{"id":3990,"date":"2022-09-20T19:06:00","date_gmt":"2022-09-20T19:06:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=3990"},"modified":"2023-06-19T09:42:20","modified_gmt":"2023-06-19T09:42:20","slug":"teknolojik-issizlik-ve-gelecek-korkusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=3990","title":{"rendered":"Teknolojik \u0130\u015fsizlik ve Gelecek Korkusu"},"content":{"rendered":"\n

Bir \u00f6nceki yaz\u0131mda \u00fctopya ve kar\u015f\u0131-\u00fctopya\/ distopya mevzusuna k\u0131saca de\u011finmi\u015f ve sonras\u0131nda \u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya<\/strong> kitab\u0131n\u0131 baz alarak \u201cher i\u015fi makineler yapacaksa insanlar ne yapacak?\u201d diye sormu\u015ftum.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131mda ise \u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya\/<\/strong>Teknoloji, Otomasyon ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131(*)<\/sup> kitab\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ve sordu\u011fum soruya yan\u0131t\u0131m\u0131 yazaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya<\/strong> kitab\u0131 isim olarak \u00fctopyay\u0131, i\u00e7erik olarak distopyay\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, ama farkl\u0131 bir \u015fey. Daniel Susskind\u2019\u0131n tekno-\u00fctopya diyemedi\u011fim bir anlat\u0131mla teknolojik geli\u015fmenin sonucunda olu\u015facak bir tehdidi bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak verilerle anlatt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma. Susskind, makinele\u015fme ve teknolojik geli\u015fmeleri yapay zek\u00e2yla ili\u015fkilendirerek \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131n nereye do\u011fru gitti\u011fini, teknolojinin yarataca\u011f\u0131 olumsuz etkileri sorguluyor ve kendince \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunu g\u00f6steriyor. Anlat\u0131lanlar \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131 bu nedenle \u00e7ok yak\u0131ndan ilgilendiriyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan bir d\u00fcnya hayalperest bir varsay\u0131m gibi g\u00f6r\u00fcnse de ger\u00e7ekle\u015fmesi yak\u0131n gelecekte olacak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. D\u00fcnyam\u0131z daha az i\u015fin s\u00f6z konusu oldu\u011fu bir d\u00fcnyaya do\u011fru yol al\u0131yor h\u0131zla. \u015eimdiden ak\u0131ll\u0131 makineler ve insan ili\u015fkileri yeni bir evreye girdi; makineler her \u015feyi insanlardan daha h\u0131zl\u0131, daha \u00e7ok ve daha iyi yapar bir duruma geldi\/ geliyor. Emek \u00c7a\u011f\u0131n\u0131n sonuna yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir d\u00f6nem ya\u015f\u0131yoruz. \u015eayet bu tempoyla gidilirse \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 ak\u0131ll\u0131 makinelerin h\u00e2kimiyetine ge\u00e7ecek ve makineler \u00e7al\u0131\u015fanlara \u201cburaya kadard\u0131, durun!\u201d diyecek.<\/p>\n\n\n\n

Sigmund Freud insan mutlulu\u011funun iki \u015feye ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler: A\u015fk ve \u0130\u015f. Teknoloji her ikisini de insanlar\u0131n elinden alacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor (s.236). Kurban\u0131n kasab\u0131n pe\u015finden gidi\u015fi misali bizler de \u015fimdi nereye gitti\u011fimizi tam olarak bilmeden teknolojinin pe\u015finden gidiyoruz. \u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131yla teknoloji aras\u0131ndaki bu ili\u015fkiyi kurba\u011fa-s\u0131cak su ili\u015fkisine benzetebiliriz. Makineler hemen birden de\u011fil, fark\u0131na vard\u0131rmadan, al\u0131\u015ft\u0131ra al\u0131\u015ft\u0131ra, s\u0131n\u0131r tan\u0131madan insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri bir bir yaparak \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmezi ve h\u00e2kimi oluyor. \u0130nsanlara yapacak daha az i\u015f b\u0131rak\u0131yor ve \u201cTeknolojik \u0130\u015fsizlik\u201d tehdidi her ge\u00e7en g\u00fcn giderek art\u0131yor. Baz\u0131 ekonomistler ise, bunu tersten okuyarak \u00e7al\u0131\u015fmamaya y\u00f6nelik istek ve e\u011filim olarak g\u00f6rmekte ve \u201ci\u015fg\u00fcc\u00fc kurakl\u0131\u011f\u0131\u201d olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nas\u0131l tan\u0131mlan\u0131rsa tan\u0131mlans\u0131n gidi\u015fat gelecek g\u00fcnlerin biraz s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130nsanlar nas\u0131l i\u015f bulup \u00e7al\u0131\u015facak, ne \u00fcretecek, nas\u0131l ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek? Ayr\u0131ca bu gidi\u015fat\u0131n neticesinde teknolojik i\u015fsizlik tehdidinin farkl\u0131 bir boyutu daha ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Teknolojik i\u015fsizlik insanlar\u0131 sadece gelir kayna\u011f\u0131ndan de\u011fil, anlam ve \u00f6nemden de mahrum b\u0131rak\u0131yor; sadece i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131 de\u011fil, bir\u00e7ok insan\u0131n ya\u015fama amac\u0131n\u0131 da ortadan kald\u0131r\u0131yor. Daha az i\u015fin s\u00f6z konusu oldu\u011fu bir d\u00fcnyada ekonomiyle ilgisi olmayan bir problemle daha kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131z: Temel kaynaklardan biri ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda hayat\u0131m\u0131za nas\u0131l anlam kataca\u011f\u0131z? (s.235)<\/p>\n\n\n\n

Daniel Susskind bu konuda \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015fka tespit daha yapmaktad\u0131r: \u201cDaha az i\u015fin s\u00f6z konusu oldu\u011fu bir d\u00fcnyaya yakla\u015ft\u0131k\u00e7a, ekonomik ya\u015famlar\u0131m\u0131z da giderek b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin h\u00e2kimiyeti alt\u0131na girecek. Bu \u015firketler, giderek b\u00fcy\u00fcyen ekonomik g\u00fc\u00e7leri sayesinde b\u00fcy\u00fck bir siyasi g\u00fcce de eri\u015fecektir. Sadece piyasadaki etkile\u015fimleri, neler al\u0131p satt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u015fekillendirmekle kalmayacak, toplum halinde ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131 ve politik hayvanlar olarak var olu\u015fumuzu da \u015fekillendirecek. B\u00fcy\u00fck Teknolojinin y\u00fckseli\u015fini ve giderek artan siyasi g\u00fc\u00e7lerini anlamam\u0131z, i\u015f ya\u015fam\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yorumlamam\u0131z bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc daha az i\u015fin oldu\u011fu bir d\u00fcnyada bu \u015firketleri k\u0131s\u0131tlamak \u00e7ok daha fazla \u00e7aba gerektirecek. \u0130\u015fin zorlu\u011fu, an itibariyle, nas\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulaca\u011f\u0131m\u0131z konusunda haz\u0131rl\u0131ks\u0131z olmam\u0131z.\u201d (s.215)<\/p>\n\n\n\n

Haz\u0131rl\u0131ks\u0131z olmam\u0131z ve yap\u0131lacak i\u015flerin azalmas\u0131 do\u011fal olarak rahats\u0131zl\u0131k veriyor. B\u00f6yle bir d\u00fcnyada \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131, toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi nas\u0131l sa\u011flanacak? Buna nas\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunacak? Toplum olarak ekonomik refah nas\u0131l payla\u015f\u0131lacak? Maddi refah daha adil bir \u015fekilde nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclecek? Ve bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde nas\u0131l bir y\u00f6ntem izlenecek?<\/p>\n\n\n\n

Daniel Susskind sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc, daha do\u011frusu \u00e7al\u0131\u015famayanlar\u0131n ve i\u015fsizlerin de pastadan refah pay\u0131n\u0131 almalar\u0131 i\u00e7in teknolojik geli\u015fmeye uygun d\u00fc\u015fen yeni bir anlay\u0131\u015fla yeni yasalar\u0131n ve kurumlar\u0131n h\u0131zla olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve bunun i\u00e7in de acilen kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Kapsaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise, devletin s\u00f6n\u00fcmlenmesi yerine, \u201cB\u00fcy\u00fck Devlet\u201dte g\u00f6r\u00fcyor: Teknolojik i\u015fsizlik sorununa \u201cd\u00fczg\u00fcn bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak, refah\u0131 nas\u0131l payla\u015faca\u011f\u0131m\u0131z sorusuna i\u015f ve i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n dayanmayan yeni yan\u0131tlar bulmay\u0131 gerektirir. Gelecekteki b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm problemini \u00e7\u00f6zebilmek i\u00e7in i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n yerini alacak yeni bir kuruma ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu kuruma B\u00fcy\u00fck Devlet ad\u0131n\u0131 veriyorum,\u201d diyor (s.183).<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck Devlet\u2019i, k\u0131sacas\u0131 gelir payla\u015fan devlet, sermaye payla\u015fan devlet ve i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc destekleyen devlet olarak tan\u0131ml\u0131yor (s.214). Gerek\u00e7elerini sunarak kendince bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 da anlat\u0131yor. Bu anlat\u0131lanlar\u0131n ne kadar\u0131 kabul g\u00f6r\u00fcr zaman bizlere g\u00f6sterecek, ama beni pek tatmin etmedi bu \u201ckapsaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d ve \u201cB\u00fcy\u00fck Devlet\u201d \u00f6nerileri; \u00e7\u00fcnk\u00fc iyi niyetli, idealist ve ger\u00e7ek\u00e7i olmayan bir anlay\u0131\u015f s\u00f6z konusu. Ayr\u0131ca \u201cB\u00fcy\u00fck Devlet\u201d isim olarak hem \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc hem de ho\u015f olmayan \u015feyleri \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcm ne derseniz, bilmiyorum. Bu i\u015fi en iyi i\u015fin erbab\u0131 bilim insanlar\u0131 bilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Benim bildi\u011fim bir \u015fey var ama, s\u00fcrecin Emek \u00c7a\u011f\u0131n\u0131 sonland\u0131rmaya do\u011fru gitti\u011fi; bize bar\u0131\u015f ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7inde \u201c\u00c7al\u0131\u015fmadan Ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z Bir D\u00fcnya\u201d i\u00e7in evrensel \u00f6l\u00e7ekte yeni bir \u00fctopyan\u0131n gerekli oldu\u011fu. Unutmayal\u0131m, hayalin hayali bile g\u00fczeldir.<\/p>\n\n\n\n

Gelelim \u201cher i\u015fi makineler yapacaksa insanlar ne yapacak?\u201d sorusuna.<\/p>\n\n\n\n

Sizlerin bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyorum. \u00d6nyarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 ve varsay\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 bir tarafa b\u0131rak\u0131p olgular\u0131 do\u011fru de\u011ferlendirdi\u011fimizde \u00e7ok fazla tasalanmaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yar\u0131n bug\u00fcnden daha iyi olacakt\u0131r; hep oldu\u011fu gibi. Eski zamanlarda aile b\u00fcy\u00fcklerimiz bizlere \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n erdem ve gereklili\u011fini anlatmak ya da belletmek i\u00e7in; \u201cSen a\u011fa ben a\u011fa, inekleri kim sa\u011fa,\u201d derdi. \u015eimdi devir zaman de\u011fi\u015fti, inekleri art\u0131k makineler sa\u011f\u0131yor. Bu \u00f6rnekten hareketle soruya yan\u0131t\u0131m \u00e7ok k\u0131sa ve basit olacak. Makineler \u015fayet her i\u015fi yapacak ise, insanlar o zaman neden \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olsun ya da neden \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n ki? \u015eimdiye kadar a\u011falar, beyler, patronlar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 m\u0131, yok! Tarih boyunca \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n s\u0131rt\u0131ndan ge\u00e7inip keyif \u00e7att\u0131lar. Bundan sonra makineler s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fsa ve \u00e7al\u0131\u015fmayanlar da burjuvalar gibi keyif \u00e7atsa g\u00fczel olmaz m\u0131?<\/p>\n\n\n\n

Ne dersiniz?<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

(*)<\/sup> Daniel Susskind, \u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya\/Teknoloji, Otomasyan ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131, T\u00fcrkiye Teknoloji Geli\u015ftirme Vakf\u0131, \u00c7ev: Taner Gezer, Haz\u0131rlayan Optimis Yay\u0131n Grubu, 2021, \u0130stanbul, 342 sayfa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

20 Eyl\u00fcl 2022 tarihinde ve sonras\u0131nda:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.tigrishaber.com\/teknolojik-issizlik-ve-gelecek-korkusu-5938yy.htm
https:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/985\/teknolojik-issizlik-ve-gelecek-korkusu.html
https:\/\/ruhanews.com\/kose-yazisi\/743\/teknolojik-issizlik-ve-gelecek-korkusu.html
http:\/\/kovarabir.com\/muslum-uzulmez-teknolojik-issizlik-ve-gelecek-korkusu\/
https:\/\/www.erganihaber.net\/kose-yazisi\/1417\/teknolojik-issizlik-ve-gelecek-korkusu.html<\/p>\n\n\n

b\u00fcy\u00fck devlet<\/a>, <\/span>daniel susskind<\/a>, <\/span>distopya<\/a>, <\/span>ekonomi<\/a>, <\/span>emek \u00e7a\u011f\u0131<\/a>, <\/span>gelecek<\/a>, <\/span>i\u015fsizlik<\/a>, <\/span>refah<\/a>, <\/span>teknoloji<\/a>, <\/span>\u00fctopya<\/a>, <\/span>yapay zeka<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir \u00f6nceki yaz\u0131mda \u00fctopya ve kar\u015f\u0131-\u00fctopya\/ distopya mevzusuna k\u0131saca de\u011finmi\u015f ve sonras\u0131nda \u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya kitab\u0131n\u0131 baz alarak \u201cher i\u015fi makineler yapacaksa insanlar ne yapacak?\u201d diye sormu\u015ftum. Bu yaz\u0131mda ise \u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya\/Teknoloji, Otomasyon ve \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131(*) kitab\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi ve sordu\u011fum soruya yan\u0131t\u0131m\u0131 yazaca\u011f\u0131m. \u00c7al\u0131\u015f\u0131lmayan Bir D\u00fcnya kitab\u0131 isim olarak \u00fctopyay\u0131, i\u00e7erik olarak distopyay\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, ama farkl\u0131 bir \u015fey. Daniel Susskind\u2019\u0131n tekno-\u00fctopya diyemedi\u011fim bir anlat\u0131mla teknolojik geli\u015fmenin sonucunda olu\u015facak bir tehdidi bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak verilerle anlatt\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma. Susskind, makinele\u015fme ve teknolojik geli\u015fmeleri yapay zek\u00e2yla ili\u015fkilendirerek \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131n nereye do\u011fru gitti\u011fini, teknolojinin yarataca\u011f\u0131 olumsuz etkileri sorguluyor ve<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3901],"tags":[333,329,313,198,334,200,330,331,201,321,332],"class_list":["post-3990","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilim","tag-buyuk-devlet","tag-daniel-susskind","tag-distopya","tag-ekonomi","tag-emek-cagi","tag-gelecek","tag-issizlik","tag-refah","tag-teknoloji","tag-utopya","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3990"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3991,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3990\/revisions\/3991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}