{"id":4782,"date":"2013-06-30T14:55:00","date_gmt":"2013-06-30T14:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4782"},"modified":"2023-05-14T15:10:28","modified_gmt":"2023-05-14T15:10:28","slug":"sevki-sewqi-beyin-mezari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4782","title":{"rendered":"\u015eevki (\u015eewqi) Bey\u2019in Mezar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcrt siyasi gruplar\u0131 i\u00e7ersinde ge\u00e7mi\u015fte yer alm\u0131\u015f baz\u0131 arkada\u015flar zaman zaman benden \u015eevki Bey\u2019in mezar yerini sorduklar\u0131nda bu konuda bir bilgimin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sormalardan \u00e7ok sonra, 14-29 May\u0131s 2013 tarihleri aras\u0131nda Ergani\u2019de (Diyarbak\u0131r) bulundum. Bu bulunu\u015fum esnas\u0131nda gazeteci arkada\u015flarla sohbet ederken, tesad\u00fcfen gazeteci Murat Babacan, \u015eevki Bey\u2019in Mezar\u0131\u2019n\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rmedi\u011fimi sordu. Ben de g\u00f6rmedi\u011fimi ve nerde oldu\u011funu da bilmedi\u011fimi s\u00f6yledim. Murat, \u201cAbi, ben ve Mehmet O\u011fuz eski Ergani harabelerini gezerken tesad\u00fcfen \u015eevki Bey\u2019in Mezar\u0131\u2019yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Hemen foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ektik. Foto\u011fraf\u0131 bizde var, istersen sana verebiliriz\u201d diye a\u00e7\u0131klamada bulundu. Ve Mezar\u0131n Ergani-Maden Karayolu\u2019nun kuzey taraf\u0131nda eski \u015fehir harabelerinin orada bulundu\u011funu, ama oraya ne isim verildi\u011fini bilmedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p>Foto\u011fraf\u0131 ald\u0131m, sonrada mezar yeri hakk\u0131nda bilgi edinmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Edindi\u011fim bilgilere g\u00f6re, \u015eevki Bey\u2019in Mezar\u0131 <strong>Z\u00fclk\u00fcf (Makam) Da\u011f\u0131<\/strong>\u2019n\u0131n ete\u011finde g\u00fcney-bat\u0131 y\u00f6n\u00fcnde <strong>Kara\u00e7ortan<\/strong> ile <strong>Zukar Efendinin Bah\u00e7esi<\/strong>\u2019nin \u00fcst k\u0131sm\u0131nda bulunan mezarl\u0131kta bulunmaktad\u0131r. Mezar\u0131 gidip g\u00f6rme \u015fans\u0131m olmad\u0131, sadece foto\u011fraftan mezar ta\u015f\u0131n\u0131 inceleyebildim. Mezar ta\u015f\u0131nda; \u201c<strong><em>Abdullah O\u011flu \u015eavki Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Do\u011fum Tarihi 1305,<\/em><\/strong> <strong>\u00d6l\u00fcm Tarihi<\/strong> <strong>1341\u201d <\/strong>yaz\u0131lmakta. Buradaki \u00f6l\u00fcm tarihi <strong>Miladi <\/strong>takvime g\u00f6re 1922\/1923 tarihlerine denk gelmektedir. Mezar ta\u015f\u0131nda yaz\u0131l\u0131 olan bu tarih do\u011fru de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015eevki Bey, <strong>\u015eeyh Sait \u0130syan\u0131<\/strong>\u2019ndan sonra, yani 1925 sonras\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine Ergani\u2019de bulundu\u011fum d\u00f6nemde sevgili arkada\u015f\u0131m Sedat Ero\u011flu\u2019nun <strong>G\u00fclbaran\u2019\u0131n G\u00fclleri<\/strong> kitab\u0131 piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu kitapta (s.362-365) <strong>\u201c\u015eevki Efendi (Y\u0131ld\u0131r\u0131m)\u201d <\/strong>ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fevki Bey\u2019in ailesi ve hayat hik\u00e2yesi hakk\u0131nda k\u0131sada olsa taze yeni bilgiler yer almaktad\u0131r. Bu bilgileri aktarmak istiyorum. Sonras\u0131nda mezar\u0131n foto\u011fraf\u0131n\u0131 ve ard\u0131ndan da<strong> <\/strong>30 May\u0131s 2008 tarihinde<em> <\/em><strong>Ergani Haber<\/strong> gazetesinde yay\u0131nlanan <em>\u201c<\/em><strong><em>\u015eevki Bey ve Hakk\u0131ndaki Kimi Bilgiler<\/em>\u201d <\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131 konuya ilgi duyanlar\u0131n belki bir i\u015fine yarar diye payla\u015fmak istiyorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u015eevki Bey Kimdir?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Ergani\u2019nin eski belediye ba\u015fkanlar\u0131ndan \u015eevki Efendi h. 1305 (m. 1887\/88)\u2019de Ergani\u2019de d\u00fcnyaya gelir. Annesi E\u011filli \u0130smailo\u011fullar\u0131\u2019ndan olan \u015feyhlerden birinin k\u0131z\u0131d\u0131r. Babas\u0131 Abdullah Efendi\u2019dir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ailecek \u015eengal\u2019den gelmedirler. \u015eengal\u2019in Ezidilerindendirler. Y\u0131ld\u0131r\u0131m ailesi \u015eengal\u2019den getirilip bir k\u0131sm\u0131 E\u011fil\u2019de, bir k\u0131sm\u0131 Ergani\u2019de isk\u00e2n edilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Y\u0131ld\u0131r\u0131m ailesi \u015eengal\u2019den geldikleri i\u00e7in Ergani\u2019deki k\u00f6yl\u00fclerce \u201cMala \u015eengo\u201d, \u015fehirlilerce de \u201c\u015eengolar\u201d olarak tan\u0131n\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eevki Efendi\u2019nin ya\u015fam\u0131, belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u015eeyh Said isyan\u0131ndaki rol\u00fc ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile ilgili farkl\u0131 rivayetler vard\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eevki Efendi\u2019nin ya\u015fam\u0131 hakk\u0131nda, yerel kaynaklardan edinilen bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015funlar s\u00f6ylenebilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eevki Efendi, b\u00f6lgedeki a\u011fa ve beyler ile ili\u015fkileri olduk\u00e7a iyidir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, ast\u0131\u011f\u0131 ast\u0131k, kesti\u011fi kestik, Ergani ve \u00e7evresinde derebeyi gibi davranan biridir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ermeni tehciri sonras\u0131 Ergani\u2019nin de\u011fi\u015fen demografik yap\u0131s\u0131n\u0131 f\u0131rsata \u00e7evirip, Ergani merkezde h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmek i\u00e7in \u015fehrin \u00f6nde gelen aileleri de yan\u0131na al\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7 ve stat\u00fc m\u00fccadelesi sonucu halefi oldu\u011fu belediye ba\u015fkan\u0131 Osman Nuri Beyle husumete d\u00fc\u015fer.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1924 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131na do\u011fru Osman Nuri Bey, belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131n\u0131r, yerine \u015eevki Efendi atan\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eeyh Said isyan\u0131nda, isyan\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile \u015eeyh Said\u2019ten yana davran\u0131r. Ergani\u2019nin denetimini \u00fcstlenir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130syan bast\u0131r\u0131l\u0131p, \u015eeyh Said ile arkada\u015flar\u0131 idam edilince, kendisi ve beraberinde karde\u015fi Abdullah Efendi hakk\u0131nda arama karar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bundan sonra ka\u00e7ak ya\u015famaya ba\u015flar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uzun ka\u00e7\u0131\u015f d\u00f6neminde ailesini g\u00f6rmek i\u00e7in Ergani\u2019ye gelir. Yap\u0131lan ihbar sonucu Ergani\u2019de evlerine yak\u0131n bir yerde ele ge\u00e7er. En k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fleri R\u00fc\u015ft\u00fc Efendi hen\u00fcz \u00e7ocuk olmas\u0131na ra\u011fmen annesi taraf\u0131ndan evlerinin avlusunda bulunan kuyuya sark\u0131t\u0131lmak suretiyle kurtar\u0131l\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eevki Efendi, karde\u015fi Abdullah Efendi ile birlikte Elaz\u0131\u011f\u2019da bulunan \u0130stiklal Mahkemeleri\u2019ne g\u00f6t\u00fcr\u00fclmek \u00fczere yola \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r. Ancak Ergani \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda K\u0131n\u00ear k\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131nda karde\u015fi ile birlikte kur\u015funa dizilir. Mezar\u0131 bug\u00fcn \u201c\u015eevki Bey Deresi\u201d diye an\u0131lan yerdedir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eevki Efendinin katledilmesi \u00fczerine o\u011flu \u015eevki \u015eefik\u2019e hamile olan e\u015fini, \u015eevki Efendinin karde\u015fi R\u00fc\u015ft\u00fc Efendi ile evlendirirler. Osman Nuri Efendi aileye sahip \u00e7\u0131kar. O\u011flu Ne\u015fet Bey\u2019in k\u0131z\u0131 Sermet Han\u0131m\u2019la \u015eevki Efendi\u2019nin o\u011flu \u015eevki \u015eefik\u2019le evlendirir. Sermet Han\u0131m, Aziz Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Acar Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Aleaddin Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u2019\u0131n anneleridir. R\u00fc\u015ft\u00fc Efendiden ise Hayri, Z\u00fclk\u00fcf, Nam\u0131k ve Nafiz Y\u0131ld\u0131r\u0131m do\u011far<\/em>.\u201d (Sedat Ero\u011flu, <strong>G\u00fclbaran\u2019\u0131n G\u00fclleri, <\/strong><strong>Kent I\u015f\u0131klar\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 2013-\u0130stanbul, s.362.)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/n-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4783\" width=\"841\" height=\"632\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/n-1.jpg 609w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/n-1-300x226.jpg 300w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/n-1-480x361.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 841px) 100vw, 841px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>                                     <strong><em>\u015eevki (Y\u0131ld\u0131r\u0131m) Bey\u2019in Mezar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>A\u00e7\u0131klama<\/strong>: Yaz\u0131n\u0131n bundan sonras\u0131nda <em>30 May\u0131s 2008 tarihinde <\/em><strong>Ergani Haber <\/strong><em>gazetesinde yay\u0131nlanan \u201c<\/em><strong>\u015eevki Bey ve Hakk\u0131ndaki Kimi Bilgiler\u201d<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m yeralmaktad\u0131r<strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>30 Haziran 2013 tarihinde ve sonras\u0131nda<\/strong>:<br>http:\/\/www.gelawej.net de,<br>http:\/\/www.ergani.gen.tr de,<br>http:\/\/www.erganisoz.com da,<br>http:\/\/www.erganihaber.net de yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=abdullah-oglu-sevki-yildirim\" rel=\"tag\">Abdullah O\u011flu \u015eevki Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=gulbaranin-gulleri\" rel=\"tag\">G\u00fclbaran\u2019\u0131n G\u00fclleri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=karacortan\" rel=\"tag\">Kara\u00e7ortan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mala-sengo\" rel=\"tag\">Mala \u015eengo<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sengolar\" rel=\"tag\">\u015eengolar<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sevki-sewqi-bey\" rel=\"tag\">\u015eevki (\u015eewqi) Bey<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sevki-bey-deresi\" rel=\"tag\">\u015eevki Bey Deresi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sevki-bey-ve-hakkindaki-kimi-bilgile\" rel=\"tag\">\u015eevki Bey ve Hakk\u0131ndaki Kimi Bilgile<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=seyh-sait-isyani\" rel=\"tag\">\u015eeyh Sait \u0130syan\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=zukar-efendinin-bahcesi\" rel=\"tag\">Zukar Efendinin Bah\u00e7esi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=zulkuf-makam-dagi\" rel=\"tag\">Z\u00fclk\u00fcf (Makam) Da\u011f\u0131<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00fcrt siyasi gruplar\u0131 i\u00e7ersinde ge\u00e7mi\u015fte yer alm\u0131\u015f baz\u0131 arkada\u015flar zaman zaman benden \u015eevki Bey\u2019in mezar yerini sorduklar\u0131nda bu konuda bir bilgimin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftim. Bu sormalardan \u00e7ok sonra, 14-29 May\u0131s 2013 tarihleri aras\u0131nda Ergani\u2019de (Diyarbak\u0131r) bulundum. Bu bulunu\u015fum esnas\u0131nda gazeteci arkada\u015flarla sohbet ederken, tesad\u00fcfen gazeteci Murat Babacan, \u015eevki Bey\u2019in Mezar\u0131\u2019n\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rmedi\u011fimi sordu. Ben de g\u00f6rmedi\u011fimi ve nerde oldu\u011funu da bilmedi\u011fimi s\u00f6yledim. Murat, \u201cAbi, ben ve Mehmet O\u011fuz eski Ergani harabelerini gezerken tesad\u00fcfen \u015eevki Bey\u2019in Mezar\u0131\u2019yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Hemen foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ektik. Foto\u011fraf\u0131 bizde var, istersen sana verebiliriz\u201d diye a\u00e7\u0131klamada bulundu. Ve Mezar\u0131n Ergani-Maden Karayolu\u2019nun kuzey taraf\u0131nda eski \u015fehir harabelerinin orada bulundu\u011funu, ama<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1064],"tags":[2025,1920,1594,2027,2031,2023,2028,2026,2024,2029,2030],"class_list":["post-4782","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-abdullah-oglu-sevki-yildirim","tag-gulbaranin-gulleri","tag-karacortan","tag-mala-sengo","tag-sengolar","tag-sevki-sewqi-bey","tag-sevki-bey-deresi","tag-sevki-bey-ve-hakkindaki-kimi-bilgile","tag-seyh-sait-isyani","tag-zukar-efendinin-bahcesi","tag-zulkuf-makam-dagi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4782"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4785,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4782\/revisions\/4785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}