{"id":4474,"date":"2018-02-16T13:25:00","date_gmt":"2018-02-16T13:25:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4474"},"modified":"2023-04-19T13:48:25","modified_gmt":"2023-04-19T13:48:25","slug":"nuhun-adami-enver-atilganin-anisina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4474","title":{"rendered":"Nuh\u2019un Adam\u0131 Enver At\u0131lgan\u2019\u0131n An\u0131s\u0131na"},"content":{"rendered":"\n<p>E\u011fitimci, \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc, yazar ve \u201cNuh\u2019un Adam\u0131\u201d \u015fiirinin \u015fairi Enver At\u0131lgan aram\u0131zdan ayr\u0131lal\u0131 23 y\u0131l oldu. O, 25 Ocak 1995\u2019te bizleri b\u0131rak\u0131p gitti, \u015fimdi \u201ckeklik seken g\u00fczeller ba\u011f\u0131nda\u201d. \u0130nsan sevgisini y\u00fcre\u011finde ta\u015f\u0131yan hocam\u0131 sayg\u0131yla an\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Immanuel Kant, \u201cAyd\u0131nlanma nedir?\u201d adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda: \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnen birka\u00e7 ki\u015fi her zaman bulunacakt\u0131r. Bunlar, \u00f6nce kendi boyunduruklar\u0131n\u0131 atacak, sonra da insan\u0131n de\u011feri ile ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnmenin insan i\u00e7in bir \u00f6dev oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00e7evrelerine yayacaklard\u0131r. Ayd\u0131nlanma i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten ba\u015fka bir \u015fey gerekmez. Bunun i\u00e7in gerekli olan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin en zarars\u0131z olan\u0131d\u0131r: Akl\u0131 her bak\u0131mdan, kamunun \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131k olarak kullanmak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc. Ne var ki, d\u00f6rt bir yandan \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin\u2019 diye ba\u011f\u0131r\u0131l\u0131yor: Subay, \u2018D\u00fc\u015f\u00fcnme talim yap\u2019, papaz, \u2018D\u00fc\u015f\u00fcnme, inan\u2019; maliyeci, \u2018D\u00fc\u015f\u00fcnme, \u00f6de\u2019 diyor. Oysa akl\u0131n, kamu \u00f6n\u00fcnde kullan\u0131lmas\u0131, yani bir kimsenin bilen bir ki\u015fi olarak akl\u0131n\u0131 okurlar\u0131 \u00f6n\u00fcnde kullanmas\u0131 serbest olmal\u0131d\u0131r. Ayd\u0131nlanma ancak b\u00f6yle sa\u011flanabilir\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sat\u0131rlar\u0131 okuyunca, hi\u00e7bir \u015feyin de\u011fi\u015fmedi\u011fi, ama her \u015feyin her an de\u011fi\u015febilece\u011fi bir zaman diliminde bir \u015feyler yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan Enver At\u0131lgan\u2019\u0131 daha iyi anl\u0131yor ve zulm\u00fcn h\u00e2kim oldu\u011fu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bu zorba g\u00fcnlerde adaletsizliklere tan\u0131k olduk\u00e7a onun \u201cayd\u0131nl\u0131k bir gelecek\u201d i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadelenin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00fcrekten bir kez daha hak veriyorum. Enver At\u0131lgan\u2019\u0131n benim ilkokul \u00f6\u011fretmenim olmas\u0131yla da ayr\u0131ca \u00f6v\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, Enver At\u0131lgan benim ilkokul \u00f6\u011fretmenimdi. Onun benim \u00fczerimde eme\u011fi var. S\u0131n\u0131ftaki davudi sesi ve ak\u0131c\u0131 g\u00fczel ders anlat\u0131m\u0131 h\u00e2l\u00e2 kulaklar\u0131mda. Bizlere okuma yazman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fczel \u015fiirler okur, \u015fark\u0131 ve t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6ylerdi. T\u00fcrk\u00fc dinlemeyi de \u00e7ok severdi. Her zaman temiz ve \u00fct\u00fcl\u00fc giyim ku\u015fam\u0131yla, sa\u00e7 ve y\u00fcz bak\u0131m\u0131yla, konu\u015fma ve davran\u0131\u015flar\u0131yla tam bir beyefendiydi. \u00d6rnek bir insan ve iyi bir e\u011fitimciydi. \u00d6zcesi \u00f6nce yol bilen sonra yol g\u00f6sterendi. Ayd\u0131nl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnceler ta\u015f\u0131yordu. \u00c7ocuklara bilginin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 ula\u015ft\u0131r\u0131p onlarla birlikte insana yara\u015f\u0131r bir gelecek d\u00fc\u015fl\u00fcyordu. Ya\u015fama akl\u0131n k\u0131lavuzluk etmesini, ya\u015fama dayanak olu\u015fturacak de\u011fer ve normlar\u0131n ak\u0131lla bulunmas\u0131n\u0131 istiyordu. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, \u00fcretimin, kalk\u0131nman\u0131n, geli\u015fmenin yolunun e\u011fitimden ge\u00e7ti\u011fini iyi bilenlerdendi. Bu nedenle, bir yandan okulda \u00f6\u011frencilerine \u0131\u015f\u0131k ta\u015f\u0131rken di\u011fer yandan da T\u00fcrkiye \u00d6\u011fretmenler Sendikas\u0131 (T\u00d6S) ve T\u00fcm \u00d6\u011fretmenler Birle\u015fme ve Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi (T\u00d6B-DER) gibi e\u011fitimcilerin mesleki demokratik \u00f6rg\u00fctlerinde hak ve hukuk i\u00e7in m\u00fccadele verdi. Yap\u0131lan bir\u00e7ok eylemde arkada\u015flar\u0131yla birlikte \u00f6rg\u00fctleyici ve yol g\u00f6sterici oldu. Ama darbeciler g\u00fczel \u015feylerin olmas\u0131na f\u0131rsat vermek istemedi: 12 Mart ve 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc yapanlar haki rengin dip\u00e7i\u011fi alt\u0131nda ABD\u2019nin b\u00f6lge jandarmal\u0131\u011f\u0131na soyunan ve onlar\u0131n \u0130slam\u2019\u0131n ye\u015fili ile \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fc\u015f dolar\u0131n ye\u015fil bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n koruyuculu\u011funu, \u00fclkemizde r\u00fc\u015fvet, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve u\u015fakl\u0131\u011f\u0131n egemen olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131lar: I\u015f\u0131\u011fa dost olmay\u0131p hep karanl\u0131kta ya\u015fayan s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc yarasalar\u0131n, dolar milyarderlerinin ve iman pazarlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n k\u00f6lesi oldular ve kendileri gibi halk\u0131nda k\u00f6le olmas\u0131n\u0131 istediler.<\/p>\n\n\n\n<p>Enver At\u0131lgan ger\u00e7ek bir ayd\u0131n olman\u0131n yan\u0131nda bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi olan bir insand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O, \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fcyd\u00fc. T\u00fcrkiye \u00d6\u011fretmenler Sendikas\u0131-T\u00d6S\u2019\u00fcn Ergani \u015eubesi\u2019nin kurucu \u00fcyesi ve sonradan da Genel Merkez Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi olu\u015fu bunun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>O, h\u00fcmanistti. Sadece Ergani ve Diyarbak\u0131r\u2019\u0131 de\u011fil; \u00fclkesini ve yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm insanlar\u0131 severdi. Ayd\u0131nl\u0131k bir gelecek i\u00e7in ya\u015fam\u0131 boyunca Ergani\u2019de, Diyarbak\u0131r\u2019da, \u0130stanbul\u2019da hep m\u00fccadele etti. Daha ya\u015fan\u0131r bir T\u00fcrkiye ve d\u00fcnya i\u00e7in hep kafa yordu, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini yaz\u0131ya d\u00f6kt\u00fc, \u015fiirler yazd\u0131. Bizlere birbirinden g\u00fczel kitaplar arma\u011fan etti. 1963 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cNuh\u2019un Adam\u0131\u201d adl\u0131 \u015fiir kitab\u0131 ve \u015fiiri b\u00fcy\u00fck yank\u0131 yaratt\u0131 ve \u00e7ok konu\u015fuldu, \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131 zaman\u0131nda. Bir ilerici olarak arayan, ara\u015ft\u0131ran ve ele\u015ftiren bir e\u011fitimci olman\u0131n sorumlulu\u011fuyla, akla dayanan yeni bir ya\u015fam d\u00fczeninin m\u00fccadelesini verdi hep; \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde olma gayret ve \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde oldu. Bir \u015fiirinde Yunus Emre\u2019ye \u015f\u00f6yle seslenir O: \u201chey\/ koca yunus\/ sen\/ ya\u015farken \u00e7a\u011f\u0131m\u0131\/ niceleri\/ gerisinde kalm\u0131\u015ft\u0131r\/ ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u201d. (Ya\u015fam Demi\u015fiz Ad\u0131na, Ger\u00e7ek Sanat Yay\u0131nlar\u0131, 1991, s.15.)<\/p>\n\n\n\n<p>Sorun burada: \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n ilerisinde ya da gerisinde olmak! Gerisinde olmak \u00e7ok \u00e7ok kolay. Hatta Yunus\u2019un biyolojik olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n \u00e7ok daha gerisinde de olunabilir. Ama ya \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ilerisinde olmak? Burada biraz durmak laz\u0131m. Bu herkesin k\u00e2r\u0131 de\u011fil, bir f\u0131r\u0131n ekmek yemekle de bu olmaz, tu\u011fla gibi kal\u0131n kitaplar\u0131 ha bire devirmekle de, ancak do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnme y\u00f6ntemini bilmekle olur. \u00d6rne\u011fin her biri birer d\u00e2hi olan Aristo, Hegel, Newton, Marx, Einstein\u2026 \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7ok ilerisinde oldular ve \u00e7ok ileriyi g\u00f6rebildiler. Ya bizde? Acaba ka\u00e7 bilim ve d\u00fc\u015f\u00fcnce insan\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ilerisini g\u00f6rebildi? Enver At\u0131lgan \u00e7ok ileriyi g\u00f6ren biri olmad\u0131 ama hi\u00e7 de\u011filse insanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ilerisine bakabilmesi, karanl\u0131k perdenin y\u0131rt\u0131l\u0131p kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in y\u0131llar\u0131n\u0131 harcad\u0131, emek verdi: Bir e\u011fitimci, bir \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc, bir \u015fair ve bir d\u00fc\u015f\u00fcn adam\u0131 olarak.<\/p>\n\n\n\n<p>O, iyi bir \u015fairdi. Daha \u00e7ok \u201cNuh\u2019un Adam\u0131\u201d \u015fiiriyle tan\u0131nd\u0131. Bu \u015fiiri 1963\u2019te yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir yank\u0131 yaratm\u0131\u015f, g\u00fcnl\u00fck gazetelerden edebiyat dergilerine kadar bir\u00e7ok bas\u0131n yay\u0131n organ\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. 1957 y\u0131l\u0131nda Cumhuriyet gazetesinin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u201cYunus Nadi \u015eiir Arma\u011fan\u0131\u201d yar\u0131\u015fmas\u0131nda \u201cKampana\u201d \u015fiiri derece ald\u0131 ve gazetede ne\u015fir hakk\u0131n\u0131 kazand\u0131. 1966 y\u0131l\u0131nda Terc\u00fcman gazetesinin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015fiir yar\u0131\u015fmas\u0131nda da \u201cNuh\u2019un Adam\u0131\u201d \u015fiiriyle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl\u00fck mansiyonu ald\u0131. O, \u201cNuh\u2019un Adam\u0131\u201d \u015fiiriyle o d\u00f6nem b\u00f6lgenin geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir tokat gibi insanlar\u0131n y\u00fcz\u00fcne \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131. \u015eiirinin ba\u015flang\u0131\u00e7 k\u0131sm\u0131nda bak\u0131n nas\u0131l hayk\u0131r\u0131r: \u201cBen karanl\u0131klar i\u00e7inde,\/ Bahts\u0131z bir \u00fclkenin,\/ Talihsiz \u00e7ocu\u011fu\u2026\/ Ben y\u0131llarca \u00e7am a\u011fac\u0131na hasret,\/ B\u00f6\u011f\u00fcrtlen g\u00f6lgesinde,\/ C\u0131l\u0131z ve s\u0131ska.\/\/ Benim \u00dclkemde Fabrika bacalar\u0131 y\u00fckselmez,\/ Damlar\u0131nda ta\u015flar y\u00fcr\u00fcr.\/ Ben kitaplarda okurum muhte\u015fem yap\u0131lar\u0131,\/ G\u00f6zlerimi kan b\u00fcr\u00fcr\u2026\/ Ben, tekni\u011fin ar\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u00e7a\u011f\u0131nda,\/ H\u00e2l\u00e2 g\u00fctmekteyim kara saban\u0131,\/ Ben yirminci a\u015f\u0131r\u0131n i\u00e7inde,\/ Medeniyetin d\u0131\u015f\u0131nda,\/ Toprak bir evde ya\u015fayan,\/ Nuh\u2019un adam\u0131.\u201d (Nuh\u2019un Adam\u0131, 1963, s.3)<\/p>\n\n\n\n<p>O, toplumcu bir yazard\u0131. Yazd\u0131\u011f\u0131 bir yaz\u0131da bunu \u00e7ok net a\u00e7\u0131klar:<br>\u201cToplumun de\u011fi\u015fmesi ile sanat\u00e7\u0131n\u0131n g\u00f6revinin de de\u011fi\u015fmesi gere\u011fi su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir.<br>Toplumlar\u0131n sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik alanlardaki ilerleme ve geli\u015fmelerine paralel olarak bir sanat\u00e7\u0131 kendisini yenilemesini ayarl\u0131yam\u0131yorsa o sanat\u00e7\u0131 yerinde sayan bir sanat\u00e7\u0131 demektir. Sanat\u0131n hangi dal\u0131nda olursa olsun bu tip sanat\u00e7\u0131lar\u0131n yap\u0131tlar\u0131 da kuru, soyut ve ilgin\u00e7 olmaktan uzak bir nitelik ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>(\u2026) toplumun temelini meydana getiren ekonomik yap\u0131n\u0131n \u00f6nemini d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, daha do\u011frusu d\u00fc\u015f\u00fcnmek istemeden \u00fcst yap\u0131 kurumlar\u0131n\u0131n dar kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelirler. \u0130deolojik m\u00fccadelenin sanattan ayr\u0131 oldu\u011funu savunurlar. Oysa ideolojik m\u00fccadele ile sanat i\u00e7i\u00e7edir. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmeyince, bir Franz Kafka\u2019y\u0131, bir Pablo Neruda\u2019y\u0131, bir Naz\u0131m Hikmet\u2019i sanat\u00e7\u0131 saymamak gerekir. Oysa bu d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc ozanlar\u0131 v.b. sanat\u00e7\u0131lar\u0131 sanat\u00e7\u0131 olarak kabul etmeyecek, tek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve sanat\u00e7\u0131n\u0131n bulunaca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 sanm\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanat\u00e7\u0131n\u0131n en \u00f6nemli yanlar\u0131ndan birisi de insanc\u0131l olmas\u0131d\u0131r. Bir yanda bir avu\u00e7 mutlu az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6zal\u0131c\u0131 ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 en ustaca yans\u0131t\u0131rken, \u00f6b\u00fcr yanda milyonlarca insan\u0131n ac\u0131l\u0131 ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00f6rmemezlikten gelmenin ger\u00e7ek sanat\u00e7\u0131ya ba\u011fda\u015f\u0131r yan\u0131 olmaz. \u0130nsan sevgisini y\u00fcre\u011finde ta\u015f\u0131yanlar, sanat\u0131n kutsal \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yararlanma olanaklar\u0131ndan yoksun bulunan geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7inde duyanlar, elbette ki sanat\u0131 toplum i\u00e7in yaratacaklard\u0131r.\u201d (Mehmet Bayrak, K\u00f6y Enstit\u00fcl\u00fc Yazarlar Ozanlar, T\u00d6B-DER Yay\u0131nlar\u0131,1978,s.184-187.)<\/p>\n\n\n\n<p>O, bar\u0131\u015f sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131. Ya\u015fam\u0131 boyunca sava\u015flar\u0131n hep kar\u015f\u0131s\u0131nda oldu. Bir e\u011fitimci ve \u015fair olarak sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 olmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? E\u011fitimci ve \u015fairden ba\u015fka kim daha iyi bilebilir sava\u015f\u0131n bir y\u0131k\u0131m oldu\u011funu, silahlar\u0131n \u00f6l\u00fcm kustu\u011funu. Bu nedenle, insanlar\u0131 bo\u011fazlamak, insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in silahlara harcanan paralar\u0131n insanlar\u0131n e\u011fitilmesi ve temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na harcanmas\u0131n\u0131n m\u00fccadelesini verdi. \u201cEko-Can\u201d adl\u0131 \u015fiirini yazmaya kendisini iten i\u015fte bu sava\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda, bar\u0131\u015f\u0131n yan\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 tutumdur. \u201cEko-Can\u201d \u015fiiri ba\u015ftan sona bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131kt\u0131r: \u201cAlt\u0131 a\u011fustos 1945\u2019i ya\u015f\u0131yorum\/ Ben Hiro\u015fimal\u0131\/ Ben atom bombas\u0131 \u00e7ocu\u011fuyum.\/\/ Ben Eko-Can\/ Bir ilkokul \u00f6\u011frencisi,\/ Arkada\u015flar\u0131mla kayd\u0131rak oynuyorum.\/\/ Saat sekiz\/ Bir \u0131\u015f\u0131k parl\u0131yor g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde\/ Bu parlayan ne y\u0131ld\u0131z ne ayd\u0131\/ Bir anda Hiro\u015fima\u2019ya \u00f6l\u00fcm k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131 yayd\u0131.\/ Ayd\u0131nl\u0131k karanl\u0131kla i\u00e7 i\u00e7e geliyor,\/ Bir alev halka, halka\/ Bir alev da\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyor.\/\/ Ko\u015farak g\u00fc\u00e7 bel\u00e2 evin kap\u0131s\u0131n\u0131 buldum\/ Eko-Can Eko-Can Eko-Can\/ \u00dc\u00e7 y\u00f6nden \u00fc\u00e7 ses\/ Biri babam, biri anam, biri ablam\/ \u00c7\u0131lg\u0131nlar gibi ko\u015ftum\/ \u00dc\u00e7 y\u00f6nde zaman, zaman\/ Babamla ablam nas\u0131lsa kurtuldu\/ Anam h\u00e2l\u00e2 beni kurtar\u0131n diyordu.\/ O ses kulaklar\u0131m\u0131zda birden bire ka\u00e7\u0131\u015ft\u0131k\/ \u00d6l\u00fcm alevleriyle yan yana saatlerce yar\u0131\u015ft\u0131k<em>.<\/em>\u201d (Eko-Can, 1969, s.3-4)<\/p>\n\n\n\n<p>O, ezilenlerin, s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerin, kimsesizlerin hem yanlar\u0131nda oldu, hem de dili. \u201cBir Kar\u0131\u015f Toprak \u0130\u00e7in\u201d adl\u0131 \u015fiirinde topraks\u0131z k\u00f6yl\u00fcye yap\u0131lan zulm\u00fc bak\u0131n nas\u0131l anlat\u0131r:\u201cBu \u00f6yk\u00fc,\/ Bir yarbay\u0131n \u00e7izmeleri alt\u0131nda inleyen,\/ Emzikli k\u00f6y kad\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr.\/ Bu t\u00fcrk\u00fc,\/ Tutsak k\u00f6y delikanl\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131nda \u015faklayan,\/ K\u0131rba\u00e7lar\u0131n yank\u0131s\u0131d\u0131r.\/ Bu direni\u015f,\/ Bir kar\u0131\u015f toprak i\u00e7in,\/ Can\u0131n\u0131 verenlerin uyan\u0131\u015f\u0131d\u0131r.\/ Vur dedik\u00e7e yarbay\/ \u0130stersen \u00f6ld\u00fcr.\/ Ellerin titremesin\/ S\u00fcng\u00fcn\u00fc bir d\u00fc\u015fman gibi kalbime indir\/ \u0130yi bil ki,\/ \u00d6l\u00fcmlerin en \u015fereflisi\/ Bir kar\u0131\u015f toprak i\u00e7in \u00f6lmektir.\u201d (Eko-Can, 1969, s.20)<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Enver At\u0131lgan\u2019\u0131n damad\u0131 \u0130zzet Kale ile 2003 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda bir sohbetimizde: Enver Hoca evinde \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir durumda hasta yatarken Fakir Baykurt\u2019tan kendisine bir mektup geldi\u011fini, mektubu okuyacak vaziyette olmad\u0131\u011f\u0131ndan gelen mektubu kendisinin okudu\u011funu, mektup okunurken Enver At\u0131lgan\u2019\u0131n g\u00f6zlerinden ya\u015flar akt\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131. Bu dostlu\u011fa duydu\u011fum sayg\u0131dan dolay\u0131 burada s\u00f6z\u00fc usta yazar\u0131m\u0131z Fakir Baykurt\u2019un, Enver At\u0131lgan\u2019\u0131n \u201cYa\u015fam Demi\u015fiz Ad\u0131na\u201d kitab\u0131na 10\/10\/1991 tarihinde Duisburg\/Almanya\u2019dan \u00f6ns\u00f6z yerine yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cAt\u0131lgan\u0131n \u015eiirleri\u201d sel\u00e2mlamas\u0131na b\u0131rak\u0131yorum:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00abKarde\u015fim\u00bb diyorum, sadece ac\u0131lardan, sendikam\u0131z T\u00d6S\u2019ten de\u011fil, \u015fiir karde\u015fiyiz onunla&#8230; Ben genel merkezde, o u\u00e7larda sava\u015f\u0131m veriyorduk. Y\u00fczlerce, binlerce meslekda\u015f\u0131m\u0131z k\u0131y\u0131ma u\u011fruyordu. K\u0131y\u0131ld\u0131k\u00e7a daha g\u00fcr \u00e7\u0131k\u0131yorduk. Enver 1969\u2019da ikinci \u015fiir kitab\u0131 \u00abEko Can\u00bb\u0131 bast\u0131rd\u0131. T\u00d6S\u2019\u00fcn genel y\u00f6netim kuruluna da o y\u0131l girdi, Marmara b\u00f6lge temsilcisi oldu. Sendikam\u0131z\u0131n serpilmesine, ayakta kalmas\u0131na b\u00fcy\u00fck yard\u0131mlar\u0131 dokundu. 12 Mart k\u0131ra\u011f\u0131s\u0131nda Anayasa de\u011fi\u015ftirilerek kapat\u0131lmas\u0131na, ne bug\u00fcnk\u00fc ikilikler olurdu, nede b\u00fcy\u00fck bo\u015fluklar. Hem yurtta, hem d\u00fcnyada, \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ll\u0131k, sayg\u0131n bir \u00f6\u011fretmen \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak daha da geli\u015firdi. Edenler utans\u0131n, ba\u015fka ne denebilir?<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn o \u00e7ileler, k\u0131y\u0131mlar s\u00fcresince yazmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrd\u00fck. Enver\u2019in Ak\u015fam\u2019da, Politika\u2019da, \u0130mece\u2019den ba\u015fka pek \u00e7ok dergide yaz\u0131lar\u0131n\u0131, \u015fiirlerini okuduk durduk. Hele Ak\u015fam\u2019daki, \u00fc\u00e7 arkada\u015f\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 Macaristan gezisini anlatan o g\u00fczel yaz\u0131lar unutulamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>(\u2026) Yak\u0131n okurlara bir \u00f6nerim olacak; okumaya ba\u015ftan ba\u015flamas\u0131nlar, sonunda ilk kitaplardan se\u00e7ilen be\u015f \u015fiir var, onlardan ba\u015flas\u0131nlar. G\u00f6rs\u00fcnler, konular\u0131 nas\u0131l bir geni\u015fli\u011fe yay\u0131lm\u0131\u015f. G\u00f6rs\u00fcnler yanma kavrulma ile nas\u0131l ge\u00e7mi\u015f o altm\u0131\u015f y\u0131l. Okuyup g\u00f6rs\u00fcnler, b\u00f6yle bir \u015fiir karde\u015fim oldu\u011fu i\u00e7in, hafiften \u00f6\u011f\u00fcnmekle hakl\u0131 de\u011fil miyim?\u201d (Ya\u015fam Demi\u015fiz Ad\u0131na, Ger\u00e7ek Sanat Yay\u0131nlar\u0131, 1991, s.7-8.)<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Enver At\u0131lgan\u2019\u0131n Ya\u015fam \u00d6yk\u00fcs\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1931 y\u0131l\u0131nda Ergani\u2019de (Diyarbak\u0131r) d\u00fcnyaya geldi. D\u00fcnyaya geldi\u011fi y\u0131l babas\u0131n\u0131 kaybetti. Yetimlik yetmezmi\u015f gibi o yoksulluk y\u0131llar\u0131nda birde a\u011fabeyi Sezai At\u0131lgan \u00e7ocuk felci ge\u00e7irerek sakat kald\u0131. Na\u00e7ar bir durumdayken 1944 y\u0131l\u0131nda Dicle K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fcne kay\u0131t oldu. 1948-1949 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda Enstit\u00fcy\u00fc bitirdi. 1949-1957 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ergani\u2019nin \u00e7e\u015fitli k\u00f6ylerinde \u00f6\u011fretmenlik yapt\u0131. 1957-1958 y\u0131llar\u0131nda yedek subay olarak askerli\u011fini tamamlad\u0131. Terhis sonras\u0131 Ergani \u0130nk\u0131lap \u0130lkokuluna atand\u0131. 1969\u2019da T\u00d6S Genel Y\u00f6netim Kurulu \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi. Macaristan \u00d6\u011fretmenler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczerine 1970\u2019te Merkez Y\u00fcr\u00fctme Kurulu \u00dcyelerinden \u00fc\u00e7 arkada\u015f\u0131yla birlikte Macaristan\u2019\u0131 ziyaret etti. 29 Ocak 1971\u2019de Ak\u015fam Gazetesi\u2019nde Macaristan izlenimleri \u00fc\u00e7 g\u00fcn yaz\u0131 dizi olarak yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiire tutkusunun Dicle K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde okudu\u011fu s\u0131ralarda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazar. \u00c7e\u015fitli gazete ve dergilerde yay\u0131nlanan \u015fiirlerini 1963\u2019te \u201cNuh\u2019un Adam\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda bir kitapta toplad\u0131. 1969\u2019da \u201cEko-Can\u201d adl\u0131 \u015fiir kitab\u0131n\u0131 yay\u0131mlad\u0131. 12 Mart darbesinden sonra \u0130stanbul \u0130li Bak\u0131rk\u00f6y \u0130l\u00e7esi Yavuzevler \u0130lkokulu\u2019nda \u00f6\u011fretmen olarak g\u00f6rev yapt\u0131. 1976 bu okuldan emekli oldu. Emeklilik sonras\u0131 bir s\u00fcre Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu -D\u0130SK\u2019te E\u011fitim Dairesi Uzman\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1991 y\u0131l\u0131nda \u201cYa\u015fam Demi\u015fiz Ad\u0131na\u201d \u015fiir kitab\u0131 yay\u0131mland\u0131. 25 Ocak 1995\u2019te \u0130stanbul\u2019da vefat etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Eduardo Galeano ne g\u00fczel yazm\u0131\u015f: \u201cbize yemek veren toprak bizi yiyecek olan toprakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131\u011f\u0131n yolunda iyi bir yolcu olan Enver At\u0131lgan\u2019\u0131 unutmayal\u0131m, unutturmayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>    <em><strong>Enver At\u0131lgan\u2019\u0131n Yay\u0131nlanm\u0131\u015f Eserleri<\/strong><\/em>:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Nuh\u2019un Adam\u0131-\u015eiir, Talay Bas\u0131mevi, 1963, \u0130stanbul.<\/li>\n\n\n\n<li>Ergani-Ara\u015ft\u0131rma, (Y. Hekimo\u011flu\u2019yla birlikte), Fatih Matbaas\u0131, 1967, \u0130stanbul.<\/li>\n\n\n\n<li>Eko-Can-\u015eiir, T\u00d6YKO Matbaas\u0131, 1969, \u0130stanbul.<\/li>\n\n\n\n<li>Ya\u015fam Demi\u015fiz Ad\u0131na-\u015eiir, Ger\u00e7ek Sanat Yay\u0131nlar\u0131, 1991, \u0130stanbul.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><em><strong>Yaz\u0131lar\u0131n\u0131n Yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 Gazete ve Dergiler<\/strong><\/em>:<br>\u0130lk \u015fiiri 1957 y\u0131l\u0131nda Cumhuriyet\u2019te \u00e7\u0131kt\u0131. Sonra s\u0131ras\u0131yla Terc\u00fcman, Politika, Ak\u015fam, Ergani, \u0130mece, Ilgaz, Yelken, Ocak, M\u00fccadele, Diyarbak\u0131r, T\u00d6S, \u00c7a\u011fda\u015f E\u011fitim Dergisi, Kar\u015f\u0131 Edebiyat, K\u0131y\u0131, \u015eiir Okulu ve Sosyalist gibi bir\u00e7ok gazete ve dergilerde \u015fiir ve yaz\u0131lar\u0131 yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em><strong>16 \u015eubat 2018 tarihinde ve sonras\u0131nda<\/strong><\/em>:<br><em>https:\/\/www.insanokur.org\/nuhun-adami-enver-atilganin-anisina-muslum-uzulmez\/<br>http:\/\/www.tigrishaber.com\/nuhun-adami-enver-atilganin-anisina-1-2714yy.htm<br>http:\/\/www.tigrishaber.com\/nuhun-adami-enver-atilganin-anisina-2-2718yy.htm<br>http:\/\/avrupaforum.org\/nuhun-adami-enver-atilganin-anisina-muslum-uzulmez\/<br>http:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/436\/nuhun-adami-enver-atilganin-anisina.html<br>http:\/\/www.ruhanews.com\/kose-yazisi\/254\/2nuhun-adami-enver-atilganin-anisina.html<br>http:\/\/www.erganihaber.net\/haber-4544-Nuhun-Adami-Enver-Atilganin-Anisina.html<br>https:\/\/www.urfadabugun.com\/kose-yazisi\/1188\/nuhun-adami-enver-atilgan-anisina-muslum-uzulmez.html<br>yay\u0131mland\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u011fitimci, \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc, yazar ve \u201cNuh\u2019un Adam\u0131\u201d \u015fiirinin \u015fairi Enver At\u0131lgan aram\u0131zdan ayr\u0131lal\u0131 23 y\u0131l oldu. O, 25 Ocak 1995\u2019te bizleri b\u0131rak\u0131p gitti, \u015fimdi \u201ckeklik seken g\u00fczeller ba\u011f\u0131nda\u201d. \u0130nsan sevgisini y\u00fcre\u011finde ta\u015f\u0131yan hocam\u0131 sayg\u0131yla an\u0131yorum. Immanuel Kant, \u201cAyd\u0131nlanma nedir?\u201d adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda: \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnen birka\u00e7 ki\u015fi her zaman bulunacakt\u0131r. Bunlar, \u00f6nce kendi boyunduruklar\u0131n\u0131 atacak, sonra da insan\u0131n de\u011feri ile ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnmenin insan i\u00e7in bir \u00f6dev oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00e7evrelerine yayacaklard\u0131r. Ayd\u0131nlanma i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten ba\u015fka bir \u015fey gerekmez. Bunun i\u00e7in gerekli olan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin en zarars\u0131z olan\u0131d\u0131r: Akl\u0131 her bak\u0131mdan, kamunun \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131k olarak kullanmak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc. Ne var ki, d\u00f6rt bir yandan \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin\u2019 diye ba\u011f\u0131r\u0131l\u0131yor:<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[1310,1307,115,673,1315,1308,129,376,1313,1306,459,1309,524,1314,140,690,1304,1316,1312,1305,1311],"class_list":["post-4474","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-aristo","tag-aydinlanma-nedir","tag-diyarbakir","tag-einstein","tag-eko-can","tag-enver-atilgan","tag-ergani","tag-fakir-baykurt","tag-franz-kafka","tag-gercek-sanat-yayinlari","tag-hegel","tag-immanuel-kant","tag-marx","tag-mehmet-bayrak","tag-nazim-hikmet","tag-newton","tag-nuhun-adami","tag-pablo-neruda","tag-tercuman-gazetesi","tag-tob-der-2","tag-tos-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4474"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4475,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4474\/revisions\/4475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}