{"id":5043,"date":"2011-04-23T18:00:00","date_gmt":"2011-04-23T18:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5043"},"modified":"2023-05-20T18:11:38","modified_gmt":"2023-05-20T18:11:38","slug":"16-yuzyilda-cermikte-faaliyette-bulunan-vakiflar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=5043","title":{"rendered":"16. Y\u00fczy\u0131lda \u00c7ermik\u2019te Faaliyette Bulunan Vak\u0131flar"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>I. G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>16.y\u00fczy\u0131lda \u00c7ermik\u2019te bulunan vak\u0131flarla ilgili bilgileri ancak <strong>Osmanl\u0131 Ar\u015fivi<\/strong>\u2019nde bulunan <strong>Tahrir Defterleri<\/strong> gibi defterlerden \u00f6\u011frenebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131, imparatorluk s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ersinde d\u00fczenli <strong>Tahrir Defterleri<\/strong> tutturarak her \u015feyi kay\u0131t alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Tahrir, topra\u011f\u0131n m\u00fclkiyet ve tasarruf hukukunu, reayan\u0131n (ahalinin, halk\u0131n) y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini belirlemek, vergi t\u00fcr ve miktarlar\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in yap\u0131lan arazi ve y\u00fck\u00fcml\u00fc n\u00fcfus yaz\u0131m i\u015fidir. Zaten tahrir Arap\u00e7a \u201cyaz\u0131m\u201d demektir. Arazi ve y\u00fck\u00fcml\u00fc n\u00fcfus sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015flendi\u011fi deftere <strong>Tahrir Defteri<\/strong> <strong>(TD)<\/strong> denilmektedir. Diyarbak\u0131r imparatorluk s\u0131n\u0131rlar\u0131na d\u00e2hil olunca Diyarbak\u0131r ile ilgili tahrirler tutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"864\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cermik-1914.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5045\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cermik-1914.jpg 864w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cermik-1914-300x228.jpg 300w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cermik-1914-768x585.jpg 768w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/cermik-1914-480x366.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Tahrir Defteri (TD) 64:<\/strong> Diyarbak\u0131r ve \u00e7evresi Osmanl\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131na kat\u0131ld\u0131ktan sonra yap\u0131lan ilk tahrirdir. 1518 y\u0131l\u0131nda tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu defterde yer alan bilgiler Diyabekir Eyaleti\u2019ne ba\u011fl\u0131 sancaklar\u0131 kapsamaktad\u0131r. Padi\u015fah haslar\u0131, Sancakbeyi haslar\u0131, t\u0131marlar ve dirliklere ba\u011fl\u0131 k\u00f6y ve mezra\u2019alar\u0131n kay\u0131tlar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tahrir Defteri (TD) 552:<\/strong> Bu numara ile katalogda kay\u0131tl\u0131 bulunan Diyarbekir Eyaleti Evkaf Tahrir Defteri\u2019nde Diyarbak\u0131r ve eyalete ba\u011fl\u0131 di\u011fer sancaklardaki vak\u0131flara ait gelir kaynaklar\u0131, personel say\u0131s\u0131 ve giderler gibi konulara dair bilgiler bulunmaktad\u0131r. \u00c7ermik vak\u0131flar\u0131 49a-49b sayfalar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tahrir Defteri (<\/strong><strong>TD) 988:<\/strong> Diyarbekir Eyaleti\u2019nin ilk tahririnden 5 y\u0131l sonra, Kanuni Sultan S\u00fcleyman\u2019\u0131n tahta ge\u00e7i\u015fiyle yap\u0131lan defter oldu\u011fu kabul edilmektedir. Defterin 123. sayfas\u0131 \u00c7ermik vak\u0131flar\u0131na aittir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tahrir Defteri (TD) 200-<\/strong><strong> Maliyeden M\u00fcdevver (MM) 351:<\/strong> Maliyeden M\u00fcdevver (Devir) Defterler Tasnifi 351 numarada kay\u0131tl\u0131d\u0131r. \u00dczerinde tarih bulunmamaktad\u0131r. Ama Diyarbekir Eyaleti\u2019ne ba\u011fl\u0131 di\u011fer sancaklar\u0131n mufassal\u0131 (ayr\u0131nt\u0131s\u0131) TD 200 olup, bu defter 1540 tarihlidir. Ve tamam\u0131 218 sayfad\u0131r. 174-217. sayfalar\u0131 aras\u0131 \u00c7ermik mufassal\u0131, 218. sayfas\u0131nda da \u00c7ermik vak\u0131flar\u0131n\u0131n kay\u0131tlar\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maliyeden M\u00fcdevver (MM) 100:<\/strong> Diyarbekir Eyaleti\u2019nin ilk vak\u0131f tahriridir. Bu nedenle Evkaf Defterleri kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmektedir. Maliyeden M\u00fcdevver (MM) tasnifinde kay\u0131tl\u0131 olan bu defter 31 varakt\u0131r. 24. varak \u00c7ermik vak\u0131flar\u0131na aittir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Maliyeden M\u00fcdevver (MM) 4540- Maliyeden M\u00fcdevver (MM) 7457:<\/strong> Maliyeden M\u00fcdevver tasnifinde kay\u0131tl\u0131 olan bu defterin MM 4540 olan\u0131nda g\u00f6revli say\u0131s\u0131, g\u00fcnl\u00fck ve y\u0131ll\u0131k gider miktar\u0131; MM 7457\u2019de ise g\u00fcnl\u00fck ve alt\u0131 ayl\u0131k giderleri kapsayan bilgiler yer almaktad\u0131r. Toplam\u0131 27 sayfad\u0131r. 22-23. sayfalar \u00c7ermik vak\u0131flar\u0131na aittir. MM 7457 ise 15 sayfad\u0131r. 13. sayfa \u00c7ermik\u2019e aittir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Esas Defterleri<\/strong> de Hicri 1300, Miladi 1882 tarihinden sonra tutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Vak\u0131flar\u0131n \u015fahsiyet kay\u0131tlar\u0131, hizmetlilerin tay\u0131n ve tedav\u00fcl (dola\u015f\u0131m) kay\u0131tlar\u0131, varsa vak\u0131flarla ilgili ilam, h\u00fcccet (kan\u0131t) ve vakfiye gibi belgelerin yerinin belirtilmesi gibi bilgileri i\u00e7eren defterdir. Diyarbak\u0131r, Siirt, Mardin, Ergani ve \u00c7ermik Sancak vak\u0131flar\u0131 159 numaral\u0131 Esas Defterleri\u2019nde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sa bu giri\u015ften sonra 16. y\u00fczy\u0131lda \u00c7ermik\u2019te bulunan vak\u0131flar\u0131 ele alabiliriz.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"721\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1530da-cermik-livasi-1024x721.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5044\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1530da-cermik-livasi-1024x721.jpg 1024w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1530da-cermik-livasi-300x211.jpg 300w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1530da-cermik-livasi-768x540.jpg 768w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1530da-cermik-livasi-1536x1081.jpg 1536w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1530da-cermik-livasi-2048x1441.jpg 2048w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1530da-cermik-livasi-480x338.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>1530\u2019da \u00c7ermik Livas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>II. 16. Y\u00dcZYILDA \u00c7ERM\u0130K VAKIFLARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>[Bu b\u00f6l\u00fcmde yer alan yaz\u0131l\u0131 ve say\u0131sal verilerin \u00e7o\u011fu Alpay Bizbirlik\u2019in <strong>16. Y\u00fczy\u0131l Ortalar\u0131nda Diyarbekir Beylerbeyli\u011fi\u2019nde Vak\u0131flar<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. (T\u00fcrk Tarih Kurumu Bas\u0131mevi, Ankara 2002, s.59-61, 149-150, 412-413)]<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. CAM\u0130-\u0130 KEB\u0130R VAKFI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sultan Alaaddin, Cami-i \u00c7ermik (TD 998,s.123), Cami-i Atik adlar\u0131yla tan\u0131nan cami, \u00c7ermik\u2019in bat\u0131s\u0131nda Kale Mahallesi\u2019nde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc yap\u0131 iki farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmden meydana gelmektedir. Cami orta sah\u0131n\u0131nda yer alan kitabeye g\u00f6re tarihlendirilmektedir. Bu kitabede tarih olmamas\u0131na ra\u011fmen Fahreddin Kara Aslan ad\u0131 ge\u00e7mektedir ki, Hasankeyf Artuklular\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc olup, 1144\u2019te tahta ge\u00e7mi\u015f ve 1167\u2019de vefat etmi\u015ftir. Esas yapt\u0131r\u0131c\u0131 olarak da \u0130lald\u0131 ad\u0131 ge\u00e7mektedir. Baz\u0131 tarih\u00e7iler \u0130lald\u0131\u2019n\u0131n \u0130nano\u011fullar\u0131ndan Ebu Mansur \u0130lald\u0131 b. \u0130brahim oldu\u011funu iddia etmektedir. En eski kitabesi 1144-45 y\u0131llar\u0131na tarihlendirilmekte. Buna g\u00f6re cami bu tarihten \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 yerin kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunan ba\u015fka bir kitabeye g\u00f6re cami Haci Halid b. Ebubekir Ali b. Haci \u00d6mer b. Mahmud taraf\u0131ndan 1242-43 y\u0131l\u0131nda onar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Cami Mo\u011fol sald\u0131r\u0131s\u0131nda tahrip olmu\u015ftur. Anadolu Sel\u00e7uklu sultanlar\u0131ndan 3. Alaaddin taraf\u0131ndan onar\u0131l\u0131p minare ve vak\u0131f kayd\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rahmi H\u00fcseyin \u00dcnal, <strong><em>Diyarbak\u0131r \u0130lindeki Baz\u0131 T\u00fcrk \u0130slam Eserleri \u00dczerine Bir \u0130nceleme<\/em><\/strong> adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda caminin bat\u0131s\u0131ndaki ta\u00e7 kap\u0131n\u0131n \u00fczerine ve kavsaras\u0131 i\u00e7ine yaz\u0131lm\u0131\u015f yaz\u0131larda \u201cEvkaf El-Emir Alaaddin\u201d ibaresine de\u011finmektedir (s.12). Yap\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan en son de\u011fi\u015fiklik do\u011fusunda yer alan 1957 tarihli minaredir. Cami bug\u00fcn faal durumdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Cami vakf\u0131 ile ilgili bilgi 1518 tahririne dayanmaktad\u0131r. Bu tahrire g\u00f6re vak\u0131f gelirleri gayrimenkul kiralar\u0131ndan ve k\u00f6y has\u0131l\u0131ndan (ekininden) olu\u015fmaktad\u0131r. Bu k\u00f6y\u00fcn Sultan Alaaddin taraf\u0131ndan vakfedildi\u011fi de belirtilmektedir. Bu d\u00f6nemde giderlerin tamam\u0131n\u0131n personel maa\u015flar\u0131na ait oldu\u011fu ve gelir miktar\u0131 ile ayn\u0131 olup hesaplarda fazlal\u0131k olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir (MM 100, s.24).<\/p>\n\n\n\n<p>1523 tahririnde cami vakf\u0131n\u0131n gelir kaynaklar\u0131nda say\u0131ca herhangi bir art\u0131\u015f ve eksilme yok, ama sa\u011flanan gelirde bir d\u00fc\u015fme s\u00f6z konusudur (TD 998, s.123).<\/p>\n\n\n\n<p>1540 tarihli tahrirde vakf\u0131n 1518\u2019e g\u00f6re iki yeni gelir kayna\u011f\u0131 ile desteklendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunlar bir ba\u011f ve nakit para cinsinden kaynaklard\u0131r. Bu kaynaklar ile gelirde bir art\u0131\u015f olu\u015fmu\u015ftur (TD 351. Bu yeni gelirleri v\u00e2k\u0131f\u0131 Sultan Hatun, hayatta olduk\u00e7a tevliyeti (vakf\u0131n y\u00f6netimi) kendinde olma ve tamam\u0131n\u0131 imam ve m\u00fcezzine sarf etmek \u015fart\u0131yla vakfetmi\u015ftir).<\/p>\n\n\n\n<p>1564 tahririne bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda vakf\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00fcy\u00fcme s\u00fcreci i\u00e7ine girdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Gelir gider hesaplar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan her ne kadar vak\u0131fta bir fazlal\u0131k olu\u015fmu\u015f olsada da, bu fazlal\u0131k rakabeye (m\u00fclk sahibine) sarf olunmaktad\u0131r (TD 552, s.49a).<\/p>\n\n\n\n<p>16. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011fine gelince, bu d\u00f6neme ait ilk kaynakta vakf\u0131n giderlerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00f6revli say\u0131s\u0131n\u0131n da azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekte (MM 4540, s.22). Daha sonras\u0131na ait kaynakta ise, giderlerde bir miktar art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclmektedir. Fakat 1564\u2019e g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fck hali devam etmektedir (MM 7457, s.19).<\/p>\n\n\n\n<p>16. y\u00fczy\u0131l\u0131 takip eden d\u00f6nemlerde de vak\u0131f faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Belgeler 19.y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na kadar vakf\u0131n faal oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn <strong>Cami-i Kebir<\/strong> yerinde, ama camiye ait vak\u0131f yok, ku\u015f olup u\u00e7mu\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. \u00c7ERM\u0130K MESC\u0130D\u0130 VAKFI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu anda mevcut olmayan bu mescidi kimin, ne zaman yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bilinmiyor. Ancak mescidin 1518 tahririnde kaydedilmesi yap\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 d\u00f6neminden \u00f6nce in\u015fa edilmi\u015f olabilece\u011fini g\u00f6stermektedir (MM 100, s.5b). Mescidin birde mektebi varm\u0131\u015f (TD 552, s.96a).<\/p>\n\n\n\n<p>1518 tahririne g\u00f6re vak\u0131f gelirleri sadece bir tane gayrimenkul t\u00fcr\u00fc i\u015fletmenin kiras\u0131ndan olu\u015fmakta olup, tamam\u0131 3 ki\u015fiden olu\u015fan personele maa\u015f olarak verilmektedir (MM 100, s.5b).<\/p>\n\n\n\n<p>1540\u2019da vakf\u0131n geliri mevcut kayna\u011f\u0131n kiras\u0131ndaki art\u0131\u015ftan dolay\u0131 y\u00fckselmi\u015ftir. 2.160 ak\u00e7elik tutar\u0131n 1.800 ak\u00e7esi 3 ki\u015filik personele, 360 ak\u00e7elik fazlal\u0131k da \u00c7ermik\u2019te hasebi m\u00fcderris olan (medrese ismi belirtilmemi\u015f) ki\u015fiye verilmektedir. 1564\u2019te vakf\u0131n gelir kaynaklar\u0131nda hi\u00e7bir geli\u015fme olmam\u0131\u015f, ancak gelir miktar\u0131 %30 art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde personel say\u0131s\u0131nda bir ki\u015filik art\u0131\u015f olmu\u015fsa da, bu durum vakf\u0131n gelir gider hesaplar\u0131nda 1518 tahririndeki durumu de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir (TD 200, s.316).<\/p>\n\n\n\n<p>16. y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finde vakfa dair kayda rastlanmam\u0131\u015fsa da, takip eden d\u00f6nemlerde vakf\u0131n faaliyetini g\u00f6steren bir belge mevcuttur. Buna g\u00f6re vak\u0131f 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131na kadar faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr (ED 159,\/2916, \u201cVak\u0131f-\u0131 Mescid-i \u00c7ermik\u201d, Vak\u0131f \u0130dare Meclisince 26.03.1936 g\u00fcn ve 175 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla zaptedilmi\u015ftir).<\/p>\n\n\n\n<p><em>Not: \u00c7ermik Vakf\u0131 yararland\u0131\u011f\u0131m kaynakta Diyarbak\u0131r Mescidleri i\u00e7ersinde 41.s\u0131rada yer almaktad\u0131r (A. Bizbirlik, s.97,149). Vak\u0131f Diyarbak\u0131r\u2019da m\u0131, \u00c7ermik\u2019in i\u00e7ersinde mi faaliyet g\u00f6steriyor? A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 anlamad\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. \u00c7ERM\u0130K HAMAMI VAKFI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hamam\u0131n yap\u0131m tarihi bilinmemektedir. Giri\u015f kap\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda iki kitabesi okunmayacak kadar y\u0131pranm\u0131\u015ft\u0131r. XVI. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f olma ihtimali \u00fczerinde durulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vak\u0131fla ilgili ilk kay\u0131t 1540 tahririnde yer almaktad\u0131r. Bu kayda g\u00f6re vakf\u0131n geliri bir de\u011firmenin i\u015fletilmesinden sa\u011flanmaktad\u0131r. Gelirin nereye harcand\u0131\u011f\u0131 kaydedilmemi\u015ftir (TD 351, s.218).<\/p>\n\n\n\n<p>1564\u2019te gelir kayna\u011f\u0131nda ve miktarda herhangi bir de\u011fi\u015fme olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde, 1540\u2019tan farkl\u0131 olarak gelirin bir ki\u015fiden olu\u015fan personelin maa\u015f\u0131na ve de\u011firmenle, hamam\u0131n tamirat\u0131na harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>16. y\u00fczy\u0131ldan sonra ne zamana kadar vak\u0131f faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr bir kayda rastlamad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>16. y\u00fczy\u0131lda \u00c7ermik\u2019te faaliyet g\u00f6steren vak\u0131flara dair derledi\u011fim bu k\u0131sa bilgilerden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, bu vak\u0131flar\u0131n hi\u00e7 biri bug\u00fcn mevcut de\u011fil. Kurumlar\u0131 kapatarak ya da yozla\u015ft\u0131rarak i\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131yor y\u00f6netenler. Sormak laz\u0131m: Kurumlar\/kurumla\u015fma olmadan ekonomik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ilerleme sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fir mi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>23 Nisan 2011 tarihinde ve sonras\u0131nda<\/strong>:<br>http:\/\/www.sivildusunce.com da,<br>http:\/\/www.kurdek.com da,<br>http:\/\/www.kritize.net de,<br>http:\/\/ergani.gen.tr de,<br>http:\/\/yeniyurtgazetesi.com da yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=1530da-cermik-livasi\" rel=\"tag\">1530\u2019da \u00c7ermik Livas\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=alpay-bizbirlik\" rel=\"tag\">Alpay Bizbirlik<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cami-i-kebir-vakfi\" rel=\"tag\">Cami-\u0130 Kebir Vakf\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cermik-2\" rel=\"tag\">\u00e7ermik<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cermik-hamami-vakfi\" rel=\"tag\">\u00c7ermik Hamam\u0131 Vakf\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cermik-mescidi-vakfi\" rel=\"tag\">\u00c7ermik Mescidi Vakf\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cermik-1914\" rel=\"tag\">\u00c7ermik-1914<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=diyabekir-eyaleti\" rel=\"tag\">Diyabekir Eyaleti<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=diyarbakir\" rel=\"tag\">diyarbak\u0131r<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=maliyeden-mudevver-mm\" rel=\"tag\">Maliyeden M\u00fcdevver (MM)<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osmanli-arsivi\" rel=\"tag\">Osmanl\u0131 Ar\u015fivi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tahrir-defteri-td\" rel=\"tag\">Tahrir Defteri (TD)<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I. G\u0130R\u0130\u015e 16.y\u00fczy\u0131lda \u00c7ermik\u2019te bulunan vak\u0131flarla ilgili bilgileri ancak Osmanl\u0131 Ar\u015fivi\u2019nde bulunan Tahrir Defterleri gibi defterlerden \u00f6\u011frenebiliriz. Osmanl\u0131, imparatorluk s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ersinde d\u00fczenli Tahrir Defterleri tutturarak her \u015feyi kay\u0131t alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Tahrir, topra\u011f\u0131n m\u00fclkiyet ve tasarruf hukukunu, reayan\u0131n (ahalinin, halk\u0131n) y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini belirlemek, vergi t\u00fcr ve miktarlar\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in yap\u0131lan arazi ve y\u00fck\u00fcml\u00fc n\u00fcfus yaz\u0131m i\u015fidir. Zaten tahrir Arap\u00e7a \u201cyaz\u0131m\u201d demektir. Arazi ve y\u00fck\u00fcml\u00fc n\u00fcfus sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015flendi\u011fi deftere Tahrir Defteri (TD) denilmektedir. Diyarbak\u0131r imparatorluk s\u0131n\u0131rlar\u0131na d\u00e2hil olunca Diyarbak\u0131r ile ilgili tahrirler tutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Tahrir Defteri (TD) 64: Diyarbak\u0131r ve \u00e7evresi Osmanl\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131na kat\u0131ld\u0131ktan sonra yap\u0131lan ilk tahrirdir. 1518 y\u0131l\u0131nda tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1064],"tags":[2320,2313,2321,1107,2317,2322,2316,2314,115,2319,2318,2315],"class_list":["post-5043","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-1530da-cermik-livasi","tag-alpay-bizbirlik","tag-cami-i-kebir-vakfi","tag-cermik-2","tag-cermik-hamami-vakfi","tag-cermik-mescidi-vakfi","tag-cermik-1914","tag-diyabekir-eyaleti","tag-diyarbakir","tag-maliyeden-mudevver-mm","tag-osmanli-arsivi","tag-tahrir-defteri-td"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5043","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5043"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5046,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5043\/revisions\/5046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}