{"id":3992,"date":"2022-11-30T19:10:00","date_gmt":"2022-11-30T19:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=3992"},"modified":"2024-12-09T16:22:46","modified_gmt":"2024-12-09T16:22:46","slug":"belali-sevdalimiz-makineler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=3992","title":{"rendered":"Belal\u0131 Sevdal\u0131m\u0131z: Makineler"},"content":{"rendered":"\n

Tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve toplumlar\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftiren makinalar\u0131n geli\u015fimini, ak\u0131llanmas\u0131n\u0131 ve toplumsal ya\u015fama etkilerini; yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin s\u00fcrekli geli\u015fen makinele\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duru\u015flar\u0131n\u0131 \u201c\u00dctopya, Distopya ve \u2018\u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya<\/a>\u2019<\/em><\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mla (08 Eyl\u00fcl 2022) ba\u015flayan ard\u0131\u015f\u0131k birbiriyle ilintili be\u015f yaz\u0131 yazmay\u0131 tasarl\u0131yordum. \u0130ki yaz\u0131 yazd\u0131ktan sonra araya birka\u00e7 kitap tan\u0131t\u0131m yaz\u0131s\u0131 girdi ve tasar\u0131m yar\u0131m kald\u0131. Makineler konusuna kald\u0131\u011f\u0131m yerden devam etmek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f makineleriyle benim ger\u00e7ek anlamda tan\u0131\u015fmam 1975 y\u0131l\u0131nda Etibank Ergani Bak\u0131r Madeni \u0130\u015fletmesi\u2019nde Kimya M\u00fchendisli\u011fi staj\u0131m\u0131 yaparken oldu. Maden sahas\u0131nda kullan\u0131lan kep\u00e7e, dozer, damperli kamyon, cevherleri k\u0131rma\/ \u00f6\u011f\u00fctme makinelerine ta\u015f\u0131yan nakliye ara\u00e7lar\u0131, de\u011fi\u015fik boyuttaki k\u0131rma makineleri, asit \u00fcnitesi d\u00fczene\u011fi, cehennemi g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bak\u0131r\u0131n eritildi\u011fi izabe f\u0131r\u0131n\u0131ndaki makineler \u00e7ok \u00e7e\u015fitli olup hem d\u00f6nemin gere\u011fi hem de i\u015f kolunun ve yap\u0131lan i\u015flerin \u00f6zelli\u011fi nedeniyle b\u00fcy\u00fck, \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve \u00e7ok kabayd\u0131. Okulu bitirdikten sonra 1978\u2019de Diyarbak\u0131r Tekel \u0130\u00e7ki (Rak\u0131) Fabrikas\u0131\u2019nda ve sonras\u0131nda 1985\u2019te \u0130stanbul-Avc\u0131lar\u2019da Dopsan Kimya A\u015e\u2019nin fabrikas\u0131nda bir m\u00fcddet \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu fabrikalardaki makineler bak\u0131r i\u015fletmesindeki makinelerin yan\u0131nda \u00e7ocuk kal\u0131rd\u0131; \u00e7ok fazla b\u00fcy\u00fck ve hareketlili\u011fi olmayan g\u00f6rece daha modern makinelerdi.<\/p>\n\n\n\n

Tarihe ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda tekerle\u011fin icad\u0131n\u0131n M\u00d6 3.500 y\u0131llar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u0130cad\u0131ndan sonra da hi\u00e7bir de\u011fi\u015fim ve geli\u015fme g\u00f6stermeden ayn\u0131 d\u00fczeyde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 17. y\u00fczy\u0131lda ba\u015flayan sanayi devrimine kadar korudu. Sanayi devrimiyle makineler \u00e7e\u015fitlilik ve h\u0131z kazand\u0131. Tekerlerin \u00fcst\u00fcne motor ve kabin b\u0131rak\u0131l\u0131nca otomobil, otob\u00fcs, tren, u\u00e7ak oldu. Ayn\u0131 geli\u015fmenin bir sonucu olarak elektrik santralleri ve elektrik tellerini ta\u015f\u0131yan direkler \u00e7o\u011fal\u0131p yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a fabrikalarda bant ve \u00e7arklar h\u0131zl\u0131 d\u00f6nmeye ve \u00fcretilen \u00fcr\u00fcn \u00e7o\u011falmaya ba\u015flad\u0131. Kapitalist ve sosyalist toplumlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu bu nedenle hummal\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmayla makinele\u015fmeyi programlay\u0131p \u00f6nlerine hedef olarak koydu. \u00d6rne\u011fin, Amerika otomasyonu, Sovyetler Birli\u011fi ise i\u00e7 sava\u015f sonras\u0131 zor durumda olan ekonomiyi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ften kurtarmak amac\u0131yla NEP (Yeni Ekonomi Politikalar\u0131) politikas\u0131n\u0131 uygulamaya koydu. Lenin, NEP program\u0131yla makinele\u015fme ve elektrik santrallar\u0131n\u0131n kurulup yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Sonras\u0131nda NEP\u2019le ger\u00e7ekle\u015fen at\u0131l\u0131mdan esinlenilerek bir\u00e7ok Marksist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, yazar ve \u015fair \u00fctopyac\u0131lar gibi makinele\u015fmeyi evrensel t\u00fcm sorunlar\u0131 sonland\u0131racak bir ara\u00e7 olarak g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcnl\u00fc \u015fairimiz N\u00e2z\u0131m Hikmet de b\u00f6yle g\u00f6renlerden biridir. Kendisi 1923\u2019te Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde bulunmaktad\u0131r. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde sanayideki geli\u015fmelere ve makinele\u015fmeye yak\u0131ndan tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Teknolojinin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisine kap\u0131larak 19. y\u00fczy\u0131l anlay\u0131\u015f\u0131na uygun olarak makinelerin sorunlar\u0131 giderece\u011fine inanarak:<\/p>\n\n\n\n

\u201ctrrrrum,
trrrrum,
trrrrum!
trak tiki tak!\u201d<\/p>\n\n\n\n

dizeleriyle ba\u015flayan \u201cMakinala\u015fmak \u0130stiyorum<\/em><\/strong>!\u201d \u015fiirini yazar. \u015eiirin devam\u0131nda ise; \u201ckarn\u0131ma bir t\u00fcrbin oturtup\/ kuyru\u011fuma \u00e7ift uskuru takt\u0131\u011f\u0131m g\u00fcn!<\/em>\u201d bahtiyar olaca\u011f\u0131m, der.<\/p>\n\n\n\n

Nihayetinde beklenen \u015fey ger\u00e7ekle\u015fir: Sanayi ve makineler h\u0131zla geli\u015fti ve \u00e7o\u011fald\u0131. Refah ve ya\u015fam kalitesi y\u00fckseldi. Ya\u015fam\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na ivme kazand\u0131rd\u0131 mesafe ve zaman ara yerden kalkt\u0131: \u00dcr\u00fcn, hizmet, emek, bilgi ve en \u00f6nemlisi de para \u00e7ok h\u0131zl\u0131 dola\u015f\u0131ma girerek bir yerden bir yere durmadan s\u00fcrekli akmaya ba\u015flad\u0131. Ayn\u0131 anda her \u015fey her yerde bulunur duruma geldi. Okyanusun derinliklerinden uzay\u0131n sonsuzlu\u011funa makineler insanlar\u0131n emir komutas\u0131nda yayg\u0131n olarak har\u0131l har\u0131l \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmakla kalmay\u0131p her g\u00fcn h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ak\u0131llan\u0131r da oldu. \u0130leri teknoloji ile hayat\u0131m\u0131z\u0131 ku\u015fatan, y\u00f6n veren ve belirleyen bir olguya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Kesintisiz insan ve toplum ya\u015fam\u0131n\u0131 derinden etkilemesi kar\u015f\u0131s\u0131nda itirazlar da y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131. Bu durumdan sadece Yevgeni Zamyatin, Aldous Huxley, George Orwell gibi distopyac\u0131lar de\u011fil, \u00e7ok say\u0131da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve aktivist \u015fik\u00e2yet eder oldu. \u00d6rne\u011fin, 1964\u2019te ABD\u2019de Berkeley \u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Hareketi<\/em><\/strong>\u2019nden Mario Savio: \u201cBir zaman gelir, makinenin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 o kadar tiksindirici olur ki, y\u00fcre\u011finizi o kadar hasta eder ki, uzak durmak istersiniz. Pasif bir izleyici olarak bile dayanamazs\u0131n\u0131z. Ve kendinizi di\u015flilerin, \u00e7arklar\u0131n, manivelalar\u0131n, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz t\u00fcm ayg\u0131tlar\u0131n \u00fczerine atmak ve onlar\u0131 durdurmak istersiniz<\/em>,\u201d diyerek isyan\u0131n\u0131 dile getirir. Ama Avusturyal\u0131 sosyalist, filozof, rahip, toplum ele\u015ftirmeni ve kar\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr gurusu Ivan Illich bu konuda iyimserdir, yeni nesil ileri teknolojinin geli\u015fiminden hareketle: \u201cArt\u0131k insan\u0131 makineye k\u00f6le k\u0131lmadan, k\u00f6leli\u011fi ortadan kald\u0131racak makineler tasarlayabiliriz<\/em>,\u201d diyerek ilgin\u00e7 tarihi bir a\u00e7\u0131klamada bulunur. (Aktaran: Margaret O\u2019Mara, KOD: Silikon Vadisi\u2019nin K\u0131sa Tarihi<\/strong>, TTGV, s.158, 173)<\/p>\n\n\n\n

K\u0131sacas\u0131, makinelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n ve makinelerin geli\u015fmelerini hararetle savunanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve makinelerin insan ya\u015fam\u0131 \u00fczerindeki etkilerini birka\u00e7 paragrafla \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ama gelmi\u015f oldu\u011fumuz a\u015famada kendi eserimiz olan makinelerden g\u00f6receli olarak \u015fik\u00e2yet eder duruma gelmi\u015f oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebilirim. Geli\u015fmeler, modern toplumu bireysel irade ile makinelerle yar\u0131\u015fmal\u0131 birlikte ya\u015famak aras\u0131nda bir sava\u015fa zorluyor. Hayati konularda ak\u0131ll\u0131 makinelere karar vermede ne kadar yetki verilece\u011fi ise bir sorun olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc algoritmalar\u0131n do\u011fru karar verece\u011finden endi\u015fe duyuyoruz. \u015eimdi Araf\u2019ta baht\u0131m\u0131za Cennet mi, Cehennem mi d\u00fc\u015fecek diye bekliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya<\/strong> kitab\u0131na dair yazd\u0131\u011f\u0131m \u201cTeknolojik \u0130\u015fsizlik ve Gelecek Korkusu<\/a><\/em><\/strong>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda (20 Eyl\u00fcl 2022); \u201cHer \u015feyi makineler yapacaksa insanlar ne yapacak?<\/em>\u201d sorusunu sormu\u015f ve yan\u0131t olarak da k\u0131saca: Endi\u015felenmeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u0131rakal\u0131m makineler \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n, insanlar da burjuvazi gibi yan gelip keyif \u00e7ats\u0131n demi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n

Yaz\u0131m yay\u0131mland\u0131ktan sonra sordu\u011fum soruyla ilgili o\u011flum Utku\u2019dan bir yaz\u0131 ald\u0131m. Soru ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla ilgin\u00e7 konulara de\u011finiyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBu \u00e7ok fonksiyonlu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir soru. \u00d6ncelikle bug\u00fcn art\u0131k d\u00fcnya n\u00fcfusu yakla\u015f\u0131k 8 milyar civar\u0131nda. Bu y\u0131\u011f\u0131nsal d\u00fczeydeki insan n\u00fcfusu neyle me\u015fgul olacak? Dolay\u0131s\u0131yla i\u015fin toplumsal boyutu ve \u2018y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n idaresi\u2019 ciddi bir sorun.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak Jared Diamond\u2019\u0131n T\u00fcfek, Mikrop ve \u00c7elik<\/strong> kitab\u0131nda bahsetti\u011fi bir olgu var: Avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 bir toplumda kimse kafas\u0131n\u0131 karn\u0131n\u0131 doyurma, g\u00fcn\u00fc idare etme kayg\u0131s\u0131ndan kald\u0131r\u0131p ileri bakamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir anlamda kabile ya\u015fant\u0131s\u0131 s\u00f6z konusudur. Tar\u0131ma ge\u00e7i\u015f ile birlikte besin art\u0131nca, yani insanlar av pe\u015finde ko\u015fmay\u0131 biraz b\u0131rak\u0131nca bir \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnebilmeye ve \u00fcretebilmeye zamanlar\u0131 oldu ve \u2018modernle\u015fmenin\u2019 ilk tohumlar\u0131 at\u0131ld\u0131… Bug\u00fcnk\u00fc durumumuza bakt\u0131\u011f\u0131mda asl\u0131nda yine avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 halimize geri d\u00f6nm\u00fc\u015f gibi oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Haftan\u0131n be\u015f-alt\u0131 g\u00fcn\u00fc uzun saatler boyunca bir\u00e7o\u011fumuz karn\u0131m\u0131z\u0131 doyurabilecek kadar, birka\u00e7\u0131m\u0131z da birikim yapabilecek kadar gelir elde edebilmek ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Kitap okuyam\u0131yoruz, sosyalle\u015femiyor, tiyatro ve sinemaya gidemiyor, felsefe yapam\u0131yoruz, kendimize vakit ay\u0131ram\u0131yoruz, hobilerimiz yok. E\u011fer bir \u015fekilde denildi\u011fi gibi \u2018her i\u015fi makineler yapacaksa\u2019 o zaman d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmek i\u00e7in bol zaman\u0131m\u0131z olacak demektir ki bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kula\u011fa \u00e7ok g\u00fczel geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmayan bir d\u00fcnyada gelirin nas\u0131l elde edilece\u011fi ve bu gelirin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yine bir soru i\u015fareti. Art\u0131k \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re ast-\u00fcst ili\u015fkisi olmayacak. Kimin ne kadar gelir elde edece\u011fi neye g\u00f6re belirlenecek? D\u00fcn m\u00fcd\u00fcr olan bug\u00fcnden sonra m\u00fcd\u00fcr olarak m\u0131 kalacak? D\u00fcn i\u015f\u00e7i olan bug\u00fcnden sonra hep i\u015f\u00e7i maa\u015f\u0131 m\u0131 alacak? Yoksa herkes e\u015fit ve ayn\u0131 gelire mi sahip olacak? Bunlara kim, nas\u0131l karar verecek? Bug\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir firma y\u00f6neticisi ile bir fabrika i\u015f\u00e7isinin para harcama ufku ve giderleri aras\u0131ndaki fark bir u\u00e7urum. Y\u00f6neticiye az para verirsen ya\u015fam kalitesi d\u00fc\u015fer. \u0130\u015f\u00e7iye \u00e7ok para verirsen o paray\u0131 ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Konu uzun. Derli toplu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken ve ciddi toplum m\u00fchendisli\u011fi de isteyen bir konu. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa bu ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131n\u0131 anlatan g\u00fczel bir bilim kurgu roman\u0131 yaz\u0131labilir. Sayg\u0131lar\u0131mla.\u201d (23 Eyl\u00fcl 2022)<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Gelecek yaz\u0131mda bilgisayarla tan\u0131\u015fmam\u0131 ve \u201ck\u00e2inat\u0131n h\u00e2kimleri<\/em>\u201dni anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

30 Kas\u0131m 2022 tarihinde:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.tigrishaber.com\/belali-sevdalimiz-makineler-6078yy.htm
https:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/1012\/belali-sevdalimiz-makineler.html
https:\/\/ruhanews.com\/kose-yazisi\/768\/belali-sevdalimiz-makineler.html
http:\/\/kovarabir.com\/muslum-uzulmez-belali-sevdalimiz-makineler\/
https:\/\/www.erganihaber.net\/kose-yazisi\/1420\/belali-sevdalimiz-makineler.html<\/p>\n\n\n

amerika<\/a>, <\/span>\u00e7al\u0131\u015f\u0131lmayan bir d\u00fcnya<\/a>, <\/span>distopya<\/a>, <\/span>k\u00e2inat\u0131n h\u00e2kimleri<\/a>, <\/span>lenin<\/a>, <\/span>makine<\/a>, <\/span>margaret o'mara<\/a>, <\/span>nep<\/a>, <\/span>sanayi<\/a>, <\/span>sovyetler birli\u011fi<\/a>, <\/span>utku<\/a>, <\/span>\u00fctopya<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve toplumlar\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftiren makinalar\u0131n geli\u015fimini, ak\u0131llanmas\u0131n\u0131 ve toplumsal ya\u015fama etkilerini; yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin s\u00fcrekli geli\u015fen makinele\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duru\u015flar\u0131n\u0131 \u201c\u00dctopya, Distopya ve \u2018\u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya\u2019\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mla (08 Eyl\u00fcl 2022) ba\u015flayan ard\u0131\u015f\u0131k birbiriyle ilintili be\u015f yaz\u0131 yazmay\u0131 tasarl\u0131yordum. \u0130ki yaz\u0131 yazd\u0131ktan sonra araya birka\u00e7 kitap tan\u0131t\u0131m yaz\u0131s\u0131 girdi ve tasar\u0131m yar\u0131m kald\u0131. Makineler konusuna kald\u0131\u011f\u0131m yerden devam etmek istiyorum. \u0130\u015f makineleriyle benim ger\u00e7ek anlamda tan\u0131\u015fmam 1975 y\u0131l\u0131nda Etibank Ergani Bak\u0131r Madeni \u0130\u015fletmesi\u2019nde Kimya M\u00fchendisli\u011fi staj\u0131m\u0131 yaparken oldu. Maden sahas\u0131nda kullan\u0131lan kep\u00e7e, dozer, damperli kamyon, cevherleri k\u0131rma\/ \u00f6\u011f\u00fctme makinelerine ta\u015f\u0131yan nakliye ara\u00e7lar\u0131, de\u011fi\u015fik boyuttaki k\u0131rma makineleri, asit \u00fcnitesi d\u00fczene\u011fi,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3901],"tags":[257,340,313,347,320,337,339,335,336,102,338,321],"class_list":["post-3992","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-amerika","tag-calisilmayan-bir-dunya","tag-distopya","tag-kainatin-hakimleri","tag-lenin","tag-makine","tag-margaret-omara","tag-nep","tag-sanayi","tag-sovyetler-birligi","tag-utku","tag-utopya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3992"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7902,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3992\/revisions\/7902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}