{"id":4945,"date":"2020-03-20T10:02:00","date_gmt":"2020-03-20T10:02:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4945"},"modified":"2023-07-01T15:14:57","modified_gmt":"2023-07-01T15:14:57","slug":"kavalindan-cikan-sesle-butunlesen-kavalci-hafiz-zulfi-yokus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4945","title":{"rendered":"Kaval\u0131ndan \u00c7\u0131kan Sesle B\u00fct\u00fcnle\u015fen Kavalc\u0131: Haf\u0131z Z\u00fclfi Yoku\u015f"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00c7ocuklu\u011fumda yazlar\u0131 damda yatard\u0131k. Geceleyin yataklar\u0131m\u0131za uzand\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde y\u0131ld\u0131zlar\u0131, Maden yolundan gelip ge\u00e7en arabalar\u0131n farlar\u0131ndan yay\u0131lan \u0131\u015f\u0131k demetlerini, istasyondan ge\u00e7en tren ve katarlar\u0131n \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 merakla izlerdik. Araba ve trenlerin seslerini duymazd\u0131k, sadece \u0131\u015f\u0131klara bak\u0131p \u00e7ocuk\u00e7a d\u00fc\u015fler kurard\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Gen\u00e7lik d\u00f6nemimde ise bazen istasyona gitti\u011fimde trenlerin geli\u015f gidi\u015fleri; raylar, trenlerden yay\u0131lan buhar ve dumanlar, trenlerin d\u00fcd\u00fck \u00e7al\u0131\u015flar\u0131 ve sesler; sevdiklerine kavu\u015fan insanlar\u0131n sevinci, ayr\u0131lanlar\u0131n h\u00fczn\u00fc ve \u00f6zellikle de Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval \u00e7al\u0131\u015f\u0131 beni benden al\u0131r bilmedi\u011fim diyarlara yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaman ak\u0131p ge\u00e7ti. Bahar\u0131m\u0131, yaz\u0131m\u0131 \u015fimdi \u00e7ok gerilerde b\u0131rakt\u0131m, sonbahar\u0131m\u0131 ya\u015f\u0131yorum. \u00c7ok uzak ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f y\u0131llar\u0131n ard\u0131ndan \u0130stasyon her akl\u0131ma geldi\u011finde Haf\u0131z ve k\u0131z\u0131 Xec\u00ea\u2019yi hat\u0131rlar\u0131m. Karanl\u0131k gecelerde g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki y\u0131ld\u0131zlar hani yolculara yol g\u00f6sterir ya, Ergani Tren \u0130stasyonunda da o zamanlar Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval\u0131ndan yay\u0131lan nefesi yolculara, yolcular\u0131 u\u011furlamaya gelenlere g\u00f6n\u00fcl yolculuklar\u0131nda efsunlu ses olur yol g\u00f6sterirdi. Kaval\u0131ndan \u00e7\u0131kan ezgiler y\u00fcreklerde hislerin kabarmas\u0131na vesile olurdu. O\u2019nun kaval\u0131n\u0131 can kula\u011f\u0131yla dinlerdi herkes. Halil Cibran\u2019\u0131n \u201c<em>Nisan ay\u0131n\u0131 dinliyor gibi dinleyin kaval \u00e7alan adam\u0131<\/em>\u201d dedi\u011fi gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Haf\u0131z\u2019\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafya sava\u015flar\u0131n, felaketlerin, k\u0131tl\u0131k ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n aral\u0131klarla h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ac\u0131l\u0131, kederli bir co\u011frafyad\u0131r. O, Seferberlik \u00e7ocu\u011fuydu. Sessizdi, ama sessizli\u011finde bile bir sava\u015f hali vard\u0131. Ya\u015fam\u0131 ac\u0131l\u0131yd\u0131. Ac\u0131y\u0131 ve talan\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131yan biriydi. Yoksulluk ayr\u0131lmaz g\u00f6lgesiydi. Karanl\u0131k bir d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131 hep. \u00c7ekti\u011fi ac\u0131lar y\u00fcre\u011finde derin oyuklar a\u00e7m\u0131\u015f olmal\u0131 ki, kaval\u0131ndan yay\u0131lan her ezgi insanlar\u0131 h\u00fczne bo\u011fard\u0131 ve kaval \u00e7al\u0131nan mek\u00e2n da h\u00fcz\u00fcnlerin bulu\u015fma yeri olurdu. I\u015f\u0131ktan yoksundu, ama g\u00fcne\u015fe s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nmezdi o. Karanl\u0131ktayd\u0131, ama yol bilendi. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131 g\u00f6rmedi, ama ger\u00e7ek hayranlar\u0131n\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki y\u0131ld\u0131zlar oldu\u011funu bilirdi. Kendi g\u00f6lgesini g\u00f6rmedi, ama kaval\u0131n\u0131n sihirli sesini hep y\u00fcre\u011finde hissederek ya\u015fad\u0131. Kaval\u0131n\u0131n sesiyle bulu\u015ftu\u011funda, sonsuz karanl\u0131\u011f\u0131nda sonsuz \u0131\u015f\u0131\u011fa kavu\u015fuyormu\u015f\u00e7as\u0131na \u00e7alard\u0131. Kaval\u0131yla, kaval\u0131ndan \u00e7\u0131kan sesle b\u00fct\u00fcnle\u015fir, sevgilinin r\u00fczg\u00e2rda sa\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrce u\u00e7u\u015fmas\u0131 gibi kaval\u0131ndan yay\u0131lan sesler dalga dalga yay\u0131larak Karacada\u011f\u2019dan esen esintilere yolda\u015fl\u0131k ederdi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6zden \u015f\u00fcphe duyabiliriz, ama ses yalan s\u00f6ylemez. Haf\u0131z kaval\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131nda ses \u00e7i\u00e7eklenir, ta\u00e7 yaprakl\u0131 lotus \u00e7i\u00e7e\u011finin kat kat olmu\u015f yapraklar\u0131 aras\u0131nda bal\u00f6z\u00fcn\u00fc toplayan balar\u0131lar\u0131n\u0131n kanatlar\u0131ndan s\u00fcz\u00fclen ses titre\u015fimleri gibi kaval\u0131ndan duygu dolu tatl\u0131 bir melodi olarak yay\u0131larak bozk\u0131r s\u0131ca\u011f\u0131nda y\u00fcreklerde serinlik, ayazda ise y\u00fcrekleri \u0131s\u0131t\u0131rd\u0131. Kaval\u0131ndan \u00e7\u0131kan ses, g\u00f6\u011f\u00fcs kafesine kapat\u0131lan y\u00fcreklerin kanatlan\u0131\u015f\u0131 olurdu. Her kaval \u00e7al\u0131\u015f\u0131nda sanki \u00e7\u0131kan sesler sessizli\u011fi h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir melodiyle b\u00f6lerek sonsuz sessizli\u011fi kendi y\u00fcre\u011finde yeniden duyumsard\u0131. Kendi topra\u011f\u0131n\u0131n, kendi halk\u0131n\u0131n, bozk\u0131r\u0131n sesi olurdu. Halk\u0131n\u0131n ac\u0131lar\u0131, bozk\u0131r\u0131n f\u0131s\u0131lt\u0131lar\u0131, titre\u015fimleri, esintileri kaval\u0131ndan \u00e7\u0131kan ses olup yay\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kaval\u0131n\u0131n sesini ruhu besliyordu, sesin b\u00fcy\u00fcs\u00fcne tak\u0131l\u0131p nar a\u011fac\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f kaval\u0131n\u0131 eline ald\u0131\u011f\u0131nda; yaz\u0131n s\u0131ca\u011f\u0131nda, k\u0131\u015f\u0131n so\u011fu\u011funda, bahar\u0131n ye\u015filinde, sonbahar\u0131n k\u0131z\u0131l sar\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kaval\u0131n\u0131n sesi co\u015fard\u0131. Kaval\u0131na \u00fcfledik\u00e7e i\u00e7 sesi hat\u0131ralar\u0131ndan f\u0131\u015fk\u0131ran alev topuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp a\u011f\u0131t olurdu. Aln\u0131ndan d\u00f6k\u00fclen terler kaval\u0131ndan \u00e7\u0131kan sesi y\u0131kar, mucizevi bir \u015fekilde kaval\u0131n deliklerinden bir ahenkle \u00e7\u0131kard\u0131. Bir r\u00fcya gibi g\u00fczel g\u00fcnlerin karanl\u0131k d\u00fcnyas\u0131na gelmesini bekleyerek \u00e7alard\u0131, \u00e7alard\u0131, \u00e7alard\u0131\u2026 Kaval\u0131ndan \u00e7\u0131kan ses istasyonda trenlerin hareketleri esnas\u0131nda \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sesle b\u00fct\u00fcnle\u015ferek t\u00fcm istasyonu kaplar, h\u00fcz\u00fcn herkesi esir al\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcrt Haf\u0131z ve Ermeni N\u0131\u015fo<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval\u0131ndan \u00e7\u0131kan sesin ses evreninde \u00e7ok farkl\u0131 bir yeri oldu\u011funa inan\u0131r\u0131m. G\u00f6rme \u00f6z\u00fcrl\u00fc bu usta kavalc\u0131n\u0131n kaval\u0131n\u0131 yine kendisi gibi engelli bir usta sanat\u00e7\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r; kadim co\u011frafyan\u0131n kadim iki halk\u0131n\u0131n usta iki sanat\u00e7\u0131s\u0131 h\u00fcnerleriyle bulu\u015fmu\u015ftur. Ermeni marangoz ustas\u0131 N\u0131\u015fo yapt\u0131\u011f\u0131 kavalla, K\u00fcrt kaval \u00e7al\u0131c\u0131s\u0131 Haf\u0131z yap\u0131lan bu kaval\u0131 \u00e7alarak g\u00fczelliklerin has bah\u00e7esinde biri sesveren biri de ses olmu\u015ftur. Haf\u0131z\u2019\u0131n ger\u00e7ek ismi Z\u00fclfi Yoku\u015f\u2019tur. K\u00fcrt\u2019t\u00fcr. Diyarbak\u0131rl\u0131d\u0131r. K\u00f6r Z\u00fclfo olarak tan\u0131nmaktad\u0131r. N\u0131\u015fo\u2019nun ger\u00e7ek ismi Dikran N\u0131\u015fan\u2019d\u0131r. Ermeni\u2019dir. Diyarbak\u0131rl\u0131d\u0131r. Topal N\u0131\u015fo olarak tan\u0131nmaktad\u0131r. M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Margosyan, <strong>G\u00e2vur Mahallesi<\/strong> adl\u0131 eserinde; N\u0131\u015fo\u2019nun topal oldu\u011funu, Diyarbak\u0131r\u2019da G\u00e2vur Mahallesi\u2019nde oturdu\u011funu, marangoz oldu\u011funu, nar a\u011fac\u0131ndan kavallar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazar. (G\u00e2vur Mahallesi, Aras Yay\u0131nlar\u0131, s. 14-15)<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0131\u015fo\u2019nun yapt\u0131\u011f\u0131 ve Haf\u0131z\u2019\u0131n y\u0131llarca nefesini \u00fcfledi\u011fi kaval bug\u00fcn Diyarbak\u0131r Kent M\u00fczesi\u2019nde sergilenmektedir.<sup>(1) <\/sup>Sergi salonunda kaval\u0131n bir yan\u0131nda Haf\u0131z\u2019la ilgili \u00e7er\u00e7evelenmi\u015f \u015fekilde karde\u015fim Miktat \u00dcz\u00fclmez\u2019in \u201c<strong><em>Ben Seni Beklerken<\/em><\/strong>\u201d \u015fiiri, di\u011fer yan\u0131nda da Malm\u00eesanij\u2019in Zazaca yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c<strong><em>Lulbendo Erxeniy\u0131j<\/em><\/strong>\u201d \u015fiiri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Miktat, Dicle \u0130lk\u00f6\u011fretmen Okulu\u2019nda yat\u0131l\u0131 okudu\u011fu y\u0131llarda Haf\u0131z\u2019\u0131 \u0130stasyonda s\u0131k\u00e7a g\u00f6ren ve yat\u0131l\u0131 okuman\u0131n insan ruhunun derinliklerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 burukluk ve yaln\u0131zl\u0131k duygusunu \u0130stasyona ka\u00e7arak, trenlerin h\u00fcz\u00fcn yayan d\u00fcd\u00fck ve pistonlardan \u00e7\u0131kan sesler e\u015fli\u011finde Haf\u0131z\u2019\u0131n yan\u0131k kaval\u0131n\u0131 dinleyip duygu yolculu\u011funa \u00e7\u0131kan biridir. \u015eiirinde Haf\u0131z\u2019\u0131, Haf\u0131z\u2019\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n\u0131 ve \u0130stasyonu anlat\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u2026<br><em>Ben seni beklerken<br>Bir yan\u0131m sende<br>Bir yan\u0131m Ergani\u2019de<br>Ergani \u0130stasyonunda kald\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130stasyonda k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131z<br>birde haf\u0131z vard\u0131.<br>K\u0131z alev sa\u00e7l\u0131,<br>kavruk y\u00fczl\u00fc,<br>bahar renkli.<br>G\u00f6zleri \u00e7\u0131p\u0131l \u00e7\u0131p\u0131l<br>Y\u00fcre\u011fi ise k\u0131p\u0131r k\u0131p\u0131rd\u0131.<br>Bir eli haf\u0131z\u0131n caketinde<br>Bir eli umutlarda.<br>Vagonlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde<br>Umutla uzan\u0131rd\u0131 elleri<br>Umutla a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131 ete\u011fi<br>Amca\u2026 Teyze\u2026 diye.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir g\u00fcn<br>Bir g\u00fcn yolun d\u00fc\u015ferse Ergani\u2019ye<br>O k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131 g\u00f6rmeden<br>Haf\u0131z\u0131n kaval\u0131n\u0131 dinlemeden<br>Sak\u0131n ha!..<br>Gideyim deme.<br>Birka\u00e7 renkli \u015feker<br>Bir pakette sigara g\u00f6t\u00fcrmeyi unutma.<br>O bilir kimden geldi\u011fini.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Malm\u00eesanij\u2019in hangi duygularla Paris\u2019te, 1984 y\u0131l\u0131nda, Dim\u00eel\u00ee (Zazaki) leh\u00e7esinde \u015fiirini yazd\u0131 bilemiyorum, ama \u201cLulbendo Erxen\u00eey\u0131j\u201din T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evrisi \u201cErganili Kavalc\u0131\u201dy\u0131 okudu\u011fumda duygu y\u00fckl\u00fc bu naif dizelerin sebepsiz yere yaz\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Kim ne bilir aslen nereli oldu\u011funu,<br>kim ne bilir<br>ne zaman yitirdi\u011fini g\u00f6zlerini.<br>Ad\u0131n\u0131 bile bilmiyorum,<br>ad\u0131na Erganili Kavalc\u0131 diyorum.<br>Kimse bilmiyor ad\u0131n\u0131<br>fakat binlerce insan nefesine tan\u0131k oldu.<br>\u00d6yle bir nefes ki tarife gelmez.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nerede \u015fimdi Erganili Kavalc\u0131,<br>\u00d6ld\u00fc m\u00fc, kald\u0131 m\u0131?<br>Kim bilebilir ki,<br>Kald\u0131\u011f\u0131m \u015fehir Paris\u2019te<br>kimse bilmiyor \u00e7al\u0131nan kaval\u0131m\u0131z\u0131.<br>Ergani \u0130stasyonu ne kadar uzak buradan,<br>bir ben bilirim.<br>Kulaklar\u0131m \u00e7\u0131nl\u0131yor, kaval\u0131 y\u00e2d ederken<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Bizim kaval\u0131m\u0131z, dert ve elemin senfonisi,<br>ezeli ve ebedi.<br>Uvert\u00fcr, ne de yumu\u015fak\u2026<br>Ama o melodi.<br>Dert ve elemlerin r\u00fczg\u00e2r\u0131d\u0131r gelen,<br>nefes verdi\u011finde cemaat hep bir a\u011f\u0131zdan<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cSeferberlik \u00e7ocu\u011fu\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in Kent M\u00fczesi\u2019ne m\u00fczisyen Udi Yervant Bostanc\u0131 ve foto\u011fraf sanat\u00e7\u0131s\u0131 Tahsin Memi\u015f\u2019le birlikte gitti\u011fimde yetkililerinden kaval\u0131n ilgin\u00e7 bulunu\u015f hik\u00e2yesini de dinledim (27 Eyl\u00fcl 2019):<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Biz Ermeni kaval ustas\u0131 Ni\u015fo\u2019nun kaval\u0131n\u0131 ararken tesad\u00fcfen Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval\u0131n\u0131 bulduk ve bu kaval\u0131n yap\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n da Ni\u015fo oldu\u011funu sizin (M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez\u2019in) yaz\u0131lar\u0131n\u0131zdan \u00f6\u011frendik. Kaval\u0131n Ba\u011flar il\u00e7esinde berberlik yapan Dicleli Hamza Ayna\u2019da oldu\u011fu tespit edilince gidip g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck, durumu anlatt\u0131k. Hamza Ayna sa\u011f olsun hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden kaval\u0131 M\u00fczeye hibe etti.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hamza Ayna, Ergani tren gar\u0131nda kaval \u00e7alarak ge\u00e7inen k\u00f6r bir kavalc\u0131dan sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, isminin Haf\u0131z Z\u00fclfo oldu\u011funu, \u00e7ok ya\u015fl\u0131 olu\u015fundan dolay\u0131 art\u0131k kaval \u00e7alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle kaval\u0131 satmak istedi\u011fini, s\u0131rf Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in kaval \u00e7almas\u0131n\u0131 bilmemesine ra\u011fmen kaval\u0131 y\u00fckl\u00fc bir para vererek sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, al\u0131rken de Haf\u0131z\u2019\u0131n; \u2018kaval\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u0131ymetli oldu\u011funu\u2019 defalarca tekrarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Her d\u00f6nem medya ve devletin star\u0131 olan sanat\u00e7\u0131lar, bir de medya ve devletin hi\u00e7 ilgi g\u00f6stermedi\u011fi ger\u00e7ek sanat\u00e7\u0131lar olmu\u015ftur. Haf\u0131z sahipsiz bir halk sanat\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131. Kendi insanlar\u0131 kendince sahiplenip isimlendirmi\u015ftir O\u2019nu. Haf\u0131z, K\u00f6r Haf\u0131z, Bag\u00fcrl\u00fc Haf\u0131z, Dilenci Haf\u0131z, Haf\u0131z Z\u00fclf\u00fc, Erganili Kavalc\u0131, \u0130stasyondaki Kavalc\u0131, Z\u00fclk\u00fcf Baba, K\u00f6r Z\u00fclfo, Z\u00fclf\u00fc Yoku\u015f, Vivaldi Z\u00fclfo, Xalo Z\u00fclfo, Bil\u00fbrvane Hafiz ya da Hafize Bil\u00fbrvan bu isimlerden sadece birka\u00e7\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2005 y\u0131l\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131m <strong>\u00c7ay\u00f6n\u00fc\u2019nden Ergani\u2019ye Uzun Bir Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f<\/strong> isimli kitab\u0131mda Haf\u0131z\u2019la ilgili yazd\u0131\u011f\u0131m \u201c<strong><em>H\u00fczn\u00fcn ve Gurbetin Sesi: Z\u00fclf\u00fc Yoku\u015f<\/em><\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda o zaman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp bilgi ald\u0131\u011f\u0131m k\u0131z\u0131 Xec\u00ea ve Haf\u0131z\u2019\u0131 tan\u0131yanlardan edindi\u011fim bilgiler neticesinde \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131m:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Ger\u00e7ek ismi: Z\u00fclfi Yoku\u015f\u2019tur. Herkes O\u2019nu Xel\u00e9 Z\u00fclfi, \u0130stasyonda kaval \u00e7alan Haf\u0131z olarak tan\u0131rd\u0131. Birsin k\u00f6y\u00fcndendi ve Bag\u00fcr\u2019da otururdu. K\u0131z\u0131 Xec\u00ea\u2019nin anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re: \u2018Seferberlikte do\u011fmu\u015f. 13 ya\u015f\u0131na kadar Kuran okumu\u015f. Kuran\u2019\u0131 hat\u0131m etmi\u015f. Sesi \u00e7ok \u00e7ok g\u00fczel oldu\u011fu i\u00e7in nazar de\u011fmi\u015f, iki g\u00f6z\u00fc akm\u0131\u015f. Kaval \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 zamanlar kaside, ilahi ve t\u00fcrk\u00fcler de s\u00f6ylerdi. Kaval\u0131n\u0131 Ermeni Ni\u015fo Usta yapm\u0131\u015ft\u0131. Kaval\u0131 kay\u0131p oldu, \u015fimdi nerede oldu\u011funu bilen yok!\u2019<\/em><strong><em><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Haf\u0131z, 1994\u2019te, O\u2019da her canl\u0131 gibi ya\u015fama g\u00f6zlerini yumdu. 90 y\u0131ldan fazla ya\u015fad\u0131. Do\u011fumunu bilen yok. O, \u2018Ben Seferberlik \u00e7ocu\u011fuyum\u2019 dermi\u015f<\/em>.\u201d (s.385)<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sat\u0131rlarda baz\u0131 maddi hatalar\u0131n yan\u0131nda eksiklikler de var. D\u00fczeltiyorum. Ger\u00e7ek ismi Z\u00fclfi Yoku\u015f\u2019tur. Resmi kay\u0131tlara g\u00f6re 01.07.1912 tarihinde Ergani\u2019nin Birsin k\u00f6y\u00fcnde do\u011fmu\u015f, 15.09.1995 tarihinde Ergani\u2019de vefat etmi\u015ftir. Babas\u0131n\u0131n ad\u0131 Halil, annesinin ad\u0131 Emine, e\u015finin ad\u0131 Fatma\u2019d\u0131r.<sup>(2)<\/sup> Ni\u015fo\u2019nun Haf\u0131z\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 kaval da kay\u0131p de\u011fil, yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi Diyarbak\u0131r B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Cemilpa\u015fa Kona\u011f\u0131\u2019nda hizmete a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Diyarbak\u0131r Kent M\u00fczesi\u2019nde sergilenmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u00d6mr\u00fcmde ben b\u00f6yle harika bir ses daha duymad\u0131m.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Haf\u0131z zaman\u0131nda bir efsaneydi. Haf\u0131z\u2019\u0131 g\u00f6rmeyenler, O\u2019nu tan\u0131mayanlar senaryosunu Y\u0131lmaz G\u00fcney\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131, y\u00f6netmenli\u011fini Zeki \u00d6kten\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131, 1978 y\u0131l\u0131nda \u00e7ekimi yap\u0131lan <strong>S\u00fcr\u00fc<\/strong> filmini izleyebilir. Filmde Ergani \u0130stasyonu g\u00f6sterilirken, kara vagonlardan koyunlar\u0131n tek tek a\u015fa\u011f\u0131ya at\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve ard\u0131ndan da raylar\u0131n kenar\u0131nda at\u0131lan koyunlar\u0131 toplay\u0131p taksiye t\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran h\u0131rs\u0131zlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin yan\u0131nda kaval \u00e7alan Haf\u0131z ve yan\u0131nda da k\u0131z\u0131 Xec\u00ea g\u00f6sterilir. Tabi burada seyretti\u011fimiz kaval \u00e7alan \u015fah\u0131s ger\u00e7ek Haf\u0131z, yan\u0131nda bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z \u00e7ocu\u011fu da Xac\u00ea de\u011fil, oyuncular taraf\u0131ndan canland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f h\u00e2lidir. Haf\u0131z biraz \u201cmedeni\u201dle\u015ftirilmi\u015ftir filmde; gen\u00e7, sakals\u0131z, siyah g\u00f6zl\u00fckl\u00fc ve \u015falvar yerine tak\u0131m elbiseli olarak g\u00f6sterilmi\u015f.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"393\" height=\"322\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4946\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-18.png 393w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/resim-18-300x246.png 300w\" sizes=\"(max-width: 393px) 100vw, 393px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Haf\u0131z\u2019\u0131 Y\u0131lmaz G\u00fcney\u2019den \u00e7ok \u00f6nce ve daha sonras\u0131nda O\u2019nun sanat\u00e7\u0131 \u00f6zelli\u011fini fark eden ve sanat\u0131n\u0131n niteli\u011fini anlayan yazar, \u015fair ve gazeteciler olmu\u015ftur. Bunlar\u0131n en ba\u015f\u0131nda Ya\u015far Kemal gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015far Kemal <strong>Cumhuriyet<\/strong> gazetesinde yay\u0131mlanacak r\u00f6portaj dizisi i\u00e7in \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 G\u00fcneydo\u011fu gezisindeyken yazar ve \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi Sabahattin Eyubo\u011flu ile \u015fair ve ressam Bedri Rahmi Eyubo\u011flu\u2019nun k\u0131z karde\u015fi olan ve sevgilim diye hitap etti\u011fi Mualla Eyubo\u011flu\u2019na Diyarbak\u0131r\u2019dan yazd\u0131\u011f\u0131 7 May\u0131s 1951 tarihli mektubunda Haf\u0131z\u2019\u0131 anlat\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Senin hakk\u0131n varm\u0131\u015f. Memleketimi sevmeyi de senden \u00f6\u011frenece\u011fim. Hani sevmiyorum demi\u015ftim halk\u0131. Senden \u00f6z\u00fcr dilerim. B\u00fcy\u00fclenmi\u015f gibiyim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ergani \u0130stasyonu\u2019nda \u00e2m\u00e2 bir ihtiyar, \u00e7ocu\u011fu elinden tutmu\u015ftu, trene kaval \u00e7ald\u0131. \u00d6mr\u00fcmde ben b\u00f6yle harika bir ses daha duymad\u0131m. Kompart\u0131mandan delicesine at\u0131ld\u0131m, cebimde ne kadar bozuklu\u011fum varsa verdim. Can\u0131m\u0131 da verebilirdim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ah! Bu yolculukta beraber olmal\u0131yd\u0131k<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>(T\u00fbb\u00e2 \u00c7andar, <strong>Hitit G\u00fcne\u015fi Mualla Eyubo\u011flu Anhegger<\/strong>, Do\u011fan Kitap, s.83)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cBozk\u0131rda Vivaldi\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yk\u00fcc\u00fc Osman \u015eahin <strong>Ay Bazen Mavidir<\/strong> kitab\u0131n\u0131n ilk \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan \u201c<strong><em>Bozk\u0131rda Vivaldi<\/em><\/strong>\u201d de, Dicle K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde<sup>(3)<\/sup> \u00f6\u011frenciyken m\u00fczik \u00f6\u011fretmenleri Mustafa Kurtdemir\u2019in kendilerine ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 Haf\u0131z\u2019la ilgili bir an\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6yk\u00fc tad\u0131nda anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Klasik Bat\u0131 m\u00fczi\u011fine d\u00fc\u015fk\u00fcn \u00f6\u011fretmenleri Mustafa Kurtdemir, okulda Osman \u015eahin\u2019in de aralar\u0131nda bulundu\u011fu \u201c<em>Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu\u2019dan toplama yoksul k\u00f6y \u00e7ocuklar\u0131<\/em>\u201dna Brahms\u2019tan, Mozart\u2019tan, \u00c7aykovski\u2019den, Beethoven\u2019den, en \u00e7ok ta Vivaldi\u2019den par\u00e7alar dinletir. Klasik Bat\u0131 m\u00fczi\u011fini sevdirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6\u011frenciler ise trenlerin gelmesine yak\u0131n okulun yak\u0131n\u0131nda bulunan istasyona dolu\u015fur, tren boyunca b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck gezinir, kimseyi rahats\u0131z etmeden, kimi bayan yolculara i\u00e7 \u00e7ekerek bakar. Osman \u015eahin \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde o g\u00fcnleri \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>\u0130stasyonun de\u011fi\u015fmez izleyicileri yaln\u0131zca biz \u00f6\u011frenciler olmazd\u0131k. Z\u00fclk\u00fcf Baba\u2019yla k\u0131z\u0131 vard\u0131 bir de. Z\u00fclk\u00fcf Baba k\u00f6r bir dilenciydi. \u0130yi kaval \u00e7alard\u0131. Tren boylar\u0131n\u0131 kaval\u0131yla t\u00fcrk\u00fcleyen biriydi. \u0130ri yar\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bir ad\u0131m \u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00f6remezdi. \u00c7ok da ya\u015fl\u0131yd\u0131. \u00dcst\u00fcne bast\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131n belki de en kocam\u0131\u015f ki\u015fisiydi. \u2026\u00c7ay\u00f6n\u00fc\u2019nde ki Asur kabartmalar\u0131n\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015f gelmi\u015f gibiydi.\u201d (s.9) \u201cErgani tren istasyonunun yaz k\u0131\u015f de\u011fi\u015fmeyen tek simgesiydi Z\u00fclk\u00fcf Baba. \u0130stasyona bir tren u\u011fras\u0131n da Z\u00fclk\u00fcf Baba\u2019n\u0131n kaval\u0131n\u0131n sesini duymadan ge\u00e7sin gitsin olanaks\u0131zd\u0131 bu. &#8230;Kaval\u0131n\u0131n sesi yaln\u0131zl\u0131k kokar, gurbeti, ac\u0131y\u0131, kederi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131 hep. \u00dcflerken boynunu \u00f6ks\u00fcz, dokunakl\u0131 bir duru\u015fta sol yan\u0131na do\u011fru y\u0131kar, g\u00f6rmeyen g\u00f6zlerini g\u00f6ren bir insan\u0131n duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yumar, \u00fc\u00e7 d\u00f6rt kar\u0131\u015f uzunlu\u011fundaki sar\u0131 kam\u0131\u015ftan kaval\u0131na \u00fcfledi\u011fi solu\u011funu, parmak u\u00e7lar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki deliklerde e\u011fiterek, solu\u011funa o deliklerden \u00e7\u0131k\u0131\u015flar verdirip yer de\u011fi\u015ftirterek, i\u00e7e i\u015fleyen, sonsuz, demlenmi\u015f bir garip r\u00fczg\u00e2ra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrd\u00fc solu\u011funu. Parmak u\u00e7lar\u0131yla kaval\u0131n\u0131n deliklerine de\u011fil de, dinleyenlerin y\u00fcreklerine dokunurdu sanki. Esen kurakl\u0131k r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n\u0131n sesiydi o<\/em>.\u201d (s.10)<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011frenciler ne \u201c<em>r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n sesi<\/em>\u201d Haf\u0131z\u2019\u0131n ve nede Haf\u0131z\u2019\u0131n sanat\u0131n\u0131n ay\u0131rd\u0131ndad\u0131r, \u00f6nemsemezler. Onlar i\u00e7in Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval \u00e7al\u0131\u015f\u0131 her g\u00fcn istasyonda g\u00f6rd\u00fckleri al\u0131\u015f\u0131la gelmi\u015f bir \u015feydir. Ama bir g\u00fcn hi\u00e7 beklemedikleri bir \u015fekilde m\u00fczik \u00f6\u011fretmenleri Mustafa Kurtdemir Haf\u0131z\u2019\u0131 okulun yemekhanesinde sahneye \u00e7\u0131kart\u0131r. \u201c<em>Bir an g\u00f6zlerimize inanamad\u0131k, \u015fa\u015f\u0131rd\u0131k. Okulumuz kurulal\u0131 beri hi\u00e7 kimsenin akl\u0131ndan ge\u00e7memi\u015fti Z\u00fclk\u00fcf Baba\u2019y\u0131 okula \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p da a\u011f\u0131rlamak. Bunu o yan\u0131na yakla\u015f\u0131lmaz, bizlerle konu\u015fmaz hepimizi k\u00fc\u00e7\u00fcmser sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z hocam\u0131z yap\u0131yordu hem de. Bozk\u0131r istasyonunun k\u00f6r dilencisiyle el ele tutu\u015fmu\u015f, kar\u015f\u0131m\u0131zdayd\u0131 i\u015fte. \u2026Biri, inceli\u011fin zarifli\u011fin simgesiydi. \u00d6b\u00fcr\u00fc ise G\u00fcneydo\u011fu\u2019nun kavurucu s\u0131caklar\u0131na kar\u015f\u0131 durabilmek i\u00e7in sular\u0131n\u0131 i\u00e7inde ta\u015f\u0131yan dev kakt\u00fcsler gibi iri yar\u0131yd\u0131<\/em>.\u201d (s.12-13)<\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kurtdemir yemekhanede bulunanlara konu\u011funu tan\u0131t\u0131r: \u201c<em>\u00abZ\u00fclk\u00fcf Baba\u2019y\u0131 tan\u0131tmama gerek yok san\u0131r\u0131m.\u00bb<\/em> <em>\u00abO\u2019nu istasyona her gidi\u015fimde g\u00f6r\u00fcr, dinler izlerim. O\u2019nun \u00e7al\u0131p \u00fcfledi\u011fi havalar\u0131 hi\u00e7bir yerde duymad\u0131m. O\u2019nu anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorum. Kimi insanlar, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne, giysilerine, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe bakarak k\u00f6r bir dilenci sanabilirler O\u2019nu. Burada, \u2018dilenci\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi\u011fim i\u00e7in de\u011ferli konu\u011fumuz beni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. Asl\u0131nda bana g\u00f6re O, de\u011ferini yeterince bilmedi\u011fimiz se\u00e7kin bir halk sanat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. O bu topraklar\u0131n Veysel\u2019idir. Trenler gelir, trenler gider ve her k\u00fclt\u00fcrde bir tren dolusu insan\u0131 kaval\u0131yla t\u00fcrk\u00fcleyip u\u011furlayan bir Veysel\u2026\u00bb<\/em>\u201d (s.13)<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tan\u0131tman\u0131n ard\u0131ndan Haf\u0131z sahnede kaval\u0131na aban\u0131r, y\u00fcre\u011finde birikmi\u015f t\u00fcm \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 kaval\u0131na \u00fcfler. Sanki \u201c<em>Bir \u00fcfleme oca\u011f\u0131yd\u0131 a\u011fz\u0131 onun. \u00dcfledik\u00e7e kulaklar\u0131m\u0131z\u0131 etkisi alt\u0131na almaya, hepimizi b\u00fcy\u00fcl\u00fc solu\u011funun d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. Kaval\u0131n\u0131n sesi kapal\u0131 salonda daha bir temizdi, saft\u0131, garipti. \u2026Hep yaln\u0131z kalm\u0131\u015f, yaln\u0131z s\u00f6ylenilen, unutulan yaln\u0131zl\u0131klar\u0131, esen bir poyraz\u0131n a\u011fz\u0131ndan yeni kurtulmu\u015f\u00e7as\u0131na tiz dalgal\u0131, yan\u0131k bir sesle ustaca \u00fcfl\u00fcyor, a\u011f\u0131ts\u0131, ac\u0131 i\u011fnelerle bilenmi\u015f seslerle y\u00fcreklerimizi tatl\u0131 bir bask\u0131na u\u011frat\u0131yor, i\u00e7imizin s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131klar\u0131na, ac\u0131 ve sevin\u00e7 yuvalar\u0131na u\u011fruyordu. \u2026\u00dcfledi\u011fi havalar, \u00fcst\u00fcndeki giysileri gibi koruyucu, basit, eski, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc, yaln\u0131z, garipti. \u2026Gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f b\u00fcy\u00fck k\u0131y\u0131mlar, a\u011f\u0131tlar, g\u00f6\u00e7ler, tufanlar, \u00e7\u0131ld\u0131rt\u0131c\u0131 s\u0131caklar, u\u00e7suz bucaks\u0131z \u00e7\u00f6l a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n gaml\u0131 h\u00fcz\u00fcnleri sakl\u0131yd\u0131 o seslerin i\u00e7inde<\/em>.\u201d (s.14-15)<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Neden sonra Z\u00fclk\u00fcf Baba\u2019n\u0131n solu\u011fu durdu. Kaval\u0131 sustu. Dayan\u0131lmaz, sayg\u0131n, b\u00fcy\u00fck bir alk\u0131\u015f koptu. Z\u00fclk\u00fcf Baba, \u00f6mr\u00fcnde ilk kez alk\u0131\u015flan\u0131yordu belki de. \u015ea\u015fk\u0131nd\u0131. Yan yukar\u0131ya bak\u0131yordu, tavana bak\u0131yordu h\u00e2l\u00e2. K\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131klarla dolu k\u0131ra\u00e7 anl\u0131yla y\u00fcz\u00fc, terden s\u0131r\u0131ls\u0131klamd\u0131. Sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda parl\u0131yordu<\/em>.\u201d Salon ise alk\u0131\u015ftan inliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>(Osman \u015eahin, <strong>Ay Bazen Mavidir,<\/strong> Cem Yay\u0131nevi, s.5-16)<\/p>\n\n\n\n<p>Haf\u0131z, bu sahne \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Bozk\u0131rdaki Vivaldi ya da Vivaldi Z\u00fclfo olarak bir unvan daha edinilmi\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u00d6l\u00fcp kurtuldu dilenmekten\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eair ve yazar Y\u0131lmaz Odaba\u015f\u0131, <strong>Sevginin Herkesten \u015eik\u00e2yeti Var<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131nda yer alan \u201c<strong><em>Vivaldi Z\u00fclfo<\/em><\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda ve 07 Kas\u0131m 1995 tarihli <strong>\u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem<\/strong> gazetesinde \u201c<strong><em>d\u00fc\u015f ve ya\u015fam<\/em><\/strong>\u201d k\u00f6\u015fesinde ayn\u0131 ba\u015fl\u0131kla \u00e7\u0131kan makalesinde Osman \u015eahin\u2019in 1989\u2019da imzalay\u0131p kendisine g\u00f6nderdi\u011fi <strong>Ay Bazen Mavidir<\/strong> kitab\u0131nda yer alan \u201c<strong><em>Bozk\u0131rda Vivaldi<\/em><\/strong>\u201d \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6zetledikten sonra Haf\u0131z ile ilgili ilgin\u00e7 bir ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r, \u00f6zetle:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Bir g\u00fcn Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n Mardinkap\u0131 semtine, k\u00f6ylerden getirilip st\u00fcdyosuz, bandrols\u00fcz \u00fcretilen dengbej kasetlerinden birka\u00e7 tane al\u0131p evime getirmi\u015ftim. Ald\u0131klar\u0131m aras\u0131nda, \u00fczerinde \u00e7alan\u0131n ad\u0131 san\u0131 yaz\u0131lmayan bir kaval kaseti de vard\u0131. Kaseti kaset\u00e7alara koyup, ezgilerinin ne g\u00fczel olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc dinlemek \u00fczere keyifle ayaklar\u0131m\u0131 uzatt\u0131\u011f\u0131mda, biti\u015fik odadan anam\u0131n h\u0131\u00e7k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131 duyarak kalk\u0131p yan\u0131na gittim. Anam hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yapm\u0131yor, sadece a\u011fl\u0131yordu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Babam, onu despotlu\u011fuyla y\u0131llarca g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in anamda bir koyun psikolojisi olabilece\u011fini ve kaval sesine bu y\u00fczden a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m ki, kan \u00e7ana\u011f\u0131 g\u00f6zleriyle sessizce h\u0131\u00e7k\u0131rarak anlatmaya koyuldu<\/em>:<\/p>\n\n\n\n<p>\u00ab<em>Ben bu kaval\u0131 tam 28 y\u0131l \u00f6nce Ergani demiryolunda dinlemi\u015ftim. Bu k\u00f6r Z\u00fclfo\u2019nun kaval\u0131d\u0131r o\u011flum. O y\u0131llar baban Dicle \u0130lk\u00f6\u011fretmen Okulu\u2019nu yeni bitirmi\u015f, tayini Konya\u2019n\u0131n bir \u00c7erkez k\u00f6y\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Kuca\u011f\u0131mda sen ve y\u00fck\u00fcm\u00fcz bir kat yatakt\u0131. Hayat\u0131mda ilk kez k\u00f6y\u00fcmden \u00e7\u0131k\u0131p uzaklara gidiyordum. Daha on be\u015f ya\u015f\u0131mda bir anneydim. Ergani\u2019den Konya\u2019ya gitmek \u00fczere trene bindik. Ben kompart\u0131manda \u00e7evreme korkuyla bak\u0131n\u0131rken, baban al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131p d\u00f6nece\u011fini s\u00f6yleyerek d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Kuca\u011f\u0131mda sen vard\u0131n. O an birden \u015fimdi \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n bu kaval sesiyle h\u0131\u00e7k\u0131rarak a\u011flamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Sen de a\u011flamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131n. Sonra trenin d\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc ac\u0131 ac\u0131 \u00f6tm\u00fc\u015ft\u00fc ve yola koyulmu\u015ftuk<\/em>.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>\u00ab<em>Bu kaval sesi, benim i\u00e7in bir gurbet \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, \u00e7ocukken anne olu\u015fumdur; yitirdi\u011fim gen\u00e7li\u011fim, yitirdi\u011fim d\u00fc\u015flerimdir<\/em>\u00bb <em>dedi&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Anam\u0131n s\u00f6yledikleriyle anlam\u0131\u015ft\u0131m ki, ald\u0131\u011f\u0131m kasetteki kaval\u0131 \u00e7alan, Osman \u015eahin\u2019in hik\u00e2yesindeki Vivaldi Z\u00fclfo\u2019dan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi. Hemen kasetin bir n\u00fcshas\u0131n\u0131 Osman \u015eahin\u2019e postalad\u0131m<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Sonra Vivaldi Z\u00fclfo\u2019nun h\u00e2l\u00e2 Ergani\u2019de, k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. O g\u00fcnler hem \u00e7ok yo\u011fun, hem de s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131yd\u0131m. Ergani\u2019ye gidemedim, ama o d\u00f6nem \u00e7\u0131kan g\u00fcnl\u00fck <strong>G\u00fcndem<\/strong> gazetesinin Diyarbak\u0131r b\u00fcrosu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na onu anlat\u0131p, bir haber yapmalar\u0131n\u0131 rica ettim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>28 Nisan 1993 tarihli <strong>G\u00fcndem<\/strong> gazetesinde, \u00fczerinde \u2018Profilo\u2019 yaz\u0131l\u0131 mukavva kutular\u0131n \u00fczerinde, tek odal\u0131 bir evde ya\u015fayan Z\u00fclfo\u2019nun haberi, \u201cErgani\u2019de Bir Vivaldi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla \u00e7\u0131kt\u0131. Art\u0131k ya\u015fl\u0131l\u0131ktan konu\u015fam\u0131yor, sorulara yan\u0131t veremiyormu\u015f. \u2018Tek parti d\u00f6neminde Ho\u015fan ovas\u0131n\u0131n, Hilar ma\u011faralar\u0131n\u0131n, \u00c7ay\u00f6n\u00fc kabartmalar\u0131n\u0131n; k\u0131saca susturulmu\u015f bir tarihin ve halk\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 kaval\u0131yla \u00e7alan Z\u00fclfo, bir di\u011fer ad\u0131yla Haf\u0131z,\u2019 diye yaz\u0131yordu gazete: \u201888 ya\u015f\u0131nda, y\u00fcz\u00fcnde talan\u0131n paletleri ve postallar\u0131 var. Y\u00fcz\u00fc Ararat da\u011f\u0131 gibi heybetli. Ama art\u0131k o kaval \u00e7alam\u0131yor\u2019 diye yaz\u0131yorlard\u0131\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Daha sonraki y\u0131l Ankara\u2019dan Diyarbak\u0131r\u2019a gidi\u015fimde, minib\u00fcsle Ergani\u2019ye ge\u00e7ip, ona vermek \u00fczere ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131m bir miktar parayla Ergani Bakur mahallesinde \u2018halk sanat\u00e7\u0131s\u0131\u2019 Vivaldi Z\u00fclfo\u2019yu arad\u0131m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir mahallenin bakkal\u0131na, onu \u2018kaval \u00e7alan Z\u00fclfo\u2019 diye sordu\u011fumda:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2018Dilenci k\u00f6r Z\u00fclfo mu? \u00d6l\u00fcp kurtuldu dilenmekten\u2019 dedi<\/em>\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Bu yan\u0131tla ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ne e\u011fip oradan uzakla\u015ft\u0131m. Ben de o unutu\u015fun, o ihmalin su\u00e7 ortaklar\u0131ndan biriydim\u2026 Bu y\u00fczden bu yaz\u0131m\u0131, ad\u0131 san\u0131 i\u015fitilmemi\u015f ve bir vefa g\u00f6rmeden aram\u0131zdan sessizce \u00e7ekip gitmi\u015f o ger\u00e7ek halk sanat\u00e7\u0131lar\u0131na ithaf ediyor, hepsinin an\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla e\u011filiyorum<\/em>\u2026\u201d<sup>(4)<\/sup> (Y\u0131lmaz Odaba\u015f\u0131, <strong>Sevginin Herkesten \u015eik\u00e2yeti Var<\/strong>, Alfa Yay\u0131nlar\u0131, s.40-44)<\/p>\n\n\n\n<p>Neyzen ve yazar Erg\u00fcn S\u00f6nmez de Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval\u0131ndan etkilenen biridir. An\u0131lar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, uzun s\u00fcren yalvarmalar sonucunda babas\u0131na bir kaval ald\u0131r\u0131r. Sonras\u0131nda babas\u0131ndan \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 bu\u011fdaylar\u0131 satar ve bu paray\u0131 Ergani\u2019nin \u00fcnl\u00fc kavalc\u0131s\u0131 Bag\u00fcrl\u00fc Haf\u0131z\u2019a vererek kendisine kaval \u00e7almas\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmesini ister. 5-6 y\u0131l Haf\u0131z\u2019dan kaval dersleri al\u0131r, kaval \u00e7almaya \u00f6\u011frenir. Y\u0131llar sonra \u00fcnl\u00fc bir neyzen olur. Sonras\u0131nda Haf\u0131z i\u00e7in; \u201c<em>Haf\u0131z\u2019\u0131n duygulu na\u011fmeleri hep kula\u011f\u0131mda, ondan dinledi\u011fim o na\u011fmeleri hi\u00e7 unutmad\u0131m,<\/em>\u201d diye yazar.<\/p>\n\n\n\n<p>(M\u00fcsl\u00fcm \u00dcz\u00fclmez, <strong>Makam, Makam \u00c7i\u00e7e\u011fi ve B\u00fclb\u00fcl<\/strong>, Titiz Yay\u0131nlar\u0131, 2010 \u0130stanbul, s.229)<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar Sedat Ero\u011flu, <strong>G\u00fclbaran\u2019\u0131n G\u00fclleri<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131nda yer alan \u201c\u2018<strong><em>Bozk\u0131rda Vivaldi\u2019 Haf\u0131z Z\u00fclf\u00fc Yoku\u015f<\/em><\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda: \u201c<em>\u2018Sanki Homeros, Evdal\u2019\u0131 anlat\u0131yor! Evdal, Evdal\u2019\u0131n kaderi nas\u0131l da benziyor bu k\u00f6r ozana\u2019 Mehmet Uzun \u2018Dengb\u00eajlerim\u2019 kitab\u0131nda Evdal\u00ea Zeynik\u00ea\u2019yi b\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yordu. \u0130nan\u0131yorum ki Haf\u0131z\u2019\u0131 g\u00f6rmemi\u015fti. E\u011fer g\u00f6rm\u00fc\u015f olsayd\u0131 Homeros, Haf\u0131z\u2019\u0131 da anlat\u0131yor diyecekti. Haf\u0131z Z\u00fclfo\u2019nun kaderi, Homeros\u2019un ozan\u0131n\u0131n, Evdal\u00ea Zeynik\u00ea\u2019nin kaderleri birbirleri ne \u00e7ok benziyor. Bu ozanlar g\u00f6zlerinden yoksun ama dillere destan ezgiler b\u0131rakt\u0131lar g\u00f6k kubbeye,<\/em>\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131r. (Sedat Ero\u011flu, <strong>G\u00fclbaran\u2019\u0131n G\u00fclleri<\/strong>, Kent I\u015f\u0131klar\u0131, s.315)<\/p>\n\n\n\n<p>Ve daha bir\u00e7ok gazeteci, yazar Haf\u0131z hakk\u0131nda yaz\u0131lar yazm\u0131\u015ft\u0131r: Faruk Aslano\u011flu\u2019nun \u201c<strong><em>Ba\u011f\u00fcrl\u00fc K\u00f6r Z\u00fclfo<\/em><\/strong>\u201d (<strong>Telgraf<\/strong>\/7 May\u0131s 2018) ve Ahmet Be\u015fenk\u2019in \u201c<strong><em>Ni\u015fo\u2019nun Kaval\u0131<\/em><\/strong>\u201d (<strong>\u00d6zdiyarbak\u0131<\/strong>r <strong>Gazetesi<\/strong>) yaz\u0131lar\u0131 gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dilek<\/strong><br>Kavalc\u0131 Haf\u0131z Z\u00fclfi Yoku\u015f ger\u00e7ek bir halk sanat\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131. Y\u0131llar sonra an\u0131s\u0131na h\u00fcrmetten bu yaz\u0131y\u0131 yaz\u0131yorum. An\u0131lmay\u0131 hak edi\u015finden ve kadir k\u0131ymet bilmenin bir gere\u011fi olarak Diyarbak\u0131r B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi ve\/veya Ergani Belediyesi\u2019nden bir iste\u011fim, daha do\u011frusu bir dile\u011fim var: \u015eehrimizin ya da il\u00e7emizin uygun bir yerine Haf\u0131z\u2019\u0131n bir an\u0131t\u0131n\u0131 dikerek bu de\u011ferli sanat\u00e7\u0131m\u0131za vefa borcumuzu l\u00fctfen \u00f6deyelim, O\u2019nu \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftirelim. Sayg\u0131lar\u0131mla&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><strong>A\u00e7\u0131klamalar:<\/strong><br>(1) Dikran N\u0131\u015fan\u2019\u0131n, yani Ni\u015fo\u2019nun emek verip al\u0131nteri d\u00f6kerek nar a\u011fac\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131llarca Z\u00fclfi Yoku\u015f\u2019un, yan\u0131 Haf\u0131z\u2019\u0131n \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 tarih kokan nadir kaval\u0131n\u0131 bulup Diyarbak\u0131r Kent M\u00fczesi\u2019nde sergilenmesini sa\u011flayan Diyarbak\u0131r B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na ve eme\u011fi ge\u00e7enlere te\u015fekk\u00fcrlerimi g\u00f6nderiyorum.<br>(2) Haf\u0131z\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Xec\u00ea ile beni 2005 y\u0131l\u0131nda bulu\u015fturup sohbet etmemi sa\u011flayan, Haf\u0131z\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Xec\u00ea\u2019nin torunundan sakall\u0131 foto\u011fraf\u0131 temin eden ve ayr\u0131ca Ekim 2019\u2019da Haf\u0131z\u2019\u0131n resmi kay\u0131tlardaki do\u011fum ve \u00f6l\u00fcm tarihlerini benim i\u00e7in \u00f6\u011frenen Ali Aslan\u2019a ve yard\u0131mlar\u0131 i\u00e7in Esat Ta\u015ftekin\u2019e \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. Sa\u011f olun, var olun sevgili arkada\u015flar\u0131m.<br>(3) Y\u0131lmaz Odaba\u015f\u0131 ve daha bir\u00e7ok yazar Osman \u015eahin\u2019in \u00f6yk\u00fcs\u00fc \u201cBozk\u0131rda Vivaldi\u201dyi anlat\u0131rken veya al\u0131nt\u0131larken Dicle K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fc yerine Dicle \u0130lk\u00f6\u011fretmen Okulu yazmakta. Oysa Osman \u015eahin Dicle K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fc mezunudur. Anlatt\u0131\u011f\u0131 olay enstit\u00fc d\u00f6neminde ge\u00e7mektedir. Bu yanl\u0131\u015fl\u0131k, kan\u0131mca, Dicle K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fc kapat\u0131ld\u0131ktan sonra Dicle \u0130lk\u00f6\u011fretmen Okulu ismiyle e\u011fitim faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<br>(4) Bu son paragraf Sevginin Herkesten \u015eik\u00e2yeti Var kitab\u0131nda yer almamaktad\u0131r. Osman \u015eahin\u2019in Web sitesi http:\/\/osmansahin.com de yay\u0131nlanan \u201cVivaldi Z\u00fclfo, Haf\u0131z (Bozk\u0131rda Vivaldi) Y\u0131lmaz Odaba\u015f\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>20 Mart 2020 tarihinde ve sonras\u0131nda<\/strong>:<br>https:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/668\/kavalindan-cikan-sesle-butunlesen-kavalcihafiz-zulfi-yokus1.html<br>http:\/\/www.ruhanews.com\/kose-yazisi\/414\/kavalindan-cikan-sesle-butunlesen-kavalcihafiz-zulfi-yokus1.html<br>http:\/\/kovarabir.com\/muslum-uzulmez-kavalindan-cikan-sesle-butunlesen-kavalci-hafiz-zulfi-yokus1\/<br>http:\/\/www.erganihaber.net\/haber\/7289\/kavalindan-cikan-sesle-butunlesen-kavalci-hafiz-zulfi-yokus1.html<br>https:\/\/www.insanokur.org\/kavalindan-cikan-sesle-butunlesen-kavalci-hafiz-zulfi-yokus-muslum-uzulmez\/<br>yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ay-bazen-mavidir\" rel=\"tag\">ay bazen mavidir<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bilurvane-hafiz\" rel=\"tag\">Bil\u00fbrvane Hafiz<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bozkirda-vivaldi\" rel=\"tag\">bozk\u0131rda vivaldi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=dikran-nisan\" rel=\"tag\">Dikran N\u0131\u015fan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=diyarbakir-kent-muzesi\" rel=\"tag\">Diyarbak\u0131r Kent M\u00fczesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ergani-tren-gari\" rel=\"tag\">Ergani tren gar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=erganili-kavalci\" rel=\"tag\">Erganili Kavalc\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ermeni-niso\" rel=\"tag\">Ermeni Ni\u015fo<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=hafize-bilurvan\" rel=\"tag\">Hafize Bil\u00fbrvan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=hamza-ayna\" rel=\"tag\">Hamza Ayna<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kavalci\" rel=\"tag\">kavalc\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kor-zulfo\" rel=\"tag\">K\u00f6r Z\u00fclfo<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurt-hafiz\" rel=\"tag\">K\u00fcrt Haf\u0131z<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=malmisanij\" rel=\"tag\">malm\u00eesanij<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=miktat-uzulmez\" rel=\"tag\">miktat \u00fcz\u00fclmez<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mustafa-kurtdemir\" rel=\"tag\">Mustafa Kurtdemir<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osman-sahin-2\" rel=\"tag\">Osman \u015eahin<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=vivaldi-zulfo\" rel=\"tag\">Vivaldi Z\u00fclfo<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=xalo-zulfo\" rel=\"tag\">Xalo Z\u00fclfo<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=xece\" rel=\"tag\">Xec\u00ea<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yasar-kemal\" rel=\"tag\">ya\u015far kemal<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=yilmaz-guney\" rel=\"tag\">y\u0131lmaz g\u00fcney<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=zulfi-yokus\" rel=\"tag\">z\u00fclfi yoku\u015f<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=zulkuf-baba\" rel=\"tag\">Z\u00fclk\u00fcf Baba<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ocuklu\u011fumda yazlar\u0131 damda yatard\u0131k. Geceleyin yataklar\u0131m\u0131za uzand\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde y\u0131ld\u0131zlar\u0131, Maden yolundan gelip ge\u00e7en arabalar\u0131n farlar\u0131ndan yay\u0131lan \u0131\u015f\u0131k demetlerini, istasyondan ge\u00e7en tren ve katarlar\u0131n \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 merakla izlerdik. Araba ve trenlerin seslerini duymazd\u0131k, sadece \u0131\u015f\u0131klara bak\u0131p \u00e7ocuk\u00e7a d\u00fc\u015fler kurard\u0131k. Gen\u00e7lik d\u00f6nemimde ise bazen istasyona gitti\u011fimde trenlerin geli\u015f gidi\u015fleri; raylar, trenlerden yay\u0131lan buhar ve dumanlar, trenlerin d\u00fcd\u00fck \u00e7al\u0131\u015flar\u0131 ve sesler; sevdiklerine kavu\u015fan insanlar\u0131n sevinci, ayr\u0131lanlar\u0131n h\u00fczn\u00fc ve \u00f6zellikle de Haf\u0131z\u2019\u0131n kaval \u00e7al\u0131\u015f\u0131 beni benden al\u0131r bilmedi\u011fim diyarlara yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. Zaman ak\u0131p ge\u00e7ti. Bahar\u0131m\u0131, yaz\u0131m\u0131 \u015fimdi \u00e7ok gerilerde b\u0131rakt\u0131m, sonbahar\u0131m\u0131 ya\u015f\u0131yorum. \u00c7ok uzak ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f y\u0131llar\u0131n ard\u0131ndan \u0130stasyon her akl\u0131ma geldi\u011finde Haf\u0131z ve k\u0131z\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[277,2243,276,2245,2226,2247,2237,2246,2232,2239,278,2223,2244,170,1531,2249,2222,2235,2230,2248,476,286,284,2234],"class_list":["post-4945","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-ay-bazen-mavidir","tag-bilurvane-hafiz","tag-bozkirda-vivaldi","tag-dikran-nisan","tag-diyarbakir-kent-muzesi","tag-ergani-tren-gari","tag-erganili-kavalci","tag-ermeni-niso","tag-hafize-bilurvan","tag-hamza-ayna","tag-kavalci","tag-kor-zulfo","tag-kurt-hafiz","tag-malmisanij","tag-miktat-uzulmez","tag-mustafa-kurtdemir","tag-osman-sahin-2","tag-vivaldi-zulfo","tag-xalo-zulfo","tag-xece","tag-yasar-kemal","tag-yilmaz-guney","tag-zulfi-yokus","tag-zulkuf-baba"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4945"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6619,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4945\/revisions\/6619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}