{"id":4708,"date":"2013-09-09T05:31:00","date_gmt":"2013-09-09T05:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4708"},"modified":"2023-07-02T14:45:31","modified_gmt":"2023-07-02T14:45:31","slug":"beje-ciyayeres-ceylani-nasil-yem-ettin-kurda-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4708","title":{"rendered":"\u201cB\u00eaje \u00c7iyay\u00eare\u015f, Ceylan\u0131 Nas\u0131l Yem Ettin Kurda\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>U\u011fuldayan r\u00fczg\u00e2r\u0131n buz tutmu\u015f camlara savurarak vurdu\u011fu kar tanelerinin insan\u0131n i\u00e7ini \u00fcrpertti\u011fi so\u011fuk gecelerde s\u0131cak soba ba\u015f\u0131ndaki anlat\u0131c\u0131lar\u0131n sesinde yank\u0131lanan masallar ve efsaneler \u00e7ocuklu\u011fumuzda bizlerin ya\u015fam\u0131na renk katard\u0131. Gecenin karanl\u0131\u011f\u0131nda bir parlay\u0131p bir s\u00f6nen y\u0131ld\u0131zlar gibi d\u00fcnyam\u0131z\u0131 ayd\u0131nlat\u0131r, bizleri hayali g\u00fczel bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Anlat\u0131lan bu efsanelerde mutlaka anlat\u0131lmak istenen bir \u015feyler olurdu ve anlat\u0131lanlardan herkes kendi pay\u0131na d\u00fc\u015feni al\u0131rd\u0131. Efsaneler zaten anlat\u0131lmak i\u00e7in vard\u0131r. Anlat\u0131m i\u00e7in de dinleyicilerin olmas\u0131 gerekir. Anlat\u0131lan, anlat\u0131c\u0131 ve dinleyici \u00fc\u00e7lemesi ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde efsanelerin b\u00fcy\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekle\u015fir; nesiller boyu aktar\u0131m\u0131 sonucu yeniden kendisini var ederek tarihteki yolculu\u011fu devam etmi\u015f olurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>Babam ve Zelo Nenem iyi birer masal ve efsane anlat\u0131c\u0131lar\u0131yd\u0131. \u201c\u0130nsan\u0131n i\u00e7ine do\u011fru a\u00e7\u0131lan engin bir co\u011frafyaya\u201d bazen sakin, bazen sab\u0131rl\u0131, bazen de co\u015fkuyla haf\u0131zalar\u0131nda kay\u0131tl\u0131 olanlar\u0131 anlat\u0131rlard\u0131. Bizler de kerpi\u00e7 ve karg\u0131r kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 basit yap\u0131l\u0131 evimizin tek odas\u0131nda kalabal\u0131k bir \u015fekilde oturarak can kula\u011f\u0131yla, b\u0131kmadan dinlerdik. Anlat\u0131ma ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda yeni bir \u015fey duyman\u0131n heyecan\u0131yla p\u00fcr dikkat kesilir, g\u00f6zlerimizi konu\u015fan\u0131n dudaklar\u0131ndan, hal ve hareketlerinden ay\u0131rmazd\u0131k. \u201cS\u00f6z s\u00f6z\u00fc a\u00e7ar, s\u0131ras\u0131 geldi\u011finde \u2018vakti zaman\u0131nda\u2019 deyip ba\u015flan\u0131rd\u0131 s\u00f6ze; o zaman ki hi\u00e7 bilinmez, d\u00fcn kadar yak\u0131n, bin y\u0131l kadar uzak. O yer ki yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zda kalk\u0131p y\u00fcr\u00fcyecek kadar yak\u0131n, hi\u00e7 g\u00f6rmeyece\u011fimiz uzak bir diyarda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d. (<em>Efsaneler ve Ger\u00e7ekler, s.385.<\/em>)<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4711\" width=\"317\" height=\"492\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/n.jpg 223w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/n-193x300.jpg 193w\" sizes=\"(max-width: 317px) 100vw, 317px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Efsaneler \u00e7ok inat\u00e7\u0131d\u0131r. Kaybolmaz. Unutulmaz. Kal\u0131c\u0131d\u0131r. Ama s\u00fcre\u00e7 i\u00e7ersinde anlat\u0131lar eksiltilir veya \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131r, sonu\u00e7ta de\u011fi\u015fir ve kendine has bir \u00f6zellik kazan\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u00fc yitirmeden kendisini yeniden \u00fcretir. Ge\u00e7mi\u015fin sesi, rengi ve \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 olarak dinleyicilerin haf\u0131zalar\u0131na kaz\u0131n\u0131r. Ya\u015fam\u0131n \u0131zd\u0131raplar\u0131na kar\u015f\u0131, direnen insanlar\u0131 umutland\u0131rmak i\u00e7in imdada yeti\u015fir. 1961 Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Yugoslav yazar Ivo Andric, bu nedenle olacak ki, tarih\u00e7ilerin \u201cyalanlar ger\u00e7e\u011fi\u201dnin alt\u0131nda yatanlar\u0131 tan\u0131mlamas\u0131 gerekti\u011fini savunur. \u201cBir insan\u0131n veya k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yalanlar\u0131, abart\u0131lar\u0131, s\u00fcslemeleri tamamen yaratma ve d\u00fczmece olsa da rastgele de\u011fildir\u201d. Bilgisel varsay\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131rlar. \u201cKolektif kimlik veya kendini tan\u0131maya hizmet ettikleri oranda, yeni bir ger\u00e7ek veya ger\u00e7ek haline gelen bir \u015feyler yarat\u0131rlar\u201d demektedir. (<em>Richard Leigh &#8211; Michael Baigent, <strong>Tap\u0131nak \u015e\u00f6valyeleri Mabet ve Loca<\/strong>, Nokta Yay\u0131nlar\u0131, 2004-\u0130stanbul, s.132<\/em>.)<\/p>\n\n\n\n<p>Esasen efsanelerin en belirgin huyu, \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclen ya da yok denilen tarihi olaylar\u0131, \u015fah\u0131slar\u0131, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 yeniden hayata d\u00f6nd\u00fcrmesidir. Misbah Hicri\u2019nin <strong>Efsaneler ve Ger\u00e7ekler<\/strong> kitab\u0131nda oldu\u011fu gibi efsanelerle k\u00f6r kuyulardan sakl\u0131 tarihi bile \u00e7\u0131kart\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Misbah Hicri, <strong>Efsaneler ve Ger\u00e7ekler<\/strong> adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda Urfa\u2019y\u0131 temel alm\u0131\u015f, ama \u00f6zellikle de K\u00fcrtlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi uygun bulmu\u015ftur. Eser edebi bir dil ve g\u00fczel bir kurguyla kaleme al\u0131nm\u0131\u015f, yer yer eski \u00e7ocukluk g\u00fcnlerindeki an\u0131lar\u0131n\u0131 efsanelerin ba\u015flang\u0131\u00e7 k\u0131sm\u0131na serpi\u015ftirerek efsaneleri tatland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Anlat\u0131lan efsaneleri yazarken de \u00e7o\u011fu kez ele\u015ftirel yakla\u015fm\u0131\u015f, efsanelerin k\u00f6kenine sad\u0131k kal\u0131n\u0131rken mek\u00e2nlar\u0131, kavramlar\u0131, s\u00f6zc\u00fckleri ve olay\u0131n ge\u00e7ti\u011fi zaman dilimini sorgulamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ve anlat\u0131rken bazen efsaneyi oldu\u011fu gibi vermi\u015f, bazen de kaynaklara dayanarak belgelemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cGer\u00e7eklerle y\u00fczle\u015fme ad\u0131na tarihin derinli\u011finden sakl\u0131 kitaplar ve yasakl\u0131 dillerden s\u00fcz\u00fclen ger\u00e7ekleri bulup yazmaya gayret\u201d etmi\u015ftir. (<em>Efsaneler ve Ger\u00e7ekler, s.24.<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p>Yerinden, yurdundan s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f; dilinden, a\u015f\u0131ndan ve a\u015fk\u0131ndan al\u0131konulmu\u015f insanlar\u0131n varolu\u015flar\u0131n\u0131 okumaktay\u0131z anlat\u0131lan bu efsanelerde.<\/p>\n\n\n\n<p>Her efsanenin bir co\u011frafyas\u0131, bazen de ortak co\u011frafyas\u0131 vard\u0131r. Mezopotamya efsanelerin ortak, ana co\u011frafyas\u0131d\u0131r. Bu nedenle, <strong>Efsaneler ve Ger\u00e7ekler<\/strong> kitab\u0131nda yer alan efsaneler evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f, Hz. \u00c2dem ve Havva ile insan\u0131n d\u00fcnyaya ayak basmas\u0131yla da hem ya\u015fam ve hem de efsaneler renklenmi\u015ftir. Sonras\u0131nda Nuh Tufan\u0131, G\u0131lgam\u0131\u015f Destan\u0131, Hz. \u0130brahim ve Nemrut\u2019un m\u00fccadelesi, Hz. Eyyub\u2019un dertlerle s\u0131nanmas\u0131.. Tarihi mek\u00e2nlar, yat\u0131rlar, t\u00fcrbeler ve bunlar\u0131n neden ziyaret edildi\u011fi konusundaki efsaneler&#8230; G\u00f6ksel (ay ve y\u0131ld\u0131z) efsaneler&#8230; Co\u011frafik (da\u011f, ma\u011fara, kuyu, g\u00f6l, dere, \u0131rmak, p\u0131nar vb.) efsaneler&#8230; Hayvanlara (ku\u015f, keklik, y\u0131lan vb.) dair efsaneler&#8230; bir bir kitaptaki yerlerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmayan her olay, anlat\u0131, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131k bir haf\u0131za kayb\u0131d\u0131r. Efsaneler, tarihin s\u00f6zl\u00fc halidir. Tarihten gelip hayat\u0131m\u0131za s\u0131zan s\u00f6z\u00fcn sihirli g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Zaman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda sonsuzlu\u011fa ak\u0131\u015ft\u0131r. Anlat\u0131c\u0131lar \u00f6m\u00fcrlerini tamamlad\u0131\u011f\u0131nda veda edip gider, ama efsaneler hep ya\u015far. Yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fclenler ise \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fir. Misbah Hicri K\u00fcrt Co\u011frafyas\u0131nda s\u00f6ylene gelen efsaneleri derleyip yaz\u0131ya d\u00f6kerek onlar\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftirdi\u011fi, <strong>Efsaneler ve Ger\u00e7ekler<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 bizlere arma\u011fan etti\u011fi i\u00e7in \u00f6vg\u00fcy\u00fc hak ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Te\u015fekk\u00fcrler arkada\u015f\u0131m. Ellerine sa\u011fl\u0131k. \u201cHaf\u0131zalarda s\u0131ms\u0131cak duran masallar\u0131, efsaneleri K\u00fcrt\u00e7e yazmasak bile o kokuyu hissedebilene ne mutlu!\u201d<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>K\u00fcnyesi: Misbah Hicri, <strong>Efsaneler ve Ger\u00e7ekler<\/strong>, Pak Ajans Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2013, \u0130stanbul. 391 sayfa.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lgili yaz\u0131: <a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4039\" data-type=\"post\" data-id=\"4039\">\u201cB\u00eaje \u00c7iyay\u00eare\u015f, Ceylan\u0131 Nas\u0131l Yem Ettin Kurda\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>9 Eyl\u00fcl 2013 tarihinde ve sonras\u0131nda<\/strong>:<br>http:\/\/www.milatgazetesi.com\/Bje-ciyayres-Ceylani-nasil-yem-ettin-kurda\/46675#.UizEsj_64pc<br>http:\/\/www.gelawej.net\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=12097:2013-09-08-15-15-14&amp;catid=218:muslum-uzulmez&amp;Itemid=292<br>http:\/\/www.insanokur.org\/?p=50741<br>http:\/\/www.sivildusunce.com\/Bje-ciyayres-ceylani-nasil-yem-ettin-kurda.html<br>http:\/\/www.gonulsitesi.net\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=1490:beje-ciyayere-ceylan-nasl-yem-ettin-kurda&amp;catid=1:yazarlarmz&amp;Itemid=44<br>http:\/\/www.ergani.gen.tr\/<br>http:\/\/www.erganihaber.net\/koseyazisi-362-Bje-ciyayres-ceylani-nasil-yem-ettin-kurda.html<br>yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=beje-ciyayeres\" rel=\"tag\">B\u00eaje \u00e7iyay\u00eare\u015f<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cografya\" rel=\"tag\">co\u011frafya<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=efsane\" rel=\"tag\">efsane<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=efsaneler-ve-gercekler\" rel=\"tag\">efsaneler ve ger\u00e7ekler<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ivo-andric\" rel=\"tag\">Ivo Andric<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kurt\" rel=\"tag\">k\u00fcrt<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=masal\" rel=\"tag\">masal<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mezopotamya\" rel=\"tag\">mezopotamya<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=michael-baigent\" rel=\"tag\">Michael Baigent<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=misbah-hicri\" rel=\"tag\">misbah hicri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=richard-leigh\" rel=\"tag\">Richard Leigh<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=surgun\" rel=\"tag\">s\u00fcrg\u00fcn<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tapinak-sovalyeleri\" rel=\"tag\">Tap\u0131nak \u015e\u00f6valyeleri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=urfa\" rel=\"tag\">urfa<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u011fuldayan r\u00fczg\u00e2r\u0131n buz tutmu\u015f camlara savurarak vurdu\u011fu kar tanelerinin insan\u0131n i\u00e7ini \u00fcrpertti\u011fi so\u011fuk gecelerde s\u0131cak soba ba\u015f\u0131ndaki anlat\u0131c\u0131lar\u0131n sesinde yank\u0131lanan masallar ve efsaneler \u00e7ocuklu\u011fumuzda bizlerin ya\u015fam\u0131na renk katard\u0131. Gecenin karanl\u0131\u011f\u0131nda bir parlay\u0131p bir s\u00f6nen y\u0131ld\u0131zlar gibi d\u00fcnyam\u0131z\u0131 ayd\u0131nlat\u0131r, bizleri hayali g\u00fczel bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. Anlat\u0131lan bu efsanelerde mutlaka anlat\u0131lmak istenen bir \u015feyler olurdu ve anlat\u0131lanlardan herkes kendi pay\u0131na d\u00fc\u015feni al\u0131rd\u0131. Efsaneler zaten anlat\u0131lmak i\u00e7in vard\u0131r. Anlat\u0131m i\u00e7in de dinleyicilerin olmas\u0131 gerekir. Anlat\u0131lan, anlat\u0131c\u0131 ve dinleyici \u00fc\u00e7lemesi ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde efsanelerin b\u00fcy\u00fcs\u00fc ger\u00e7ekle\u015fir; nesiller boyu aktar\u0131m\u0131 sonucu yeniden kendisini var ederek tarihteki yolculu\u011fu devam etmi\u015f olurdu. Babam ve Zelo Nenem iyi birer masal<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[1869,404,410,408,1452,144,406,409,4740,403,4738,405,4739,407],"class_list":["post-4708","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-beje-ciyayeres","tag-cografya","tag-efsane","tag-efsaneler-ve-gercekler","tag-ivo-andric","tag-kurt","tag-masal","tag-mezopotamya","tag-michael-baigent","tag-misbah-hicri","tag-richard-leigh","tag-surgun","tag-tapinak-sovalyeleri","tag-urfa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4708"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6849,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4708\/revisions\/6849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}