{"id":4952,"date":"2020-10-08T11:23:00","date_gmt":"2020-10-08T11:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4952"},"modified":"2023-07-02T09:27:04","modified_gmt":"2023-07-02T09:27:04","slug":"tarihe-ilgimizin-bir-gostergesi-eski-erganiye-dair-fotograflar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4952","title":{"rendered":"Tarihe \u0130lgimizin Bir G\u00f6stergesi: Eski Ergani&#8217;ye Dair Foto\u011fraflar"},"content":{"rendered":"\n<p>Her ailenin, her a\u015firetin, her halk\u0131n ve her bir mek\u00e2n\u0131n bir tarihi vard\u0131r. Sadece bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, futbolun, tar\u0131m\u0131n, sanayinin, siyasetin, ekonominin, bilimin, sineman\u0131n, \u015fiirin, m\u00fczi\u011fin, g\u00fczellik yar\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da tarihi vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir yerle\u015fim yeri, bir mek\u00e2n olarak Ergani\u2019nin de \u00e7ok eski bir tarihi var. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu zaman\u0131nda <strong>Ergani Sanca\u011f\u0131<\/strong>, sonras\u0131nda <strong>Erganimaden Sanca\u011f\u0131 <\/strong>ad\u0131yla idari yap\u0131 i\u00e7erisinde yer alan \u00f6nemli vilayetlerden biriydi. Tabi burada s\u00f6z\u00fc edilen Eski Ergani\u2019dir. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu Eski Ergani de \u0130mparatorlukla birlikte y\u0131k\u0131ld\u0131. Eski Ergani\u2019den geriye hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131, buhar olup u\u00e7tu. Ergani mevcut bulundu\u011fu \u015fimdiki mek\u00e2na 1920\u2019lerde ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra, baz\u0131 \u015fah\u0131slarca eski yerle\u015fim yerinde bulunan binalar\u0131n, M\u00fcsl\u00fcman ve Ermenilere ait mezarlar\u0131n, cami, medrese, kilise ve manast\u0131rlar\u0131n ta\u015flar\u0131 s\u00f6k\u00fcl\u00fcp talan edildi. Makam da\u011f\u0131nda bulunan Z\u00fclk\u00fcf Peygamber\u2019in Makam\u0131, Ergani Kalesi ve Meryem Ana Kilisesi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yap\u0131dan geriye bir iz kalmad\u0131. Ergani Kalesi ve Meryem Ana Kilisesi bak\u0131ms\u0131zl\u0131ktan, ilgisizlikten, tarihe ve tarihi yap\u0131lara \u015fa\u015f\u0131 bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00f6t\u00fcr\u00fc bug\u00fcn harabe olup birer ta\u015f y\u0131\u011f\u0131n\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc, Z\u00fclk\u00fcf Peygamber\u2019in Makam\u0131 ise kaderine terk edilmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Ergani, Yavuz Selim zaman\u0131nda \u0130dris-i Bitlisi\u2019nin marifetiyle 1515 tarihinde K\u00fcrdistan\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 y\u00f6netimine kat\u0131lmay\u0131 kabul etmesinden \u0130mparatorlu\u011fun da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131na kadar idari yap\u0131 i\u00e7erisinde <strong>Sancak<\/strong> olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine ra\u011fmen birka\u00e7 Osmanl\u0131 Ar\u015fiv Belgesi d\u0131\u015f\u0131nda elimizde tarihi nitelikte bir \u015fey yok: Ne tarihi yap\u0131, ne belge, ne an\u0131, ne foto\u011fraf ve ne de k\u0131ymetli bir nesne. Ben, Ergani tarihiyle ilgilenen biri olmama ra\u011fmen \u015fu ana kadar eski Ergani, yani Makam da\u011f\u0131 ete\u011finde kurulu olan Ergani ile ilgili sadece \u00fc\u00e7 foto\u011frafa rastlad\u0131m. Ba\u015fka var m\u0131, bilmiyorum. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6neminde yakla\u015f\u0131k 500 y\u0131l Sancak olmu\u015f koskoca bir vilayetin topu topu 3 foto\u011fraf\u0131 mevcut. \u00c7ok ac\u0131 bir durum. Bu, bizlerin tarihle ili\u015fkimizin d\u00fczeyini ve tarihi fukaral\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yerle\u015fim yerlerinin kendisine ait tarihi nitelikte olan kitaplarla, yaz\u0131larla, belge ve foto\u011fraflarla, dahas\u0131 m\u00fczelerle bulu\u015ftu\u011funda yeniden ya\u015fam bulaca\u011f\u0131na, yar\u0131nlara kendini ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131na inanan biriyim. Bu nedenle, bu \u00fc\u00e7 foto\u011fraf\u0131 payla\u015fmak istiyorum:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Birinci Foto\u011fraf:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-19.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4953\" width=\"825\" height=\"606\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-19.png 501w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-19-300x220.png 300w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-19-480x353.png 480w\" sizes=\"(max-width: 825px) 100vw, 825px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>1315 (1897) tarihli ve 12&#215;17 cm. ebad\u0131nda, siyah beyaz olan bu foto\u011fraf Muzaffer bin Fuad\u2019a aittir. \u0130stanbul \u00dcniversitesi Nadir Eserler K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nden temin ettim (Yerel Yer Numaras\u0131: NEKYA90411\/12). Payla\u015f\u0131yorum. Foto\u011fraf\u0131 \u00e7eken zat, Osmanl\u0131 Saray\u0131n\u0131n at ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere kurulmu\u015f \u00c7iftlikat-\u0131 H\u00fcmayun\u2019da Askeri M\u00fcfetti\u015ftir. Foto\u011fraf \u00e7ok uzaktan \u00e7ekilmi\u015f ve soluk olsa bile dikkatli bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da\u011f ete\u011findeki evler g\u00f6r\u00fclmektedir. Foto\u011fraf\u0131n alt k\u0131sm\u0131nda Osmanl\u0131ca: \u201c<strong><em>Ergani Kasabas\u0131<\/em><\/strong>\u201d yaz\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u0130kinci Foto\u011fraf:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-20.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4954\" width=\"837\" height=\"653\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-20.png 605w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-20-300x234.png 300w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-20-480x374.png 480w\" sizes=\"(max-width: 837px) 100vw, 837px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>12&#215;17 cm. ebad\u0131nda, siyah beyaz olan bu foto\u011fraf\u0131n tarihi ve foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekenin ismi yok. M\u00fccellidi Hazret-i \u015eehriyari Aug\u00fcst Tarnavski yaz\u0131yor sadece. \u0130stanbul \u00dcniversitesi Nadir Eserler K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nden temin ettim (Yerel Yer Numaras\u0131: NEKYA90478\/24). Payla\u015f\u0131yorum. Foto\u011fraf\u0131n alt k\u0131sm\u0131nda Osmanl\u0131ca: \u201c<strong><em>Diyarbekir Vilayetinde vaki\u2019 Ergani kasabas\u0131n\u0131n manzaras\u0131<\/em><\/strong>\u201d yaz\u0131lmaktad\u0131r. (Osmanl\u0131ca okumalar\u0131 (Abdurrahman \u00dcz\u00fclmez yapm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n<p>Yerel Yer Numaras\u0131: NEKYA90478\/24 olan bu foto\u011frafla ilgili tarih ve foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekenin ismi yok denilse de, bu foto\u011fraf\u0131n Yerel Yer Numaras\u0131: NEKYA90411\/12 olan Birinci Foto\u011frafla ayn\u0131 foto\u011fraf oldu\u011funu, yani 1315 (1897) tarihli ve \u00e7ekenin de Muzaffer bin Fuad oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Dikkatli bak\u0131nca sizlerde bunu fark edeceksiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Foto\u011fraf:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4955\" width=\"836\" height=\"606\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-21.png 443w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-21-300x217.png 300w\" sizes=\"(max-width: 836px) 100vw, 836px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Bu foto\u011fraf, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde Ergani\u2019de bulunan Alman Silahl\u0131 Kuvvetlerine ait birli\u011fin, Almanlar\u0131n ve Osmanl\u0131n\u0131n D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda yenilgiye u\u011framas\u0131 sonucu, 1918 tarihinde, Ergani\u2019den (Osmaniye\u2019den) ayr\u0131l\u0131\u015f t\u00f6renini g\u00f6stermektedir. Foto\u011fraf\u0131n alt k\u0131sm\u0131nda Almanca; \u201c<strong><em>Osmaniye -[Alman b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6revden \u00e7ekili\u015fi, kapan\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc]<\/em><\/strong><em>\u201d<\/em> yaz\u0131yor. (Almanca \u00e7evriyi sevgili dostum Recep Mara\u015fl\u0131 benim i\u00e7in yapm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihimize ait bilgi, belge ve nesnelerin say\u0131s\u0131 az, tamam. O zaman \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131, sab\u0131r ve h\u00fcnerle belge ve nesnelerin say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmal\u0131y\u0131z. Tarih ancak b\u00f6yle g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r. Bak\u0131n, usta yazar Stefan Zweig ne diyor: \u201c<em>Bir \u015fehri, bir sanat eserini ya da bir insan\u0131 ger\u00e7ekten anlamak istiyorsan\u0131z, ge\u00e7mi\u015fini, hayat hik\u00e2yesini ve geli\u015fmesini bilmeniz gerekir.<\/em>\u201d Kula\u011f\u0131m\u0131za k\u00fcpe olsun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>8 Ekim 2020 tarihinde<\/strong>:<br>https:\/\/www.erganihaber.net\/haber\/8009\/tarihe-ilgimizin-bir-gostergesi-eski-erganiye-dair-fotograflar.html<br>http:\/\/kovarabir.com\/muslum-uzulmez-tarihe-ilgimizin-bir-gostergesi-eski-erganiye-dair-fotograflar\/<br>yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=abdurrahman-uzulmez\" rel=\"tag\">abdurrahman \u00fcz\u00fclmez<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=alman-silahli-kuvvetleri\" rel=\"tag\">Alman Silahl\u0131 Kuvvetleri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=august-tarnavski\" rel=\"tag\">Aug\u00fcst Tarnavski<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=birinci-dunya-savasi\" rel=\"tag\">Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ergani-kalesi\" rel=\"tag\">Ergani Kalesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ergani-sancagi\" rel=\"tag\">Ergani Sanca\u011f\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=erganimaden-sancagi\" rel=\"tag\">erganimaden sanca\u011f\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=idris-i-bitlisi\" rel=\"tag\">\u0130dris-i Bitlisi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=istanbul-universitesi-nadir-eserler-kutuphanesi\" rel=\"tag\">\u0130stanbul \u00dcniversitesi Nadir Eserler K\u00fct\u00fcphanesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=meryem-ana-kilisesi\" rel=\"tag\">meryem ana kilisesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=muzaffer-bin-fuad\" rel=\"tag\">Muzaffer bin Fuad<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osmaniye\" rel=\"tag\">Osmaniye<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=recep-marasli\" rel=\"tag\">recep mara\u015fl\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=stefan-zweig\" rel=\"tag\">stefan zweig<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yavuz-selim\" rel=\"tag\">Yavuz Selim<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=zulkuf-peygamberin-makami\" rel=\"tag\">Z\u00fclk\u00fcf Peygamber\u2019in Makam\u0131<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Her ailenin, her a\u015firetin, her halk\u0131n ve her bir mek\u00e2n\u0131n bir tarihi vard\u0131r. Sadece bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, futbolun, tar\u0131m\u0131n, sanayinin, siyasetin, ekonominin, bilimin, sineman\u0131n, \u015fiirin, m\u00fczi\u011fin, g\u00fczellik yar\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n da tarihi vard\u0131r. Bir yerle\u015fim yeri, bir mek\u00e2n olarak Ergani\u2019nin de \u00e7ok eski bir tarihi var. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu zaman\u0131nda Ergani Sanca\u011f\u0131, sonras\u0131nda Erganimaden Sanca\u011f\u0131 ad\u0131yla idari yap\u0131 i\u00e7erisinde yer alan \u00f6nemli vilayetlerden biriydi. Tabi burada s\u00f6z\u00fc edilen Eski Ergani\u2019dir. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu Eski Ergani de \u0130mparatorlukla birlikte y\u0131k\u0131ld\u0131. Eski Ergani\u2019den geriye hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131, buhar olup u\u00e7tu. Ergani mevcut bulundu\u011fu \u015fimdiki mek\u00e2na 1920\u2019lerde ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra, baz\u0131 \u015fah\u0131slarca eski yerle\u015fim yerinde<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1064],"tags":[2263,2264,2266,2260,2258,2259,1200,2257,2262,543,2267,2265,287,582,2256,2261],"class_list":["post-4952","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-abdurrahman-uzulmez","tag-alman-silahli-kuvvetleri","tag-august-tarnavski","tag-birinci-dunya-savasi","tag-ergani-kalesi","tag-ergani-sancagi","tag-erganimaden-sancagi","tag-idris-i-bitlisi","tag-istanbul-universitesi-nadir-eserler-kutuphanesi","tag-meryem-ana-kilisesi","tag-muzaffer-bin-fuad","tag-osmaniye","tag-recep-marasli","tag-stefan-zweig","tag-yavuz-selim","tag-zulkuf-peygamberin-makami"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4952","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4952"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6699,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4952\/revisions\/6699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}