{"id":4922,"date":"2020-07-07T20:21:00","date_gmt":"2020-07-07T20:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4922"},"modified":"2023-07-01T08:36:35","modified_gmt":"2023-07-01T08:36:35","slug":"bolunme-ve-bolunmenin-acisii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4922","title":{"rendered":"B\u00f6l\u00fcnme ve \u201cB\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131\u201d(I)"},"content":{"rendered":"\n<p>Okunan bir kitap bazen insana bir yaz\u0131 yazd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitapl\u0131\u011f\u0131mda okunmay\u0131 bekleyen <em>B\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131<\/em><sup>(*)<\/sup> kitab\u0131n\u0131 elime al\u0131p okumaya ba\u015flay\u0131nca ayn\u0131 \u015fey ba\u015f\u0131ma geldi ve bilgisayar\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7tim bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131m. Pusulas\u0131 bozulmu\u015f zaman\u0131m\u0131zda b\u00f6l\u00fcnme olay\u0131n\u0131 ve B\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131 kitab\u0131n\u0131 anlatman\u0131n bir faydas\u0131 olur mu, bilemiyorum. Ama umudu elden b\u0131rakmay\u0131p yine de anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Bilinen bir \u015feydir, b\u00f6l\u00fcnmeyi kolay kolay kimse arzu etmez, ama ger\u00e7ek hayatta b\u00f6l\u00fcnmeler\/ayr\u0131lmalar s\u0131k\u00e7a ya\u015fan\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Aileler, toplumlar, \u015firketler, kurumlar, siyasi olu\u015fum ya da partiler, dini olu\u015fum ya da mezhepler, en yak\u0131c\u0131s\u0131 da \u00fclkeler b\u00f6l\u00fcnmeden \u00e7o\u011fu kez nasiplerini al\u0131rlar. Ge\u00e7mi\u015fte, siyasi olarak s\u0131n\u0131fsal ya da ulusal temelde birle\u015fmeler ama\u00e7lan\u0131rken \u00e7o\u011fu zaman y\u00fcksek beklentiler i\u00e7inde olundu; arzulanan ve hayal edilen birliklerin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fc g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. Bunlardan \u00f6nemli bulduklar\u0131mdan bir ka\u00e7\u0131n\u0131 anman\u0131n yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Kapitalizmin geli\u015fimi ve y\u00fckseli\u015fi d\u00f6neminde \u201cB\u00fct\u00fcn \u00dclkelerin \u0130\u015f\u00e7ileri Birle\u015fin\u201d; kapitalizmin emperyalizme evrilmesiyle de \u201cB\u00fct\u00fcn \u00dclkelerin \u0130\u015f\u00e7ileri ve Ezilen Halklar\u0131 Birle\u015fin\u201d \u015fiar\u0131 hayk\u0131r\u0131larak, b\u00fcy\u00fck bir hedef belirlendi: S\u00d6M\u00dcR\u00dcS\u00dcZ B\u0130R D\u00dcNYA. Bu hedefe temel olu\u015fturan d\u00fc\u015f\u00fcnce kapitalist emperyalist \u00fclkelerde hayalet gibi dola\u015ft\u0131. Her yerde h\u00fcrriyet ate\u015fleri yak\u0131larak co\u015fkulu t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6ylendi, k\u0131z\u0131l y\u0131ld\u0131za selam duruldu. Sosyalizm i\u00e7in sosyalistler ve devrimciler inanarak m\u00fccadele ettiler, ama bir \u00fctopya olarak sosyalist\/s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz bir d\u00fcnya ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmedi. Kapitalist ve emperyalist \u00fclkelerin d\u0131\u015f\u0131nda yer alan \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen 1917 Ekim Devrimi umutlar\u0131 ye\u015fertip y\u00fckseltti, devrim sonras\u0131nda bir\u00e7ok cumhuriyetin birle\u015fmesiyle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi (SSCB) kuruldu. Ama olmad\u0131, SSCB geride sanc\u0131l\u0131 sorunlar b\u0131rakarak 74 y\u0131l sonra 1991\u2019de tarihe veda edip da\u011f\u0131ld\u0131, her cumhuriyet kendi yolunda gitmeye ba\u015flad\u0131. Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131nda ise ulusal ba\u011flamda bir Arap Birli\u011fi hedeflendi. Zaman\u0131n M\u0131s\u0131r Cumhurba\u015fkan\u0131 Cemal Abd\u00fcnnas\u0131r\u2019\u0131n giri\u015fimleri sonucu, 1958 y\u0131l\u0131 ba\u015flar\u0131nda, M\u0131s\u0131r ve Suriye, Birle\u015fik Arap Cumhuriyeti ad\u0131 alt\u0131nda birle\u015fti, ama 1961 y\u0131l\u0131nda Suriye\u2019nin birlikten \u00e7ekilmesiyle Birle\u015fik Arap Cumhuriyeti\u2019nden geriye bir \u015fey kalmad\u0131. Birlik arzulan\u0131rken ayr\u0131l\u0131k Araplar\u0131n kaderleri oldu. K\u00fcrtlerin kaderine ise ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fcn\u00fcp par\u00e7alanma d\u00fc\u015ft\u00fc. K\u00fcrdistan, tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde K\u00fcrtlerin iradeleri d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00fc\u00e7l\u00fc emperyal devletlerin dayatmas\u0131 sonucu \u00fc\u00e7 kez b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Birincisi, 17 May\u0131s 1639\u2019da Safev\u00ee ve Osmanl\u0131 Hanedanl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan Kasr-\u0131 \u015eirin Antla\u015fmas\u0131yla; ikincisi, 10 \u015eubat 1828 tarihinde \u0130ran ve \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan T\u00fcrkmen\u00e7ay Antla\u015fmas\u0131 sonucu \u0130ran taraf\u0131ndan K\u00fcrdistan\u2019\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Rusya\u2019ya b\u0131rak\u0131lmas\u0131yla; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda yap\u0131lan Lozan Antla\u015fmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti ve sonu\u00e7ta K\u00fcrtler\/K\u00fcrdistan toplamda d\u00f6rt par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f oldu. En b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan kuzey par\u00e7as\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde, g\u00fcney par\u00e7as\u0131 Irak, do\u011fu par\u00e7as\u0131 \u0130ran, bat\u0131 par\u00e7as\u0131 da Suriye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kald\u0131. Bug\u00fcn, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda eyaletlerden olu\u015fan ABD, Almanya, \u0130sve\u00e7, \u0130svi\u00e7re gibi \u00fclkeler \u015fimdilik bir arada ya\u015faman\u0131n iyi \u00f6rnekleri gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Ama \u0130spanya\u2019n\u0131n Baskl\u0131larla, Fransa\u2019n\u0131n Korsikal\u0131larla, \u0130ngiltere\u2019nin \u0130rlandal\u0131larla ve ba\u015fka halklarla ba\u015f\u0131 dertte. Bir \u00fcst birlik olan Avrupa Birli\u011fi (AB) ise s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnler ya\u015f\u0131yor. Yine birer \u00fcst birlik olan Arap Birli\u011fi, Afrika Birli\u011fi (AfB) ve G\u00fcney Amerika Uluslar\u0131 Birli\u011fi (UNASUR) gibi \u00f6rg\u00fctlerin ise sadece adlar\u0131 var. Uluslararas\u0131 arenada hemen hemen hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 yok, bildiri yay\u0131nlamaktan ba\u015fka. Hem birle\u015fmeler hem de b\u00f6l\u00fcnmeler sanc\u0131l\u0131 oluyor ve hi\u00e7 de kolay de\u011fil. B\u00f6l\u00fcnme ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde \u00e7o\u011funlukla ac\u0131 \u015ferbet i\u00e7iliyor, ama bazen tatl\u0131 \u015ferbeti i\u00e7enler de oluyor. Tatl\u0131 \u015ferbeti i\u00e7enlere, yani siyasi b\u00f6l\u00fcnmeyi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir yolla ger\u00e7ekle\u015ftirenlere en iyi \u00f6rnek \u00c7ekoslovakya\u2019n\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesidir. \u00c7ekoslovakya, 1 Ocak 1993 tarihinde bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015farak \u00c7ek Cumhuriyeti ve Slovakya ad\u0131nda iki \u00fclkeye ayr\u0131ld\u0131. Bu olay \u201cKadife Bo\u015fanma\u201d olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131. Bildi\u011fim kadar\u0131yla yak\u0131n zamanda \u00c7ekoslovakya d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen t\u00fcm b\u00f6l\u00fcnmeler ac\u0131l\u0131, sanc\u0131l\u0131 ve kanl\u0131 olmu\u015ftur.<sup>(**)<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKadife Bo\u015fanma\u201ddan \u015fu sonucu \u00e7\u0131kartabiliriz: E\u011fitimin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, refah\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu toplumlarda ayr\u0131lmalar\/b\u00f6l\u00fcnmeler daha sanc\u0131s\u0131z, kans\u0131z ve medenice; fakirli\u011fin, yoksullu\u011fun, cehaletin, milliyet\u00e7i hezeyan ve dini ba\u011fnazl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu toplumlarda ise \u00e7ok \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131, kanl\u0131 ve \u015fiddetli olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131br\u0131s, Filistin, Kore, \u0130rlanda ve Yugoslavya\u2019y\u0131 \u015fiddetin e\u015flik etti\u011fi b\u00f6l\u00fcnmelere \u00f6rnek verebiliriz.<br>\u015eiddetin e\u015flik etti\u011fi kanl\u0131 b\u00f6l\u00fcnmelerden\/ayr\u0131lmalardan biri de 1947\u2019de Pakistan\u2019\u0131n Hindistan\u2019dan, yani bir anlamda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Hindulardan ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu ayr\u0131lman\u0131n ard\u0131ndan Pakistan\u2019\u0131n kendisi de sonradan b\u00f6l\u00fcnmeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. 1971\u2019e kadar Do\u011fu Pakistan ad\u0131yla Pakistan\u2019a ba\u011fl\u0131 kalan M\u00fcsl\u00fcman Banglade\u015fliler, 26 Mart 1971\u2019de M\u00fcsl\u00fcman Pakistan\u2019dan ayr\u0131larak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti ve Banglade\u015f Halk Cumhuriyeti\u2019ni kurdu. Ama sular durulmad\u0131, \u201cb\u00f6l\u00fcnmenin ac\u0131s\u0131\u201d s\u00fcr\u00fcyor. Ke\u015fmir\u2019de kan akmaya devam ediyor h\u00e2l\u00e2.<\/p>\n\n\n\n<p><em>(Devam\u0131 haftaya\u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131: <a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4926\" data-type=\"post\" data-id=\"4926\">B\u00f6l\u00fcnme ve &#8220;B\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131 (II)<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">(*<em>) Ayesha Jalal, B\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131, \u00c7ev:Burak Demiryakan, zoomkitap, 2015 \u0130stanbul, 228 sayfa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em> (**) Bu sav\u0131 do\u011frulayan ayr\u0131lmalardan biri de Norve\u00e7\u2019in \u0130sve\u00e7\u2019ten ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. Yaz\u0131y\u0131 yazarken akl\u0131ma gelmedi. Zaman\u0131nda \u0130sve\u00e7 ve Norve\u00e7 Birli\u011fi, \u0130sve\u00e7 ve Norve\u00e7\u2019in topraklar\u0131n\u0131 kapsayan bir devletti. Anla\u015fmazl\u0131k ba\u015flay\u0131nca g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda \u00e7ift tarafl\u0131 olarak kan d\u00f6k\u00fclmeden yollar\u0131n\u0131 ay\u0131rd\u0131lar. \u0130sve\u00e7, 26 Ekim 1905 tarihinde Norve\u00e7\u2019i ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olarak tan\u0131d\u0131. (08 Temmuz 2020)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>7 Temmuz 2020 tarihinde<\/strong>:<br>https:\/\/www.tigrishaber.com\/bolunme-ve-bolunmenin-acisi-i-4176yy.htm<br>https:\/\/www.erganihaber.net\/kose-yazisi\/1374\/bolunme-ve-bolunmenin-acisi-i.html<br>http:\/\/www.ruhanews.com\/kose-yazisi\/478\/bolunme-ve-bolunmenin-acisi-i.html<br>https:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/713\/bolunme-ve-bolunmenin-acisi-i.html<br>yay\u0131mland<\/em>\u0131.<\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=1917-ekim-devrimi\" rel=\"tag\">1917 Ekim Devrimi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ayesha-jalal\" rel=\"tag\">Ayesha Jalal<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=banglades-halk-cumhuriyeti\" rel=\"tag\">Banglade\u015f Halk Cumhuriyeti<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bolunmenin-acisi\" rel=\"tag\">B\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=burak-demiryakan\" rel=\"tag\">burak demiryakan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cemal-abdunnasir\" rel=\"tag\">Cemal Abd\u00fcnnas\u0131r<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=hindistan\" rel=\"tag\">Hindistan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kadife-bosanma\" rel=\"tag\">Kadife Bo\u015fanma<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kasr-i-sirin\" rel=\"tag\">Kasr-\u0131 \u015eirin<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kesmir\" rel=\"tag\">Ke\u015fmir<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ortadogu\" rel=\"tag\">ortado\u011fu<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=pakistan\" rel=\"tag\">Pakistan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sscb\" rel=\"tag\">sscb<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=unasur\" rel=\"tag\">UNASUR<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=zoomkitap\" rel=\"tag\">zoomkitap<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okunan bir kitap bazen insana bir yaz\u0131 yazd\u0131r\u0131r. Kitapl\u0131\u011f\u0131mda okunmay\u0131 bekleyen B\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131(*) kitab\u0131n\u0131 elime al\u0131p okumaya ba\u015flay\u0131nca ayn\u0131 \u015fey ba\u015f\u0131ma geldi ve bilgisayar\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7tim bu yaz\u0131y\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131m. Pusulas\u0131 bozulmu\u015f zaman\u0131m\u0131zda b\u00f6l\u00fcnme olay\u0131n\u0131 ve B\u00f6l\u00fcnmenin Ac\u0131s\u0131 kitab\u0131n\u0131 anlatman\u0131n bir faydas\u0131 olur mu, bilemiyorum. Ama umudu elden b\u0131rakmay\u0131p yine de anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Bilinen bir \u015feydir, b\u00f6l\u00fcnmeyi kolay kolay kimse arzu etmez, ama ger\u00e7ek hayatta b\u00f6l\u00fcnmeler\/ayr\u0131lmalar s\u0131k\u00e7a ya\u015fan\u0131r. Aileler, toplumlar, \u015firketler, kurumlar, siyasi olu\u015fum ya da partiler, dini olu\u015fum ya da mezhepler, en yak\u0131c\u0131s\u0131 da \u00fclkeler b\u00f6l\u00fcnmeden \u00e7o\u011fu kez nasiplerini al\u0131rlar. Ge\u00e7mi\u015fte, siyasi olarak s\u0131n\u0131fsal ya da ulusal temelde birle\u015fmeler<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1064],"tags":[2209,2203,2202,2208,3646,2210,2204,2206,2212,2201,497,2213,104,2214,438],"class_list":["post-4922","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-1917-ekim-devrimi","tag-ayesha-jalal","tag-banglades-halk-cumhuriyeti","tag-bolunmenin-acisi","tag-burak-demiryakan","tag-cemal-abdunnasir","tag-hindistan","tag-kadife-bosanma","tag-kasr-i-sirin","tag-kesmir","tag-ortadogu","tag-pakistan","tag-sscb","tag-unasur","tag-zoomkitap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4922"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6563,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4922\/revisions\/6563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}