{"id":4641,"date":"2015-07-14T20:47:00","date_gmt":"2015-07-14T20:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4641"},"modified":"2023-07-01T12:41:00","modified_gmt":"2023-07-01T12:41:00","slug":"bellek-ve-akdeniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4641","title":{"rendered":"Bellek ve Akdeniz"},"content":{"rendered":"\n<p>Yaz\u0131n\u0131n \u00f6ncesi:<br><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4635\" data-type=\"post\" data-id=\"4635\">I &#8211; Tarih Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r?, Tarih ve Yerel Tarih\u00e7i<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4639\" data-type=\"post\" data-id=\"4639\">II &#8211; Tarih \u00dczerine, Tarih Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r?<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><strong>5. Bellek ve Akdeniz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Fernand Braudel, <strong>Bellek ve Akdeniz<sup>(*)<\/sup><\/strong> kitab\u0131nda tarihin bir belle\u011fi oldu\u011funu ve bu belle\u011finde Akdeniz ve Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrer: Okuyucular\u0131 tarih\u00f6ncesi ve antik\u00e7a\u011fa bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r ve bu yolculuk tarihsel derinlik i\u00e7inde, tarih\u00f6ncesinden Roma fethinin tamamlanmas\u0131na kadar devam eder. Akdeniz\u2019in jeolojik ba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonra k\u0131y\u0131lar\u0131nda do\u011fup sonradan yok olan kadim uygarl\u0131klar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin geli\u015fimi ve yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 biny\u0131llar\u0131 kapsayan bir zaman dilimi i\u00e7erisinde anlat\u0131l\u0131r: \u201c\u0130nsanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm zamana yay\u0131lacak kadar geni\u015f tutulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece tarihin anla\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131\u201dn\u0131 ileri s\u00fcrer ve \u201cher \u015feyin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak Do\u011fu\u2019nun insanlar\u0131n\u0131 g\u00f6ster\u201dir (s.12-13). \u201cAkdeniz\u2019in uzun ve parlak ge\u00e7mi\u015fi i\u00e7inde tarih tekerr\u00fcrden ibaret de\u011filse de, hep ayn\u0131 kuma\u015ftan dokunmu\u015ftur\u201d der.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitap edebi bir dille kaleme al\u0131nm\u0131\u015f. \u201cDenizi G\u00f6rmek\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla ba\u015fl\u0131yor. \u201cAkdeniz\u2019in o muazzam ge\u00e7mi\u015fi hakk\u0131ndaki tan\u0131klar\u0131n en g\u00fczeli, denizin kendisidir. Bunu hi\u00e7 b\u0131kmadan tekrar tekrar s\u00f6ylemek gerek. Denizi g\u00f6rmek, tekrar tekrar g\u00f6rmek gerek. Tabi ki insanlar taraf\u0131ndan \u015fu veya bu \u00f6l\u00e7\u00fcde mant\u0131k, kapris veya aptall\u0131k saikiyle in\u015fa edilmi\u015f karma\u015f\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe ili\u015fkin her \u015feyi tek ba\u015f\u0131na deniz a\u00e7\u0131klayamaz. Ama ge\u00e7mi\u015fin tecr\u00fcbelerini sab\u0131rla yerine oturtur, onlara yeniden can verir, kendi g\u00f6zlerimizle g\u00f6rebildi\u011fimiz ve ge\u00e7mi\u015f zamanda nas\u0131lsa \u00f6yle olan bir g\u00f6\u011f\u00fcn alt\u0131na, bir manzaran\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftirir. Bir anl\u0131k dikkat toplama ya da hayal kurma: Sanki her \u015fey yeni ba\u015ftan ya\u015fan\u0131r\u201d (s.21), diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Da\u011flar\u0131 da unutmuyor. \u201cAkdeniz uzam\u0131 da\u011flar taraf\u0131ndan yenip yutulmu\u015ftur. K\u0131y\u0131lara kadar inen, gere\u011finden \u00e7ok yer kaplayan, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ip birbiri \u00fcst\u00fcne y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f da\u011flar manzaralar\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 ve vazge\u00e7ilmez fonunu olu\u015ftururlar. Ula\u015f\u0131m\u0131 bozarlar, yollar\u0131 \u00e7ok dolamba\u00e7l\u0131 hale getirirler, bereketli k\u0131y\u0131lara, kentlere, bu\u011fday tarlalar\u0131na, ba\u011flara, hatta zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131na ayr\u0131lan alan\u0131 k\u0131s\u0131tlarlar, y\u00fckseklik her zaman insan faaliyetlerinin hakk\u0131ndan gelmeyi bilir. Akdeniz insanlar\u0131, kurtar\u0131c\u0131 olsa bile uzun s\u00fcre tehlikelerle dolu olarak kalan ve az kullan\u0131lan ya da hi\u00e7 kullan\u0131lmayan denize oldu\u011fu gibi, ola\u011fan ko\u015fullarda (istisnalar kaideyi bozmaz) sadece ilkel bir hayat tarz\u0131n\u0131n yerle\u015fip, Tanr\u0131 bilir nas\u0131l tutunabildi\u011fi da\u011flara mecbur edilmi\u015flerdir.\u201d (s.24)<\/p>\n\n\n\n<p>Denizi, da\u011flar\u0131 anlat\u0131rken, deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015fayanlarla da\u011flarda ya\u015fayanlar aras\u0131nda bitmeyen tarihi kavgay\u0131 da anlat\u0131r. \u201cDa\u011fl\u0131lar\u0131n bask\u0131nlar\u0131, t\u00fcm \u00e7a\u011flarda, t\u00fcm deniz k\u0131y\u0131s\u0131 b\u00f6lgelerinde s\u0131radanla\u015fm\u0131\u015f bir dramd\u0131r. Hayat, me\u015fe palamutu veya kestane yiyen, yaban hayvan\u0131 avlayan, post, deri, s\u0131\u011f\u0131r veya koyun satan, her an aya\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p g\u00f6\u00e7 d\u00fczmeye haz\u0131r bekleyen yukar\u0131 \u00fclke insanlar\u0131yla, topra\u011fa ba\u011flanm\u0131\u015f, baz\u0131lar\u0131 kulla\u015fm\u0131\u015f, di\u011ferleri \u00fcst\u00fcnle\u015fmi\u015f, topraklara, kumanda mevkilerine, ordulara, \u015fehirlere, denizleri dola\u015fan gemilere h\u00fckmeden a\u015fa\u011f\u0131 \u00fclke insanlar\u0131n\u0131 tekd\u00fcze bir bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirir hep. Kanaatkar y\u00fcksekliklerin kar\u0131 ve so\u011fu\u011fuyla portakal a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n ve uygarl\u0131klar\u0131n \u00e7i\u00e7e\u011fe durdu\u011fu al\u00e7ak diyarlar aras\u0131ndaki bu diyalog g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile tamamen sona ermemi\u015ftir.\u201d (s.25)<\/p>\n\n\n\n<p>Akdeniz, eski d\u00fcnyan\u0131n merkezidir, tam kalbinde yer al\u0131r. Bu \u201ckaderinin en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fidir\u201d; Avrupa, Asya, Afrika k\u0131talar\u0131 ve bu k\u0131talarda ya\u015fayan insanlar Akdeniz\u2019in etraf\u0131nda birle\u015fir. \u201cBu insanl\u0131k tarihi sonu gelmez bir bi\u00e7imde ak\u0131p Akdeniz\u2019e kadar geldi\u011fi ve d\u00fczenli olarak onun k\u0131y\u0131lar\u0131nda durdu\u011fu i\u00e7in, Akdeniz\u2019in o kadar erken bir d\u00f6nemden ba\u015flayarak d\u00fcnyan\u0131n canl\u0131 merkezlerinden biri haline gelmesinde ve kendisi i\u00e7in bir yank\u0131lanma alan\u0131 olu\u015fturan bu \u00fc\u00e7 masif k\u0131tay\u0131 onun da etkilemi\u015f olmas\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak bir yan yoktur.\u201d (s.36)<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sacas\u0131, kitapta Mezopotamya, M\u0131s\u0131r, Ege, Kuzey Afrika, G\u00fcney Avrupa k\u0131y\u0131lar\u0131 ve adalar tektek ele al\u0131nm\u0131\u015f, b\u00f6lgenin co\u011frafyas\u0131n\u0131n ve iklimin biny\u0131llar i\u00e7inde yaratt\u0131\u011f\u0131 etki, insanlar\u0131n tarih sahnesine \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kitap, tarihe farkl\u0131 bir pencere a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7\u0131lan pencereden nelerin g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in <strong>Bellek ve Akdeniz<\/strong>\u2019i okumam\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n\u0131n devam\u0131: <a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4643\" data-type=\"post\" data-id=\"4643\">S\u00f6ylemek Yazmak<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><sup>(*)<\/sup> <strong><em>Bellek ve Akdeniz<\/em><\/strong><em>, Metis Yay\u0131nlar\u0131, (\u00c7ev: Ali Berktay), \u0130kinci Bask\u0131, \u0130st.-2013, 430 sayfa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>14 Temmuz 2015 tarihinde ve sonras\u0131nda<\/strong>:<br>http:\/\/m.gelawej.net\/index.php\/yazarlar\/muslum-uzulmez\/1998-tarihle-ilgili-okudugum-kitaplar-3<br>http:\/\/www.insanokur.org\/bellek-ve-akdeniz-muslum-uzulmez\/<br>http:\/\/www.erganihaber.net\/koseyazisi-897-AKDENiZ-VE-BELLEK.html<br>yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=bellek-ve-akdeniz\" rel=\"tag\">Bellek ve Akdeniz<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ege\" rel=\"tag\">Ege<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=fernand-braudel\" rel=\"tag\">Fernand Braudel<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=guney-avrupa\" rel=\"tag\">G\u00fcney Avrupa<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=kuzey-afrika\" rel=\"tag\">Kuzey Afrika<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=mezopotamya\" rel=\"tag\">mezopotamya<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=misir\" rel=\"tag\">M\u0131s\u0131r<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tarih\" rel=\"tag\">tarih<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131n\u0131n \u00f6ncesi:I &#8211; Tarih Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r?, Tarih ve Yerel Tarih\u00e7iII &#8211; Tarih \u00dczerine, Tarih Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r? 5. Bellek ve Akdeniz Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Fernand Braudel, Bellek ve Akdeniz(*) kitab\u0131nda tarihin bir belle\u011fi oldu\u011funu ve bu belle\u011finde Akdeniz ve Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrer: Okuyucular\u0131 tarih\u00f6ncesi ve antik\u00e7a\u011fa bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r ve bu yolculuk tarihsel derinlik i\u00e7inde, tarih\u00f6ncesinden Roma fethinin tamamlanmas\u0131na kadar devam eder. Akdeniz\u2019in jeolojik ba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonra k\u0131y\u0131lar\u0131nda do\u011fup sonradan yok olan kadim uygarl\u0131klar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin geli\u015fimi ve yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 biny\u0131llar\u0131 kapsayan bir zaman dilimi i\u00e7erisinde anlat\u0131l\u0131r: \u201c\u0130nsanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm zamana yay\u0131lacak kadar geni\u015f tutulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece tarihin anla\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131\u201dn\u0131 ileri s\u00fcrer ve \u201cher<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1064],"tags":[1610,1612,1611,1614,1613,409,1615,481],"class_list":["post-4641","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","tag-bellek-ve-akdeniz","tag-ege","tag-fernand-braudel","tag-guney-avrupa","tag-kuzey-afrika","tag-mezopotamya","tag-misir","tag-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4641"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6606,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4641\/revisions\/6606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}