{"id":4091,"date":"2021-11-21T22:01:00","date_gmt":"2021-11-21T22:01:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4091"},"modified":"2023-06-19T17:32:04","modified_gmt":"2023-06-19T17:32:04","slug":"sezai-karakoc-ve-cayonu-kazilari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=4091","title":{"rendered":"Sezai Karako\u00e7 ve \u00c7ay\u00f6n\u00fc Kaz\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><\/p>\n\n\n\n<p>Sezai Karako\u00e7, Erganili olup tan\u0131nan, bilinen bir \u015fairimiz ve d\u00fc\u015f\u00fcnce insan\u0131m\u0131zd\u0131r. Erganililer olarak kendisiyle her zaman \u00f6v\u00fcn\u00fcyoruz, ama O&#8217;nda d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak, kendi ulus ve dini inanc\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm uluslara, t\u00fcm dini inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sahiplerine ya da ba\u015fka bir ifadeyle kendisinden olmayan herkese tam bir g\u00fcvensizlik s\u00f6z konusudur. O, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve gelece\u011finden, kendinden ku\u015fku duymakta ve korkun\u00e7 bir tedirginlik ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tedirginli\u011fin sonucu olarak t\u00fcm arkeolojik kaz\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalara kar\u015f\u0131d\u0131r (ve Osmanl\u0131 hayran\u0131d\u0131r). \u00d6rne\u011fin, <em><strong>\u00c7\u0131k\u0131\u015f Yolu<\/strong><\/em> adl\u0131 eserinde, bu korku ve \u00f6zlemini feryat halinde hayk\u0131rmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;<em>Toprak aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131ndan kay\u0131yor. Bundan haberiniz olsun, toprak aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131ndan kay\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc: bu topra\u011f\u0131n bir anlam\u0131 var. Siz bu anlam\u0131 vermeseniz bu topra\u011fa, bu toprak, isl\u00e2m topra\u011f\u0131, Sel\u00e7uklular\u0131n topra\u011f\u0131, Osmanl\u0131lar\u0131n topra\u011f\u0131, siz onun anlam\u0131n\u0131 kaybedersiniz, o toprak da sizi terkeder. Aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131ndan \u00e7ekilir gider. Birileri de z\u00e2ten \u00e7ekiyorlar ayaklar\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131ndan.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nas\u0131l \u00e7ekiyorlar? Hatta, \u00f6ncelikle, \u00e2deta madd\u00ee olarak \u00e7ekiyorlar. Yerin alt\u0131ndaki eski medeniyet kal\u0131nt\u0131lar\u0131, diye bize \u00e7\u0131kart\u0131yorlar onlar\u0131. Yerin alt\u0131ndan \u00e7\u0131kan o medeniyet kal\u0131nt\u0131lar\u0131, bizim i\u00e7in mezar olacakt\u0131r. E\u011fer uyanmasak, e\u011fer dirilmesek, o mezar\u0131m\u0131zd\u0131r. Yerin alt\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z lahitler sizin mezar\u0131n\u0131z olacakt\u0131r. \u00c7\u0131kartmayal\u0131m m\u0131? \u00c7\u0131kartmak zorundas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u00f6ylesine bir telkin alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015fs\u0131n ki, o kadar b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131, manevi bask\u0131 alt\u0131ndas\u0131n ki, \u00e7\u0131kartacaks\u0131n onu. O halde, \u00e7\u00f6z\u00fcm? \u00c7\u00f6z\u00fcm var. \u00c7\u00f6z\u00fcm \u015fudur: Yahya Kemal demi\u015fti ki: &#8220;alt altta, \u00fcst \u00fcstte.&#8221; Yani alttakileri hi\u00e7 \u00e7\u0131kartmayal\u0131m, kals\u0131n. Biz, alttaki medeniyeti altta b\u0131rak\u0131p, onun \u00fcst\u00fcnde olan bizim medeniyetimizi, Osmanl\u0131 Medeniyeti&#8217;ni \u00fcstte ya\u015fatal\u0131m.<\/em>&#8221; (\u00c7\u0131k\u0131\u015f Yolu, Dirili\u015f Yay\u0131nlar\u0131, s. 136-137)<\/p>\n\n\n\n<p>Ben, S. Karako\u00e7 a\u011fabeyimize bir \u015fey diyemiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc O&#8217;nun yaz\u0131lar\u0131nda, bu d\u00fcnya ve bu d\u00fcnyadaki maddi \u015feyler hakk\u0131nda ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ait hi\u00e7bir \u015fey bulamazs\u0131n\u0131z ya da bana \u00f6yle geliyor. Yaz\u0131 ve \u015fiirleri hep eskiye, ge\u00e7mi\u015fe ve fizik \u00f6tesine, metafizik \u00e2leme ili\u015fkindir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyayla sanki alakas\u0131 yokmu\u015f gibi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>O, fizik \u00f6tesine kilitlenmi\u015ftir. &#8220;<em>Vahiy Uygarl\u0131\u011f\u0131, onun ya\u015fayaca\u011f\u0131 tek zaman ve tek tarih ger\u00e7ekle\u015fimi<\/em>&#8220;dir.<\/p>\n\n\n\n<p>O, dirili\u015fi kafaya takm\u0131\u015ft\u0131r: &#8220;<em>Dirili\u015f insan\u0131, Dirili\u015f toplumu ve Dirili\u015f Devleti, onun oca\u011f\u0131 ve oyma\u011f\u0131; \u00f6z yurdu<\/em>&#8220;dur.<\/p>\n\n\n\n<p>O, &#8220;<em>bu yurdu buluncaya, \u00f6z yurduna kavu\u015funcaya kadar kendini ta\u015ftan ta\u015fa vuracak olan bir s\u00fcrg\u00fcn, bir gurbet damlas\u0131d\u0131r. Bir hicret h\u00fccresi<\/em>&#8220;dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizler ayr\u0131 d\u00fcnyalar\u0131n insanlar\u0131y\u0131z. Hani ne derler, &#8220;<em>yi\u011fidi \u00f6ld\u00fcr ama hakk\u0131n\u0131 yeme<\/em>&#8220;; O, ger\u00e7ekten iyi bir \u015fairdir. Yazan ve d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insand\u0131r. &#8220;<em>Do\u011frular hi\u00e7 kimsenin tekelinde de\u011fil<\/em>&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcncesinden hareketle, bize d\u00fc\u015fen g\u00f6rev: Yazana, d\u00fc\u015f\u00fcnene ve \u00fcretene sayg\u0131l\u0131 olmakt\u0131r. Ben kendim, elimden geldi\u011fince her zaman mal \u00fcreten, hizmet \u00fcreten ve \u00f6zelliklede bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretenlere, de\u011fer yaratanlara hep sayg\u0131l\u0131 olmu\u015fumdur, olmaya da \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Yazar ve \u015fairlere ise, sayg\u0131m daha bir ba\u015fkad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz farkl\u0131 olsa da; hem Erganili bir hem\u015ferim olmas\u0131 ve hem de s\u00fcrekli gazetelerde, dergilerde yaz\u0131lar yazan, kitaplar \u00e7\u0131karan, g\u00fczel \u015fiirler yazan; bir yazar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, \u015fair olmas\u0131 nedeniyle Sezai Karako\u00e7&#8217;a sayg\u0131 duymu\u015fumdur. Dedi\u011fim gibi, d\u00fc\u015f\u00fcncelerine kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m halde, g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini y\u0131lmadan, yalpalamadan, sab\u0131rla savundu\u011fu i\u00e7in, mala-m\u00fclke, paraya-pula de\u011fer vermeden ve de bunlar\u0131n kendisini de\u011fi\u015ftirmesine f\u0131rsat verdirmeyerek hep oldu\u011fu gibi kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, korkusuzca d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, fikirlerini kitapla\u015ft\u0131rarak gelecek nesillere b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kendisini kutluyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama baz\u0131 \u015feyleri de, s\u00f6ylemek zorunday\u0131m. Anadolu ki; medeniyetlere hem be\u015fik ve hem mezar olmu\u015f bir co\u011frafyad\u0131r. Hitit, S\u00fcmer, Med, Asur, Ermeni, K\u00fcrt, Arap, Roma, Bizans, Sel\u00e7uklu, Osmanl\u0131 ve daha bir\u00e7ok medeniyet Anadolu&#8217;da hayat bulmu\u015ftur ve bir\u00e7o\u011fu da yok olmu\u015ftur. Topra\u011f\u0131n alt\u0131nda, \u015fimdi, o medeniyetlerin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 tarihimize \u0131\u015f\u0131k tutmak i\u00e7in g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmay\u0131 bekliyor. Bu medeniyetlerin g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131ndan neden \u0130sl\u00e2mi d\u00fc\u015f\u00fcnce sahipleri bu kadar korkuyorlar, anlam\u0131yorum? E\u011fer bu d\u00fc\u015f\u00fcnce T\u00fcrkiye&#8217;de egemen bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olmu\u015f olsayd\u0131, ba\u015fka \u015feyleri ve ba\u015fka yerleri bir tarafa b\u0131rakal\u0131m; Ergani&#8217;deki \u00c7ay\u00f6n\u00fc-Hilar kaz\u0131lar\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f olurdu. \u00c7ay\u00f6n\u00fc kaz\u0131lar\u0131n\u0131n hem Ergani, hem de tarih a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi ortada. E\u011fer, kaz\u0131lar yap\u0131lmam\u0131\u015f olsayd\u0131 Ergani&#8217;nin kay\u0131plar\u0131n\u0131 bir tarafa b\u0131rakal\u0131m, insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarihin karanl\u0131k sayfalar\u0131 \u00f6ylece karanl\u0131kta kal\u0131rd\u0131. \u0130nsano\u011flunun ilk defa M\u00d6. 7500 y\u0131l \u00f6nce Ergani&#8217;de avc\u0131 g\u00f6\u00e7ebe, salt t\u00fcketici toplumdan, yerle\u015fik tar\u0131m toplumuna, hem t\u00fcketici hem \u00fcretici bir topluma ge\u00e7i\u015fini \u00f6\u011frenmemi\u015f olacakt\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, bu do\u011fru mu? Bana g\u00f6re hay\u0131r. Arkeoloji ve tarih bilimcileri, yaz\u0131n\u0131n bulunu\u015funu bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak ele al\u0131p &#8220;<em>uygarl\u0131k tarihi<\/em>&#8220;ni, &#8220;<em>Tarih\u00f6ncesi (Prehistorik) \u00c7a\u011flar<\/em>&#8221; ve &#8220;<em>Tarihi \u00c7a\u011flar<\/em>&#8221; olmak \u00fczere iki ana grupta incelerler. Tarih\u00f6ncesi \u00c7a\u011flar&#8217;\u0131n, uygarl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 olu\u015fturan Ta\u015f Devri, yaz\u0131n\u0131n bulunu\u015funa kadar ge\u00e7en t\u00fcm \u00e7a\u011flar aras\u0131nda en uzun s\u00fcreci kapsayand\u0131r. \u00c7ay\u00f6n\u00fc kaz\u0131lar\u0131nda bulunan buluntularda bu d\u00f6neme aittir. Arkeologlar, \u00e7ok uzun bir s\u00fcre \u00f6nce ya\u015fanm\u0131\u015f bu devirlere ait yapt\u0131klar\u0131 kaz\u0131 ve incelemeler sonucu, bulduklar\u0131 buluntularla uygarl\u0131k tarihini zenginle\u015fmekte ve bizlere ge\u00e7mi\u015fimizi \u00f6\u011frenme \u015fans\u0131n\u0131 vermektedirler. Kaz\u0131 bilimi, arkeoloji sayesinde bilgilenmekteyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilimi \u00f6\u011frenmek i\u00e7in \u00c7in&#8217;e gitmeye gerek yok: \u00c7ay\u00f6n\u00fc, d\u00fcnyaya \u00e7ok \u015fey anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>(<em>25 Kas\u0131m 2005 tarihinde <strong>Ergani Haber<\/strong> gazetesinde yay\u0131mlamd\u0131.)<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">21 Kas\u0131m 2021 tarihinde:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">https:\/\/www.3uncugoz.com\/sezai-karakoc-ve-cayonu-kazilari\/<\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=anadolu\" rel=\"tag\">anadolu<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=arkeoloji\" rel=\"tag\">arkeoloji<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=cayonu\" rel=\"tag\">\u00e7ay\u00f6n\u00fc<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=dirilis\" rel=\"tag\">dirili\u015f<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ergani\" rel=\"tag\">ergani<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=medeniyet\" rel=\"tag\">medeniyet<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sair\" rel=\"tag\">\u015fair<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=sezai-karakoc\" rel=\"tag\">sezai karako\u00e7<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=tarih\" rel=\"tag\">tarih<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=uygarlik\" rel=\"tag\">uygarl\u0131k<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sezai Karako\u00e7, Erganili olup tan\u0131nan, bilinen bir \u015fairimiz ve d\u00fc\u015f\u00fcnce insan\u0131m\u0131zd\u0131r. Erganililer olarak kendisiyle her zaman \u00f6v\u00fcn\u00fcyoruz, ama O&#8217;nda d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak, kendi ulus ve dini inanc\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm uluslara, t\u00fcm dini inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sahiplerine ya da ba\u015fka bir ifadeyle kendisinden olmayan herkese tam bir g\u00fcvensizlik s\u00f6z konusudur. O, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve gelece\u011finden, kendinden ku\u015fku duymakta ve korkun\u00e7 bir tedirginlik ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu tedirginli\u011fin sonucu olarak t\u00fcm arkeolojik kaz\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalara kar\u015f\u0131d\u0131r (ve Osmanl\u0131 hayran\u0131d\u0131r). \u00d6rne\u011fin, \u00c7\u0131k\u0131\u015f Yolu adl\u0131 eserinde, bu korku ve \u00f6zlemini feryat halinde hayk\u0131rmaktad\u0131r: &#8220;Toprak aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131ndan kay\u0131yor. Bundan haberiniz olsun, toprak aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131n alt\u0131ndan kay\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc: bu topra\u011f\u0131n bir<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3901,1197,97],"tags":[491,493,489,494,129,490,444,492,481,495],"class_list":["post-4091","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","category-kultur","category-politika","tag-anadolu","tag-arkeoloji","tag-cayonu","tag-dirilis","tag-ergani","tag-medeniyet","tag-sair","tag-sezai-karakoc","tag-tarih","tag-uygarlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4091","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4091"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6046,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4091\/revisions\/6046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}