{"id":4683,"date":"2014-12-29T17:27:00","date_gmt":"2014-12-29T17:27:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4683"},"modified":"2023-07-02T10:21:28","modified_gmt":"2023-07-02T10:21:28","slug":"acimasiz-balli-dunya-kovan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4683","title":{"rendered":"Ac\u0131mas\u0131z Ball\u0131 D\u00fcnya: Kovan"},"content":{"rendered":"\n<p>Ar\u0131 kovanlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Dedem, amcam ve babam d\u00f6nem d\u00f6nem ar\u0131c\u0131l\u0131k yapt\u0131lar. Ben, karde\u015flerim ve amca \u00e7ocuklar\u0131 ar\u0131 kovanlar\u0131 temizlenirken, kovandan bal al\u0131n\u0131rken, o\u011ful ar\u0131lar\u0131 kovanlara yerle\u015ftirilirken ve \u00e7amur ya da tahtadan kovan yap\u0131l\u0131rken yard\u0131mc\u0131 olurduk. Ar\u0131 kovanlar\u0131ndan yay\u0131lan u\u011fultu ve ar\u0131lar\u0131n \u00e7evrede gezinirken \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 v\u0131z\u0131lt\u0131 bizlere ninni gibi gelirdi. Ar\u0131 sokmalar\u0131ndan korkmazd\u0131k. Bazen kovanlar\u0131n \u00f6nlerinde elimizde bir tahta veya \u00e7al\u0131 par\u00e7as\u0131yla bal ar\u0131lar\u0131na ve kovanlara musallat olan k\u0131rm\u0131z\u0131 (e\u015fek) ar\u0131lar\u0131 kovalard\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Kovan ve ar\u0131lara yabanc\u0131 olmayan biri olarak Laline Paull\u2019un kaleme ald\u0131\u011f\u0131 <strong>Kovan<\/strong><sup>(*)<\/sup> roman\u0131n\u0131 merakla ve zevkle okudum. Ve bu sayede, ar\u0131larla ilgili bildiklerim hem daha da zenginle\u015fti ve hem de bir o kadar anlamland\u0131 diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bal ar\u0131lar\u0131 toplu ya\u015fayan sevimli \u00e7ok narin hayvanlard\u0131r. \u00dcretken, \u00e7al\u0131\u015fkan ve mahirdirler. Onlar do\u011fan\u0131n harika m\u00fchendisleridir. Bah\u00e7e ve tarlalarda birbirinden g\u00fczel renk renk \u00e7i\u00e7ekler \u00fczerinde u\u00e7u\u015fup \u00e7i\u00e7eklerinin d\u00f6llenmesine yard\u0131mc\u0131 olan, \u015fifreli kokular\u0131n sarmalad\u0131\u011f\u0131 alt\u0131gen odac\u0131klardan olu\u015fan kovanlar\u0131n karanl\u0131k labirentlerinde v\u0131z\u0131lday\u0131p gezinerek petek ve bal yapan ar\u0131lar\u0131n kendilerine has bir d\u00fcnyalar\u0131 vard\u0131r. Ve bu d\u00fcnyada ayr\u0131cal\u0131klar ve \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru kesin \u00f6l\u00e7\u00fclerle s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f ve ayr\u0131lm\u0131\u015f de\u011fi\u015fmez bir hiyerar\u015fi vard\u0131r. Kovandaki b\u00fct\u00fcn ar\u0131lar \u201c<em>\u0130taat Eder, Kabul Eder, Hizmet Eder<\/em>.\u201d Her ar\u0131 g\u00f6revini eksiksiz yerine getirmek zorundad\u0131r. Farkl\u0131 do\u011fanlar do\u011far do\u011fmaz \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fi bitenin i\u015fi bitirilir, Krali\u00e7e Ar\u0131 olsa bile. Kovan\u0131n hiyerar\u015fisinde ge\u00e7i\u015fler olmaz. \u0130\u015f\u00e7i olarak do\u011fan i\u015f\u00e7i olarak \u00f6l\u00fcr. Krali\u00e7e tektir, \u201c<em>rahmi kutsald\u0131r<\/em>\u201d, do\u011furmak sadece ona mahsustur.<\/p>\n\n\n\n<p>Laline Paullroman\u0131ndaki anlat\u0131s\u0131n\u0131 be\u015feri toplumlar\u0131n kurulu d\u00fczenlerindeki y\u00f6netim ve i\u015fleyi\u015fi ar\u0131lar\u0131n kovanlar\u0131ndaki i\u015fleyi\u015fiyle benzerlikler \u00fczerine kurgulam\u0131\u015f, simetrik bir durum s\u00f6z konusu. Alegorik bir sunumla ar\u0131lar\u0131n g\u00f6z\u00fcnden bizim d\u00fcnyam\u0131z, s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve s\u00fcr\u00fc psikolojisi anlat\u0131lmakta. Romanda en \u00e7ok tekrarlanan s\u00f6z dizimi \u201c<em>\u0130taat Et, Kabul Et, Hizmet Et<\/em>\u201d ile de esas mesaj verilmektedir. Roman \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle birlikte biraz balla tatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7i\u00e7eklerle kokuland\u0131r\u0131l\u0131p s\u00fcslenmi\u015f, ar\u0131lardan yay\u0131lan \u201c<em>Kutsal \u0130lahi<\/em>\u201dnin gizemli titre\u015fimiyle sarmalanm\u0131\u015f olarak George Orwell\u2019in <strong>1984<\/strong> ve <strong>Hayvanlar \u00c7iftli\u011fi<\/strong> romanlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmakta. Biraz da Margaret Atwood\u2019un <strong>Dam\u0131zl\u0131k K\u0131z\u0131n \u00d6yk\u00fcs\u00fc<\/strong>\u2019n\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Kovandaki sistemin temeli \u201c<em>\u0130taat Et, Kabul Et, Hizmet Et<\/em>\u201d ament\u00fcs\u00fc \u00fczerine kurulmu\u015ftur. S\u00f6z, karar ve yumurtlama ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131na sahip olan sadece Krali\u00e7e Ana ar\u0131d\u0131r. Erkek ar\u0131lar sadece d\u00f6llenmeyi sa\u011flar ve sonra da topluca ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrler ya da kovan d\u0131\u015f\u0131na at\u0131l\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201c<em>kovana hayr\u0131 olmayan\u0131n, ya\u015famada hayr\u0131 yoktur<\/em>.\u201d \u0130\u015f\u00e7i ar\u0131lar ise kovan i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r ve her i\u015fi yaparlar, kovan\u0131n hamal\u0131d\u0131rlar. Bu ar\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda k\u0131sm\u00ee ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahip olan \u00fcreme polisleri, muhaf\u0131zlar, m\u00fcfetti\u015fler, rahibe ve nedimelerden olu\u015fan ar\u0131 gruplar\u0131 vard\u0131r kovanda. Bunlar\u0131n g\u00f6revi \u201c<em>d\u00fczen ve emniyet<\/em>\u201d sa\u011flamakt\u0131r, \u201c<em>Kutsal Kanunu<\/em>\u201d h\u00e2kim k\u0131lmakt\u0131r ve bir sorun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u201c<em>Sadakat Duas\u0131<\/em>\u201dyla ar\u0131 toplulu\u011funu sakinle\u015ftirmektir. Aksi durumda \u201c<em>ruhani kirlilik sahibini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr<\/em>.\u201d Kovandaki ar\u0131lar\u0131n ortak iradesi \u201c<em>Kovan Beyni<\/em>\u201dni de unutmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Roman\u0131n ana kahraman\u0131 <strong>Flora 717<\/strong> kovanda g\u00f6zlerini d\u00fcnyaya (di\u015fi) i\u015f\u00e7i ar\u0131 olarak a\u00e7ar. Do\u011fu\u015ftan cinslerinden hem bi\u00e7im olarak ve hem de davran\u0131\u015f olarak \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r; s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131d\u0131r, cesurdur, sorgulay\u0131c\u0131d\u0131r, bilgi h\u0131fz edicidir ve edindi\u011fi bilgileri prati\u011finde kullanand\u0131r. \u00d6ld\u00fcr\u00fclmesi gerekir, ama ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. Kovan\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015fleyi\u015finde g\u00f6rev al\u0131r ve verilen her g\u00f6revi ba\u015far\u0131yla yerine getirir. \u201c<em>Cinslerin en adisi ve pisliklerin temizleyicisi Flora 717<\/em>\u201d, azim ve yetene\u011finin sonucu, nedimeler e\u015fli\u011finde \u201c<em>krali\u00e7enin oturma odas\u0131nda bulunma \u015ferefine<\/em>\u201d bile var\u0131r. \u0130\u015fi ve merak\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, \u00e7o\u011fu kez de g\u00f6rev gere\u011fi kovan\u0131n b\u00fct\u00fcn k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcyerek, kovan d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7i\u00e7ek bulunabilecek alanlar\u0131 ise u\u00e7arak gezer, s\u00fcrekli kovan i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Flora 717\u2019nin bu gezi ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan ar\u0131lar\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131, dolays\u0131yla ac\u0131mas\u0131z bir temel \u00fczerine kurulmu\u015f ball\u0131 d\u00fczenlerini \u00f6\u011freniyor ve s\u0131rlar\u0131na v\u00e2k\u0131f oluyoruz. Ve yine Flora 717\u2019nin hayat ser\u00fcveninden en de\u011ferli olan \u015feyin, g\u00fczel ve do\u011fru olan\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131k, sezgisel birey ve ki\u015filik oldu\u011funu anl\u0131yor ve \u201c<em>\u0130taat Et, Kabul Et, Hizmet Et<\/em>\u201d ament\u00fcs\u00fcn\u00fcn do\u011fan\u0131n diyalekti\u011fine ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc do\u011faya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde \u00e7ok \u015feyi farkl\u0131 alg\u0131layaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fada b\u00fct\u00fcn nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 do\u011fa yasalar\u0131n\u0131n denetiminde olup do\u011fa yasalar\u0131 ile birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Do\u011fada mutlak mant\u0131k ve y\u00f6ntem vard\u0131r, z\u0131tlar\u0131n birli\u011fi esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ar\u0131lar\u0131 sadece ar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmemeliyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Ar\u0131lar\u0131 sadece ar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmemeli. Y\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc do\u011faya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde \u00e7ok \u015feyi farkl\u0131 alg\u0131layaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fadaki b\u00fct\u00fcn nesne, hareket ve hareket aral\u0131klar\u0131 do\u011fa yasalar\u0131n\u0131n denetiminde olup do\u011fa yasalar\u0131 ile birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r: Do\u011fada mutlak mant\u0131k ve y\u00f6ntem vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Kovan ve ar\u0131lardan s\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken 1991 y\u0131l\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131m \u201c<strong>Art\u0131de\u011fer<\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u015fiirimin giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc payla\u015fmak istiyorum:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00e7al\u0131\u015fkan<br>k\u00fc\u00e7\u00fck bal ar\u0131s\u0131<br>ne da\u011f dedi ne bay\u0131r,<br>ne \u00e7i\u00e7ek dedi ne \u00e7ay\u0131r,<br>durmadan<br>daldan dala<br>g\u00fclden g\u00fcle<br>\u00e7i\u00e7ekten \u00e7i\u00e7e\u011fe<br>gezdi, u\u00e7tu, kondu, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<br>yaz aylar\u0131nda<br>b\u00fct\u00fcn g\u00fcn kovana<br>\u00e7i\u00e7ek tozu, bal \u00f6z\u00fc ta\u015f\u0131d\u0131:<br>petek yapt\u0131<br>bal yapt\u0131<br>o\u011ful yapt\u0131.<br>peki,<br>kovan sahibine mi,<br>kendisine mi<br>\u00e7al\u0131\u015ft\u0131?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(*) Laline Paull, Mart\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, \u00c7ev: Zeynep Ye\u015filtuna, Aral\u0131k 2014.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>2<strong>9 Aral\u0131k 2014 ve sonras\u0131nda<\/strong>:<br>http:\/\/www.insanokur.org da,<br>http:\/\/www.tigrishaber.com da,<br>http:\/\/www.sivildusunce.com da,<br>http:\/\/www.erganisoz.com da,<br>http:\/\/www.erganihaber.net de,<br>http:\/\/www.gonulsitesi.net de yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=1984\" rel=\"tag\">1984<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ari\" rel=\"tag\">Ar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=damizlik-kizin-oykusu\" rel=\"tag\">dam\u0131zl\u0131k k\u0131z\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=flora-717\" rel=\"tag\">Flora 717<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=george-orwell\" rel=\"tag\">george orwell<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=hayvanlar-ciftligi\" rel=\"tag\">Hayvanlar \u00c7iftli\u011fi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=hizmet-eder\" rel=\"tag\">Hizmet Eder\u201d<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kabul-eder\" rel=\"tag\">Kabul Eder<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kovan\" rel=\"tag\">Kovan<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kovan-beyni\" rel=\"tag\">Kovan Beyni<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kralice-ari\" rel=\"tag\">Krali\u00e7e Ar\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kutsal-ilahi\" rel=\"tag\">Kutsal \u0130lahi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=laline-paull\" rel=\"tag\">Laline Paull<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=margaret-atwood\" rel=\"tag\">margaret atwood<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sadakat-duasi\" rel=\"tag\">Sadakat Duas\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=itaat-eder\" rel=\"tag\">\u201c\u0130taat Eder<\/a><\/div>\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ar\u0131 kovanlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Dedem, amcam ve babam d\u00f6nem d\u00f6nem ar\u0131c\u0131l\u0131k yapt\u0131lar. Ben, karde\u015flerim ve amca \u00e7ocuklar\u0131 ar\u0131 kovanlar\u0131 temizlenirken, kovandan bal al\u0131n\u0131rken, o\u011ful ar\u0131lar\u0131 kovanlara yerle\u015ftirilirken ve \u00e7amur ya da tahtadan kovan yap\u0131l\u0131rken yard\u0131mc\u0131 olurduk. Ar\u0131 kovanlar\u0131ndan yay\u0131lan u\u011fultu ve ar\u0131lar\u0131n \u00e7evrede gezinirken \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 v\u0131z\u0131lt\u0131 bizlere ninni gibi gelirdi. Ar\u0131 sokmalar\u0131ndan korkmazd\u0131k. Bazen kovanlar\u0131n \u00f6nlerinde elimizde bir tahta veya \u00e7al\u0131 par\u00e7as\u0131yla bal ar\u0131lar\u0131na ve kovanlara musallat olan k\u0131rm\u0131z\u0131 (e\u015fek) ar\u0131lar\u0131 kovalard\u0131k. Kovan ve ar\u0131lara yabanc\u0131 olmayan biri olarak Laline Paull\u2019un kaleme ald\u0131\u011f\u0131 Kovan(*) roman\u0131n\u0131 merakla ve zevkle okudum. Ve bu sayede, ar\u0131larla ilgili bildiklerim hem daha da zenginle\u015fti ve<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[1150,1754,765,1756,324,1758,1748,1749,1753,1757,1750,1752,1747,326,1759,1751],"class_list":["post-4683","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-1150","tag-ari","tag-damizlik-kizin-oykusu","tag-flora-717","tag-george-orwell","tag-hayvanlar-ciftligi","tag-hizmet-eder","tag-kabul-eder","tag-kovan","tag-kovan-beyni","tag-kralice-ari","tag-kutsal-ilahi","tag-laline-paull","tag-margaret-atwood","tag-sadakat-duasi","tag-itaat-eder"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4683"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6739,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4683\/revisions\/6739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}