 13 Nisan 1970&#8217;de tabip yedek subay Necdet G\u00fc\u00e7l\u00fc&#8217;n\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, 27 Kas\u0131m 1970&#8217;de K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131&#8217;n\u0131n yak\u0131lmas\u0131, Mahir \u00c7ayan ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc K\u0131z\u0131ldere operasyonu, 1 May\u0131s 1977 Taksim olaylar\u0131, 29 May\u0131s 1977 \u0130zmir-\u00c7i\u011fli&#8217;de B\u00fclent Ecevit&#8217;e suikast giri\u015fimi, 1977 y\u0131l\u0131nda darbe giri\u015fimi, 24 Mart 1977&#8217;de Savc\u0131 Do\u011fan \u00d6z&#8217;\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, 16 Mart 1978 katliam\u0131, Mehmet Ali A\u011fca&#8217;n\u0131n askeri cezaevinden ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131.<sup>(7)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Bu verilerden sonra rahatl\u0131kla \u015funu s\u00f6yleyebiliriz: 1952&#8217;den bu yana ya\u015fanan t\u00fcm alt-\u00fcst olu\u015flar\u0131n, 27 May\u0131slar\u0131n, 12 Martlar\u0131n, 12 Eyl\u00fcllerin, 28 \u015eubatlar\u0131n alt\u0131nda hep \u00d6zel Harp Dairesi&#8217;nin parma\u011f\u0131 vard\u0131r. 12 Eyl\u00fcl d\u00e2hil yap\u0131lan veya yap\u0131lamayan t\u00fcm darbeler hep bu merkezden ve bir plan d\u00e2hilinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Ergenekon&#8221; olarak isimlendirilen \u00f6rg\u00fct\u00fc ve medyada u\u00e7u\u015fan &#8220;Darbe Planlar\u0131&#8221;n\u0131 bu yap\u0131n\u0131n faaliyetleri d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmemek laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle, &#8220;Ergenekon&#8221; iddialar\u0131 veya \u00f6rg\u00fct\u00fcyle ilgili yarg\u0131 s\u00fcreci \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sonuna kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclmelidir. Bu yap\u0131lmaz ise, T\u00fcrkiye&#8217;nin huzura kavu\u015fmas\u0131 olas\u0131 de\u011fildir. Tersi bir geli\u015fme \u00e7alkant\u0131lar\u0131, bunal\u0131mlar\u0131, kampla\u015fmay\u0131 h\u0131zland\u0131racak; \u00fclkeyi &#8220;Asya Tipi&#8221; gerikalm\u0131\u015f bir \u00fclke durumuna d\u00fc\u015f\u00fcrecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-T\u00fcrkiye&#8217;yi 1980 darbesine g\u00f6t\u00fcren s\u00fcre\u00e7te sahnelenen Mara\u015f, \u00c7orum, Malatya, Sivas olaylar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl&#8217;den \u00f6ncesinde daha darbe yap\u0131lmam\u0131\u015fken, 17 Haziran 1980 tarihinde Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131 Kenan Evren, Kuvvet Komutanlar\u0131 ve II. Ba\u015fkan\u0131 Necdet \u00d6ztorun&#8217;u makam\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rarak, kod ad\u0131 &#8220;Bayrak Hareketi&#8221; olan darbe plan\u0131n\u0131n 11 Temmuz 1980&#8217;de ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi emrini verir: &#8220;B\u00fct\u00fcn Ordu Komutanlar\u0131na; Bayrak Plan\u0131&#8217;n\u0131n uygulamaya giri\u015f g\u00fcn\u00fc 11 Temmuz, saati ise: 04.00&#8217;d\u0131r.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>2 Temmuz&#8217;da S\u00fcleyman Demirel h\u00fck\u00fcmeti g\u00fcvenoyu al\u0131nca, bu plan bozulur, &#8220;Bayrak Hareketi&#8221; ertelenir. \u015eartlar\u0131n olgunla\u015fmas\u0131 beklenir. 28\u201331 A\u011fustos&#8217;ta &#8220;5 Eyl\u00fcl 1980&#8217;den itibaren her an haz\u0131r olunmas\u0131&#8221;n\u0131 bildiren &#8220;Bayrak Hareketi&#8221; emri ikinci kez \u00f6zel kuryelerle komutanlara teslim edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eartlar tam olgunla\u015f\u0131nca veya olgunla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca, ba\u015fka bir deyimle &#8220;kaday\u0131f\u0131n alt\u0131&#8221; iyice k\u0131zar\u0131nca 12 Eyl\u00fcl 1980&#8217;de &#8220;Bayrak Hareketi&#8221; saat 04&#8217;00&#8217;da ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mara\u015f, \u00c7orum, Malatya, Sivas olaylar\u0131 ve ismini anmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok say\u0131daki ba\u015fka olaylar &#8220;dengenin dengesizle\u015ftirilmesi&#8221; ve 12 Eyl\u00fcl\u00fcn ortam\u0131n\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilen operasyonlar\u0131n birer halkalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kemalizm hem sa\u011fc\u0131lara, hem solculara, hem M\u00fcsl\u00fcmanlara iyi bir format atm\u0131\u015ft\u0131r. Solculara y\u00f6nelik bir eylem s\u00f6z konusu oldu\u011funda, bunu &#8220;sa\u011fc\u0131lar, \u00fclk\u00fcc\u00fcler, dinciler yapt\u0131&#8221;; sa\u011fc\u0131lara y\u00f6nelik bir eylem s\u00f6z konusu oldu\u011funda ise, bunu &#8220;kom\u00fcnistler yapt\u0131&#8221; alg\u0131s\u0131 olu\u015fturulmu\u015ftu. Bu alg\u0131 halende maalesef devam etmektedir. Yani kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 &#8220;ak\u0131l tutulmas\u0131&#8221; ya\u015fand\u0131\/ya\u015fan\u0131yor. Bug\u00fcn yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel bas\u0131nda de\u015fifre olan bir\u00e7ok belge sayesinde ta\u015flar yerli yerine oturmaya yeni yeni ba\u015flad\u0131 diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p>Olaylara b\u00f6yle bak\u0131nca Mara\u015f, \u00c7orum, Malatya, Sivas olaylar\u0131 Ecevit&#8217;in s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi &#8220;Gizli El&#8221;in ve &#8220;Psikolojik Sava\u015f&#8221;\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 olaylar\u0131 yapmaya ne sa\u011fc\u0131lar\u0131n, ne de solcular\u0131n bir g\u00fcc\u00fc yeterdi. \u015eiddete bula\u015fm\u0131\u015f baz\u0131 ki\u015fi veya \u00f6rg\u00fctler olsa da, bunlar ancak kullan\u0131lm\u0131\u015f olabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri nicelik ve nitelik olarak her t\u00fcrl\u00fc toplumsal olay\u0131 her zaman \u00f6nleyecek g\u00fc\u00e7tedir. T\u00fcrkiye&#8217;nin Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fc de vard\u0131r. Tabi Emniyet Te\u015fkilat\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc de k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek laz\u0131m. 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde Mara\u015f, \u00c7orum, Malatya, Sivas olaylar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 seyirci kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. TSK, M\u0130T ve Emniyet Te\u015fkilat\u0131 g\u00f6revlerini yerine getirmemi\u015f veya getirememi\u015ftir: &#8220;Gizli El&#8221; ve &#8220;Psikolojik Sava\u015f&#8221;\u0131n i\u015fi oldu\u011fu i\u00e7in.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-T\u00fcrkiye&#8217;yi 1980 darbesine g\u00f6t\u00fcren s\u00fcre\u00e7te sahnelenen Mara\u015f, \u00c7orum, Malatya, Sivas olaylar\u0131 ve \u00fclkeyi derinden sarsan suikastlar\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? 1990 sonras\u0131 sahnelenen Gazi ve Sivas olaylar\u0131 da ayn\u0131 mant\u0131\u011f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc m\u00fc?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ergenekon Davas\u0131&#8221; ve sonras\u0131 geli\u015fen olaylar\u0131 iyi okumak, s\u00fcreci iyi de\u011ferlendirmek laz\u0131m. Yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel medyada, internet ortam\u0131nda belge \u00fcst\u00fcne belge, ses kayd\u0131 \u00fcst\u00fcne ses kayd\u0131 yay\u0131nland\u0131 ve yay\u0131nlanmakta. Bu yay\u0131nlananlar\u0131n % 10&#8217;u bile do\u011fru olsa (-ki, ben \u00e7o\u011funun do\u011fru oldu\u011funa inanmaktay\u0131m) ya\u015fanan bunca ac\u0131n\u0131n faillerini g\u00f6rmemek i\u00e7in k\u00f6r olmak laz\u0131m derim.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazi ve Sivas olaylar\u0131 nedeniyle kendimize \u015fu soruyu sorabiliriz:<\/p>\n\n\n\n<p>Bu olaylardan kim kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r: Solcular m\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlar m\u0131, darbe heveslileri mi? Sorulara verece\u011fimiz do\u011fru yan\u0131t, bizi do\u011fru adrese g\u00f6t\u00fcrecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazi olaylar\u0131ndan solcular\u0131n, Sivas olaylar\u0131ndan da M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131klar\u0131 ortada. Kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kan peki kim?<\/p>\n\n\n\n<p>Ben, y\u00fcre\u011finde tanr\u0131n\u0131n merhametini ta\u015f\u0131yan ger\u00e7ek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n insanlar\u0131 diri diri yakaca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum ve d\u00fc\u015f\u00fcnmekte istemiyorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Darbenin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan ABD Ba\u015fkan\u0131 Jimmy Carter&#8217;a, CIA Ankara B\u00fcrosu \u015eefi Paul Henze telefon a\u00e7\u0131yor ve &#8220;Bizim \u00e7ocuklar ba\u015fard\u0131&#8221; diyor. Bu ne anlama geliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ak\u0131l\u0131m\u0131zdan hi\u00e7 \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z: ABD her zaman kendi \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Y\u00f6netimde kim olmu\u015f pek \u00f6nemli de\u011fildir. Asker mi, sivil mi, &#8220;demokrat&#8221; m\u0131, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc m\u00fc, dinci mi, fa\u015fist mi? Bunlar\u0131n hi\u00e7 \u00f6nemi yoktur. Yeter ki, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 zedelenmesin, zarar g\u00f6rmesin. Ha y\u00f6netimde S\u00fcleyman Demirel olmu\u015f, ha Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131 Kenan Evren. Ne \u00f6nemi var? Onlar i\u00e7in \u00f6nemli olan &#8220;e\u015fe\u011fin sa\u011flam kaz\u0131\u011fa ba\u011flanm\u0131\u015f&#8221; olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tabi bunu yaparken \u00e7ok ustaca davran\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Suudi Arabistan&#8217;da Suudi a\u015firetini destekler, Afganistan&#8217;da Sovyetler Birli\u011fi ve Sovyetler Birli\u011fi ile i\u015fbirli\u011fi yapanlara kar\u015f\u0131 Taliban ve benzeri \u00f6rg\u00fctlerin \u00f6rg\u00fctlenmesinden tutunda lojistik deste\u011fine kadar her konuda c\u00f6mert\u00e7e destek verir. &#8220;Ye\u015fil Ku\u015fak Projesi&#8221; kapsam\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi&#8217;ne ve kom\u00fcnist (burada kom\u00fcnist yerine, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na ters d\u00fc\u015fen demek daha do\u011fru olur kan\u0131mca) hareketlere kar\u015f\u0131 Kafkaslarda, Yak\u0131ndo\u011fu&#8217;da, Ortado\u011fu&#8217;da, T\u00fcrkiye&#8217;de binlerce operasyona imza atm\u0131\u015ft\u0131r ve atmaktad\u0131r. Unutmayal\u0131m: ABD&#8217;de numara \u00e7oktur.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD&#8217;nin 12 Eyl\u00fcl darbesinden haberi oldu\u011fu ve darbe gecesi Ba\u015fkan Jimmy Carter&#8217;a &#8220;bizim \u00e7ocuklar i\u015fi bitirdi&#8221; anlam\u0131nda bir mesaj\u0131n, bir toplant\u0131n\u0131n ortas\u0131nda iletildi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131, 12 Eyl\u00fcl&#8217;de ABD&#8217;nin rol\u00fcn\u00fc net olarak g\u00f6sterdi\u011fi inanc\u0131nday\u0131m. Bu konu ilk kez Mehmet Ali Birand taraf\u0131ndan 12 Eyl\u00fcl 04.00 (1984) ad\u0131yla kaleme ald\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131nda ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 12 Eyl\u00fcl Darbesi s\u0131ras\u0131nda d\u00f6nemin ABD Ulusal G\u00fcvenlik Konseyi T\u00fcrkiye Masas\u0131 Sorumlusu Paul Henze&#8217;in askeri m\u00fcdahaleyi haber al\u0131rken haberi ula\u015ft\u0131ran diplomat\u0131n &#8220;<em>your boys have done it<\/em> &#8211;<em>senin \u00e7ocuklar i\u015fi bitirdi<\/em>&#8221; anlam\u0131ndaki konu\u015fmas\u0131, 12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesi&#8217;nde ABD&#8217;in var olan rol\u00fcn\u00fc daha da peki\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Paul Henze 2003 y\u0131l\u0131nda Zaman Gazetesi&#8217;ne verdi\u011fi deme\u00e7te s\u00f6z konusu s\u00f6zlerinin Mehmet Ali Birand&#8217;\u0131n uydurmas\u0131 oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. M.A. Birand ise, 2007&#8217;de Henze ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmenin sesli ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kay\u0131tlar\u0131n\u0131 yay\u0131nlayarak Henze&#8217;i yalanlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Bizim \u00e7ocuklar ba\u015fard\u0131&#8221; s\u00f6zlerinin anlam\u0131 \u015fudur:<\/p>\n\n\n\n<p>ABD i\u015fine geldi\u011fi i\u00e7in 12 Eyl\u00fcl&#8217;e ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yak\u0131p destek olmu\u015ftur. Zaten ABD&#8217;nin destek vermedi\u011fi hi\u00e7bir gayri me\u015fru plan\u0131n ba\u015far\u0131ya ula\u015fma \u015fans\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-\u00dclkenin 12 Eyl\u00fcl&#8217;e haz\u0131rlanmas\u0131nda medyan\u0131n rol\u00fc nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyetin kurulu\u015fundan bug\u00fcne dek medya hi\u00e7bir zaman halk\u0131n yan\u0131nda olmad\u0131, hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ek bir yay\u0131n organ\u0131 olarak g\u00f6revini yapmad\u0131. Bas\u0131n hep egemenin, iktidar\u0131n yan\u0131nda yer ald\u0131. Cumhuriyet kurulduktan sonra, tek parti d\u00f6neminde ve sonras\u0131nda hep vesayet rejiminin, Kemalizm&#8217;in borazanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131. &#8220;Dersim Olaylar\u0131&#8221;, &#8220;6-7 Eyl\u00fcl Olaylar\u0131&#8221; gibi y\u00fczlerce olay\u0131, ger\u00e7ekleri halktan gizledi veya olmayan \u015feyleri olmu\u015f gibi g\u00f6sterdi. Bas\u0131n olarak g\u00f6revini yapanlar ise, ya kapat\u0131ld\u0131 ya yak\u0131ld\u0131. Yak\u0131lan ve tahrip edilen TAN Gazetesi bunun en iyi \u00f6rne\u011fidir. Hak, hukuk, adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, ekmek isteyenler gazetelerde kom\u00fcnistlikle, K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fckle, \u015feriat\u00e7\u0131l\u0131kla su\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u00e7 hesap edildi mi?<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin kurulu\u015fundan 2010 y\u0131l\u0131na kadar ka\u00e7 ki\u015fi kom\u00fcnistlikten, ka\u00e7 ki\u015fi K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fckten, ka\u00e7 ki\u015fi \u015feriat\u00e7\u0131l\u0131ktan polis takibine u\u011frad\u0131, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131, yarg\u0131land\u0131, cezaevine konuldu?<\/p>\n\n\n\n<p>Dosyan\u0131n \u00e7ok kabar\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. E\u011fer T\u00fcrkiye &#8220;Su\u00e7lular Cumhuriyet&#8221;ine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fcyse, bunda bas\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir pay\u0131 vard\u0131r. Bo\u015funa m\u0131 medyaya yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131dan sonraki g\u00fc\u00e7 denilmekte.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f &#8220;olaylar&#8221; veya \u00f6rg\u00fctsel ya da ki\u015fisel olarak haklar\u0131nda dava a\u00e7\u0131lan insanlarla ilgili medyan\u0131n nas\u0131l bir tutum tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131na bakarsak, medyan\u0131n durumunu a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00dclkenin 12 Eyl\u00fcl&#8217;e haz\u0131rlanmas\u0131nda medyan\u0131n rol\u00fc sorusunu da bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirmek gerekir. Mehmet Altan&#8217;\u0131n; &#8220;Medya toplumu y\u00f6nlendirirdi, medyay\u0131 da askeriye y\u00f6nlendirirdi&#8221; \u015feklindeki veciz deyi\u015fi, bizim medyan\u0131n durumunu \u00e7ok g\u00fczel a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-IMF&#8217;nin dayatt\u0131\u011f\u0131 &#8217;24 Ocak Kararlar\u0131&#8217;, 12 Eyl\u00fcl Darbesiyle birlikte y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi tesad\u00fcf m\u00fcd\u00fcr?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ek anlamda bir burjuvazi bizde hi\u00e7 olmad\u0131. Olacaksa ancak bundan sonra olacakt\u0131r. Mal ve hizmetin serbest\u00e7e dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 savunur, ama eme\u011fin ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin serbest\u00e7e dola\u015f\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar, K\u00fcrtleri g\u00f6rmezlikten gelir; demokrasi ve hukuku savunaca\u011f\u0131 yerde, demokrasi ve hukukun ayaklar alt\u0131nda \u00e7i\u011fnenmesine zemin haz\u0131rlar, darbe olunca da gidip Be\u015f Kuvvet Komutan\u0131&#8217;n\u0131n \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6k\u00fcp biat eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Burjuvazinin vaziyeti b\u00f6yle olunca, IMF&#8217;nin dayatt\u0131\u011f\u0131 &#8220;24 Ocak Kararlar\u0131&#8221;n\u0131n 12 Eyl\u00fcl Darbesi&#8217;yle birlikte y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi tesad\u00fcf\u00ee de\u011fildir. Daha 12 Eyl\u00fcl darbesi yap\u0131lmadan, tekelci sermayenin \u015femsiye \u00f6rg\u00fct\u00fc T\u00dcS\u0130AD gazetelere ilanlarla vererek Ecevit H\u00fck\u00fcmeti&#8217;ni ala\u015fa\u011f\u0131 edip, &#8220;24 Ocak Kararlar\u0131&#8221;n\u0131 S\u00fcleyman Demirel&#8217;in ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu 2. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fcmeti&#8217;ne ald\u0131rarak 12 Eyl\u00fcl&#8217;e gidi\u015fte \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. En hafif deyimiyle 12 Eyl\u00fcl&#8217;e zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;24 Ocak Kararlar\u0131&#8221; \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir halk kesimini bir anda yoksulla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, halkta umutsuzlu\u011fun ve ho\u015fnutsuzlu\u011fun ba\u015f g\u00f6stermesine neden olmu\u015ftur. Di\u011fer yandan da kar\u015f\u0131 koyu\u015flara, direni\u015flere, i\u015fgallere neden olup ortam\u0131 germi\u015ftir. &#8220;24 Ocak Kararlar\u0131&#8221;n\u0131n uygulamas\u0131n\u0131n \u00e7ok zor olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca da yard\u0131ma darbeciler \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tekelci sermaye gibi, tekelci sermayenin \u00f6rg\u00fct\u00fc T\u00dcS\u0130AD da, hep bask\u0131c\u0131 rejimden yana olmu\u015ftur. Bu tutumunu yak\u0131n zamana kadar da s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Anadolu sermayesinin geli\u015fip b\u00fcy\u00fcmesi, pazardan az\u0131msanmayacak bir pay almaya ba\u015flamas\u0131, devlet imk\u00e2nlar\u0131ndan ve ulusal\/uluslararas\u0131 kredi kurulu\u015flar\u0131ndan yararlanmaya ba\u015flamas\u0131, siyasi iktidarlardan destek bulmas\u0131 T\u00dcS\u0130AD&#8217;\u0131 yol ayr\u0131m\u0131na getirmi\u015ftir. T\u00dcS\u0130AD, \u015fimdi yalpal\u0131yor. 21.01.2010 tarihinde yap\u0131lan genel kurulunda yeni bir &#8220;yol haritas\u0131&#8221; belirlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015f ba\u015f\u0131na gelen \u00dcmit Boyner ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki yeni y\u00f6netim, T\u00dcS\u0130AD&#8217;\u0131n ilk defa sivil ve demokratik d\u00fczenden yana a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koyaca\u011f\u0131n\u0131n sinyalini vermi\u015f ve AB standartlar\u0131nda, sivil ve demokratik, yeni bir rejim dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na en \u00f6nemli yans\u0131mas\u0131 ne olmu\u015ftur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet daha ilan edilmeden, \u0130zmir \u0130ktisat Kongresi, 17 \u015eubat\u20134 Mart 1923 tarihinde k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7iler, ortak\u00e7\u0131 ve yar\u0131c\u0131lar, tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri, i\u015f\u00e7iler, esnaf temsil edilmeden 1135 delegeyle topland\u0131. Yeni T\u00fcrkiye&#8217;nin ekonomik sorunlar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Ekonomik model olarak &#8220;devlet kapitalizmi&#8221; tercih edildi. Al\u0131nan bir kararla da devlet imk\u00e2nlar\u0131yla burjuvazinin yarat\u0131lmas\u0131 hedefledi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6yle olunca, \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131 cumhuriyetin kurulu\u015fundan bug\u00fcne belirleyen hep &#8220;Devlet&#8221; oldu. &#8220;Devletin eli&#8221; burjuvazinin ve i\u015f\u00e7ilerin i\u00e7inden hi\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131. Burjuvazinin sad\u0131k olanlar\u0131 &#8220;beslendi&#8221;; i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131n\u0131n sad\u0131k y\u00f6neticileri &#8220;a\u011fala\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>1960&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu \u2013D\u0130SK&#8217;in ve T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi \u2013T\u0130P&#8217;in kurulmas\u0131 ve ard\u0131ndan 15-16 Haziran 1970&#8217;te ba\u015flayan ve yay\u0131lan, T\u00fcrkiye tarihindeki en b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i eylemlerinden biri olan ve ilk &#8220;i\u015f\u00e7i ayaklanmas\u0131&#8221; olmas\u0131 \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yan &#8220;15-16 Haziran \u0130\u015f\u00e7i Direni\u015fi&#8221;yle k\u0131smen bu d\u00fczen bozuldu. Bozulan dengeyi yeniden olu\u015fturmak i\u00e7in 12 Mart ve 12 Eyl\u00fcl darbeleri devreye konularak \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 yeniden d\u00fczenlendi.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl Darbesi&#8217;yle, bir d\u00f6nem sendikal \u00e7al\u0131\u015fmalar t\u00fcmden yasakland\u0131. D\u0130SK ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok i\u015f\u00e7i kurulu\u015funun faaliyetine son verildi. T\u00fcm mal varl\u0131klar\u0131na el konuldu. \u0130\u015f\u00e7ilerin sendikal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri alabildi\u011fine t\u0131rpanland\u0131. Sonralar\u0131 D\u0130SK ve di\u011fer baz\u0131 i\u015f\u00e7i kurulu\u015flar\u0131n\u0131n faaliyetlerine izin verilse de; \u00f6nderleri, kadrolar\u0131, paralar\u0131, mallar\u0131, yasal haklar\u0131 telef edildi\u011fi i\u00e7in bir daha eski g\u00fc\u00e7lerine kavu\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. 12 Eyl\u00fcl i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131n\u0131, i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerini kanatlar\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ku\u015fa d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc. Kanad\u0131 k\u0131r\u0131k ku\u015f hi\u00e7 u\u00e7ar m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl en b\u00fcy\u00fck &#8220;darbeyi&#8221; i\u015f\u00e7ilere, k\u00f6yl\u00fclere ve yoksul halk kesimine vurdu diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-12 Eyl\u00fcl sendromu bug\u00fcn a\u015f\u0131labildi mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de demokrasinin bu kadar g\u00fc\u00e7s\u00fcz olmas\u0131n\u0131n ba\u015fta gelen nedeni, askeri m\u00fcdahale ve darbelerdir. Bug\u00fcn ya\u015fanan t\u00fcm ana sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131 ise, 12 Eyl\u00fcl darbesidir. 12 Eyl\u00fclle t\u00fcm devlet\/kamu kurumlar\u0131 &#8220;Derin Devlet&#8221;e teslim edildi. 1982 Anayasa&#8217;s\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin can\u0131na okudu. T\u00fcrkiye &#8220;Yasaklar \u00dclkesi&#8221;ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Milli G\u00fcvenlik Konsey siyaset m\u00fchendisli\u011fine soyunarak T\u00fcrkiye&#8217;yi sil ba\u015ftan yeniden yap\u0131land\u0131rd\u0131. \u00d6yle ki, kendilerinin ard\u0131ndan gelen politikac\u0131lar Genelkurmay&#8217;\u0131n, Askerlerin bir a\u00e7\u0131klamas\u0131na bile boyun e\u011fer duruma geldi. Genel Kurmay\u0131n hassasiyetleri dikkate al\u0131narak politikalar olu\u015fturulmaya ba\u015fland\u0131. \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f politikam\u0131z\u0131n belirleyicileri hep komutanlar oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>AKP iktidara gelene kadar bu durum devam etti. AKP&#8217;nin iktidara geli\u015fi sonras\u0131 ya\u015fanan olaylar askerin konumunu sars\u0131p sorgular duruma getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fmelere ra\u011fmen 12 Eyl\u00fcl\u00fcn sarmalad\u0131\u011f\u0131 cendereden, sendromdan kurtulmak hi\u00e7te kolay de\u011fil:<\/p>\n\n\n\n<p>-Bug\u00fcn 1982 Anayasas\u0131&#8217;na herkes kar\u015f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, kimsenin de\u011fi\u015ftirmeye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmemesi,<\/p>\n\n\n\n<p>-1982 Anayasas\u0131 sanki g\u00f6kten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f kutsal bir metinmi\u015f gibi &#8220;Anayasa&#8217;n\u0131n 1. maddesindeki Devletin \u015feklinin Cumhuriyet oldu\u011fu hakk\u0131ndaki h\u00fck\u00fcm ile, 2. maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3. maddesi h\u00fck\u00fcmleri de\u011fi\u015ftirilemez ve de\u011fi\u015ftirilmesi teklif edilemez&#8221; denilerek kutsanmas\u0131<sup>(8)<\/sup>,<\/p>\n\n\n\n<p>-Anayasa&#8217;n\u0131n 42. maddesinde &#8220;E\u011fitim ve \u00f6\u011frenim hakk\u0131 ve \u00f6devi&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda; &#8220;T\u00fcrk\u00e7e&#8217;den ba\u015fka hi\u00e7bir dil, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na ana dilleri olarak okutulamaz ve \u00f6\u011fretilemez&#8221; denilerek, en insan\u00ee bir hak olan &#8220;ana dilde e\u011fitim&#8221; hakk\u0131n\u0131n engellenmesi, bunu dile getirenlerin &#8220;b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fckle&#8221; su\u00e7lanmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>-T\u00fcrkiye&#8217;nin partiler mezarl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6nmesi, % 47 oy alm\u0131\u015f iktidar partisinin dahi kapat\u0131lmak istenmesi,<\/p>\n\n\n\n<p>-Anayasa Mahkemesi&#8217;nin, Yarg\u0131tay&#8217;\u0131n, Dan\u0131\u015ftay&#8217;\u0131n tarafl\u0131 politik kararlar vermesi,<\/p>\n\n\n\n<p>-Anadilde e\u011fitim yasa\u011f\u0131n\u0131n devam etmesi, ba\u015f\u00f6rt\u00fc sorunun bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fclememesi,<\/p>\n\n\n\n<p>-K\u00fcrt sorunun adil, demokratik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclememesi ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik K\u00fcrtlerin, K\u00fcrtlerin temsilcilerinin muhatap al\u0131nmas\u0131nda \u00e7ok \u00e7ekingen davran\u0131lmas\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn etkisinden hen\u00fcz kurtulmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 en iyi g\u00f6stergeleridir.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl sendromunu a\u015fmam\u0131z i\u00e7in, en ba\u015fta 1982 Anayasas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirip demokratik bir Anayasay\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymam\u0131z gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Darbecilerin siyasi duru\u015fu, ideolojisi nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Darbeciler kendilerine Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc rehber edinmi\u015flerdi. B\u00fct\u00fcn konu\u015fma ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda mutlaka Atat\u00fcrk ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck anlat\u0131l\u0131rd\u0131. Konsey \u00fcyelerinin gittikleri bir\u00e7ok yerde Atat\u00fcrk heykelleri veya b\u00fcstlerini ya da parklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renleri yap\u0131l\u0131rd\u0131. Kamu kurum y\u00f6neticileri &#8220;g\u00f6ze girmek&#8221; i\u00e7in Atat\u00fcrk ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe dair kitap, afi\u015f, tablo bast\u0131rma ve yay\u0131nlama yar\u0131\u015f\u0131na girmi\u015flerdi. Medya ve \u00fcniversiteler bu &#8220;ya\u011fc\u0131l\u0131k&#8221; yar\u0131\u015f\u0131nda geri kalmamak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn h\u00fcnerlerini sergilemekteydiler.<\/p>\n\n\n\n<p>Diyarbak\u0131r 5 Nolu Askeri Cezaevi bunun \u015fahikas\u0131yd\u0131. Tutuklu kald\u0131\u011f\u0131m 1982-1984 y\u0131llar\u0131nda; \u0130stiklal Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u0131talar\u0131, Nutuk kitab\u0131 tamam\u0131 tutuklulara ezbere okutuluyordu. Atat\u00fcrk&#8217;le yat\u0131p, Atat\u00fcrk&#8217;le kalk\u0131l\u0131yordu. Bu, di\u011fer cezaevlerinde dozaj\u0131 az da olsa var olan genel bir uygulamayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kenan Evren yurt gezilerinde yapt\u0131\u011f\u0131 Atat\u00fcrkl\u00fc konu\u015fmalar\u0131nda zaman zaman Kuran&#8217;dan ayetler de okuyordu, \u00f6zellikle K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyada helikopterlerden ayetli bildiriler k\u00f6ylere bolca at\u0131l\u0131yordu. Mazlum ve ma\u011fdurun yan\u0131nda olmas\u0131 gereken M\u00fcsl\u00fcman ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z, ne yaz\u0131k ki bu konu\u015fma ve bildirilerden rahats\u0131z olmad\u0131lar, sessiz kald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 itibariyle darbecilerin icraatlar\u0131na ve konu\u015fmalar\u0131na bakarak ve fazla ayr\u0131nt\u0131s\u0131na girmeden darbecilerin siyasi duru\u015fu T\u00fcrk-\u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi, ideolojileri ise \u0130ttihat\u00e7\u0131 gelenekten gelen Kemalizm&#8217;dir diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Darbe \u00f6ncesi K\u00fcrt derneklerinin \u015fiddetle ilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 PKK ile bu s\u00fcrecin de\u011fi\u015fmesini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesi kurulu K\u00fcrt derneklerinin hi\u00e7 birinin \u015fiddetle bir alakas\u0131 yoktu. Hem dernek faaliyetlerinde, hem de K\u00fcrt derneklerine yak\u0131n yay\u0131n yapan dergi ve gazetelerde \u015fiddeti temel alan bir \u015fey g\u00f6remezsiniz. Ancak, o zamanlar &#8220;Apocu&#8221; olarak bilinen ve sonradan PKK olacak siyasi olu\u015fumun Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi&#8217;nde \u015fiddetten yana olmayan K\u00fcrt dernek ve hareketlerine, sol dernek ve hareketlere kar\u015f\u0131 zaman zaman \u015fiddete ba\u015fvurmalar\u0131, \u00f6nder kadrolar\u0131na kar\u015f\u0131 silahl\u0131 eylemde bulunmalar\u0131 s\u00f6z konusuydu. Hatta yap\u0131lan silahl\u0131 sald\u0131r\u0131lar sonucu bir\u00e7ok K\u00fcrt siyaset \u00f6nderi veya taraftar\u0131, sol hareketlerin \u00f6nder veya taraftarlar\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirdi. Yine o d\u00f6nem B\u00f6lge&#8217;de \u00f6zellikle Hilvan ve Siverek \u00e7evresinde &#8220;Apocu-Bucak A\u015fireti&#8221; silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ya\u015fanmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl olduktan sonra K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kent ve k\u00f6ylerde ter\u00f6r estirildi. B\u00f6lge&#8217;de \u015fiddeti d\u0131\u015flayan, demokratik m\u00fccadeleyi esas alan K\u00fcrt ve sol hareketlerin \u00fczerinden silindir gibi ge\u00e7ildi. Dernek ve yay\u0131n organlar\u0131 kapat\u0131ld\u0131. Y\u00fcz binlerce insan g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, sorgusuz-sualsiz aylarca g\u00f6zalt\u0131nda i\u015fkencelerden ge\u00e7irildi. Y\u00fczlerce \u00f6rg\u00fct davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Binlerce insan \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011finden, yard\u0131m ve yatakl\u0131ktan, yasak yay\u0131n bulundurmaktan mahk\u00fbm oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Diyarbak\u0131r 5 Nolu Askeri Cezaevi bir &#8220;Laboratuar&#8221; olarak kullan\u0131ld\u0131. Diyarbak\u0131r 5 Nolu&#8217;da insanlar \u00fczerinde her t\u00fcrl\u00fc deney ve i\u015fkencenin binbir \u00e7e\u015fidi uyguland\u0131; Tutuklu ve mahk\u00fbmlara bok ve fare yedirilmesinden tutun da, jop sokulmas\u0131na kadar en i\u011fren\u00e7, ak\u0131l almaz i\u015fkenceler yap\u0131ld\u0131. Diyarbak\u0131r Cezaevi, Cehennemin ad\u0131 oldu. K\u00fcrt\u00e7e yasakland\u0131: &#8220;T\u00fcrk\u00e7e Konu\u015f \u00c7ok Konu\u015f&#8221; uygulamaya konuldu. Tutuklu ve mahk\u00fbmlar Co isimli k\u00f6pe\u011fe &#8220;Selam&#8221; ve &#8220;Tekmil&#8221; vermeye zorland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Gerek B\u00f6lgedeki uygulamalar ve gerekse Diyarbak\u0131r Cezaevi&#8217;nde ya\u015fananlar K\u00fcrtlerde &#8220;duygu k\u0131r\u0131lmas\u0131&#8221;na neden oldu. Demokratik m\u00fccadele verenlerin \u015fiddetli bir \u015fekilde cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve demokratik m\u00fccadelenin \u00f6n\u00fcn\u00fcn kapat\u0131lmas\u0131 geriye bir tek alternatif b\u0131rakt\u0131: Da\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Birileri &#8220;Da\u011flara Gel Da\u011flara&#8221; t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc, ba\u015fka birileri de &#8220;Da\u011flar Seni Delik De\u015fik Ederim&#8221; t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131. G\u00fczelim di\u011fer t\u00fcrk\u00fclerin art\u0131k sesi duyulmaz oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bu ya\u015fananlar K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyada silahl\u0131 m\u00fccadele veren PKK&#8217;nin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Bat\u0131&#8217;da da T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi ve T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin maskelenmi\u015f hali Kemalizm&#8217;in y\u00fckseli\u015fine neden oldu. T\u00fcrkler ve K\u00fcrtlerin kader birli\u011fi\/ortakl\u0131\u011f\u0131, birlikte var olma ve birlikte ya\u015fama arzusu darbe ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer birlikte var olma arzu ve istemi halen birazc\u0131k varsa, bu arzu ve istem bug\u00fcn t\u00fcmden yok olmam\u0131\u015fsa, bizler bunu T\u00fcrk ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n sa\u011fduyusuna bor\u00e7luyuz diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-12 Eyl\u00fcl darbesinde aktif siyasette bulunan 9. Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel\u2019in tutumunu nas\u0131l okumak gerekiyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcleyman Demirel, T\u00fcrkiye siyasetinde \u00f6nemli bir fenomendir. T\u00fcrkiye&#8217;nin &#8220;kara kutu&#8221;lar\u0131ndan biridir. K\u00f6yl\u00fc kurnaz\u0131 bir politikac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde kahveler, okullar, evler taran\u0131rken; her g\u00fcn onlarca insan \u00f6l\u00fcrken; Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 Do\u011fan \u00d6z, Adana Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc Cevat Yurdakul, Milliyet gazetesi genel yay\u0131n y\u00f6netmeni Abdi \u0130pek\u00e7i, Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Genel Ba\u015fkan\u0131 Kemal T\u00fcrkler gibi sayg\u0131n ve \u00f6nemli ki\u015filer \u00fclk\u00fcc\u00fc olduklar\u0131 s\u00f6ylenen ki\u015filerce \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrken; &#8220;Bana sa\u011fc\u0131lar cinayet i\u015fliyor dedirtemezsiniz&#8221; diyen biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Mart 1970 ve 12 Eyl\u00fcl 1980&#8217;de Askeri darbeler kar\u015f\u0131s\u0131nda direnmeyip, &#8220;\u015fapkas\u0131n\u0131 al\u0131p giden&#8221; koltuk sever politikac\u0131lar\u0131n en \u00fcnl\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde &#8220;Milliyet\u00e7i Cephe&#8221; h\u00fck\u00fcmetleri kurarak T\u00fcrkiye&#8217;nin cephelere b\u00f6l\u00fcnmesine ve 12 Eyl\u00fcl\u00fcn yap\u0131lmas\u0131na fazlas\u0131yla katk\u0131 sa\u011flayan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde her ne kadar &#8220;Bir Bilen&#8221; olarak zaman zaman baz\u0131 sudan, \u00e7ok ta \u00f6nemli olmayan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bas\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klasa da, ger\u00e7ek anlamda bir &#8220;kar\u015f\u0131 duru\u015f&#8221; sergilemeyendir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcleyman Demirel&#8217;in \u0130T\u00dc&#8217;den okul arkada\u015f\u0131, ba\u015fbakanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerde, ayn\u0131 kabinede birlikte yer alan h\u00fck\u00fcmet orta\u011f\u0131, 28 \u015eubat s\u00fcrecinin ala\u015fa\u011f\u0131 etti\u011fi Refah-Yol h\u00fck\u00fcmetinin ba\u015fbakan\u0131 Necmettin Erbakan; kendisinin de ala\u015fa\u011f\u0131 edilmesine neden olan \u00fcnl\u00fc MGK toplant\u0131s\u0131yla ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada: &#8220;Demirel tak\u0131m oyuncusu, onlar\u0131n oyuncusu&#8221;<sup>(9)<\/sup> oldu\u011funu, yani askerlerin adam\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcleyman Demirel bug\u00fcn 86 ya\u015f\u0131nda, ama g\u00f6z\u00fc halen siyaset &#8220;\u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc&#8221;nde.<\/p>\n\n\n\n<p>AKP iktidara geldikten sonra ortaya \u00e7\u0131kan darbe ve darbe planlar\u0131 s\u00f6ylentileri kar\u015f\u0131s\u0131nda &#8220;Millet Egemenli\u011fi&#8221;ni savunacak yerde, darbe planlar\u0131n\u0131 veya TSK i\u00e7ersindeki darbeci olu\u015fumlar\u0131 savunur oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Darbe ger\u00e7ekle\u015firse &#8220;Bir Bilen&#8221; olarak kendisini g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131racaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilir?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-&#8220;1 May\u0131s 1977 sorgulan\u0131p, ayd\u0131nlat\u0131lsayd\u0131 12 Eyl\u00fcl olmazd\u0131&#8221; tezine kat\u0131l\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1 May\u0131s 1977 g\u00fcn\u00fc, yakla\u015f\u0131k 500 bin ki\u015fi T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00e7e\u015fitli illerden \u0130stanbul Taksim Meydan\u0131&#8217;na akt\u0131. D\u0130SK&#8217;in organizasyon ve \u00f6nderli\u011finde &#8220;\u0130\u015f\u00e7i Bayram\u0131&#8221;n\u0131 kutlamak \u00fczere Taksim alan\u0131n\u0131 doldurdu. D\u0130SK Genel Ba\u015fkan\u0131 Kemal T\u00fcrkler konu\u015fmas\u0131n\u0131n sonuna geldi\u011finde etraftan silah sesleri duyulmaya ba\u015fland\u0131. Sular \u0130daresi binas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnden ve meydandaki otelin \u00e7e\u015fitli katlar\u0131ndan a\u00e7\u0131lan bu ate\u015f sonucu insanlar panik halde ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131, k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde \u0130ntercontinental Oteli&#8217;nin (Bug\u00fcn The Marmara Oteli) de \u00fcst katlar\u0131ndan da ate\u015f a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan silahl\u0131 taramalar sonucunda &#8220;1 May\u0131s \u0130\u015f\u00e7i Bayram\u0131&#8221; kana buland\u0131. Kanl\u0131 bu eylem sonucunda 34 insan\u0131m\u0131z ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Yakla\u015f\u0131k 130 ki\u015fi de yaraland\u0131. Sonradan 470 ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, ama hi\u00e7birinin olayla ilgisi kan\u0131tlanamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1 May\u0131s 1977, T\u00fcrkiye&#8217;nin siyas\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biridir. 12 Eyl\u00fcl&#8217;e gidi\u015fin &#8220;kilometre ta\u015f\u0131&#8221;d\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;nin toplumsal tarihinde &#8220;kara bir leke&#8221;dir. Bu nedenle, 1 May\u0131s 1977 olay\u0131 iyi bilinmeli, iyi ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ve &#8220;derin&#8221; iz ta\u015f\u0131yan &#8220;kanl\u0131&#8221; bu olay\u0131n s\u0131r perdesi ayd\u0131nlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1 May\u0131s 1977 katliam\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmayan hi\u00e7 kimse, hi\u00e7bir iktidar karanl\u0131klar\u0131 ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131nda bulunamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>1 May\u0131s 1977&#8217;nin sorumlular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmayan hi\u00e7 kimse, hi\u00e7bir iktidar kontrgerillay\u0131 tasfiye etti\u011fi, su\u00e7lulardan hesap sordu\u011fu iddias\u0131nda bulunamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;1 May\u0131s 1977 sorgulan\u0131p, ayd\u0131nlat\u0131lsayd\u0131 12 Eyl\u00fcl olmazd\u0131&#8221; tezine gelince:<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, i\u00e7 ve d\u0131\u015f ko\u015fullara, g\u00fc\u00e7ler dengesine ba\u011fl\u0131 bir \u015feydir. Ba\u015fta demokrasi g\u00fc\u00e7leri g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirip g\u00fc\u00e7l\u00fc bir politik duru\u015f sergileyebilseydi, burjuvazi kendisi i\u00e7in hava, su kadar gerekli olan demokrasiyi savunur olsayd\u0131, \u015fimdiki AB&#8217;nin eski hali olan Avrupa Ekonomik Toplulu\u011fu kendi de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131k\u0131p NATO&#8217;nun kurdurmu\u015f oldu\u011fu &#8220;Gizli NATO&#8221;ya, kontrgerilla olu\u015fumlar\u0131na izin vermeseydi ancak o zaman sorunuza &#8220;Evet&#8221; diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0131rakal\u0131m 1 May\u0131s 1977&#8217;nin \u00fczerine gidilmesini\u2026 Y\u0131l 2010 ve halen &#8220;1 May\u0131s 1977 Dosyas\u0131&#8221; \u00e7elik kasalarda kilitli. Dosya a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc bekliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Bug\u00fcn 12 Eyl\u00fcl ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n Ergenekon ile imtihan\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>NATO \u00fcyesi \u00fclkelerde Gladio tipi yap\u0131lar -T\u00fcrkiye hari\u00e7- t\u00fcm\u00fcnde da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Kanl\u0131 eylemlere ve darbelere bula\u015fm\u0131\u015f askerler i\u00e7in \u00fclkelerdeki g\u00fc\u00e7ler dengesinin bir sonucu olarak \u0130spanya ve Portekiz&#8217;de \u00fcst r\u00fctbeli subaylara dokunulmad\u0131, alttakiler temizlendi ve yarg\u0131land\u0131. Yunanistan&#8217;da alttakilere dokunulmad\u0131, \u00fcst seviyede g\u00f6revli askerler yarg\u0131land\u0131 ve cezaevine konuldu. Latin Amerika \u00fclkelerinin bir\u00e7o\u011funda ise, hem alttakilere ve hem de \u00fcstekilere dokunuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de nas\u0131l bir yol izlenecek hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz. Bu i\u015flerin nas\u0131l seyredece\u011fi biraz g\u00fc\u00e7ler dengesine, birazda politik durumla, ayd\u0131nlar\u0131n ve halk\u0131n tavr\u0131na ba\u011fl\u0131. Ve tabi ABD&#8217;nin tutumuna\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>ABD&#8217;de Barack Obama&#8217;y\u0131 y\u00f6netime getiren zihniyetin art\u0131k Gladio tipi \u00f6rg\u00fctlere deste\u011fini kesti\u011fi, dahas\u0131 bu tip \u00f6rg\u00fctlerden kurtulmak istendi\u011fi s\u00f6yleniyor. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 bir d\u00fcnyaya y\u00f6neli\u015fi ve h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fimin ya\u015fan\u0131yor olu\u015fu buna neden olarak g\u00f6sterilmekte ve &#8220;So\u011fuk sava\u015f&#8221; bitti, bu tip \u00f6rg\u00fctlere art\u0131k gerek yok denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye, bu geli\u015fmelerin d\u0131\u015f\u0131nda kalamaz. \u0130smi ne olursa olsun, T\u00fcrkiye&#8217;de faaliyet g\u00f6steren Kontrgerilla denen yap\u0131lanma da bu de\u011fi\u015fimden mutlaka nasibini alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de de &#8220;Ergenekon Davas\u0131&#8221; diye, bir dava a\u00e7\u0131ld\u0131. &#8220;Ergenekon&#8221; olay\u0131 kamuoyunda yo\u011fun bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken; yasama, y\u00fcr\u00fctme, yarg\u0131 birbiriyle \u00e7at\u0131\u015f\u0131r bir duruma geldi. Kurumlar sars\u0131nt\u0131 ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131. En b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131y\u0131 ise, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri ya\u015famaya ba\u015flad\u0131. Geli\u015fmeleri \u00e7ok iyi izlemek laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Eskiden 1 May\u0131s, Malatya, Mara\u015f, \u00c7orum katliamlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenler, ba\u015f akt\u00f6rler hep &#8220;s\u0131r&#8221; oluyorlard\u0131 ve oldular. &#8220;Gizli Eller&#8221; her yerde, her zaman g\u00f6rev ba\u015f\u0131ndayd\u0131. Bug\u00fcnden d\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda zaten \u00e7ok \u015feyin ba\u015ftan planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu olaylara ili\u015fkin bir bir belgeler g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Askerlerin olaylar\u0131 \u00f6nleyecek yerde, &#8220;emir ve komuta zinciri i\u00e7inde&#8221; 12 Eyl\u00fcl darbesini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in plan \u00fcst\u00fcne plan yapt\u0131klar\u0131n\u0131, darbenin olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in olaylar\u0131 daha da alevlendirmek, kanuni yetkilendirmelerle (s\u0131k\u0131y\u00f6netim ilan\u0131 ve \u00f6zel yasalar \u00e7\u0131kartarak) konumlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme gayret ve \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131 art\u0131k s\u0131r de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Ortaya \u00e7\u0131kan belgeler, a\u00e7\u0131lan davalar ve &#8220;Ergenekon&#8221; s\u00fcreciyle birlikte art\u0131k T\u00fcrkiye kendi ge\u00e7mi\u015fiyle y\u00fczle\u015fme f\u0131rsat\u0131 yakalad\u0131. Bu f\u0131rsat iyi de\u011ferlendirilmeli. 12 Eyl\u00fcl\u00fcn yaralar\u0131 sar\u0131lmadan, 12 Eyl\u00fclle\/darbelerle y\u00fczle\u015fmeden T\u00fcrkiye&#8217;de demokrasi bilincinin ve refleksinin olu\u015fmas\u0131 \u00e7ok zor.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin kendisiyle ve darbelerle y\u00fczle\u015fmesi siyasi iktidar\u0131n tutumuna ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu kadar; ayd\u0131nlar\u0131n, demokratlar\u0131n, sol-sosyalistlerin, K\u00fcrtlerin, Alevilerin, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, az\u0131nl\u0131k mensuplar\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131 tavra da ba\u011fl\u0131. Ge\u00e7mi\u015fte darbelere, karanl\u0131k ve kirli i\u015flere, faili me\u00e7hul cinayet veya olaylara kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olanlar\u0131n yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, olaylar\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 i\u00e7in; bir s\u00fcr\u00fc \u015feye gerek\u00e7e yap\u0131lan ve derin yap\u0131lanmalara mesnet olu\u015fturan K\u00fcrt sorununun adil ve demokratik bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in; kurum ve kurallar\u0131yla i\u015fleyen ger\u00e7ek bir demokrasinin in\u015fas\u0131 i\u00e7in, yukar\u0131da isimlerini sayd\u0131\u011f\u0131m kesimler mutlaka kendi aralar\u0131nda i\u015fbirli\u011fi yapmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Eyl\u00fcl s\u00fcrecini ya\u015fam\u0131\u015f olanlar\u0131n &#8220;Ergenekon&#8221; ger\u00e7e\u011finin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve kontrgerilla gibi yap\u0131lar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 konusunda at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131 desteklemesi gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>-Katliamlar, i\u015fkenceler ve hukuksuzluklar\u0131n i\u00e7inden &#8216;ma\u011fdur&#8217; olarak \u00e7\u0131kan biri olarak bug\u00fcn\u00fcn gen\u00e7li\u011fine verece\u011finiz en \u00f6nemli mesaj nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 &#8220;<em>bilgi \u00e7a\u011f\u0131<\/em>&#8220;n\u0131 ya\u015farken, kapitalizmin \u00f6tesine ge\u00e7me haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yaparken ve bunu tart\u0131\u015f\u0131rken; biz, ne kapitalizmi, ne sosyalizmi, ne de ger\u00e7ek anlam\u0131yla feodalizmi ya\u015fad\u0131k. Hep bunlar\u0131n karmas\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131k. Bug\u00fcn dahi, bir tarafta en geni\u015f anlam\u0131yla bilgisayar teknolojisi kullan\u0131l\u0131rken, di\u011fer yanda da bir\u00e7ok i\u015fyerinde halen yayg\u0131n olarak ilkel ko\u015fullarda \u00fcretim yap\u0131lmaktad\u0131r. \u015eirketlerimiz uluslararas\u0131 ihalelerde \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olurken, i\u015fsizlik oran\u0131nda d\u00fcnya ikincisiyiz. Ama di\u011fer yandan kalifiye eleman k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ekmekteyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa Birli\u011fi&#8217;ne kat\u0131l\u0131m s\u00fcreci ve giri\u015f m\u00fczakereleri ba\u015flat\u0131l\u0131rken, Kopenhag kriterlerinden s\u00f6z edilirken; di\u011fer yandan da partilerin kapat\u0131lmas\u0131, ana dillerin yasaklanmas\u0131, t\u00fcrbanl\u0131 gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n \u00fcniversitelerin kap\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri sokulmamas\u0131, \u00e7etelerin cirit atmas\u0131, askerlerin siyasi iradenin \u00fczerinde belirleyici olmas\u0131, partilerde lider sultas\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi, ayd\u0131nlar\u0131n milliyet\u00e7i s\u00f6ylemle taciz ate\u015fi alt\u0131nda tutulmas\u0131, devlet olanaklar\u0131ndan yararlanma\/\u00e7alma-\u00e7\u0131rpma, mal-\u00fcr\u00fcn-hizmet-d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretimi yerine haz\u0131ra konman\u0131n reva\u00e7ta olmas\u0131; g\u00f6\u00e7, kentlerin \u015fi\u015fmesi, do\u011fal ve tarihi dokunun tahrip edilmesi&#8230; hepsi bizde.<\/p>\n\n\n\n<p>Eskiden geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki insanlar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 imalathanelerde, fabrikalarda, \u00e7iftliklerde, ev hizmetlerinde bedenleriyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u015eimdi bu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok \u00e7ok azald\u0131. Ayn\u0131 \u015fey tar\u0131m i\u00e7inde s\u00f6z konusudur. Tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinde art\u0131\u015f olsa da, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok \u00e7ok azald\u0131. Bedenen \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yerini beyinsel \u00e7al\u0131\u015fma ald\u0131. Bilgi \u00fcr\u00fcnleri, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim gibi hizmet sekt\u00f6rleri \u00f6ne ge\u00e7menin yan\u0131nda, katlanarak b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Emek yo\u011funlu\u011fundan sermaye yo\u011funlu\u011funa ciddi ve h\u0131zl\u0131 ge\u00e7i\u015f yap\u0131ld\u0131. Bu ge\u00e7i\u015fle, i\u015f\u00e7i (ayni \u015fekilde k\u00f6yl\u00fc) sadece gelirini yitirmedi, ayn\u0131 zamanda stat\u00fcs\u00fcn\u00fc de yitirmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1850&#8217;de d\u00fcnyada 1 milyonun \u00fcst\u00fcnde olan \u015fehir say\u0131s\u0131 3 iken (Londra, Paris ve Pekin), bug\u00fcn bu say\u0131 473&#8217;e ula\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye&#8217;de 1927 y\u0131l\u0131nda n\u00fcfusun % 75,8&#8242; k\u00f6y ve beldelerde ya\u015farken, 2009 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde bu oran % 24,5&#8217;e inmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Bundan \u015fu sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r; D\u00fcnya genelinde n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu art\u0131k kentlerde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kentle\u015fme ile bireyselle\u015fme aras\u0131ndaki sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisi \u00e7ok derin; h\u0131z\u0131 ve boyutu a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterse de, gidi\u015fat evrensel boyut kazand\u0131. K\u00fcreselle\u015fmenin bir sonucu olarak art\u0131k halklar ve devletler kendilerini daha fazla d\u0131\u015f etkinin etkisi alt\u0131nda hissetmeye ba\u015flad\u0131. Bizim gibi geli\u015fmekte olan \u00fclkeler ise, \u00e7ok sanc\u0131l\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyor. Bir taraftan fabrikalar, imalathaneler, at\u00f6lyeler a\u00e7\u0131l\u0131yor, buralarda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n say\u0131s\u0131 art\u0131yor. Di\u011fer yandan da fabrikalar, imalathaneler, at\u00f6lyeler ard\u0131 ard\u0131na kapan\u0131yor, \u00e7al\u0131\u015fanlar soka\u011fa at\u0131l\u0131yor, i\u015fsizlik durmadan art\u0131yor. \u00c7ok say\u0131da \u00fcniversite mezunu bo\u015f geziyor. K\u00f6ylerden kentlere yo\u011fun g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7\u00fcn getirdi\u011fi sorunlar durmaks\u0131z\u0131n art\u0131yor. S\u00fcper iletkenler sayesinde bilgi \u00e7ok h\u0131zl\u0131, an\u0131nda d\u00fcnyam\u0131z\u0131 turlarken, bizim insanlar\u0131m\u0131z yard\u0131m vak\u0131flar\u0131 \u00f6n\u00fcnde veya yard\u0131m da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131nda birbirlerini \u00e7i\u011fniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Eme\u011fin niteliksel de\u011fi\u015fimi sonucu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 da yap\u0131sal bir de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131. Eme\u011fin g\u00fcc\u00fc azald\u0131, konumu zay\u0131flad\u0131. Yo\u011fun eme\u011fin veya sat\u0131lan i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yerine ileri teknolojiyi kullanan, pazarlama tekniklerini bilen, banka ve borsa i\u015flemlerini yak\u0131n takip eden ve olabilecekleri \u00f6ng\u00f6rebilenler, yani &#8220;beyaz yakal\u0131&#8221; diye tabir edilen hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00f6nemi artt\u0131 ve bunlar \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131. Dahas\u0131 insan eme\u011finin yerini b\u00fcy\u00fck oranda ileri teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc olan robotlar, bilgisayarlar ve bilgisayar destekli ara\u00e7lar, cihazlar ald\u0131. Hizmet sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fchendis, doktor, eczac\u0131, planlamac\u0131, programc\u0131, bankac\u0131 ve pazarlamac\u0131lar\u0131n gerek psikolojileri ve gerekse entelekt\u00fcel yap\u0131lar\u0131 sadece i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc satan i\u015f\u00e7ilerden daha farkl\u0131 ve de \u00e7ok ilerde olmas\u0131 nedeniyle, bunlar toplumun bi\u00e7imlenmesinde, sosyal ya\u015famda, ekonomi ve politikada daha \u00e7ok belirleyici olmaya ba\u015flad\u0131. Sendikalar\u0131n, sosyal demokratlar\u0131n, sosyalist veya kom\u00fcnist parti ve hareketlerin zay\u0131flamas\u0131, s\u00fcrekli kan kaybetmesi veya etkilerinin azalmas\u0131n\u0131n nedenlerinden biri de bundand\u0131r bence.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilgi evrenselle\u015fti. Bilgi devriminin ger\u00e7ek devrimci etkisi yeni yeni hissedilmeye ba\u015flan\u0131yor. Bilgi paradan daha h\u0131zl\u0131 hareket ediyor; ak\u0131llara durgunluk veren teknolojik geli\u015fmeler ya\u015f\u0131yoruz. K\u00fcresel \u00e7apta enformasyon teknolojisi etkisini her ge\u00e7en g\u00fcn daha da artt\u0131r\u0131yor. Bireyler veya kurumlar yerel kalsalar bile, k\u00fcresel olarak rekabet\u00e7i olmak zorunda kal\u0131yorlar. Teknolojideki geli\u015fmeler kendimizi, de\u011ferlerimizi ve kurumlar\u0131m\u0131z\u0131 yeniden incelemeye ve de\u011fi\u015fime zorluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda sorunuzu yan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m. Ama \u00f6nce biraz &#8220;ma\u011fdur&#8221; olma olay\u0131na de\u011finmek istiyorum. Ben, kendimi 12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn &#8220;ma\u011fdur&#8221;undan \u00e7ok bir \u00f6znesi olarak g\u00f6r\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc 12 Eyl\u00fcl&#8217;den \u00f6nce T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi \u00fcyesiydim ve ufak \u00e7apl\u0131 da olsa y\u00f6neticisiydim. TKP&#8217;nin Diyarbak\u0131r ve \u00e7evresinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bir\u00e7ok faaliyetinin i\u00e7inde yer ald\u0131m. TKP&#8217;ye girdi\u011fimde, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mda, 12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn geli\u015fi sonras\u0131 12 Eyl\u00fcl&#8217;e kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelede, Diyarbak\u0131r cezaevinde onurumu koruma gayretlerimde, cezaevinden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yeniden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m siyasi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mda ve hayat kavgas\u0131nda bir &#8220;bedel&#8221; \u00f6deyece\u011fimin fark\u0131nda ve bilincindeydim. Yani pe\u015finen bedel \u00f6demeyi kabul etmi\u015ftim ve bedel \u00f6demeye haz\u0131rd\u0131m. Bu nedenle &#8220;ma\u011fdur&#8221; deyimi bana g\u00f6re: ben ve benim gibi olanlar i\u00e7in biraz hafif kal\u0131yor. Ma\u011fdur deyince suya sabuna dokunmayan, zavall\u0131, garip, haks\u0131z yere zarar ziyana u\u011frayan akl\u0131ma geliyor. Oysa bizler bilin\u00e7li bir kavgan\u0131n kavgac\u0131s\u0131yd\u0131k. Bu nedenle, &#8220;ma\u011fdur&#8221; yerine &#8220;12 Eyl\u00fcl s\u00fcrecini ya\u015fam\u0131\u015f biri&#8221; desek daha do\u011fru olur d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim.<\/p>\n\n\n\n<p>Ben, 7 Ekim 1982 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul&#8217;da yakaland\u0131m. Yakaland\u0131\u011f\u0131m an 12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fcn ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Operasyonu d\u00fczenleyen polis ekibinin sorumlusu s\u0131rt\u0131ma tabancas\u0131n\u0131 dayayarak: &#8220;K\u0131p\u0131rdama, anan\u0131 s.keriz. Kenan Evren&#8217;e ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Biz kimseye hesap vermeyiz&#8221; uyar\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131. Sonra yakla\u015f\u0131k 60 g\u00fcn \u0130stanbul-Gayrettepe&#8217;de ve Diyarbak\u0131r Kurto\u011flu K\u0131\u015flas\u0131&#8217;nda g\u00f6zalt\u0131nda soru\u015fturma ve i\u015fkencelere maruz kald\u0131m. Ard\u0131ndan da iki y\u0131l Diyarbak\u0131r 5 Nolu Askeri Cezaevi&#8217;nde yatt\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130bni Sina&#8217;n\u0131n dedi\u011fi gibi: &#8220;G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn gibi, i\u00e7eri girdi\u011fim ne kadar belli\/Ama tekrar d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kacak m\u0131y\u0131m, i\u015fte bu \u00e7ok \u015f\u00fcpheli&#8221;<sup>(10)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Ama, fiziksel olarak bir iki ufak sorunla da olsa cezaevinden onurumla \u00e7\u0131kt\u0131m. Benim ya\u015famam, fiziksel ve ruhsal olarak sakat kalmamam bir \u015fans, ama herkes benim gibi &#8220;\u015fansl\u0131&#8221; de\u011fildi. \u00c7ok say\u0131da insan\u0131m\u0131z g\u00f6zalt\u0131nda, soru\u015fturmada, cezaevlerinde ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. \u00c7ok say\u0131da insan\u0131m\u0131z ruhsal ve fiziksel olarak sakatland\u0131. Bir\u00e7ok insan\u0131m\u0131z y\u0131llarca mahk\u00fbmiyet ald\u0131. Milyonlarca insan\u0131m\u0131z\u0131n aile ve sosyal ya\u015fam\u0131 alt-\u00fcst oldu\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011funu ya\u015fam\u0131\u015f ya da bir\u00e7o\u011funa tan\u0131k olmu\u015f bir olarak bug\u00fcn\u00fcn gen\u00e7lerine \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebilirim:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Gen\u00e7lerimiz de\u011fi\u015fimin diyalekti\u011fini kavramal\u0131d\u0131r. D\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kavramlar\u0131yla art\u0131k bug\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, d\u00fcne tak\u0131l\u0131p kalmamal\u0131y\u0131z. Yeni bir bilin\u00e7, yeni bir anlay\u0131\u015f ve yeni bir davran\u0131\u015fla yeni d\u00fc\u015f\u00fcncelere, yeni kavramlara ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131n oldu\u011funu kavramal\u0131 ve anlamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Gelecek toplumlarda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fcst\u00fcn nitelikli, vas\u0131fl\u0131, yani bedenlerinden \u00e7ok beyinleri \u00e7al\u0131\u015fan bilgi emek\u00e7ilerine veya bilgi teknologlar\u0131na gereksinim duyulacakt\u0131r. Tabi h\u00e2kim sosyal ve siyasi g\u00fc\u00e7te bunlar olacakt\u0131r. Bu nedenle gen\u00e7ler mal, \u00fcr\u00fcn ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcreten \u00fcreticiler olmal\u0131, iyi bir e\u011fitim g\u00f6rmeli, meslekte kalifiye olmal\u0131d\u0131rlar. Teknolojik cihazlar\u0131 \u00e7ok iyi kullanabilmeli, en az bir veya iki yabanc\u0131 dil bilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Kapal\u0131 toplumlar yeni d\u00fc\u015f\u00fcncelere a\u00e7\u0131k olmaz, yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretenlere sava\u015f a\u00e7ar, eski d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ko\u015fullar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rmez. A\u00e7\u0131k toplumlar yeniliklerin pe\u015finde olur, yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretenleri \u00f6d\u00fcllendirir. Bu nedenle gen\u00e7ler a\u00e7\u0131kl\u0131ktan, \u015feffafl\u0131ktan, ileri demokrasiden yana olmal\u0131, her t\u00fcr bask\u0131c\u0131 rejimden uzak durmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>4. Kapal\u0131 toplumlarda de\u011fi\u015fik \u0131rktan insanlar, dinler, mezhepler, fikirler, yazarlar, g\u00f6r\u00fc\u015fler, kitaplar&#8230; toplum i\u00e7in zararl\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n a\u00e7\u0131k toplumlarda, bu \u00f6zelliklere sahip olmak bir zenginliktir. Bu nedenle, siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ne olursa olsun \u00f6nyarg\u0131lardan uzak, sa\u011fduyulu, vicdan ve insaf sahibi gen\u00e7ler K\u00fcrtlerin, Alevilerin, Romanlar\u0131n, Ermenilerin, Rumlar\u0131n, S\u00fcryanilerin var olan sorunlar\u0131na ilgi g\u00f6stermeli, onlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde katk\u0131 sunucu olmal\u0131d\u0131r. K\u00fcresel veya yerel despotizme, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, haks\u0131zl\u0131\u011fa, adaletsizli\u011fe, hukuksuzlu\u011fa &#8220;Hay\u0131r&#8221; ya da &#8220;L\u00e2&#8221; demeliyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>5. &#8220;B\u00fct\u00fcn totaliter rejimler, toplumsal haf\u0131zan\u0131n ve belle\u011fin silinmesinden yanad\u0131r&#8221;. Gen\u00e7ler toplumsal haf\u0131zan\u0131n silinmesine izin vermemeli, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan olay ve olgular\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ara\u015ft\u0131r\u0131p \u00f6\u011frenmeli ve kendisine dersler \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>6. Politikayla u\u011fra\u015fan veya u\u011fra\u015facak gen\u00e7ler gizli, illegal yap\u0131lardan, olu\u015fumlardan, \u00f6rg\u00fctlerden uzak durmal\u0131. Gizli yap\u0131lar\u0131n, olu\u015fumlar\u0131n, partilerin, kurumlar\u0131n isimleri istenildi\u011fi kadar g\u00fczel, istenildi\u011fi kadar demokratik veya istenildi\u011fi kadar kutsal s\u00f6zc\u00fck ve kavramlardan olu\u015fsun, hi\u00e7bir zaman bu &#8220;gizli&#8221; yap\u0131lar isimleri gibi ya da denildikleri gibi olmam\u0131\u015ft\u0131r. Denetim, ele\u015ftiri, \u00f6zele\u015ftiri, saydaml\u0131k yok, her \u015fey gizlili\u011fin kutsal perdesi alt\u0131nda saklan\u0131l\u0131yor veya saklana biliniyor. A\u00e7\u0131k, demokratik bir i\u015fleyi\u015fin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde, ahlaki hi\u00e7bir de\u011ferinde de olmayaca\u011f\u0131na inanmaktay\u0131m. Bana g\u00f6re t\u00fcm gizli yap\u0131lar\u0131n, \u00f6rg\u00fctlerin genel karakteristik \u00f6zelli\u011fi &#8220;\u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f&#8221;l\u00fckt\u00fcr, &#8220;pislik&#8221;tir. \u0130ster istihbarat \u00f6rg\u00fctleri olsun, ister mafya tipi \u00f6rg\u00fctler olsun, ister devrimci-demokrat, anar\u015fist, kom\u00fcnist, solcu \u00f6rg\u00fctler olsun ve ister etnik k\u00f6ken, dinsel inan\u00e7lara dayanan \u00f6rg\u00fctler olsun. Bu konuda hepsi ayn\u0131 teknenin hamurudurlar. Gizlili\u011fin oldu\u011fu yerde g\u00fczellik, karanl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu yerde g\u00fcl-b\u00fclb\u00fcl olmaz, olsa olsa yarasa ve bayku\u015f olur. Demokratik refleksimizin geli\u015fmesi i\u00e7in hangi g\u00f6r\u00fc\u015fte olursak olal\u0131m, neye inan\u0131rsak inanal\u0131m, gizli yap\u0131lardan uzak durmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>7. Ge\u00e7mi\u015ften ders \u00e7\u0131kartmal\u0131y\u0131z. Hangi g\u00f6r\u00fc\u015fte olursak olal\u0131m, \u015fiddet i\u00e7ermedikten sonra, birbirimize tahamm\u00fcl etmeliyiz. Birlikte var olmaya, hatta birlikte i\u015f yapmaya kendimizi al\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z. Birlikte var olma ve i\u015f yapma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmeliyiz. Enerjimizi birlikte ileri bir demokrasi, ileri ekonomik ve sosyal bir ya\u015fam i\u00e7in harcamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>8. Ayr\u0131ca silah ve \u015fiddetin \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeliyiz. Silah ve \u015fiddetin oldu\u011fu yerde g\u00fczel \u015feyler de\u011fil, kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131 olur. Silah ve \u015fiddetin oldu\u011fu yerde demokrasi ve birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc zarar g\u00f6r\u00fcr. Silah s\u00f6z\u00fcn bitti\u011fi yerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Silah ve \u015fiddetin oldu\u011fu yerde hangi &#8220;yi\u011fit&#8221; &nbsp;d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00f6zg\u00fcrce ifade edebilir?<\/p>\n\n\n\n<p>Her birimiz farkl\u0131 bir r\u00fcyan\u0131n pe\u015finde olabiliriz, ama r\u00fcyalar\u0131n efsunlu g\u00fczelli\u011fini kirletmemeliyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fcyalar\u0131m\u0131z ac\u0131, g\u00f6zya\u015f\u0131 ve kandan uzak olsun!<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Dip Notlar<\/strong>:<br>(1) http:\/\/www.belgenet.com\/12eylul\/12091980_01.html<br>(2) Anlay\u0131\u015f Dergisi, Say\u0131: 83, Nisan 2010.<br>(3) Burada i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcn\u00fc abartt\u0131\u011f\u0131m san\u0131lmas\u0131n. 1 May\u0131s 1977&#8217;de Taksim Meydan\u0131&#8217;nda 500 bin ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla (baz\u0131lar\u0131 bir milyon olarak telaffuz etmektedir) &#8220;1 May\u0131s Bayram\u0131&#8221;na kat\u0131ld\u0131. Ve yine o y\u0131llar T\u00fcrkiye Kom\u00fcnist Partisi&#8217;nin b\u00fcy\u00fck bir &#8220;at\u0131l\u0131m&#8221; i\u00e7inde oldu\u011fu y\u0131llard\u0131r. Bu nedenle, b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 ilk \u00f6nemli operasyon 1 May\u0131s 1977&#8217;de &#8220;1 May\u0131s \u0130\u015f\u00e7i Bayram\u0131&#8221; kutlamalar\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r diyebiliriz. Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu -D\u0130SK&#8217;in Genel Ba\u015fkan\u0131 Kemal T\u00fcrkler&#8217;in \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de, bu operasyonun bir devam\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<br>(4) O\u011fuz G\u00fcven, Zordur Zorda G\u00fclmek, 2. Bask\u0131, G\u00fcncel Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul\u20132007, s.163-164.<br>(5) http:\/\/www.kuyerel.com\/modules\/AMS\/article.php?storyid=4138<br>(6) http:\/\/groups.google.com.tr\/group\/kuyerel\/browse_thread\/thread\/d52dd82c6065036b<br>(7) http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/gundem\/13561813.asp<br>(8) 1982 Anayasas\u0131 Madde 4.<br>(9) Zaman Gazetesi-1 Mart 2010<br>(10) Burchard-Sonja Brentjes, \u0130bni Sina (Avicenna), Pencere Yay\u0131nlar\u0131, s: 44.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=1-mayis-1977\" rel=\"tag\">1 may\u0131s 1977<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=12-eylul\" rel=\"tag\">12 eyl\u00fcl<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=12-mart-askeri-darbesi\" rel=\"tag\">12 mart askeri darbesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=24-ocak-kararlari\" rel=\"tag\">24 Ocak Kararlar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=6-7-eylul-olaylari\" rel=\"tag\">6-7 eyl\u00fcl olaylar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=abd\" rel=\"tag\">abd<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=adalet-partisi\" rel=\"tag\">Adalet Partisi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=aihm\" rel=\"tag\">A\u0130HM<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=anlayis-dergisi\" rel=\"tag\">Anlay\u0131\u015f dergisi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=askeri-vesayet-rejimi\" rel=\"tag\">Askeri Vesayet Rejimi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=aslan-degirmenci\" rel=\"tag\">aslan de\u011firmenci<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=baysen-sendikasi\" rel=\"tag\">Baysen Sendikas\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=besi-bir-yerde\" rel=\"tag\">Be\u015fi Bir Yerde<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bizim-cocuklar-basardi\" rel=\"tag\">Bizim \u00e7ocuklar ba\u015fard\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cia\" rel=\"tag\">cia<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cira-yayinlari\" rel=\"tag\">\u00c7IRA Yay\u0131nlar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cumhuriyet-halk-partisi\" rel=\"tag\">Cumhuriyet Halk Partisi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=disk\" rel=\"tag\">disk<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=diyarbakir-5-nolu\" rel=\"tag\">diyarbak\u0131r 5 no&#039;lu<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gizli-nato\" rel=\"tag\">Gizli NATO<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gladio\" rel=\"tag\">Gladio<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=hamza-turkmen\" rel=\"tag\">Hamza T\u00fcrkmen<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=jimmy-carter\" rel=\"tag\">Jimmy Carter<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kenan-evren\" rel=\"tag\">Kenan Evren<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kontrgerilla\" rel=\"tag\">Kontrgerilla<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mgk\" rel=\"tag\">MGK<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=nato\" rel=\"tag\">nato<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=oguz-guven\" rel=\"tag\">o\u011fuz g\u00fcven<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ozel-harp-dairesi\" rel=\"tag\">\u00d6zel Harp Dairesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=paul-henze\" rel=\"tag\">Paul Henze<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=pkk\" rel=\"tag\">PKK<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=soguk-savas\" rel=\"tag\">so\u011fuk sava\u015f<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tkp\" rel=\"tag\">tkp<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tusiad\" rel=\"tag\">t\u00fcsiad<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=varsova-pakti\" rel=\"tag\">Var\u015fova Pakt\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yesil-kusak\" rel=\"tag\">Ye\u015fil Ku\u015fak<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aslan De\u011firmenciTan\u0131klar\u0131, ma\u011fdurlar\u0131yla bir zihniyet kodlamas\u0131: 12 EYL\u00dcL\u00c7IRA Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2011, s.69-101 M\u00dcSL\u00dcM \u00dcZ\u00dcLMEZ-Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Yazar -12 Eyl\u00fcl neyi ama\u00e7lad\u0131? Soruyu do\u011fru yan\u0131tlayabilmek i\u00e7in 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesindeki geli\u015fmelere k\u0131saca bakmakta yarar var. 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde T\u00fcrkiye 12 Mart Askeri Darbesinin etkilerinden kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Sa\u011fda ve solda yo\u011fun bir \u015fekilde fikir tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenme hareketlili\u011fi ya\u015fan\u0131yordu. \u00c7ok say\u0131da siyasi parti, dernek ve sendika kuruldu\/kuruluyordu. Edebiyat, sanat, k\u00fclt\u00fcr, politika, d\u00fc\u015f\u00fcnce dergileri, gazeteler, kitaplar pe\u015f pe\u015fe yay\u0131nlan\u0131yordu. Adalet, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi konular\u0131 kitleler taraf\u0131ndan dile getirilmeye; i\u015f\u00e7iler sendika, toplu s\u00f6zle\u015fme, grev, genel grev, dayan\u0131\u015fma grevi eylem ve kavramlar\u0131yla tan\u0131\u015farak bunlar\u0131 i\u00e7selle\u015ftiriyorlard\u0131. Ger\u00e7ek anlamda tam<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1321],"tags":[2335,142,2333,2340,2356,187,2336,2349,2348,2346,2337,1469,2344,2354,419,2338,2339,152,290,2358,2355,2345,2353,2351,2347,2343,196,2357,2341,2352,1815,190,138,637,2350,2342],"class_list":["post-5055","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-basinda","tag-1-mayis-1977","tag-12-eylul","tag-12-mart-askeri-darbesi","tag-24-ocak-kararlari","tag-6-7-eylul-olaylari","tag-abd","tag-adalet-partisi","tag-aihm","tag-anlayis-dergisi","tag-askeri-vesayet-rejimi","tag-aslan-degirmenci","tag-baysen-sendikasi","tag-besi-bir-yerde","tag-bizim-cocuklar-basardi","tag-cia","tag-cira-yayinlari","tag-cumhuriyet-halk-partisi","tag-disk","tag-diyarbakir-5-nolu","tag-gizli-nato","tag-gladio","tag-hamza-turkmen","tag-jimmy-carter","tag-kenan-evren","tag-kontrgerilla","tag-mgk","tag-nato","tag-oguz-guven","tag-ozel-harp-dairesi","tag-paul-henze","tag-pkk","tag-soguk-savas","tag-tkp","tag-tusiad","tag-varsova-pakti","tag-yesil-kusak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5055"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6774,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5055\/revisions\/6774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}