{"id":3949,"date":"2022-04-05T16:14:00","date_gmt":"2022-04-05T16:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=3949"},"modified":"2023-04-23T12:06:53","modified_gmt":"2023-04-23T12:06:53","slug":"fersude-%d9%81%d8%b1%d8%b3%d9%88%d8%af%d9%87-erganili-mesud-%d8%a7%d8%b1%d8%ba%d9%86%d9%8a%d9%84%d9%89-%d9%85%d8%b3%d8%b9%d9%88%d8%af","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.uzulmez.site\/?p=3949","title":{"rendered":"Fers\u00fbde [\u0641\u0631\u0633\u0648\u062f\u0647] \/ Erganili Mesud [\u0627\u0631\u063a\u0646\u064a\u0644\u0649 \u0645\u0633\u0639\u0648\u062f]"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Fers\u00fbde<\/strong> isminde bir kitab\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan haberim yoktu. Yazar \u015eehmus Aslan g\u00f6nderdi\u011fi bir mesajda; \u201cErganili Mesud Fers\u00fbde adl\u0131 \u015fiir kitab\u0131n\u0131 1892\u2019de yazm\u0131\u015f. Acaba hakk\u0131nda bilgin var m\u0131?\u201d diye sordu\u011funda ve kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6nderdi\u011finde haberim oldu. (16\/03\/2022)<\/p>\n\n\n\n<p>Kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 Tarih Bilim Uzman\u0131 Abdurrahman \u00dcz\u00fclmez\u2019e g\u00f6nderdim. Abdurrahman: \u201cKitab\u0131n ad\u0131 Fersude (\u015fiir), yazar\u0131 Erganili Mesud, eser 1308 (1892)\u2019de \u0130stanbul\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f,\u201d diye bir bilgi g\u00f6nderdi. (16\/03\/2022)<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6nderilen kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 kendim incelerken, kapa\u011f\u0131n \u00fczerinde \u201cBelediye K\u00fct\u00fcphanesi No.K\/1204\u201d ka\u015fesi ve \u201c\u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Atat\u00fcrk Kitapl\u0131\u011f\u0131\u201d \u00e7\u0131kartmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce belediyenin eski bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak sevindim. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nem mesai arkada\u015flar\u0131mdan olan birine kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6nderip k\u00fct\u00fcphaneden kitab\u0131n PDF\u2019sini temin etmesini rica ettim. (16\/03\/2022)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\">\n<figure class=\"alignleft is-resized\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fersude-655x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3950\" width=\"402\" height=\"628\" srcset=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fersude-655x1024.jpg 655w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fersude-192x300.jpg 192w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fersude-768x1201.jpg 768w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fersude-982x1536.jpg 982w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fersude-480x751.jpg 480w, https:\/\/www.uzulmez.site\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/fersude.jpg 1023w\" sizes=\"(max-width: 402px) 100vw, 402px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fers\u00fbde, Erganili Mesud.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ard\u0131ndan \u0130BB Belediye K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ne ait web sitesinde Erganili Mesud\u2019u arad\u0131m. An\u0131nda kitab\u0131n ismi kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kt\u0131. K\u00fct\u00fcphane kay\u0131tlar\u0131nda yay\u0131n bilgisi \u015f\u00f6yle s\u0131ralanm\u0131\u015f: Bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer \u0130stanbul, tarih 1308 H\/1891, sayfa 36, boyut 18&#215;13 cm. \u201cBat\u0131 Etkisindeki D\u00f6nem (1800-1849) T\u00fcrk (Osmanl\u0131) \u015eiiri\u201d kategorisinde kaydedilmi\u015f. Ve \u201cMaarif Nezaret-i Celilesi&#8217;nin ruhsatiyle tab&#8217; olunmu\u015f\u201d, yani E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcce izniyle bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, deniliyor. Kitab\u0131n kapa\u011f\u0131nda ise \u015fu d\u00f6rtl\u00fck yer al\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cK\u0131ymeti olsa da bir \u015feydir<br>Yazd\u0131\u011f\u0131m \u015fu ufak fersude<br>\u00c7\u00fcnk\u00fc cismim ne zaman olsa tur\u00e2b<br>Sebep y\u00e2d olacak Mes&#8217;ud\u2019a\u201d<sup>(*)<\/sup><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011f olsun belediyedeki arkada\u015f\u0131m yakla\u015f\u0131k bir hafta sonra kitab\u0131n\u0131n PDF\u2019sini dijital ortamda g\u00f6nderdi ve ben de (Osmanl\u0131ca bilmedi\u011fim i\u00e7in) Abdurrahman\u2019a g\u00f6nderdim. (22\/03\/2022)<\/p>\n\n\n\n<p>Abdurrahman ve baz\u0131 yaz\u0131l\u0131 kaynaklardan edindi\u011fim Fers\u00fbde ve Erganili Mesud\u2019a dair bilgileri k\u0131saca \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabilirim:<\/p>\n\n\n\n<p>Fers\u00fbde, var olan ama varl\u0131\u011f\u0131ndan haberimiz olmayan bir eser, \u201cBat\u0131 Etkisindeki D\u00f6nem (1800-1849) T\u00fcrk (Osmanl\u0131) \u015eiiri\u201d kategorisinde de\u011ferlendiriliyor. \u015eairi Erganili Mesud hakk\u0131nda ise bir bilgi yok: \u015eevket Beysano\u011flu\u2019nun Diyarbak\u0131rl\u0131 Fikir ve Sanat Adamlar\u0131; \u0130hsan I\u015f\u0131k\u2019\u0131n Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Diyarbak\u0131rl\u0131 \u0130lim Adamlar\u0131 Yazarlar ve Sanat\u00e7\u0131lar; \u0130brahim Evirgen\u2019in Diyarbak\u0131r\u2019da \u0130z B\u0131rakanlar; Amed T\u00eegr\u00ees ve Y\u0131ld\u0131z \u00c7akar\u2019\u0131n Amed: Co\u011frafya\/ Tarih\/ K\u00fclt\u00fcr; Sedat Ero\u011flu\u2019nun G\u00fclbaran\u2019\u0131n G\u00fclleri gibi daha bir\u00e7ok benzeri \u00e7al\u0131\u015fmalarda ismi ge\u00e7miyor. Benim \u00c7ay\u00f6n\u00fc\u2019nden Ergani\u2019ye: Uzun Bir Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f kitab\u0131mda da ismi yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda \u201cErganili Hoca Mes\u2019ud Efendi\u201d ya da \u201cMesud L\u00fctf\u00ee Efendi\u201d olarak isimlendirilen bir divan \u015fairi var. Bu divan \u015fairi ile Fers\u00fbde\u2019nin \u015fairi ayn\u0131 ki\u015fi de\u011fil, ama bu iki \u015fairi sosyal medyada ayn\u0131 \u015fah\u0131slarm\u0131\u015f gibi yazanlar var. Bu Mesudlar\u0131n farkl\u0131 \u015fah\u0131slar oldu\u011funu ve farkl\u0131 d\u00f6nemlerde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Mesud L\u00fctf\u00ee Efendi\u2019nin do\u011fum tarihi bilinmiyor ama 1847\u2019de Diyarbekir\u2019de vefat etti\u011fi kaynaklarda yaz\u0131l\u0131. Kaynaklar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda Ziya G\u00f6kalp\u2019\u0131n akrabas\u0131 oldu\u011fu da belirtiliyor. Baz\u0131lar\u0131 ise Erganili oldu\u011funu ve bu nedenle de: \u201cG\u0131n\u00e2y-i kalbe m\u00e2lik olmad\u0131k\u00e7a er gan\u00ee olmaz\/ Hakikatte ged\u00e2dur m\u00e2lik olsa maden-i s\u00eeme\u201d beytini yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir. Yaz\u0131m\u0131za konu olan Erganili Mesud\u2019un Fers\u00fbde isimli eseri ise 1892\u2019de \u0130stanbul\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f. Yani Mesud L\u00fctf\u00ee Efendi\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 45 y\u0131l sonra. Ayr\u0131ca an\u0131lan kitaplar\u0131n \u00e7o\u011funda Mesud L\u00fctf\u00ee Efendi\u2019nin Divan\u00e7e ve Tuhfe-i L\u00fbtf\u00ee isminde eserleri oldu\u011fu yaz\u0131lmakta, ama Fers\u00fbde diye bir eserinin oldu\u011fundan hi\u00e7 bahsedilmemektedir. Dedi\u011fim gibi, bu Mesudlar farkl\u0131 Mesudlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Fers\u00fbde\u2019nin s\u00f6zc\u00fck anlam\u0131 a\u015f\u0131nm\u0131\u015f, eskimi\u015f, y\u0131pranm\u0131\u015f demek. Erganili Mesud neden kitab\u0131na bu ismi vermi\u015f, bilmiyoruz. Sadece bunu de\u011fil, yukar\u0131da de\u011findi\u011fim gibi kendisi hakk\u0131nda da hi\u00e7bir \u015fey bilmiyoruz. Kitab\u0131nda kendi \u00f6zge\u00e7mi\u015fine dair hi\u00e7bir bilgi yok. Nerede ne zaman do\u011fmu\u015f, nerede ya\u015fam\u0131\u015f, mesle\u011fi ne, ne zaman nerede vefat etmi\u015f? Bilmiyoruz. Bulabildi\u011fim bir y\u00fcksek lisans tezinde \u015funlar yaz\u0131l\u0131: \u201cHakk\u0131nda bir bilgiye ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fairin 1890 y\u0131l\u0131nda Kasbar Matbaas\u0131\u2019ndan yay\u0131mlanan ve bilinen tek eseri olan Fers\u00fbde 35 sayfadan olu\u015fur. Divan edebiyat\u0131 gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 olan eser i\u00e7erisinde hem manzum hem de mensur par\u00e7alar mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n<p>Eserin giri\u015finde padi\u015faha \u00f6vg\u00fc i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f bir nesir mevcuttur. Sonras\u0131nda esere tebrik ve \u00f6vg\u00fc atfeden \u015fiirlere yer verilmi\u015ftir. Bu \u015fiirlerden baz\u0131lar\u0131 Muallim Naci, E\u015fref Efendi, Tokadi Sabri, \u0130smail Safa, Halil Edib, Nureddin gibi d\u00f6nemin \u00f6nemli \u015fairlerine aittir.\u201d (Taner TURAN, 1880-1895 Y\u0131llar\u0131 Aras\u0131nda Yay\u0131mlanm\u0131\u015f \u015eiir Kitaplar\u0131 \u00dczerine Bir \u0130nceleme, Hacettepe \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 Anabilim Dal\u0131 Yeni T\u00fcrk Edebiyat\u0131 Bilim Dal\u0131, 2018, s. 60-61)<\/p>\n\n\n\n<p>Erganili Mesud bu eserinde: Gazeller (s. 24-28), Mesneviler (s.15-19), K\u0131talar (s.22-24, 33-34), Beyitler (s.34-35), Muhammesin Par\u00e7alar\u0131 (s. 23), M\u00fczdevi\u00e7ler (s.31-33) ve Sarma Uyak (s. 19-20) \u015fiirler yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiirlerin tamam\u0131n\u0131 inceleyen, nesir ve \u015fiirlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n transkripsiyonunu yapan Abdurrahman \u00dcz\u00fclmez Erganili Mesud\u2019a dair \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapmaktad\u0131r: \u201cTeknik olarak Erganili Mesud\u2019u Diyarbak\u0131rl\u0131 ve Erganili \u015fair-yazarlardan biri oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Ancak onun ne kadar \u00f6nemli ya da \u00f6nemsiz bir \u015fair oldu\u011fu ayr\u0131 bir meseldir. A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemek gerekirse T\u00fcrk edebiyat tarihi i\u00e7inde ciddiye al\u0131nacak bir yeri yoktur. Olsayd\u0131 zaten en az\u0131ndan akademik seviyede olsun bilinen bir isim olurdu. \u0130sminin duyulmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n bir nedeni de Abd\u00fclhamid taraftar\u0131 ve \u0130ttihat\u00e7\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 olmas\u0131 ile de ilgili olabilir.\u201d (27\/03\/2022)<\/p>\n\n\n\n<p>Erganili Mesud\u2019un \u201c<strong><em>\u00c7i\u00e7ek<\/em><\/strong>\u201d (s. 21) ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u015fiirinden bir b\u00f6l\u00fcm:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cOldum o nigara ben de hayran<br>Afaka d\u00f6n\u00fcp tebess\u00fcm etmi\u015f<br>G\u00f6n\u00fclde saba-tensim etmi\u015f<br>Olsayd\u0131 Ven\u00fcs ederdi iman<br>Asar-\u0131 beda\u2019yiinde hayret<br>\u0130cab-\u0131 kava\u2019id-i tabiat<br>Her ba\u015fka birinde ba\u015fka hikmet\u201d<sup>(*)<\/sup><\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><strong><em><sup>(*)<\/sup><\/em><\/strong><em> Osmanl\u0131cadan transkripsiyonu, yani Latin harflerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Abdurrahman \u00dcz\u00fclmez taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Te\u015fekk\u00fcrler amcao\u011flu. \u00c7ok sa\u011f ol.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><strong><em>Not<\/em><\/strong><em>: Arzu edenler veya ilgi duyanlar e-posta adreslerini g\u00f6ndermeleri halinde Fers\u00fbde\u2019nin PDF\u2019sini g\u00f6nderebilirim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>5 Nisan 2022 tarihinde ve sonras\u0131nda:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">https:\/\/www.gaphaberleri.com\/kose-yazisi\/930\/fersde-erganili-mesud.html<br>https:\/\/ruhanews.com\/kose-yazisi\/686\/fersde-erganili-mesud.html<br>https:\/\/www.3uncugoz.com<br>https:\/\/www.tigrishaber.com\/fersude-erganili-mesud-5604yy.htm<br>https:\/\/www.erganihaber.net\/kose-yazisi\/1412\/fersde-erganili-mesud.html<\/p>\n\n\n<div class=\"taxonomy-post_tag wp-block-post-terms\"><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ataturk-kitapligi\" rel=\"tag\">atat\u00fcrk kitapl\u0131\u011f\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=diyarbakir\" rel=\"tag\">diyarbak\u0131r<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ergani\" rel=\"tag\">ergani<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=erganili-mesud\" rel=\"tag\">erganili mesud<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=fersude\" rel=\"tag\">fers\u00fbde<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=fersude-2\" rel=\"tag\">fersude<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=ibb-belediye-kutuphanesi\" rel=\"tag\">ibb belediye k\u00fct\u00fcphanesi<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osmanli\" rel=\"tag\">osmanl\u0131<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osmanli-siiri\" rel=\"tag\">osmanl\u0131 \u015fiiri<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=osmanlica\" rel=\"tag\">osmanl\u0131ca<\/a><span class=\"wp-block-post-terms__separator\">, <\/span><a href=\"https:\/\/www.uzulmez.site\/?tag=siir\" rel=\"tag\">\u015fiir<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fers\u00fbde isminde bir kitab\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan haberim yoktu. Yazar \u015eehmus Aslan g\u00f6nderdi\u011fi bir mesajda; \u201cErganili Mesud Fers\u00fbde adl\u0131 \u015fiir kitab\u0131n\u0131 1892\u2019de yazm\u0131\u015f. Acaba hakk\u0131nda bilgin var m\u0131?\u201d diye sordu\u011funda ve kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6nderdi\u011finde haberim oldu. (16\/03\/2022) Kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 Tarih Bilim Uzman\u0131 Abdurrahman \u00dcz\u00fclmez\u2019e g\u00f6nderdim. Abdurrahman: \u201cKitab\u0131n ad\u0131 Fersude (\u015fiir), yazar\u0131 Erganili Mesud, eser 1308 (1892)\u2019de \u0130stanbul\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f,\u201d diye bir bilgi g\u00f6nderdi. (16\/03\/2022) G\u00f6nderilen kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 kendim incelerken, kapa\u011f\u0131n \u00fczerinde \u201cBelediye K\u00fct\u00fcphanesi No.K\/1204\u201d ka\u015fesi ve \u201c\u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Atat\u00fcrk Kitapl\u0131\u011f\u0131\u201d \u00e7\u0131kartmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce belediyenin eski bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak sevindim. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nem mesai arkada\u015flar\u0131mdan olan birine kitap kapa\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6nderip k\u00fct\u00fcphaneden kitab\u0131n PDF\u2019sini temin etmesini<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1197],"tags":[242,115,129,246,247,248,243,156,244,245,116],"class_list":["post-3949","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur","tag-ataturk-kitapligi","tag-diyarbakir","tag-ergani","tag-erganili-mesud","tag-fersude","tag-fersude-2","tag-ibb-belediye-kutuphanesi","tag-osmanli","tag-osmanli-siiri","tag-osmanlica","tag-siir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3949"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3957,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3949\/revisions\/3957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.uzulmez.site\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}